العقود الفضية في أصول الإباضية - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'گي' به 'گی'

2022-09-01T07:46:24Z

جایگزینی متن - 'گي' به 'گی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۶
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	در بخشی از کتاب، تحت عنوان «تنبیه»، به تفاوت میان اقوال علمای اباضیه با سایرین اشاره شده است؛ برخی اختلافات از این قرار است: آیا صفات باری‌تعالی عین ذات اوست یا غیر آن است؟ بر مبنای مذهب اباضیه صفات ذاتیه عین ذات است و شئ زایدی بر آن نیست. ابن عربی نیز در این مسئله با اباضیان موافق است و گفته فرقی میان قول قائل بر اینکه صفات الله تعالی غیر از ذات او هستند با قول یهودیان که به قول قرآن می‌گفتند: «إن الله فقیر» نیست مگر در تحسین عبارت.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/38971/2/285 ر.ک: متن کتاب، ص285]</ref>		در بخشی از کتاب، تحت عنوان «تنبیه»، به تفاوت میان اقوال علمای اباضیه با سایرین اشاره شده است؛ برخی اختلافات از این قرار است: آیا صفات باری‌تعالی عین ذات اوست یا غیر آن است؟ بر مبنای مذهب اباضیه صفات ذاتیه عین ذات است و شئ زایدی بر آن نیست. ابن عربی نیز در این مسئله با اباضیان موافق است و گفته فرقی میان قول قائل بر اینکه صفات الله تعالی غیر از ذات او هستند با قول یهودیان که به قول قرآن می‌گفتند: «إن الله فقیر» نیست مگر در تحسین عبارت.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/38971/2/285 ر.ک: متن کتاب، ص285]</ref>

