العقائد السلفية بأدلتها النقلیة و العقلیة - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh در ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۵۷

2026-02-24T20:57:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۲۷
خط ۸۵:		خط ۸۵:

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]
			[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]
	[[رده:مقالات بازبینی ~~نشده2~~]]		[[رده:کلام و عقاید]]
			[[رده:آثار کلی (مناظرات کلامی، مذاهب کلامی)]]
			[[رده:مقالات بازبینی شده2 اسفند 1404]]
	[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1404 توسط عباس مکرمی]]		[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1404 توسط عباس مکرمی]]
	[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1404 توسط محسن عزیزی]]		[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1404 توسط محسن عزیزی]]

Hbaghizadeh در ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۵۶

2026-02-24T20:56:06Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۲۶
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}
	'''العقائد السلفیة بأدلتها النقلیة و العقلیة'''، اثر [[احمد بن حجر آل بوطامی بنعلی]] (1915-2002م)، مفتی سابق قطر و از نمادهای دعوت اسلامی است. این کتاب، در باب تبیین و دفاع از عقاید سلفی با استناد به دلایل نقلی و استدلالات عقلی مورد تأیید سلفیه می‌باشد. نویسنده در تمامی مباحث، سعی کرده است تا عقاید سلفیه را طبق برداشت خود، اثبات نموده و آن را صحیح و مطابق شریعت جلوه دهد.		'''العقائد السلفیة بأدلتها النقلیة و العقلیة'''، اثر [[آل بوطامی، احمد بن حجر\|احمد بن حجر آل بوطامی بنعلی]] (1915-2002م)، مفتی سابق قطر و از نمادهای دعوت اسلامی است. این کتاب، در باب تبیین و دفاع از عقاید سلفی با استناد به دلایل نقلی و استدلالات عقلی مورد تأیید سلفیه می‌باشد. نویسنده در تمامی مباحث، سعی کرده است تا عقاید سلفیه را طبق برداشت خود، اثبات نموده و آن را صحیح و مطابق شریعت جلوه دهد.

	==ساختار==		==ساختار==
خط ۴۶:		خط ۴۶:

	نویسنده پس از مقدمه، مباحث خویش را با تعریف توحید و بیان مبادی علم توحید آغاز می‌کند<ref>ر.ک: متن کتاب، همان، ص17-23</ref>، سپس به بحث از «اقسام توحید» ‌(توحید ربوبیت، توحید الوهیت و توحید اسماء و صفات) بر اساس دیدگاه سلفیه، می‌پردازد.		نویسنده پس از مقدمه، مباحث خویش را با تعریف توحید و بیان مبادی علم توحید آغاز می‌کند<ref>ر.ک: متن کتاب، همان، ص17-23</ref>، سپس به بحث از «اقسام توحید» ‌(توحید ربوبیت، توحید الوهیت و توحید اسماء و صفات) بر اساس دیدگاه سلفیه، می‌پردازد.

	در بحث توحید ربوبیت، با ذکر این نکته که «اکثریت فراگیر انسان‌ها اتفاق نظر بر وجود «رب» و بر اینکه او آفریدگار است دارند و «رب» را جز دهریه و شیوعیه انکار نمی‌کنند»، به بیان دلایل نقلی و عقلی بر وجود «رب»، پرداخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص25-33</ref>.		در بحث توحید ربوبیت، با ذکر این نکته که «اکثریت فراگیر انسان‌ها اتفاق نظر بر وجود «رب» و بر اینکه او آفریدگار است دارند و «رب» را جز دهریه و شیوعیه انکار نمی‌کنند»، به بیان دلایل نقلی و عقلی بر وجود «رب»، پرداخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص25-33</ref>.

