https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9_%28%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87_%D9%82%D8%B1%DA%86%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%29 2026-06-26T01:08:57Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9_(%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87_%D9%82%D8%B1%DA%86%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88)&diff=801603&oldid=prev 2025-10-20T10:59:09Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۰ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''المسالک و الممالک''' تألیف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابی عبید </del>عبدالله بن عبدالعزیز بن محمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">البکری </del>(432-487ق)، جغرافیدان اندلسی؛ ترجمه حسین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرچانلو؛ </del>یکی از برجسته‌ترین آثار جغرافیایی تمدن اسلامی است که با وجود باقی ماندن به صورت ناقص، اطلاعات ارزشمندی درباره جغرافیای جهان اسلام به ویژه مناطق غربی آن ارائه می‌دهد. این کتاب که در حدود سال 460ق تألیف شده، با روش توصیف راه‌ها و منزل‌ها به شرح بلاد مختلف جهان اسلام می‌پردازد و حاوی داده‌های مهم سیاسی، تاریخی، اجتماعی و قوم‌نگاری است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''المسالک و الممالک''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[بکری، عبدالله بن عبدالعزیز|ابی‌عبید </ins>عبدالله بن عبدالعزیز بن محمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بکری]] </ins>(432-487ق)، جغرافیدان اندلسی؛ ترجمه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قرچانلو، حسین|</ins>حسین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرچانلو]]؛ </ins>یکی از برجسته‌ترین آثار جغرافیایی تمدن اسلامی است که با وجود باقی ماندن به صورت ناقص، اطلاعات ارزشمندی درباره جغرافیای جهان اسلام به ویژه مناطق غربی آن ارائه می‌دهد. این کتاب که در حدود سال 460ق تألیف شده، با روش توصیف راه‌ها و منزل‌ها به شرح بلاد مختلف جهان اسلام می‌پردازد و حاوی داده‌های مهم سیاسی، تاریخی، اجتماعی و قوم‌نگاری است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l34">خط ۳۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>المسالک و الممالک البکری که مؤلف آن هرگز از اندلس خارج نشد، اما با استفاده از مدارک دیوانی قرطبه و نوشته‌های مدون، اثری جامع در جغرافیا پدید آورد. هدف اصلی مؤلف پاسخگویی به نیازمندی‌های اداری بود، اما کتاب حاوی استطرادهای دلچسب و مدارک مهمی است. متن کامل کتاب به جا نمانده و تنها قسمت‌هایی مربوط به عراق، نواحی ساحل دریای قزوین، اندلس، مصر، افریقیه شمالی و سرزمین سیاهان باقی مانده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>المسالک و الممالک البکری که مؤلف آن هرگز از اندلس خارج نشد، اما با استفاده از مدارک دیوانی قرطبه و نوشته‌های مدون، اثری جامع در جغرافیا پدید آورد. هدف اصلی مؤلف پاسخگویی به نیازمندی‌های اداری بود، اما کتاب حاوی استطرادهای دلچسب و مدارک مهمی است. متن کامل کتاب به جا نمانده و تنها قسمت‌هایی مربوط به عراق، نواحی ساحل دریای قزوین، اندلس، مصر، افریقیه شمالی و سرزمین سیاهان باقی مانده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مفصل‌ترین توصیف البکری مربوط به آفریقای شمالی است که به برکت چاپ و ترجمه د. سلان در دسترس قرار گرفته است. کتاب حاضر ترجمه فارسی همین بخش‌های باقی‌مانده است. البکری در این اثر به شرح مسیرها و شهرهای متعددی پرداخته است که از جمله می‌توان به شهرها و روستاهای مشهور در مسیر راه مصر تا برقه و مغرب، راه اوجله تا واحات، راه اطرابلس به قابس، راه از قابس تا سفاقس، راه از سفاقس به قیروان، و راه از سفاقس به مهدیه اشاره کرد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مفصل‌ترین توصیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[بکری، عبدالله بن عبدالعزیز|</ins>البکری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مربوط به آفریقای شمالی است که به برکت چاپ و ترجمه د. سلان در دسترس قرار گرفته است. کتاب حاضر ترجمه فارسی همین بخش‌های باقی‌مانده است. البکری در این اثر به شرح مسیرها و شهرهای متعددی پرداخته است که از جمله می‌توان به شهرها و روستاهای مشهور در مسیر راه مصر تا برقه و مغرب، راه اوجله تا واحات، راه اطرابلس به قابس، راه از قابس تا سفاقس، راه از سفاقس به قیروان، و راه از سفاقس به مهدیه اشاره کرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب شامل بیان افریقیه و شهرها و مرزهای آن، شرح مسجد قیروان، توصیف شهرهای مهمی مانند قیروان، رقّاده، مهدیه، جلولا، سوسه، تونس، قرطاجنّه، قسطیلیه، بونه، تلمسان، سبته، طنجه، فاس، سجلماسه، اغمات، اودغست