	از مسائلی که اباضیه نسبت به آن نظر داده‌اند، بحث خلود فاسقان بدون توبه در آتش جهنم است. در این مسئله آنان با سعد مالکی موافقند. گفته شده شافعی نیز با آنان در این امر موافقت دارد. آیات شریفه «إِنَّ اللَّـهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَن يَشَاءُ» در آیات 48 و 116 سوره نساء، درباره کسی است که از گناهش توبه کرده باشد و جواز مغفرت بدون توبه در این آیه شریفه سودی نمی‌رساند. این قول جابر بن زید در تفسیر آیه است. او برای این ادعا به آیات 17 و 18 سوره مبارکه نساء استشهاد می‌کند. آنجا که خداوند می‌فرماید: إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّـهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِن قَرِيبٍ فَأُولَـئِكَ يَتُوبُ اللَّـهُ عَلَيْهِمْ ۗ وَ كَانَ اللَّـهُ عَلِيمًا حَكِيمًا ﴿١٧﴾ وَ لَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّى إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ وَ لَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَ هُمْ كُفَّارٌ ۚ أُولَـئِكَ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا ﴿١٨﴾؛ «توبه، نزد خداوند، تنها براى كسانى است كه از روى نادانى مرتكب گناه می‌شوند، سپس به‌زودی توبه مى‎كنند؛ اينانند كه خدا توبه‌شان را مى‎پذيرد و خداوند داناى حكيم است. (۱۷) و توبه كسانى كه گناه مى‎كنند تا وقتی‌که مرگ يكى از ايشان در رسد، مى‌گويد: «اكنون توبه كردم»، پذيرفته نيست؛ و [نيز توبه‎] كسانى كه در حال كفر می‌ميرند، پذيرفته نخواهد بود، آنانند كه برایشان عذابى دردناك آماده كرده‌ايم. (۱۸)». قول متعزله نیز همین است. همچنین خدای متعال در آیه 93 از سوره نساء فرموده: وَ مَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَ غَضِبَ اللَّـهُ عَلَيْهِ وَ لَعَنَهُ وَ أَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا؛ و هر كس عمداً مؤمنى را بكشد، كيفرش دوزخ است كه در آن ماندگار خواهد بود؛ و خدا بر او خشم ~~مى‌گيرد~~ و لعنتش مى‎كند و عذابى بزرگ برایش آماده ساخته است. همچنین داریم: وَ مَن يَعْصِ اللَّـهَ وَ رَسُولَهُ فَإِنَّ لَهُ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ﴿سوره جن: ٢٣﴾ یعنی: و هر كس خدا و پيامبرش را نافرمانى كند قطعاً آتش دوزخ براى اوست و جاودانه در آن خواهند ماند. بعلاوه اینکه خداوند در سوره مؤمنون پس از ذکر زنا و قتل نفس و اینکه مرتکبان این کارها دچار گناه شده‌اند و عذابشان مضاعف است و در آتش جاودانند، فرموده: مگر آنان که توبه کرده باشند؛... وَ مَن يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا ﴿٦٨﴾ يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ يَخْلُدْ فِيهِ مُهَانًا ﴿٦٩﴾ إِلَّا مَن تَابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَأُولَـئِكَ يُبَدِّلُ اللَّـهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ ۗ وَ كَانَ اللَّـهُ غَفُورًا رَّحِيمًا ﴿٧٠﴾ و هر كس این‌ها را انجام دهد سزايش را دريافت خواهد كرد. (۶۸) براى او در روز قيامت عذاب دوچندان می‌شود و پيوسته در آن خوار می‌ماند. (۶۹) مگر كسى كه توبه كند و ايمان آورد و كار شايسته كند. پس خداوند بدی‌هایشان را به نیکی‌ها تبديل مى‎كند و خدا همواره آمرزنده مهربان است (۷۰).<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/38971/2/285 متن کتاب، ص285-286]</ref>		از مسائلی که اباضیه نسبت به آن نظر داده‌اند، بحث خلود فاسقان بدون توبه در آتش جهنم است. در این مسئله آنان با سعد مالکی موافقند. گفته شده شافعی نیز با آنان در این امر موافقت دارد. آیات شریفه «إِنَّ اللَّـهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَن يَشَاءُ» در آیات 48 و 116 سوره نساء، درباره کسی است که از گناهش توبه کرده باشد و جواز مغفرت بدون توبه در این آیه شریفه سودی نمی‌رساند. این قول جابر بن زید در تفسیر آیه است. او برای این ادعا به آیات 17 و 18 سوره مبارکه نساء استشهاد می‌کند. آنجا که خداوند می‌فرماید: إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّـهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِن قَرِيبٍ فَأُولَـئِكَ يَتُوبُ اللَّـهُ عَلَيْهِمْ ۗ وَ كَانَ اللَّـهُ عَلِيمًا حَكِيمًا ﴿١٧﴾ وَ لَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّى إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ وَ لَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَ هُمْ كُفَّارٌ ۚ أُولَـئِكَ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا ﴿١٨﴾؛ «توبه، نزد خداوند، تنها براى كسانى است كه از روى نادانى مرتكب گناه می‌شوند، سپس به‌زودی توبه مى‎كنند؛ اينانند كه خدا توبه‌شان را مى‎پذيرد و خداوند داناى حكيم است. (۱۷) و توبه كسانى كه گناه مى‎كنند تا وقتی‌که مرگ يكى از ايشان در رسد، مى‌گويد: «اكنون توبه كردم»، پذيرفته نيست؛ و [نيز توبه‎] كسانى كه در حال كفر می‌ميرند، پذيرفته نخواهد بود، آنانند كه برایشان عذابى دردناك آماده كرده‌ايم. (۱۸)». قول متعزله نیز همین است. همچنین خدای متعال در آیه 93 از سوره نساء فرموده: وَ مَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَ غَضِبَ اللَّـهُ عَلَيْهِ وَ لَعَنَهُ وَ أَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا؛ و هر كس عمداً مؤمنى را بكشد، كيفرش دوزخ است كه در آن ماندگار خواهد بود؛ و خدا بر او خشم مى‌گیرد و لعنتش مى‎كند و عذابى بزرگ برایش آماده ساخته است. همچنین داریم: وَ مَن يَعْصِ اللَّـهَ وَ رَسُولَهُ فَإِنَّ لَهُ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ﴿سوره جن: ٢٣﴾ یعنی: و هر كس خدا و پيامبرش را نافرمانى كند قطعاً آتش دوزخ براى اوست و جاودانه در آن خواهند ماند. بعلاوه اینکه خداوند در سوره مؤمنون پس از ذکر زنا و قتل نفس و اینکه مرتکبان این کارها دچار گناه شده‌اند و عذابشان مضاعف است و در آتش جاودانند، فرموده: مگر آنان که توبه کرده باشند؛... وَ مَن يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا ﴿٦٨﴾ يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ يَخْلُدْ فِيهِ مُهَانًا ﴿٦٩﴾ إِلَّا مَن تَابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَأُولَـئِكَ يُبَدِّلُ اللَّـهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ ۗ وَ كَانَ اللَّـهُ غَفُورًا رَّحِيمًا ﴿٧٠﴾ و هر كس این‌ها را انجام دهد سزايش را دريافت خواهد كرد. (۶۸) براى او در روز قيامت عذاب دوچندان می‌شود و پيوسته در آن خوار می‌ماند. (۶۹) مگر كسى كه توبه كند و ايمان آورد و كار شايسته كند. پس خداوند بدی‌هایشان را به نیکی‌ها تبديل مى‎كند و خدا همواره آمرزنده مهربان است (۷۰).<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/38971/2/285 متن کتاب، ص285-286]</ref>

	==وضعیت کتاب==		==وضعیت کتاب==

Hbaghizadeh@noornet.net: /* وابسته‌ها */

2020-08-01T04:34:27Z

وابسته‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۰، ساعت ۰۸:۰۴
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	\| شابک =		\| شابک =
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =~~38971~~		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =56079
	\| کتابخوان همراه نور =56079		\| کتابخوان همراه نور =56079
	\| کد پدیدآور =44665		\| کد پدیدآور =44665
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	مقدمه و متن کتاب.		مقدمه و متن کتاب.

