https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%D8%A9 2026-07-05T03:41:27Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%D8%A9&diff=828924&oldid=prev 2026-07-04T05:52:30Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR137092J1.jpg | عنوان = الرسالة المذهبة | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%DA%A9%D9%84%D8%B3%E2%80%8C%D8%8C_%DB%8C%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8%E2%80%8C_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="ابن‌ کلس‌، یعقوب‌ بن‌ یوسف (صفحه وجود ندارد)">ابن‌ کلس‌، یعقوب‌ بن‌ یوسف</a> (نويسنده) <a href="/wiki/%D8%AA%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%8C_%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81" title="تامر، عارف">تامر، عارف</a> (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = 5ر2الف 215 BP | موضوع =اسماعیلیه - عقاید - ت...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR137092J1.jpg<br /> | عنوان = الرسالة المذهبة<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[ابن‌ کلس‌، یعقوب‌ بن‌ یوسف]] (نويسنده)<br /> [[تامر، عارف]] (محقق)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = 5ر2الف 215 BP <br /> | موضوع =اسماعیلیه - عقاید - تاویل - خدا - نامها<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار المسيرة<br /> | مکان نشر = لبنان - بیروت<br /> | سال نشر = 1408ق - 1988م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE137092AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 137092<br /> | کتابخوان همراه نور = 137092<br /> | کد پدیدآور = 108633<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''الرسالة المذهبة'''، نوشته یعقوب بن کلِّس (متولد 930م) است. او برخی از مباحث مهم اندیشه فلسفی و برخی از فروعات فقهی فاطمیان اسماعیلی‌مذهب را در اثرش گنجانده است. عارف تامر، پژوهش کتاب را انجام داده است.<br /> <br /> ==ساختار==<br /> این اثر، مشتمل است بر: مقدمه محقق، مقدمه رساله و چهار فصل.<br /> پایان‌بخش کتاب، فهرست کوتاهی از مطالب است.<br /> <br /> ==گزارش محتوا==<br /> کتاب با مقدمه‌ای از عارف تامر آغاز می‌شود. او شرحی از دستیابی به نسخه اصلی کتاب ارائه می‌دهد. سپس، ارزش علمی آن را بیان نموده، چنین می‌گوید: رساله مذهبه، که در مبحث «تأویل» و غرائب علوم، فلسفه و فقه نوشته شده، از استوارترین و ژرف‌ترین رساله‌هایی است که در فلسفه اسماعیلیان تألیف گشته است. در این نوشتار، پرسش‌هایی از سوی داعیان و دانشجویان بر نویسنده عرضه می‌شده است و یعقوب با بیانی روشن به آنان پاسخ‌های متقنی می‌داده، که مستند به آیه‌های قرآن، استدلال‌های بُرنده و برهان‌های روشن بوده است. البته، از متن رساله و راز و رمز عبارت‌ها و نکته‌های دشوار و پیچیده آن، که جز عارفان گنجایش فهمش را ندارند، چنین برمی‌آید که مخاطبش، گروه خاصی از بزرگان «حجت» و اندیشمندانی ازاین‌دست بوده‌اند. در این رساله بارقه‌های درخشانی از میراث اندیشه فاطمی به چشم می‌خورد که باید در سلسله آثار مکتوب فاطمیان به‌درستی و آن‌چنان‌که لایق است، جانمایی شود. او سپس شناسه‌ای از یعقوب بن کلِّس ارائه می‌دهد و جایگاه والای او را در دولت فاطمیان برمی‌شمرد&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص5-19&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> یعقوب بن کلِّس در آغاز نوشتارش از این رساله به‌روشنی چشم اهل بصیرت و گشاینده رازها تعبیر می‌کند که مانند آب گوارایی برای دل‌های داناست. او نام کتاب را برای اینکه وسوسه‌های شیطانی را دور می‌کند «المُذْهِب» نهاده است&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص21&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> کتاب، چهار فصل دارد:<br /> فصل نخست، با تفسیر «اسماء الله الحسنی» و بحثی از معنای شرک به خداوند آغاز می‌شود. سپس نویسنده بیانی درباره «مرتبت حضرت مهدی، قائم منتظر» دارد. پایان‌بخش این فصل، بحثی فقهی درباره «ابواب نماز و مناسک حج» است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص23-54&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> فصل دوم، مباحث گوناگونی را در بر دارد که عبارتند از: حد و مرز هفت آسمان، ستارگان مدبر و منازل هریک، دوره هر ناطق و امامت هر امام، ظهور حضرت حجت(عج) و کیفیت عالم و آدم (به‌ویژه ارواح مؤمنان) در آن هنگام، ذوالقرنین، شراب و قمار، مریم عذراء، ابراهیم(ع)، سبع مثانی و نماز شب پیامبر(ص)&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص55-70&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> فصل سوم، با بحثی در شناخت عهدها، میثاق‌ها و توحید و حدود آن آغاز گشته، آنگاه به «چگونگی آفرینش این عالم از آغاز تا پایانش» پرداخته می‌شود و با نگاهی به «معاد» پایان می‌‌یابد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص71-109&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> فصل چهارم، با بحثی در باب «انبعاث موجودات از دایره عدم به‌سوی وجود» آغاز شده، به «حدود علویه و ممثولات آن» می‌رسد. سپس، مباحثی درباره «طبایع»، «عقل»، «نفس و مراتب آن» و نیز مباحثی از عالم محسوسات و معقولات ارائه می‌شود&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص111-170&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> مقدمه محقق و متن کتاب.<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده:کلام و عقاید]]<br /> [[رده:آثار کلی (مناظرات کلامی، مذاهب کلامی)]]<br /> [[رده:آثار کلامی اسماعیلیه، دروزیه، خوارج]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ تیر 1405 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ تیر 1405 توسط محسن عزیزی]]</div>

A-esmaeili