و دیگر شهرها است. همچنین به بیان سرزمین‌های برغواطه و پادشاهان آنها، راه‌های مختلف از فاس تا قیروان، از سجلماسه تا اغمات، و از وادی درعه در صحرا به سرزمین سیاهان پرداخته است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب شامل بیان افریقیه و شهرها و مرزهای آن، شرح مسجد قیروان، توصیف شهرهای مهمی مانند قیروان، رقّاده، مهدیه، جلولا، سوسه، تونس، قرطاجنّه، قسطیلیه، بونه، تلمسان، سبته، طنجه، فاس، سجلماسه، اغمات، اودغست و دیگر شهرها است. همچنین به بیان سرزمین‌های برغواطه و پادشاهان آنها، راه‌های مختلف از فاس تا قیروان، از سجلماسه تا اغمات، و از وادی درعه در صحرا به سرزمین سیاهان پرداخته است.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-801602:rev-801603 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9_(%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87_%D9%82%D8%B1%DA%86%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88)&diff=801602&oldid=prev 2025-10-20T10:57:54Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۰ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پدیدآورندگان  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پدیدآورندگان  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">البکری، ابی عبید </del>عبدالله بن عبدالعزیز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بن محمد</del>]] (نویسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بکری، </ins>عبدالله بن عبدالعزیز]] (نویسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[قرچانلو، حسین]] (مترجم)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[قرچانلو، حسین]] (مترجم)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =فارسی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">DT١۶٣ </del>/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">م٨ب ١٣٩٢</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ب8 م50426 / 163 DT </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =جغرافیای تاریخی -- جهان اسلام -- قرن 5ق.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =جغرافیای تاریخی -- جهان اسلام -- قرن 5ق.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مکان نشر =تهران</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مکان نشر =تهران</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر = 1392</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر = 1392</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد اتوماسیون =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">AUTOMATIONCODE50469AUTOMATIONCODE</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد اتوماسیون =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| چاپ =اول</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| چاپ =اول</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شابک =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1‑6‑93472‑600‑978</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شابک =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">978-600-93472-6-1</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تعداد جلد =1</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تعداد جلد =1</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کتابخانۀ دیجیتال نور =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کتابخانۀ دیجیتال نور =</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l54">خط ۵۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ آفریقا]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(مهر 1404) باقی زاده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(مهر 1404) باقی زاده]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 آبان 1404</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فاقد اتوماسیون</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-800389:rev-801602 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9_(%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87_%D9%82%D8%B1%DA%86%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88)&diff=800389&oldid=prev 2025-10-10T19:46:53Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURالمسالک و الممالک (ترجمه قرچانلو)J1.jpg | عنوان =المسالک و الممالک | عنوان‌های دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%A8%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%B9%D8%A8%DB%8C%D8%AF_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D8%B2_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="البکری، ابی عبید عبدالله بن عبدالعزیز بن محمد (صفحه وجود ندارد)">البکری، ابی عبید عبدالله بن عبدالعزیز بن محمد</a> (نویسنده) <a href="/wiki/%D9%82%D8%B1%DA%86%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86" title="قرچانلو، حسین">قرچانلو، حسین</a> (مترجم) |زبان | زبان =فارسی | کد...