القبسات - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh در ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۷

2025-12-13T12:37:05Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۷
خط ۵۰:		خط ۵۰:

	==ساختار==		==ساختار==
	نمونه خط [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]]، سه مقدمه از [[محقق، مهدی\|مهدی محقق]]، شرح حال [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] به نقل اسکندربیک منشی در «تاریخ عالم‌آرای عباسی»، شرح حال [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] به نقل از تقی‌الدین حسینی کاشانی در «تذکره خلاصة الأشعار»، شرح حال [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] به نقل از لاهیجی اشکوری در «محبوب القلوب»، شرح حال [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] به نقل از سید علی‌خان مدنی در «سلافة العصر»، شرح حال [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] به نقل از محمدعلی مدرس تبریزی در «ریحانة الأدب»، مقدمه تحلیلی قبسات به قلم [[بهبهانی، علی\|سید علی موسوی بهبهانی]]، مقدمه «[[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] یا معلم ثالث «مکتب الهی اصفهان»» نوشته [[کربن، هانری\|هانری کربن]] با ترجمه عیسی سپهبدی، مقدمه «فلسفه [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]]» نوشته [[ایزوتسو، توشیهیکو\|توشیهیکو ایزوتسو]] با ترجمه بهاءالدین خرمشاهی، مقدمه «حدوث دهری [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]]» نوشته فضل‌الرحمن با ترجمه کامران ~~فانی،~~ مقدمه «تأثیر ابن سینا بر [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]]» نوشته [[محقق، مهدی\|مهدی محقق]] و سه یادداشت بر کتاب القبسات، نوشته سید ابوالحسن رفیعی قزوینی، آغازگر کتاب می‌باشد.<ref>متن کتاب، صفحه دال- صدوشصت‌وهفت</ref>		نمونه خط [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]]، سه مقدمه از [[محقق، مهدی\|مهدی محقق]]، شرح حال [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] به نقل اسکندربیک منشی در «تاریخ عالم‌آرای عباسی»، شرح حال [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] به نقل از تقی‌الدین حسینی کاشانی در «تذکره خلاصة الأشعار»، شرح حال [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] به نقل از لاهیجی اشکوری در «محبوب القلوب»، شرح حال [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] به نقل از سید علی‌خان مدنی در «سلافة العصر»، شرح حال [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] به نقل از محمدعلی مدرس تبریزی در «ریحانة الأدب»، مقدمه تحلیلی قبسات به قلم [[بهبهانی، علی\|سید علی موسوی بهبهانی]]، مقدمه «[[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] یا معلم ثالث «مکتب الهی اصفهان»» نوشته [[کربن، هانری\|هانری کربن]] با ترجمه عیسی سپهبدی، مقدمه «فلسفه [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]]» نوشته [[ایزوتسو، توشیهیکو\|توشیهیکو ایزوتسو]] با ترجمه بهاءالدین خرمشاهی، مقدمه «حدوث دهری [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]]» نوشته فضل‌الرحمن با ترجمه [[فانی، کامران\|کامران فانی]]، مقدمه «تأثیر ابن سینا بر [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]]» نوشته [[محقق، مهدی\|مهدی محقق]] و سه یادداشت بر کتاب القبسات، نوشته سید ابوالحسن رفیعی قزوینی، آغازگر کتاب می‌باشد.<ref>متن کتاب، صفحه دال- صدوشصت‌وهفت</ref>

	سید داماد این کتاب را در یک مقدمه و ده باب تنظیم کرده و هر بابى را «قبس» نامیده و هر قبسى مشتمل بر فصول کوچکى است که از آنها تعبیر به «ومضه» یا «ومیض» کرده است. قبس به معنى «اخگر» یا «پاره آتش» است و از قرآن مجید اقتباس شده؛ در آنجا که مى‌فرماید: «'''...أو آتيكم بشهاب قبس لعلكم تصطلون'''»(7/27). ومضه و ومیض نیز از ریشه «ومض» و به معنى «درخشیدن برق» است‌.<ref>ر.ک: آشنایی با کتاب «القبسات»، 1385- 1386، ص111</ref>		سید داماد این کتاب را در یک مقدمه و ده باب تنظیم کرده و هر بابى را «قبس» نامیده و هر قبسى مشتمل بر فصول کوچکى است که از آنها تعبیر به «ومضه» یا «ومیض» کرده است. قبس به معنى «اخگر» یا «پاره آتش» است و از قرآن مجید اقتباس شده؛ در آنجا که مى‌فرماید: «'''...أو آتيكم بشهاب قبس لعلكم تصطلون'''»(7/27). ومضه و ومیض نیز از ریشه «ومض» و به معنى «درخشیدن برق» است‌.<ref>ر.ک: آشنایی با کتاب «القبسات»، 1385- 1386، ص111</ref>