	== وابسته‌ها ==		==وابسته‌ها==
	{{وابسته‌ها}}		{{وابسته‌ها}}

خط ۵۸:		خط ۵۸:
	[[معجم مصطلحات الإباضية]]		[[معجم مصطلحات الإباضية]]

	[[~~العقود الفضية في أصول~~ الإباضية]]		[[معجم أعلام الإباضية من القرن الأول الهجري إلی العصر الحاضر]]

	[[الإباضية بين الفرق الإسلامية]]		[[الإباضية بين الفرق الإسلامية]]

			[[نظرية الإمامة عند الأباضية]]

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]

			[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]

			[[رده:فرق اسلامی]]

			[[رده:فرق شیعه]]

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'رده:25 خرداد الی 24 تیر(98)' به ''

2020-06-10T17:06:17Z

جایگزینی متن - 'رده:25 خرداد الی 24 تیر(98)' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۲۰:۳۶
خط ۶۳:		خط ۶۳:

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]



	~~[[رده:25 خرداد الی 24 تیر(98)]]~~

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'رده: تیر(98)' به ''

2020-06-09T14:20:43Z

جایگزینی متن - 'رده: تیر(98)' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۵۰
خط ۶۴:		خط ۶۴:
	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]

	~~[[رده: تیر(98)]]~~

	[[رده:25 خرداد الی 24 تیر(98)]]		[[رده:25 خرداد الی 24 تیر(98)]]

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ه‎چ' به 'ه‌چ'

2020-02-27T09:41:00Z

جایگزینی متن - 'ه‎چ' به 'ه‌چ'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۱۱
خط ۳۲:		خط ۳۲:

	==گزارش محتوا==		==گزارش محتوا==
	نویسنده در مقدمه کتاب پس از ثنای الهی، به دو بخش از آیه‌های شریفه: «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلاَمُ» ﴿آل‌‏عمران‏، 19﴾ و «وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلاَمِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ» ﴿آل‏‌عمران‏، 85﴾ را ذکر می‌کند و سپس بر پیامبر برگزیده و خاندان طاهرینش درود می‌فرستد و پس‌ازآن می‌نویسد: از حکمت‎های الهی در خلایقش است که آنان را به خیر و شر و طاعت و معصیت مبتلا می‌کند چنانچه خداوند دراین‌باره می‌فرماید: «وَنَبْلُوكُم بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً ۖ وَ إِلَيْنَا تُرْجَعُونَ» ﴿٣٥ سوره انبیاء﴾. خدای متعال در کتابش محکم و متشابه قرار داد و فرمود: «كسانى كه در دل‎هایشان انحراف است براى فتنه‌جويى و طلب تأويل آن [به‌دلخواه خود]، از متشابه آن پيروى مى‎كنند، با آنكه تأويلش را جز خدا و ريشه‌داران در دانش كسى نمى‎داند.»<ref>قرآن کریم، آیه هفت آل‌عمران، ترجمه فولادوند</ref> به همین دلیل بود که امت اسلامی به فرقه‌های مختلف منشعب شد و هر فرقه‌ای خودش را بر حق دانست و دیگری را بر راه باطل. در این میان، برخی مجتهد بودند، برخی در تعصب در مذهبشان مبالغه کردند، برخی تساهل پیشه کردند و...؛ و ای‌کاش حقیقت این امر را به پیامبر و اولی‌الامر در علمش وا می‌گذاشتند؛ به‌هرحال کتاب الهی و سنت پیامبرش در میان آنان هست و بر آن اجماع دارند. بر این اساس، واجب است که به آن رجوع کنند ولی قَدَر الهی بر ~~همه‎چیز~~ سابق است و حکمتش نافذ و بنا بر آیات الهی وَ لَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً وَاحِدَةً ۖ وَ لَا يَزَالُونَ مُخْتَلِفِينَ ﴿١١٨﴾ إِلَّا مَن رَّحِمَ رَبُّكَ ۚ وَ لِذَلِكَ خَلَقَهُمْ ۗ وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ﴿١١9﴾؛ و اگر پروردگار تو مى‌خواست، قطعاً همه مردم را امّت واحدى قرار مى‎داد، درحالی‌که پيوسته در اختلافند، (۱۱۸) مگر كسانى كه پروردگار تو به آنان رحم كرده و براى همين آنان را آفريده است؛ و وعده پروردگارت [چنين‎] تحقّق پذيرفته است [كه]: «البتّه جهنّم را از جنّ و انس يكسره پر خواهم كرد. (۱۱۹)»<ref>سوره هود: آیات 118-119</ref> مشیت خدا بر این امر تعلق گرفت.		نویسنده در مقدمه کتاب پس از ثنای الهی، به دو بخش از آیه‌های شریفه: «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلاَمُ» ﴿آل‌‏عمران‏، 19﴾ و «وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلاَمِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ» ﴿آل‏‌عمران‏، 85﴾ را ذکر می‌کند و سپس بر پیامبر برگزیده و خاندان طاهرینش درود می‌فرستد و پس‌ازآن می‌نویسد: از حکمت‎های الهی در خلایقش است که آنان را به خیر و شر و طاعت و معصیت مبتلا می‌کند چنانچه خداوند دراین‌باره می‌فرماید: «وَنَبْلُوكُم بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً ۖ وَ إِلَيْنَا تُرْجَعُونَ» ﴿٣٥ سوره انبیاء﴾. خدای متعال در کتابش محکم و متشابه قرار داد و فرمود: «كسانى كه در دل‎هایشان انحراف است براى فتنه‌جويى و طلب تأويل آن [به‌دلخواه خود]، از متشابه آن پيروى مى‎كنند، با آنكه تأويلش را جز خدا و ريشه‌داران در دانش كسى نمى‎داند.»<ref>قرآن کریم، آیه هفت آل‌عمران، ترجمه فولادوند</ref> به همین دلیل بود که امت اسلامی به فرقه‌های مختلف منشعب شد و هر فرقه‌ای خودش را بر حق دانست و دیگری را بر راه باطل. در این میان، برخی مجتهد بودند، برخی در تعصب در مذهبشان مبالغه کردند، برخی تساهل پیشه کردند و...؛ و ای‌کاش حقیقت این امر را به پیامبر و اولی‌الامر در علمش وا می‌گذاشتند؛ به‌هرحال کتاب الهی و سنت پیامبرش در میان آنان هست و بر آن اجماع دارند. بر این اساس، واجب است که به آن رجوع کنند ولی قَدَر الهی بر همه‌چیز سابق است و حکمتش نافذ و بنا بر آیات الهی وَ لَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً وَاحِدَةً ۖ وَ لَا يَزَالُونَ مُخْتَلِفِينَ ﴿١١٨﴾ إِلَّا مَن رَّحِمَ رَبُّكَ ۚ وَ لِذَلِكَ خَلَقَهُمْ ۗ وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ﴿١١9﴾؛ و اگر پروردگار تو مى‌خواست، قطعاً همه مردم را امّت واحدى قرار مى‎داد، درحالی‌که پيوسته در اختلافند، (۱۱۸) مگر كسانى كه پروردگار تو به آنان رحم كرده و براى همين آنان را آفريده است؛ و وعده پروردگارت [چنين‎] تحقّق پذيرفته است [كه]: «البتّه جهنّم را از جنّ و انس يكسره پر خواهم كرد. (۱۱۹)»<ref>سوره هود: آیات 118-119</ref> مشیت خدا بر این امر تعلق گرفت.