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NURالمسالک و الممالک (ترجمه قرچانلو)J1.jpg<br /> | عنوان =المسالک و الممالک<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = <br /> [[البکری، ابی عبید عبدالله بن عبدالعزیز بن محمد]] (نویسنده)<br /> [[قرچانلو، حسین]] (مترجم)<br /> |زبان <br /> | زبان =فارسی<br /> | کد کنگره =DT١۶٣ / م٨ب ١٣٩٢<br /> | موضوع =جغرافیای تاریخی -- جهان اسلام -- قرن 5ق.<br /> |ناشر <br /> | ناشر =پژوهشکده تاریخ اسلام<br /> | مکان نشر =تهران<br /> | سال نشر = 1392<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =اول<br /> | شابک =1‑6‑93472‑600‑978<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''المسالک و الممالک''' تألیف ابی عبید عبدالله بن عبدالعزیز بن محمد البکری (432-487ق)، جغرافیدان اندلسی؛ ترجمه حسین قرچانلو؛ یکی از برجسته‌ترین آثار جغرافیایی تمدن اسلامی است که با وجود باقی ماندن به صورت ناقص، اطلاعات ارزشمندی درباره جغرافیای جهان اسلام به ویژه مناطق غربی آن ارائه می‌دهد. این کتاب که در حدود سال 460ق تألیف شده، با روش توصیف راه‌ها و منزل‌ها به شرح بلاد مختلف جهان اسلام می‌پردازد و حاوی داده‌های مهم سیاسی، تاریخی، اجتماعی و قوم‌نگاری است.<br /> <br /> ==ساختار==<br /> این کتاب به صورت بخش‌های متعدد و مستقل به توصیف مسیرها و شهرهای مختلف می‌پردازد و فاقد تقسیم‌بندی رسمی به فصل‌های مجزا است.<br /> <br /> ==گزارش کتاب==<br /> المسالک و الممالک البکری که مؤلف آن هرگز از اندلس خارج نشد، اما با استفاده از مدارک دیوانی قرطبه و نوشته‌های مدون، اثری جامع در جغرافیا پدید آورد. هدف اصلی مؤلف پاسخگویی به نیازمندی‌های اداری بود، اما کتاب حاوی استطرادهای دلچسب و مدارک مهمی است. متن کامل کتاب به جا نمانده و تنها قسمت‌هایی مربوط به عراق، نواحی ساحل دریای قزوین، اندلس، مصر، افریقیه شمالی و سرزمین سیاهان باقی مانده است.<br /> <br /> مفصل‌ترین توصیف البکری مربوط به آفریقای شمالی است که به برکت چاپ و ترجمه د. سلان در دسترس قرار گرفته است. کتاب حاضر ترجمه فارسی همین بخش‌های باقی‌مانده است. البکری در این اثر به شرح مسیرها و شهرهای متعددی پرداخته است که از جمله می‌توان به شهرها و روستاهای مشهور در مسیر راه مصر تا برقه و مغرب، راه اوجله تا واحات، راه اطرابلس به قابس، راه از قابس تا سفاقس، راه از سفاقس به قیروان، و راه از سفاقس به مهدیه اشاره کرد.<br /> <br /> کتاب شامل بیان افریقیه و شهرها و مرزهای آن، شرح مسجد قیروان، توصیف شهرهای مهمی مانند قیروان، رقّاده، مهدیه، جلولا، سوسه، تونس، قرطاجنّه، قسطیلیه، بونه، تلمسان، سبته، طنجه، فاس، سجلماسه، اغمات، اودغست و دیگر شهرها است. همچنین به بیان سرزمین‌های برغواطه و پادشاهان آنها، راه‌های مختلف از فاس تا قیروان، از سجلماسه تا اغمات، و از وادی درعه در صحرا به سرزمین سیاهان پرداخته است.<br /> <br /> بخشی از کتاب به سرزمین‌های سیاهان و شهرهای مشهور آن مانند غانه و تادمکّه اختصاص دارد. البکری اطلاعات جالبی درباره راه‌های صحرا، وصفی از ادریسیان و مرابطان و جنبش موحدان ارائه می‌دهد. همچنین مطالب بسیار ارزنده‌ای درباره ادریسیان به ویژه ورود ادریس اول به همراه غلامش راشد و کمک‌های عامل برید مصر به او، و نیز اطلاعاتی درباره جانشینان ادریس اول به ویژه ادریس دوم و بنای شهر فاس توسط وی دارد.<br /> <br /> از اطلاعات مهم دیگر کتاب، وصف پیدایش چند پیامبر دروغین بربر است که در میان یکی از قبایل بربر مغرب اقصی به دعوت قبیله خود پرداختند. در پایان کتاب نیز اطلاعات بسیار ارزنده‌ای درباره عبدالله بن یاسین، رهبر مرابطین و چگونگی دعوت او در میان بربرها آمده و به بسیاری از احکامی که توسط رئیس مرابطین وضع شده، اشاره شده است. کتاب حتی به صورت ناقص‌اش حاوی اطلاعات زیادی درباره اوزان و مقادیر، هزینه زندگی، مناسبات بازرگانی و داد و ستد، و فرآورده‌ها و کالاهای گرانبها در غرب جهان اسلام در قرن چهارم و پنجم هجری است.&lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/1877 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانويس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> [[المسالك و الممالك (البكري)]]<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات(مهر 1404) باقی زاده]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:فاقد اتوماسیون]]</div>

Hbaghizadeh