https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A9_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87الدلالة علی الله - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-20T11:30:50Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A9_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&diff=828194&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR161393J1.jpg | عنوان = الدلالة علی الله | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = بکری، عبدالرحمن بن محمد (نويسنده) مزیدی، احمد فرید (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = 8د7ص 219 BP | موضوع =رویت الهی |ناشر | ناش...» ایجاد کرد2026-06-20T04:27:14Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR161393J1.jpg | عنوان = الدلالة علی الله | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%A8%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&action=edit&redlink=1" class="new" title="بکری، عبدالرحمن بن محمد (صفحه وجود ندارد)">بکری، عبدالرحمن بن محمد</a> (نويسنده) <a href="/wiki/%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF" title="مزیدی، احمد فرید">مزیدی، احمد فرید</a> (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = 8د7ص 219 BP | موضوع =رویت الهی |ناشر | ناش...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR161393J1.jpg<br />
| عنوان = الدلالة علی الله<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[بکری، عبدالرحمن بن محمد]] (نويسنده)<br />
[[مزیدی، احمد فرید]] (محقق)<br />
|زبان<br />
| زبان = عربی<br />
| کد کنگره = 8د7ص 219 BP <br />
| موضوع =رویت الهی<br />
|ناشر <br />
| ناشر = دار الکتب العلمية<br />
| مکان نشر = لبنان - بیروت<br />
| سال نشر = 1380ش - 1422ق - 2001م<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE161393AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = 2-7451-3253-9<br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 161393<br />
| کتابخوان همراه نور = 161393<br />
| کد پدیدآور = 120715<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''الدلالة على الله'''، تألیف [[بکری صقلی عبدالرحمن بن محمد |ابوالقاسم عبدالرحمن بن محمد بکری صقلی]] (متوفی ۳۸۰ق)، فقیه، محدث و عارف [[مالکی]] است.<br />
این کتاب که با عنوان «الرسالة إلى الله» نیز شناخته میشود، رسالهای است در بیان حقیقت دعوت بهسوی خدا، آداب داعیان، مراتب سلوک، مقامات اولیا و علما و جایگاه [[قرآن|کتاب]] و [[سنت]] در هدایت انسان.<br />
<br />
== ساختار ==<br />
کتاب، مشتمل بر مقدمه مؤلف و متن اصلی است که فاقد باببندی و فصلبندی مشخص است و بهصورت پیوسته و در قالب یک جلد نگارش یافته است.<br />
محقق کتاب، [[احمد فرید المزیدی]]، علاوه بر مقدمه تحقیقی، ترجمهای از مصنف و شرحی از منهج تحقیق خود را نیز در ابتدای کتاب آورده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص3-6</ref>.<br />
<br />
== سبک نگارش ==<br />
نثر کتاب، آمیخته از عبارات خطابی و وعظی است. مؤلف غالباً با لحنی مستقیم و با استفاده از ضمیر خطاب، خواننده را مورد سخن قرار میدهد. روش استدلال در کتاب بر پایه [[آیه|آیات قرآن]]، [[حدیث|احادیث نبوی]] و اقوال [[صحابه]] و [[تابعین]] استوار است. مؤلف برای تأیید دیدگاههای خود، از آیات متعددی بهره میبرد و احادیث را بدون ذکر سلسله سند کامل، اغلب با عباراتی مانند «ثبت عن النبي» یا «قال في حديث آخر» نقل میکند<ref>ر.ک: متن کتاب، ص12-15</ref>.<br />
از جمله ویژگیهای بارز کتاب، نقل اقوال مشایخ و حکایاتی از اولیاست که در ضمن مباحث نظری آورده شده است.<br />