	یکی از مذاهب اسلامی، اباضیه است که نویسنده، مبنای آن را بر اساس کتاب و سنت و اجماع و قیاس (در مواردی که نصی بر مطلب وجود ندارد) می‌داند. او می‌نویسد: بسیاری از مشایخ و برادران دینی از من خواستند اجمالی از سیره آنان و طایفه‌ای که از آن نشئت گرفته‌اند بنگارم و هرچند خودم را اهل برای این کار نمی‌دانم و در این مذهب، مردانی هستند که بر من در این امر، اولویت دارند، اما به خاطر امتثال طلب دوستان و موافقت با رغبت آنان و تقرب به خدا در تحریر علم و دفع ظلم، این مطلب را می‌نگارم. در این اثر با تبرک به رسول و اصحاب بزرگش، از روایات، اصح آن‌ها و از اقوال ارجحشان را برگزیده‌ام. امروزه انسان‌ها به حدی رسیده‌اند که بدون تبعیت و تقلید از دیگران، با تکیه بر اندیشه و نظر در قول صحیح، بتوانند درباره صحت و سقم یک قضیه، به‌صورت مستقل حکم کنند.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/38971/2/1 ر.ک: مقدمه کتاب، ص1-2]</ref>		یکی از مذاهب اسلامی، اباضیه است که نویسنده، مبنای آن را بر اساس کتاب و سنت و اجماع و قیاس (در مواردی که نصی بر مطلب وجود ندارد) می‌داند. او می‌نویسد: بسیاری از مشایخ و برادران دینی از من خواستند اجمالی از سیره آنان و طایفه‌ای که از آن نشئت گرفته‌اند بنگارم و هرچند خودم را اهل برای این کار نمی‌دانم و در این مذهب، مردانی هستند که بر من در این امر، اولویت دارند، اما به خاطر امتثال طلب دوستان و موافقت با رغبت آنان و تقرب به خدا در تحریر علم و دفع ظلم، این مطلب را می‌نگارم. در این اثر با تبرک به رسول و اصحاب بزرگش، از روایات، اصح آن‌ها و از اقوال ارجحشان را برگزیده‌ام. امروزه انسان‌ها به حدی رسیده‌اند که بدون تبعیت و تقلید از دیگران، با تکیه بر اندیشه و نظر در قول صحیح، بتوانند درباره صحت و سقم یک قضیه، به‌صورت مستقل حکم کنند.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/38971/2/1 ر.ک: مقدمه کتاب، ص1-2]</ref>

A-esmaili@noornet.net: جایگزینی متن - '==منبع مقاله==' به '==منابع مقاله=='

2020-02-25T09:37:09Z

جایگزینی متن - '==منبع مقاله==' به '==منابع مقاله=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۰۷
خط ۴۸:		خط ۴۸:
	<references/>		<references/>

	==~~منبع~~ مقاله==		==منابع مقاله==
	مقدمه و متن کتاب.		مقدمه و متن کتاب.