Wikinoor.ir: جایگزینی متن - '}}↵↵↵'''' به '}} ''''

2022-12-20T18:51:58Z

جایگزینی متن - '}}↵↵↵'''' به '}} ''''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۲۱
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}


	'''القبسات'''، یکی از مهم‌ترین کتاب‌های [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] در موضوع حدوث دهری است که در ده باب، تنظیم شده است. [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] در این کتاب، به اثبات اراده ذاتى علاوه بر اراده فعلى و نیز توجیه احادیث بدا و احادیثى که در آنها نسبت تردید به حق تعالى داده شده، پرداخته است.		'''القبسات'''، یکی از مهم‌ترین کتاب‌های [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] در موضوع حدوث دهری است که در ده باب، تنظیم شده است. [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] در این کتاب، به اثبات اراده ذاتى علاوه بر اراده فعلى و نیز توجیه احادیث بدا و احادیثى که در آنها نسبت تردید به حق تعالى داده شده، پرداخته است.

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ني ' به 'نی'

2022-09-01T07:38:30Z

جایگزینی متن - 'ني ' به 'نی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۰۸
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	سید داماد این کتاب را در یک مقدمه و ده باب تنظیم کرده و هر بابى را «قبس» نامیده و هر قبسى مشتمل بر فصول کوچکى است که از آنها تعبیر به «ومضه» یا «ومیض» کرده است. قبس به معنى «اخگر» یا «پاره آتش» است و از قرآن مجید اقتباس شده؛ در آنجا که مى‌فرماید: «'''...أو آتيكم بشهاب قبس لعلكم تصطلون'''»(7/27). ومضه و ومیض نیز از ریشه «ومض» و به معنى «درخشیدن برق» است‌.<ref>ر.ک: آشنایی با کتاب «القبسات»، 1385- 1386، ص111</ref>		سید داماد این کتاب را در یک مقدمه و ده باب تنظیم کرده و هر بابى را «قبس» نامیده و هر قبسى مشتمل بر فصول کوچکى است که از آنها تعبیر به «ومضه» یا «ومیض» کرده است. قبس به معنى «اخگر» یا «پاره آتش» است و از قرآن مجید اقتباس شده؛ در آنجا که مى‌فرماید: «'''...أو آتيكم بشهاب قبس لعلكم تصطلون'''»(7/27). ومضه و ومیض نیز از ریشه «ومض» و به معنى «درخشیدن برق» است‌.<ref>ر.ک: آشنایی با کتاب «القبسات»، 1385- 1386، ص111</ref>

	از اینکه [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] ابواب و فصول کتاب خود را به نام‌هایى خوانده که ارتباط با نور و درخشش دارد، استنباط مى‌شود که او توجه خاصى به «شیخ‌الاشراق شهاب‌الدین سهروردى‌«داشته است‌. در پایان کتاب نیز مطلب را با دعاى نور به پایان مى‌رساند: «اللهم ~~اهدني بنورك~~ لنورك و ~~جللني من~~ نورك بنورك...».<ref>همان</ref>		از اینکه [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] ابواب و فصول کتاب خود را به نام‌هایى خوانده که ارتباط با نور و درخشش دارد، استنباط مى‌شود که او توجه خاصى به «شیخ‌الاشراق شهاب‌الدین سهروردى‌«داشته است‌. در پایان کتاب نیز مطلب را با دعاى نور به پایان مى‌رساند: «اللهم اهدنیبنورك لنورك و جللنیمن نورك بنورك...».<ref>همان</ref>

	==گزارش محتوا==		==گزارش محتوا==

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - '}} '''' به '}} ''''