<br />
== گزارش محتوا ==<br />
مؤلف، کتاب را با حمد و ثنای الهی و ذکر این مطلب آغاز میکند که خداوند با آفرینش معجزات، فطرتها را بر یگانگی خود راهنمایی کرده است<ref>ر.ک: همان، ص9</ref>. وی سپس به برتری [[قرآن]] کریم بهعنوان برترین راهنما و دلالتکننده بهسوی حق اشاره میکند و عالمان عامل به قرآن را چراغهای هدایت میخواند<ref>ر.ک: همان، ص9-10</ref>.<br />
<br />
بخش مهمی از کتاب، به وجوب دعوت خلق بهسوی خدا اختصاص دارد. مؤلف با استناد به آیاتی از قرآن مانند آیه ۱۰۴ [[سوره آل عمران]] و آیه ۶۹ [[سوره انعام]]، وظیفه عالمان در ارشاد مردم را امری حتمی میداند<ref>ر.ک: همان، ص11</ref>.<br />
وی همچنین با نقل حدیث «ما من داع يدعو إلى هدى إلا كان له مثل أجر من تبعه...» <ref>ر.ک: همان، ص13-14</ref>، پاداش دعوتگران به حق و مسئولیت دعوتگران به باطل را تبیین میکند.<br />
<br />
یکی از محورهای اصلی کتاب، بحث از مجالس ذکر و وعظ است. مؤلف با استناد به حدیث «إذا مررتم برياض الجنة فارتعوا فيها؛ قالوا: يا رسولالله و ما رياض الجنة؟ قال: حلق الذكر»<ref>ر.ک: همان، ص15</ref>، به ترویج مجالس ذکر میپردازد.<br />
<br />
در ادامه، مؤلف به بیان صفات و آداب داعی به خدا میپردازد. وی بر این باور است که داعی باید روش دعوت خود را با توجه به طبقه مخاطب تغییر دهد: پادشاهان را از راه انذار، فقرا را از راه صبر و رجا و علما را از طریق «مکر و استدراج» دعوت کند<ref>ر.ک: همان، ص18-19</ref>؛ پیشازاین، وی تأکید میکند که داعی باید عالم به کتاب و سنت و دارای بصیرت و تقوا باشد<ref>ر.ک: همان، ص17</ref>.<br />
<br />
نویسنده سپس بهتفصیل درباره مقامات مختلف معنوی سخن میگوید. از جمله «منازل و مراتب چهارگانه تقوا» را بیان میکند و نتیجه میگیرد که:<br />
# مرتبه اول، مخصوص مریدان است و با اتباع امر و نهی حاصل میشود؛<br />
# مرتبه دوم، مخصوص علما و عارفان است و با رضا و تسلیم از راه ترک شبهات به دست میآید؛<br />
# مرتبه سوم، ویژه اولیا و صدیقان است و با حیا و مراقبه با ترک حلال حاصل میگردد؛<br />
# مرتبه چهارم، تقوایی است که انجام حق آن از توان بشر خارج است<ref>ر.ک: همان، ص23-24</ref>.<br />
نویسنده همچنین «مقامات طهارت» را در چهار سطح مطرح میکند<ref>ر.ک: همان، ص25-27</ref>.<br />
<br />
بحث دیگری که در کتاب بهتفصیل آمده، مقامات چهارگانه مردم در «اراده» و همچنین مراتب مختلف مردم در ایمان، علم، عمل، صبر، شکر، توکل، ایثار و محبت است<ref>ر.ک: همان، ص27-28 و 38-42</ref>.<br />
مؤلف پس از هر تقسیمبندی، نشانههای هر گروه را برمیشمارد.<br />
<br />
نویسنده در بخش دیگری از کتاب، به مباحثی چون نشانههای اولیا و مراتب آنها میپردازد و از اصطلاحاتی همچون «ابدال»، «اوتاد»، «قطب» و... بهره میبرد و از تعداد و وظایف هرکدام سخن میگوید<ref>ر.ک: همان، ص85-88</ref>.<br />
همچنین به ملاقات با [[خضر]] اشاره میکند و حکایاتی را از دیدار برخی از اولیا با ایشان نقل مینماید<ref>ر.ک: همان، ص89-92</ref>.<br />
<br />
در پایان، مؤلف به نشانههای [[آخرالزمان]] و فتنههای آن اشاره میکند<ref>ر.ک: همان، ص158</ref>.<br />
<br />
==پانویس==<br />
<references /><br />
<br />
== منابع مقاله ==<br />
مقدمه و متن کتاب.<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br />
[[رده:کلام و عقاید]]<br />
[[رده:مباحث خاص کلامی]]<br />
[[رده:الهیات (توحید)]]<br />
[[رده:صفات. افعال. اسماء (کلام، رؤیت، لطف. توفیق، رزق، عدل، افعال عباد، صفات و افعال دیگر، اسماء حسنی)]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ خرداد 1405 توسط ابوالحسن اسماعیلی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ خرداد 1405 توسط محسن عزیزی]]</div>A-esmaeili