Hbaghizadeh@noornet.net: /* وابسته‌ها */

2020-02-07T08:25:21Z

وابسته‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۵۵
خط ۵۲:		خط ۵۲:

	== وابسته‌ها ==		== وابسته‌ها ==
			{{وابسته‌ها}}

			[[الرد علی جمیع المخالفین (الخوارج، المرجئة، المعتزلة)]]

			[[معجم مصطلحات الإباضية]]

			[[العقود الفضية في أصول الإباضية]]

			[[الإباضية بين الفرق الإسلامية]]

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ى‎م' به 'ی‌م'

2019-11-30T19:49:16Z

جایگزینی متن - 'ى‎م' به 'ی‌م'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۲۳:۱۹
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =38971		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =38971
			\| کتابخوان همراه نور =56079
	\| کد پدیدآور =44665		\| کد پدیدآور =44665
	\| پس از =		\| پس از =
خط ۳۹:		خط ۴۰:
	در بخشی از کتاب، تحت عنوان «تنبیه»، به تفاوت میان اقوال علمای اباضیه با سایرین اشاره شده است؛ برخی اختلافات از این قرار است: آیا صفات باری‌تعالی عین ذات اوست یا غیر آن است؟ بر مبنای مذهب اباضیه صفات ذاتیه عین ذات است و شئ زایدی بر آن نیست. ابن عربی نیز در این مسئله با اباضیان موافق است و گفته فرقی میان قول قائل بر اینکه صفات الله تعالی غیر از ذات او هستند با قول یهودیان که به قول قرآن می‌گفتند: «إن الله فقیر» نیست مگر در تحسین عبارت.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/38971/2/285 ر.ک: متن کتاب، ص285]</ref>		در بخشی از کتاب، تحت عنوان «تنبیه»، به تفاوت میان اقوال علمای اباضیه با سایرین اشاره شده است؛ برخی اختلافات از این قرار است: آیا صفات باری‌تعالی عین ذات اوست یا غیر آن است؟ بر مبنای مذهب اباضیه صفات ذاتیه عین ذات است و شئ زایدی بر آن نیست. ابن عربی نیز در این مسئله با اباضیان موافق است و گفته فرقی میان قول قائل بر اینکه صفات الله تعالی غیر از ذات او هستند با قول یهودیان که به قول قرآن می‌گفتند: «إن الله فقیر» نیست مگر در تحسین عبارت.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/38971/2/285 ر.ک: متن کتاب، ص285]</ref>