2021-08-31T19:06:33Z

جایگزینی متن - '}} '''' به '}} ''''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۲۲:۳۶
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	\| زبان = عربی		\| زبان = عربی
	\| تعداد جلد = 1		\| تعداد جلد = 1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =01792
	\| کد کنگره = ‏BBR‎‏ ‎‏1157‎‏		\| کد کنگره = ‏BBR‎‏ ‎‏1157‎‏
	\| کد اتوماسیون = AUTOMATIONCODE01792AUTOMATIONCODE		\| کد اتوماسیون = AUTOMATIONCODE01792AUTOMATIONCODE
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}


	'''القبسات'''، یکی از مهم‌ترین کتاب‌های [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] در موضوع حدوث دهری است که در ده باب، تنظیم شده است. [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] در این کتاب، به اثبات اراده ذاتى علاوه بر اراده فعلى و نیز توجیه احادیث بدا و احادیثى که در آنها نسبت تردید به حق تعالى داده شده، پرداخته است.		'''القبسات'''، یکی از مهم‌ترین کتاب‌های [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] در موضوع حدوث دهری است که در ده باب، تنظیم شده است. [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] در این کتاب، به اثبات اراده ذاتى علاوه بر اراده فعلى و نیز توجیه احادیث بدا و احادیثى که در آنها نسبت تردید به حق تعالى داده شده، پرداخته است.

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'میرداماد، محمدباقر بن محمد' به 'میرداماد، سید محمدباقر بن محمد'

2021-07-01T07:10:36Z

جایگزینی متن - 'میرداماد، محمدباقر بن محمد' به 'میرداماد، سید محمدباقر بن محمد'

نمایش تغییرات

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ديباجي، ابراهیم' به 'دیباجی، سید ابراهیم'

2021-03-31T16:30:05Z

جایگزینی متن - 'ديباجي، ابراهیم' به 'دیباجی، سید ابراهیم'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۰۰
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	[[ایزوتسو، توشیهیکو]](اهتمام)		[[ایزوتسو، توشیهیکو]](اهتمام)

	[[~~ديباجي،~~ ابراهیم]](اهتمام)		[[دیباجی، سید ابراهیم]](اهتمام)

	\| ناشر = دانشگاه تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ		\| ناشر = دانشگاه تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	القبسات که نام کامل آن در برخى از منابع تحت عنوان «قبسات حق اليقين في حدوث العالم» آمده است، مهم‌ترین کتاب از [[میرداماد، محمدباقر بن محمد\|میر برهان‌الدین محمدباقر داماد حسینى]] ملقب به «معلم ثالث» و «سید الافضل» و معروف به «[[میرداماد، محمدباقر بن محمد\|میرداماد]]»، از فیلسوفان بنام دوره صفویه، در موضوع حدوث دهری است.<ref>آشنایی با کتاب «القبسات»، 1385- 1386، ص110</ref>		القبسات که نام کامل آن در برخى از منابع تحت عنوان «قبسات حق اليقين في حدوث العالم» آمده است، مهم‌ترین کتاب از [[میرداماد، محمدباقر بن محمد\|میر برهان‌الدین محمدباقر داماد حسینى]] ملقب به «معلم ثالث» و «سید الافضل» و معروف به «[[میرداماد، محمدباقر بن محمد\|میرداماد]]»، از فیلسوفان بنام دوره صفویه، در موضوع حدوث دهری است.<ref>آشنایی با کتاب «القبسات»، 1385- 1386، ص110</ref>

	اثر حاضر به اهتمام [[محقق، مهدی\|مهدی محقق]]، [[ایزوتسو، توشیهیکو\|توشیهیکو ایزوتسو]]، [[~~ديباجي،~~ ابراهیم\|ابراهیم دیباجی]] و علی موسوی بهبهانی به چاپ رسیده است.		اثر حاضر به اهتمام [[محقق، مهدی\|مهدی محقق]]، [[ایزوتسو، توشیهیکو\|توشیهیکو ایزوتسو]]، [[دیباجی، سید ابراهیم\|ابراهیم دیباجی]] و علی موسوی بهبهانی به چاپ رسیده است.