	نتیجه‌گیری کلی در این بخش این است که سه فرض را می‌توان در تعلیل اصلی که جهان هستی از آن صادر شده، ارائه نمود:		نتیجه‌گیری کلی در این بخش این است که سه فرض را می‌توان در تعلیل اصلی که جهان هستی از آن صادر شده، ارائه نمود:
	# جهان هستی از عدم صادر شده است؛		# جهان هستی از عدم صادر شده است؛
خط ۶۹:		خط ۷۱:
	همچنین نویسنده در بحث دلایل صدق نبوت و معجزات، دلایل عقلی و نقلی متعددی را برای اثبات صدق پیامبر(ص) ذکر می‌کند<ref>ر.ک: همان، ص55</ref>.		همچنین نویسنده در بحث دلایل صدق نبوت و معجزات، دلایل عقلی و نقلی متعددی را برای اثبات صدق پیامبر(ص) ذکر می‌کند<ref>ر.ک: همان، ص55</ref>.
	سپس به بیان معجزات متفاوتی که رسالت پیامبر را تأیید می‌کنند، پرداخته و میان معجزه صحیح و سحر و کهانت تمایز قائل می‌شود<ref>ر.ک: همان، ص169</ref>.		سپس به بیان معجزات متفاوتی که رسالت پیامبر را تأیید می‌کنند، پرداخته و میان معجزه صحیح و سحر و کهانت تمایز قائل می‌شود<ref>ر.ک: همان، ص169</ref>.

	قرآن کریم به‌عنوان بزرگ‌ترین معجزه و دلایل اعجاز آن تشریح شده<ref>ر.ک: همان، ص100</ref>. معجزات دیگری مانند شق القمر<ref>ر.ک: همان، ص114</ref> و اسراء و معراج<ref>ر.ک: همان، ص149</ref> نیز مورد بررسی مفصل قرار گرفته و شبهات مطرح‌شده در مورد آن‌ها رد شده است. در پایان این بخش به بشارات تورات و انجیل درباره پیامبر(ص) اشاره شده و بر ختم نبوت تأکید می‌گردد<ref>ر.ک: همان، ص195</ref>.		قرآن کریم به‌عنوان بزرگ‌ترین معجزه و دلایل اعجاز آن تشریح شده<ref>ر.ک: همان، ص100</ref>. معجزات دیگری مانند شق القمر<ref>ر.ک: همان، ص114</ref> و اسراء و معراج<ref>ر.ک: همان، ص149</ref> نیز مورد بررسی مفصل قرار گرفته و شبهات مطرح‌شده در مورد آن‌ها رد شده است. در پایان این بخش به بشارات تورات و انجیل درباره پیامبر(ص) اشاره شده و بر ختم نبوت تأکید می‌گردد<ref>ر.ک: همان، ص195</ref>.

A-esmaeili: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR69445J1.jpg | عنوان = العقائد السلفية بأدلتها النقلیة و العقلیة | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = آل بوطامي، احمدبن حجر (نويسنده) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = آ7ع7 207/5 BP | موضوع = |ناشر | ناشر = | مکان ن...» ایجاد کرد

2026-02-17T03:28:18Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR69445J1.jpg | عنوان = العقائد السلفية بأدلتها النقلیة و العقلیة | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = آل بوطامي، احمدبن حجر (نويسنده) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = آ7ع7 207/5 BP | موضوع = |ناشر | ناشر = | مکان ن...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات کتاب
| تصویر =NUR69445J1.jpg
| عنوان = العقائد السلفية بأدلتها النقلیة و العقلیة
| عنوان‌های دیگر =
| پدیدآورندگان
| پدیدآوران =
[[آل بوطامي، احمدبن حجر]] (نويسنده)
|زبان
| زبان = عربی
| کد کنگره = آ7ع7 207/5 BP
| موضوع =
|ناشر
| ناشر =
| مکان نشر =
| سال نشر = 1415ق - 1994م
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE69445AUTOMATIONCODE
| چاپ = 1
| شابک =
| تعداد جلد = 2
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 69445
| کتابخوان همراه نور = 69445
| کد پدیدآور = 33210
| پس از =
| پیش از =
}}
'''العقائد السلفیة بأدلتها النقلیة و العقلیة'''، اثر [[احمد بن حجر آل بوطامی بنعلی]] (1915-2002م)، مفتی سابق قطر و از نمادهای دعوت اسلامی است. این کتاب، در باب تبیین و دفاع از عقاید سلفی با استناد به دلایل نقلی و استدلالات عقلی مورد تأیید سلفیه می‌باشد. نویسنده در تمامی مباحث، سعی کرده است تا عقاید سلفیه را طبق برداشت خود، اثبات نموده و آن را صحیح و مطابق شریعت جلوه دهد.