	از مسائلی که اباضیه نسبت به آن نظر داده‌اند، بحث خلود فاسقان بدون توبه در آتش جهنم است. در این مسئله آنان با سعد مالکی موافقند. گفته شده شافعی نیز با آنان در این امر موافقت دارد. آیات شریفه «إِنَّ اللَّـهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَن يَشَاءُ» در آیات 48 و 116 سوره نساء، درباره کسی است که از گناهش توبه کرده باشد و جواز مغفرت بدون توبه در این آیه شریفه سودی نمی‌رساند. این قول جابر بن زید در تفسیر آیه است. او برای این ادعا به آیات 17 و 18 سوره مبارکه نساء استشهاد می‌کند. آنجا که خداوند می‌فرماید: إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّـهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِن قَرِيبٍ فَأُولَـئِكَ يَتُوبُ اللَّـهُ عَلَيْهِمْ ۗ وَ كَانَ اللَّـهُ عَلِيمًا حَكِيمًا ﴿١٧﴾ وَ لَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّى إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ وَ لَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَ هُمْ كُفَّارٌ ۚ أُولَـئِكَ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا ﴿١٨﴾؛ «توبه، نزد خداوند، تنها براى كسانى است كه از روى نادانى مرتكب گناه می‌شوند، سپس به‌زودی توبه مى‎كنند؛ اينانند كه خدا توبه‌شان را مى‎پذيرد و خداوند داناى حكيم است. (۱۷) و توبه كسانى كه گناه مى‎كنند تا وقتی‌که مرگ يكى از ايشان در رسد، مى‌گويد: «اكنون توبه كردم»، پذيرفته نيست؛ و [نيز توبه‎] كسانى كه در حال كفر ~~مى‎ميرند،~~ پذيرفته نخواهد بود، آنانند كه برایشان عذابى دردناك آماده كرده‌ايم. (۱۸)». قول متعزله نیز همین است. همچنین خدای متعال در آیه 93 از سوره نساء فرموده: وَ مَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَ غَضِبَ اللَّـهُ عَلَيْهِ وَ لَعَنَهُ وَ أَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا؛ و هر كس عمداً مؤمنى را بكشد، كيفرش دوزخ است كه در آن ماندگار خواهد بود؛ و خدا بر او خشم مى‌گيرد و لعنتش مى‎كند و عذابى بزرگ برایش آماده ساخته است. همچنین داریم: وَ مَن يَعْصِ اللَّـهَ وَ رَسُولَهُ فَإِنَّ لَهُ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ﴿سوره جن: ٢٣﴾ یعنی: و هر كس خدا و پيامبرش را نافرمانى كند قطعاً آتش دوزخ براى اوست و جاودانه در آن خواهند ماند. بعلاوه اینکه خداوند در سوره مؤمنون پس از ذکر زنا و قتل نفس و اینکه مرتکبان این کارها دچار گناه شده‌اند و عذابشان مضاعف است و در آتش جاودانند، فرموده: مگر آنان که توبه کرده باشند؛... وَ مَن يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا ﴿٦٨﴾ يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ يَخْلُدْ فِيهِ مُهَانًا ﴿٦٩﴾ إِلَّا مَن تَابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَأُولَـئِكَ يُبَدِّلُ اللَّـهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ ۗ وَ كَانَ اللَّـهُ غَفُورًا رَّحِيمًا ﴿٧٠﴾ و هر كس این‌ها را انجام دهد سزايش را دريافت خواهد كرد. (۶۸) براى او در روز قيامت عذاب دوچندان می‌شود و پيوسته در آن خوار ~~مى‎ماند~~. (۶۹) مگر كسى كه توبه كند و ايمان آورد و كار شايسته كند. پس خداوند بدی‌هایشان را به نیکی‌ها تبديل مى‎كند و خدا همواره آمرزنده مهربان است (۷۰).<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/38971/2/285 متن کتاب، ص285-286]</ref>		از مسائلی که اباضیه نسبت به آن نظر داده‌اند، بحث خلود فاسقان بدون توبه در آتش جهنم است. در این مسئله آنان با سعد مالکی موافقند. گفته شده شافعی نیز با آنان در این امر موافقت دارد. آیات شریفه «إِنَّ اللَّـهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَن يَشَاءُ» در آیات 48 و 116 سوره نساء، درباره کسی است که از گناهش توبه کرده باشد و جواز مغفرت بدون توبه در این آیه شریفه سودی نمی‌رساند. این قول جابر بن زید در تفسیر آیه است. او برای این ادعا به آیات 17 و 18 سوره مبارکه نساء استشهاد می‌کند. آنجا که خداوند می‌فرماید: إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّـهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِن قَرِيبٍ فَأُولَـئِكَ يَتُوبُ اللَّـهُ عَلَيْهِمْ ۗ وَ كَانَ اللَّـهُ عَلِيمًا حَكِيمًا ﴿١٧﴾ وَ لَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّى إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ وَ لَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَ هُمْ كُفَّارٌ ۚ أُولَـئِكَ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا ﴿١٨﴾؛ «توبه، نزد خداوند، تنها براى كسانى است كه از روى نادانى مرتكب گناه می‌شوند، سپس به‌زودی توبه مى‎كنند؛ اينانند كه خدا توبه‌شان را مى‎پذيرد و خداوند داناى حكيم است. (۱۷) و توبه كسانى كه گناه مى‎كنند تا وقتی‌که مرگ يكى از ايشان در رسد، مى‌گويد: «اكنون توبه كردم»، پذيرفته نيست؛ و [نيز توبه‎] كسانى كه در حال كفر می‌ميرند، پذيرفته نخواهد بود، آنانند كه برایشان عذابى دردناك آماده كرده‌ايم. (۱۸)». قول متعزله نیز همین است. همچنین خدای متعال در آیه 93 از سوره نساء فرموده: وَ مَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَ غَضِبَ اللَّـهُ عَلَيْهِ وَ لَعَنَهُ وَ أَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا؛ و هر كس عمداً مؤمنى را بكشد، كيفرش دوزخ است كه در آن ماندگار خواهد بود؛ و خدا بر او خشم مى‌گيرد و لعنتش مى‎كند و عذابى بزرگ برایش آماده ساخته است. همچنین داریم: وَ مَن يَعْصِ اللَّـهَ وَ رَسُولَهُ فَإِنَّ لَهُ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ﴿سوره جن: ٢٣﴾ یعنی: و هر كس خدا و پيامبرش را نافرمانى كند قطعاً آتش دوزخ براى اوست و جاودانه در آن خواهند ماند. بعلاوه اینکه خداوند در سوره مؤمنون پس از ذکر زنا و قتل نفس و اینکه مرتکبان این کارها دچار گناه شده‌اند و عذابشان مضاعف است و در آتش جاودانند، فرموده: مگر آنان که توبه کرده باشند؛... وَ مَن يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا ﴿٦٨﴾ يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ يَخْلُدْ فِيهِ مُهَانًا ﴿٦٩﴾ إِلَّا مَن تَابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَأُولَـئِكَ يُبَدِّلُ اللَّـهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ ۗ وَ كَانَ اللَّـهُ غَفُورًا رَّحِيمًا ﴿٧٠﴾ و هر كس این‌ها را انجام دهد سزايش را دريافت خواهد كرد. (۶۸) براى او در روز قيامت عذاب دوچندان می‌شود و پيوسته در آن خوار می‌ماند. (۶۹) مگر كسى كه توبه كند و ايمان آورد و كار شايسته كند. پس خداوند بدی‌هایشان را به نیکی‌ها تبديل مى‎كند و خدا همواره آمرزنده مهربان است (۷۰).<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/38971/2/285 متن کتاب، ص285-286]</ref>