	===تاریخ نگارش===		===تاریخ نگارش===

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - '==وابسته‌ها== ' به '==وابسته‌ها== {{وابسته‌ها}} '

2020-12-08T21:57:34Z

جایگزینی متن - '==وابسته‌ها== ' به '==وابسته‌ها== {{وابسته‌ها}} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۰۱:۲۷
خط ۹۴:		خط ۹۴:

	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
			{{وابسته‌ها}}

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'راهي' به 'راهی'

2019-10-07T18:38:08Z

جایگزینی متن - 'راهي' به 'راهی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۲۲:۰۸
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	[[ایزوتسو، توشیهیکو]](اهتمام)		[[ایزوتسو، توشیهیکو]](اهتمام)

	[[ديباجي، ~~ابراهيم~~]](اهتمام)		[[ديباجي، ابراهیم]](اهتمام)

	\| ناشر = دانشگاه تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ		\| ناشر = دانشگاه تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	\| کد اتوماسیون = AUTOMATIONCODE01792AUTOMATIONCODE		\| کد اتوماسیون = AUTOMATIONCODE01792AUTOMATIONCODE

			\| کتابخوان همراه نور =01792
	\| پس از =		\| پس از =
	\| پیش از =		\| پیش از =
خط ۴۴:		خط ۴۵:
	القبسات که نام کامل آن در برخى از منابع تحت عنوان «قبسات حق اليقين في حدوث العالم» آمده است، مهم‌ترین کتاب از [[میرداماد، محمدباقر بن محمد\|میر برهان‌الدین محمدباقر داماد حسینى]] ملقب به «معلم ثالث» و «سید الافضل» و معروف به «[[میرداماد، محمدباقر بن محمد\|میرداماد]]»، از فیلسوفان بنام دوره صفویه، در موضوع حدوث دهری است.<ref>آشنایی با کتاب «القبسات»، 1385- 1386، ص110</ref>		القبسات که نام کامل آن در برخى از منابع تحت عنوان «قبسات حق اليقين في حدوث العالم» آمده است، مهم‌ترین کتاب از [[میرداماد، محمدباقر بن محمد\|میر برهان‌الدین محمدباقر داماد حسینى]] ملقب به «معلم ثالث» و «سید الافضل» و معروف به «[[میرداماد، محمدباقر بن محمد\|میرداماد]]»، از فیلسوفان بنام دوره صفویه، در موضوع حدوث دهری است.<ref>آشنایی با کتاب «القبسات»، 1385- 1386، ص110</ref>

	اثر حاضر به اهتمام [[محقق، مهدی\|مهدی محقق]]، [[ایزوتسو، توشیهیکو\|توشیهیکو ایزوتسو]]، [[ديباجي، ~~ابراهيم~~\|ابراهیم دیباجی]] و علی موسوی بهبهانی به چاپ رسیده است.		اثر حاضر به اهتمام [[محقق، مهدی\|مهدی محقق]]، [[ایزوتسو، توشیهیکو\|توشیهیکو ایزوتسو]]، [[ديباجي، ابراهیم\|ابراهیم دیباجی]] و علی موسوی بهبهانی به چاپ رسیده است.

	===تاریخ نگارش===		===تاریخ نگارش===

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'سانه' به 'سه‌گانه'

2019-09-22T14:20:33Z

جایگزینی متن - 'سانه' به 'سه‌گانه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۷:۵۰
خط ۶۱:		خط ۶۱:
	در قبس اول، از انواع حدوث و اقسام وجود از جهت حادث و غیر حادث بودن و نیز تحدید موضوع مورد بحث کتاب گفتگو می‌شود که جمیعا شامل هفت «ومضه» است و ومضه‌های چهار و هفت، هرکدام مشتمل بر هفت «ومیض». این تقسیم‌بندی را می‌توان چنین تفسیر کرد که «قبس» به‌منزله باب و «ومضه» در حکم فصل و «ومیض» همچون بند فرض شده است.<ref>همان، صفحه هفتادویک</ref>		در قبس اول، از انواع حدوث و اقسام وجود از جهت حادث و غیر حادث بودن و نیز تحدید موضوع مورد بحث کتاب گفتگو می‌شود که جمیعا شامل هفت «ومضه» است و ومضه‌های چهار و هفت، هرکدام مشتمل بر هفت «ومیض». این تقسیم‌بندی را می‌توان چنین تفسیر کرد که «قبس» به‌منزله باب و «ومضه» در حکم فصل و «ومیض» همچون بند فرض شده است.<ref>همان، صفحه هفتادویک</ref>