==ساختار==
کتاب در دو جلد تنظیم شده که جلد اول بر توحید و اقسام توحید و مسائل مربوط به آن، تمرکز دارد و جلد دوم به مباحث نبوت، رسالت و رد شبهات مربوط به آن، اختصاص یافته است.

==گزارش محتوا==
این کتاب با یک تمهید آغاز می‌شود که در آن نویسنده ماجرای نوشتن این کتاب را شرح می‌دهد از جمله بیان می‌کند که تألیف این شرح را بر منظومه خود (الدرر السنیة فی عقد أهل السنة المرضیة)، در سال ١٣٥٣ق، در شهر احساء آغاز کرده است<ref>ر.ک: تمهید، ج1، ص5</ref>.

در مقدمه از احوال و اطوار عقیده سلفیه تا به عصر حاضر و مزایای این شرح در مقایسه با اکثر کتبی که در این موضوع تألیف شده سخن به میان آمده است<ref>ر.ک: مقدمه، همان، ص7-15</ref>.
نویسنده در این مقدمه، به‌گونه‌ای از ویژگی‌ها و امتیازات شرح حاضر، سخن گفته است که محتوای کلی کتاب را نیز به خواننده ارائه می‌نماید؛ خلاصه گفتار وی در باب ویژگی‌های شرح، عبارت است از:
# ذکر توحید ربوبیت و توحید الوهیت، افزون بر مطالبی که منظومه مؤلف مشتمل بر آن است (توحید اسماء و صفات).
# ذکر ادله نقلی در همه مباحث و بیان ادله عقلی در اکثر مباحث.
# تبیین برخی از خطاهایی که در کتب متأخران به مذهب سلفیه نسبت داده شده است.
# منعقد کردن فصلی خاص برای موضوع «استواء» و ذکر آیات و احادیث پیامبر و اقوال صحابه و تابعین و مفسران و محدثان و لغویان و صوفیان در آن.
# ذکر تفاوت‌های میان انبیا و فلاسفه و مصلحان.
# ذکر دلایل دال بر صدق نبوت و رسالت حضرت محمد(ص) و نیاز جهان در آن برهه زمانی به بعثت وی.
# ذکر شهادت غربیان به نبوت و رسالت حضرت محمد(ص).
# ذکر وحی و اقسام آن و رد شبهات مربوط به وحی.
# ذکر مفصل معجزات حضرت رسول(ص).
# ذکر خلفا و ادله صحت خلافت ایشان و رد شبهات مخالفان<ref>ر.ک: همان، ص14-15</ref>.

نویسنده پس از مقدمه، مباحث خویش را با تعریف توحید و بیان مبادی علم توحید آغاز می‌کند<ref>ر.ک: متن کتاب، همان، ص17-23</ref>، سپس به بحث از «اقسام توحید» ‌(توحید ربوبیت، توحید الوهیت و توحید اسماء و صفات) بر اساس دیدگاه سلفیه، می‌پردازد.
در بحث توحید ربوبیت، با ذکر این نکته که «اکثریت فراگیر انسان‌ها اتفاق نظر بر وجود «رب» و بر اینکه او آفریدگار است دارند و «رب» را جز دهریه و شیوعیه انکار نمی‌کنند»، به بیان دلایل نقلی و عقلی بر وجود «رب»، پرداخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص25-33</ref>.
نتیجه‌گیری کلی در این بخش این است که سه فرض را می‌توان در تعلیل اصلی که جهان هستی از آن صادر شده، ارائه نمود:
# جهان هستی از عدم صادر شده است؛
# جهان هستی تصادفا پدید آمده است؛
# جهان را خالقی باشد خدانام.
نویسنده، سپس با ادله محکم و متقن فرض اول و دوم را باطل نموده است؛ بنابراین تنها فرض سوم، مقتضای عقل و منطق سلیم است<ref>ر.ک: همان، ص33-37</ref>.