	==وضعیت کتاب==		==وضعیت کتاب==

A-esmaili@noornet.net: جایگزینی متن - '' به ''

2019-11-07T07:32:07Z

جایگزینی متن - '<references />' به '<references/>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۰۲
خط ۴۵:		خط ۴۵:

	==پانویس==		==پانویس==
	<references />		<references/>

	==منبع مقاله==		==منبع مقاله==

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ل‎ع' به 'ل‌ع'

2019-10-30T20:07:19Z

جایگزینی متن - 'ل‎ع' به 'ل‌ع'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۲۳:۳۷
خط ۳۱:		خط ۳۱:

	==گزارش محتوا==		==گزارش محتوا==
	نویسنده در مقدمه کتاب پس از ثنای الهی، به دو بخش از آیه‌های شریفه: «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلاَمُ» ﴿آل‌‏عمران‏، 19﴾ و «وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلاَمِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ» ﴿آل‏‌عمران‏، 85﴾ را ذکر می‌کند و سپس بر پیامبر برگزیده و خاندان طاهرینش درود می‌فرستد و پس‌ازآن می‌نویسد: از حکمت‎های الهی در خلایقش است که آنان را به خیر و شر و طاعت و معصیت مبتلا می‌کند چنانچه خداوند دراین‌باره می‌فرماید: «وَنَبْلُوكُم بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً ۖ وَ إِلَيْنَا تُرْجَعُونَ» ﴿٣٥ سوره انبیاء﴾. خدای متعال در کتابش محکم و متشابه قرار داد و فرمود: «كسانى كه در دل‎هایشان انحراف است براى فتنه‌جويى و طلب تأويل آن [به‌دلخواه خود]، از متشابه آن پيروى مى‎كنند، با آنكه تأويلش را جز خدا و ريشه‌داران در دانش كسى نمى‎داند.»<ref>قرآن کریم، آیه هفت ~~آل‎عمران،~~ ترجمه فولادوند</ref> به همین دلیل بود که امت اسلامی به فرقه‌های مختلف منشعب شد و هر فرقه‌ای خودش را بر حق دانست و دیگری را بر راه باطل. در این میان، برخی مجتهد بودند، برخی در تعصب در مذهبشان مبالغه کردند، برخی تساهل پیشه کردند و...؛ و ای‌کاش حقیقت این امر را به پیامبر و اولی‌الامر در علمش وا می‌گذاشتند؛ به‌هرحال کتاب الهی و سنت پیامبرش در میان آنان هست و بر آن اجماع دارند. بر این اساس، واجب است که به آن رجوع کنند ولی قَدَر الهی بر همه‎چیز سابق است و حکمتش نافذ و بنا بر آیات الهی وَ لَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً وَاحِدَةً ۖ وَ لَا يَزَالُونَ مُخْتَلِفِينَ ﴿١١٨﴾ إِلَّا مَن رَّحِمَ رَبُّكَ ۚ وَ لِذَلِكَ خَلَقَهُمْ ۗ وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ﴿١١9﴾؛ و اگر پروردگار تو مى‌خواست، قطعاً همه مردم را امّت واحدى قرار مى‎داد، درحالی‌که پيوسته در اختلافند، (۱۱۸) مگر كسانى كه پروردگار تو به آنان رحم كرده و براى همين آنان را آفريده است؛ و وعده پروردگارت [چنين‎] تحقّق پذيرفته است [كه]: «البتّه جهنّم را از جنّ و انس يكسره پر خواهم كرد. (۱۱۹)»<ref>سوره هود: آیات 118-119</ref> مشیت خدا بر این امر تعلق گرفت.		نویسنده در مقدمه کتاب پس از ثنای الهی، به دو بخش از آیه‌های شریفه: «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلاَمُ» ﴿آل‌‏عمران‏، 19﴾ و «وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلاَمِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ» ﴿آل‏‌عمران‏، 85﴾ را ذکر می‌کند و سپس بر پیامبر برگزیده و خاندان طاهرینش درود می‌فرستد و پس‌ازآن می‌نویسد: از حکمت‎های الهی در خلایقش است که آنان را به خیر و شر و طاعت و معصیت مبتلا می‌کند چنانچه خداوند دراین‌باره می‌فرماید: «وَنَبْلُوكُم بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً ۖ وَ إِلَيْنَا تُرْجَعُونَ» ﴿٣٥ سوره انبیاء﴾. خدای متعال در کتابش محکم و متشابه قرار داد و فرمود: «كسانى كه در دل‎هایشان انحراف است براى فتنه‌جويى و طلب تأويل آن [به‌دلخواه خود]، از متشابه آن پيروى مى‎كنند، با آنكه تأويلش را جز خدا و ريشه‌داران در دانش كسى نمى‎داند.»<ref>قرآن کریم، آیه هفت آل‌عمران، ترجمه فولادوند</ref> به همین دلیل بود که امت اسلامی به فرقه‌های مختلف منشعب شد و هر فرقه‌ای خودش را بر حق دانست و دیگری را بر راه باطل. در این میان، برخی مجتهد بودند، برخی در تعصب در مذهبشان مبالغه کردند، برخی تساهل پیشه کردند و...؛ و ای‌کاش حقیقت این امر را به پیامبر و اولی‌الامر در علمش وا می‌گذاشتند؛ به‌هرحال کتاب الهی و سنت پیامبرش در میان آنان هست و بر آن اجماع دارند. بر این اساس، واجب است که به آن رجوع کنند ولی قَدَر الهی بر همه‎چیز سابق است و حکمتش نافذ و بنا بر آیات الهی وَ لَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً وَاحِدَةً ۖ وَ لَا يَزَالُونَ مُخْتَلِفِينَ ﴿١١٨﴾ إِلَّا مَن رَّحِمَ رَبُّكَ ۚ وَ لِذَلِكَ خَلَقَهُمْ ۗ وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ﴿١١9﴾؛ و اگر پروردگار تو مى‌خواست، قطعاً همه مردم را امّت واحدى قرار مى‎داد، درحالی‌که پيوسته در اختلافند، (۱۱۸) مگر كسانى كه پروردگار تو به آنان رحم كرده و براى همين آنان را آفريده است؛ و وعده پروردگارت [چنين‎] تحقّق پذيرفته است [كه]: «البتّه جهنّم را از جنّ و انس يكسره پر خواهم كرد. (۱۱۹)»<ref>سوره هود: آیات 118-119</ref> مشیت خدا بر این امر تعلق گرفت.