	در قبس دوم، انواع ~~سانه~~ سبق ذاتی مورد بحث است و بر اثبات آن، برهان اقامه می‌شود. مباحث این قبس، جمعا طی هفت ومضه آمده و ومضه سوم آن، مشتمل بر هشت ومیض و ومضه پنجم آن، شامل چهار ومیض و ومضه هفتم، دارای چهار ومض است.<ref>همان</ref>		در قبس دوم، انواع سه‌گانه سبق ذاتی مورد بحث است و بر اثبات آن، برهان اقامه می‌شود. مباحث این قبس، جمعا طی هفت ومضه آمده و ومضه سوم آن، مشتمل بر هشت ومیض و ومضه پنجم آن، شامل چهار ومیض و ومضه هفتم، دارای چهار ومض است.<ref>همان</ref>

	قبس سوم جمعا مشتمل بر شش ومضه است و هیچ‌یک از ومضات مزبور، مشتمل بر ومیض نیست، به‌جز ومضه آخر؛ یعنی ومضه ششم که شامل سی‌ودو ومیض است. موضوع مورد بحث در این قبس، تقسیم بعدیت انفکاکی است به دو قسم از طریق برهانی که با توجه به قبلیت سرمدیه اقامه شده است.<ref>همان، صفحه هفتادودو</ref>		قبس سوم جمعا مشتمل بر شش ومضه است و هیچ‌یک از ومضات مزبور، مشتمل بر ومیض نیست، به‌جز ومضه آخر؛ یعنی ومضه ششم که شامل سی‌ودو ومیض است. موضوع مورد بحث در این قبس، تقسیم بعدیت انفکاکی است به دو قسم از طریق برهانی که با توجه به قبلیت سرمدیه اقامه شده است.<ref>همان، صفحه هفتادودو</ref>
خط ۷۳:		خط ۷۳:
	در قبس ششم، سخن از متصل بودن زمان و حرکت و اینکه هر متصل ممتدی ناگزیر متناهی است و بی‌نهایت عددی در حوادث زمانی که متعاقب یکدیگر هستند ناممکن و باطل است.<ref>همان</ref>		در قبس ششم، سخن از متصل بودن زمان و حرکت و اینکه هر متصل ممتدی ناگزیر متناهی است و بی‌نهایت عددی در حوادث زمانی که متعاقب یکدیگر هستند ناممکن و باطل است.<ref>همان</ref>

	بحث در سایر قبسات نیز بر همین منوال می‌باشد. می‌توان چنین گفت که محور اساسى و اصلى کتاب از ابتدا تا انتها، حول خلقت جهان و چگونگى صدور عالم از بارى تعالى و همچنین اثبات «حدوث دهرى» مى‌گردد که خود [[میرداماد، محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] آن را ابداع و برهانى کرده است؛ اما «انواع حدوث و تقسیم وجود بر حسب آن‌، انواع ~~سانه~~ سبق ذاتى، تأخر انفکاکى و اثبات حدوث دهرى، استشهاد بر آیات و احادیث، وجود طبایع مرسله، اتصال زمان و حرکت، دفع شکوک، صفات قدرت و اراده بارى تعالى، جواهر عقلیه و ترتیب نظام عالم وجود و بالاخره قضا و قدر الهى و چگونگى دخول شر در آن» عناوین اصلى کتاب را تشکیل مى‌دهد.<ref>ر.ک: آشنایی با کتاب «القبسات»، 1385- 1386، ص111</ref>		بحث در سایر قبسات نیز بر همین منوال می‌باشد. می‌توان چنین گفت که محور اساسى و اصلى کتاب از ابتدا تا انتها، حول خلقت جهان و چگونگى صدور عالم از بارى تعالى و همچنین اثبات «حدوث دهرى» مى‌گردد که خود [[میرداماد، محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] آن را ابداع و برهانى کرده است؛ اما «انواع حدوث و تقسیم وجود بر حسب آن‌، انواع سه‌گانه سبق ذاتى، تأخر انفکاکى و اثبات حدوث دهرى، استشهاد بر آیات و احادیث، وجود طبایع مرسله، اتصال زمان و حرکت، دفع شکوک، صفات قدرت و اراده بارى تعالى، جواهر عقلیه و ترتیب نظام عالم وجود و بالاخره قضا و قدر الهى و چگونگى دخول شر در آن» عناوین اصلى کتاب را تشکیل مى‌دهد.<ref>ر.ک: آشنایی با کتاب «القبسات»، 1385- 1386، ص111</ref>