در بحث توحید الوهیت که توحید عبادت هم نامیده می‌شود، نویسنده به تعریف و توصیف عبادت و نقل اقوال در مورد آن پرداخته است<ref>ر.ک: همان، ص38</ref>. آنگاه به نقد نظر صوفیه و کسانی که تحت تأثیر آنها قرار گرفته‌اند، در مورد هدف خلقت، همت گمارده و عقیده آنان را که می‌گویند خداوند جهان هستی را به‌خاطر حضرت رسول(ص) آفریده و در این نظریه به حدیث «لولاک» تمسک می‌کنند، قول باطل و بهتان مبین دانسته است<ref>ر.ک: همان، ص39-42</ref>. در ادامه، به بررسی مبحث استغاثه به قبور اولیای الهی و توسل به آن، پرداخته است.

در ذیل عنوان توحید اسماء و صفات، مباحث متعدد و متنوعی مطرح شده است؛ از جمله:
# اولین کسی که معروف است که قائل به نفی اسماء و صفات شده، جهم بن صفوان بوده است<ref>ر.ک: همان، ص70</ref>.
# غیر از خدا و صفات ذاتی و خبری و اسماء وی، همه چیز مسبوق به نیستی و مخلوق خداوند است... جز برخی از فلاسفه همچون ارسطو، کسی قائل به قدمت جهان نیست<ref>ر.ک: همان، ص98</ref>.
# صفات خبری، از زمره صفات ثبوتیه خداوند هستند و فراوان می‌باشند؛ مانند: استواء، عین و...
نویسنده در مورد صفت عین برای خداوند، می‌نویسد: ما این صفت را بدون هیچ‌گونه تمثیل و کیفیتی برای خدا ثابت می‌دانیم<ref>ر.ک: همان، ص109</ref>.
آخرین مبحثی که نویسنده آن را در جلد اول به‌عنوان یکی از لوازم بحث قضا و قدر مطرح می‌کند، بحث رزق است. رزق یعنی آنچه عبد بالفعل از آن بهره می‌برد، خواه از حلال باشد خواه از حرام<ref>ر.ک: همان، ص476</ref>.

در جلد دوم، به مبحث نبوت و رسالت پرداخته شده و شبهات مربوط به آن، پاسخ داده شده است. این جلد با تشریح وضعیت متزلزل دینی و سیاسی جهان (اعراب، روم، فارس و هند) پیش از بعثت پیامبر آغاز می‌شود. سپس بر جامعیت و جهانی بودن رسالت محمدی به‌عنوان رحمتی برای جهانیان تأکید می‌شود<ref>ر.ک: همان، ج2، ص5-23</ref>.

در ادامه، نویسنده به اثبات امکان وحی و اقسام آن پرداخته و با استناد به قرآن و سنت، شبهات مستشرقان درباره ماهیت وحی را رد می‌کند<ref>ر.ک: همان، ص24-52</ref>.
همچنین، نویسنده به مسئله حفظ قرآن کریم در مقابل تحریف اشاره می‌کند و آن را با تحریف تورات و انجیل مقایسه می‌نماید.

همچنین نویسنده در بحث دلایل صدق نبوت و معجزات، دلایل عقلی و نقلی متعددی را برای اثبات صدق پیامبر(ص) ذکر می‌کند<ref>ر.ک: همان، ص55</ref>.
سپس به بیان معجزات متفاوتی که رسالت پیامبر را تأیید می‌کنند، پرداخته و میان معجزه صحیح و سحر و کهانت تمایز قائل می‌شود<ref>ر.ک: همان، ص169</ref>.
قرآن کریم به‌عنوان بزرگ‌ترین معجزه و دلایل اعجاز آن تشریح شده<ref>ر.ک: همان، ص100</ref>. معجزات دیگری مانند شق القمر<ref>ر.ک: همان، ص114</ref> و اسراء و معراج<ref>ر.ک: همان، ص149</ref> نیز مورد بررسی مفصل قرار گرفته و شبهات مطرح‌شده در مورد آن‌ها رد شده است. در پایان این بخش به بشارات تورات و انجیل درباره پیامبر(ص) اشاره شده و بر ختم نبوت تأکید می‌گردد<ref>ر.ک: همان، ص195</ref>.

==پانویس==
<references />

==منابع مقاله==
تمهید، مقدمه و متن کتاب.

==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}

[[رده:کتاب‌شناسی]]

[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1404 توسط عباس مکرمی]]
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1404 توسط محسن عزیزی]]