	یکی از مذاهب اسلامی، اباضیه است که نویسنده، مبنای آن را بر اساس کتاب و سنت و اجماع و قیاس (در مواردی که نصی بر مطلب وجود ندارد) می‌داند. او می‌نویسد: بسیاری از مشایخ و برادران دینی از من خواستند اجمالی از سیره آنان و طایفه‌ای که از آن نشئت گرفته‌اند بنگارم و هرچند خودم را اهل برای این کار نمی‌دانم و در این مذهب، مردانی هستند که بر من در این امر، اولویت دارند، اما به خاطر امتثال طلب دوستان و موافقت با رغبت آنان و تقرب به خدا در تحریر علم و دفع ظلم، این مطلب را می‌نگارم. در این اثر با تبرک به رسول و اصحاب بزرگش، از روایات، اصح آن‌ها و از اقوال ارجحشان را برگزیده‌ام. امروزه انسان‌ها به حدی رسیده‌اند که بدون تبعیت و تقلید از دیگران، با تکیه بر اندیشه و نظر در قول صحیح، بتوانند درباره صحت و سقم یک قضیه، به‌صورت مستقل حکم کنند.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/38971/2/1 ر.ک: مقدمه کتاب، ص1-2]</ref>		یکی از مذاهب اسلامی، اباضیه است که نویسنده، مبنای آن را بر اساس کتاب و سنت و اجماع و قیاس (در مواردی که نصی بر مطلب وجود ندارد) می‌داند. او می‌نویسد: بسیاری از مشایخ و برادران دینی از من خواستند اجمالی از سیره آنان و طایفه‌ای که از آن نشئت گرفته‌اند بنگارم و هرچند خودم را اهل برای این کار نمی‌دانم و در این مذهب، مردانی هستند که بر من در این امر، اولویت دارند، اما به خاطر امتثال طلب دوستان و موافقت با رغبت آنان و تقرب به خدا در تحریر علم و دفع ظلم، این مطلب را می‌نگارم. در این اثر با تبرک به رسول و اصحاب بزرگش، از روایات، اصح آن‌ها و از اقوال ارجحشان را برگزیده‌ام. امروزه انسان‌ها به حدی رسیده‌اند که بدون تبعیت و تقلید از دیگران، با تکیه بر اندیشه و نظر در قول صحیح، بتوانند درباره صحت و سقم یک قضیه، به‌صورت مستقل حکم کنند.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/38971/2/1 ر.ک: مقدمه کتاب، ص1-2]</ref>