	[[میرداماد، محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] در تمهید مطالب فوق و اثبات نظر خود درباره حدوث دهرى عالم‌، بیش از همه توجه به «[[ابن سینا، حسین بن عبدالله\|ابن سینا]]» و آثارش و پس از او به «[[نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد\|خواجه نصیر‌الدین طوسى‌]]«داشته است و در موارد زیادى اشاره به اقوال حکماى دیگر نیز مى‌کند.<ref>همان</ref>		[[میرداماد، محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] در تمهید مطالب فوق و اثبات نظر خود درباره حدوث دهرى عالم‌، بیش از همه توجه به «[[ابن سینا، حسین بن عبدالله\|ابن سینا]]» و آثارش و پس از او به «[[نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد\|خواجه نصیر‌الدین طوسى‌]]«داشته است و در موارد زیادى اشاره به اقوال حکماى دیگر نیز مى‌کند.<ref>همان</ref>

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ه‌گ' به ''

2019-09-22T06:09:50Z

جایگزینی متن - 'ه‌گ' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۳۹
خط ۶۱:		خط ۶۱:
	در قبس اول، از انواع حدوث و اقسام وجود از جهت حادث و غیر حادث بودن و نیز تحدید موضوع مورد بحث کتاب گفتگو می‌شود که جمیعا شامل هفت «ومضه» است و ومضه‌های چهار و هفت، هرکدام مشتمل بر هفت «ومیض». این تقسیم‌بندی را می‌توان چنین تفسیر کرد که «قبس» به‌منزله باب و «ومضه» در حکم فصل و «ومیض» همچون بند فرض شده است.<ref>همان، صفحه هفتادویک</ref>		در قبس اول، از انواع حدوث و اقسام وجود از جهت حادث و غیر حادث بودن و نیز تحدید موضوع مورد بحث کتاب گفتگو می‌شود که جمیعا شامل هفت «ومضه» است و ومضه‌های چهار و هفت، هرکدام مشتمل بر هفت «ومیض». این تقسیم‌بندی را می‌توان چنین تفسیر کرد که «قبس» به‌منزله باب و «ومضه» در حکم فصل و «ومیض» همچون بند فرض شده است.<ref>همان، صفحه هفتادویک</ref>

	در قبس دوم، انواع ~~سه‌گانه~~ سبق ذاتی مورد بحث است و بر اثبات آن، برهان اقامه می‌شود. مباحث این قبس، جمعا طی هفت ومضه آمده و ومضه سوم آن، مشتمل بر هشت ومیض و ومضه پنجم آن، شامل چهار ومیض و ومضه هفتم، دارای چهار ومض است.<ref>همان</ref>		در قبس دوم، انواع سانه سبق ذاتی مورد بحث است و بر اثبات آن، برهان اقامه می‌شود. مباحث این قبس، جمعا طی هفت ومضه آمده و ومضه سوم آن، مشتمل بر هشت ومیض و ومضه پنجم آن، شامل چهار ومیض و ومضه هفتم، دارای چهار ومض است.<ref>همان</ref>

	قبس سوم جمعا مشتمل بر شش ومضه است و هیچ‌یک از ومضات مزبور، مشتمل بر ومیض نیست، به‌جز ومضه آخر؛ یعنی ومضه ششم که شامل سی‌ودو ومیض است. موضوع مورد بحث در این قبس، تقسیم بعدیت انفکاکی است به دو قسم از طریق برهانی که با توجه به قبلیت سرمدیه اقامه شده است.<ref>همان، صفحه هفتادودو</ref>		قبس سوم جمعا مشتمل بر شش ومضه است و هیچ‌یک از ومضات مزبور، مشتمل بر ومیض نیست، به‌جز ومضه آخر؛ یعنی ومضه ششم که شامل سی‌ودو ومیض است. موضوع مورد بحث در این قبس، تقسیم بعدیت انفکاکی است به دو قسم از طریق برهانی که با توجه به قبلیت سرمدیه اقامه شده است.<ref>همان، صفحه هفتادودو</ref>
خط ۷۳:		خط ۷۳:
	در قبس ششم، سخن از متصل بودن زمان و حرکت و اینکه هر متصل ممتدی ناگزیر متناهی است و بی‌نهایت عددی در حوادث زمانی که متعاقب یکدیگر هستند ناممکن و باطل است.<ref>همان</ref>		در قبس ششم، سخن از متصل بودن زمان و حرکت و اینکه هر متصل ممتدی ناگزیر متناهی است و بی‌نهایت عددی در حوادث زمانی که متعاقب یکدیگر هستند ناممکن و باطل است.<ref>همان</ref>

	بحث در سایر قبسات نیز بر همین منوال می‌باشد. می‌توان چنین گفت که محور اساسى و اصلى کتاب از ابتدا تا انتها، حول خلقت جهان و چگونگى صدور عالم از بارى تعالى و همچنین اثبات «حدوث دهرى» مى‌گردد که خود [[میرداماد، محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] آن را ابداع و برهانى کرده است؛ اما «انواع حدوث و تقسیم وجود بر حسب آن‌، انواع ~~سه‌گانه~~ سبق ذاتى، تأخر انفکاکى و اثبات حدوث دهرى، استشهاد بر آیات و احادیث، وجود طبایع مرسله، اتصال زمان و حرکت، دفع شکوک، صفات قدرت و اراده بارى تعالى، جواهر عقلیه و ترتیب نظام عالم وجود و بالاخره قضا و قدر الهى و چگونگى دخول شر در آن» عناوین اصلى کتاب را تشکیل مى‌دهد.<ref>ر.ک: آشنایی با کتاب «القبسات»، 1385- 1386، ص111</ref>		بحث در سایر قبسات نیز بر همین منوال می‌باشد. می‌توان چنین گفت که محور اساسى و اصلى کتاب از ابتدا تا انتها، حول خلقت جهان و چگونگى صدور عالم از بارى تعالى و همچنین اثبات «حدوث دهرى» مى‌گردد که خود [[میرداماد، محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] آن را ابداع و برهانى کرده است؛ اما «انواع حدوث و تقسیم وجود بر حسب آن‌، انواع سانه سبق ذاتى، تأخر انفکاکى و اثبات حدوث دهرى، استشهاد بر آیات و احادیث، وجود طبایع مرسله، اتصال زمان و حرکت، دفع شکوک، صفات قدرت و اراده بارى تعالى، جواهر عقلیه و ترتیب نظام عالم وجود و بالاخره قضا و قدر الهى و چگونگى دخول شر در آن» عناوین اصلى کتاب را تشکیل مى‌دهد.<ref>ر.ک: آشنایی با کتاب «القبسات»، 1385- 1386، ص111</ref>

	[[میرداماد، محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] در تمهید مطالب فوق و اثبات نظر خود درباره حدوث دهرى عالم‌، بیش از همه توجه به «[[ابن سینا، حسین بن عبدالله\|ابن سینا]]» و آثارش و پس از او به «[[نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد\|خواجه نصیر‌الدین طوسى‌]]«داشته است و در موارد زیادى اشاره به اقوال حکماى دیگر نیز مى‌کند.<ref>همان</ref>		[[میرداماد، محمدباقر بن محمد\|میرداماد]] در تمهید مطالب فوق و اثبات نظر خود درباره حدوث دهرى عالم‌، بیش از همه توجه به «[[ابن سینا، حسین بن عبدالله\|ابن سینا]]» و آثارش و پس از او به «[[نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد\|خواجه نصیر‌الدین طوسى‌]]«داشته است و در موارد زیادى اشاره به اقوال حکماى دیگر نیز مى‌کند.<ref>همان</ref>