https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%8A%D8%AB%D9%85_%D8%A8%D8%AD%D9%88%D8%AB%D9%87_%D9%88_%DA%A9%D8%B4%D9%88%D9%81%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B5%D8%B1%D9%8A%D8%A9
الحسن بن الهيثم بحوثه و کشوفه البصرية - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T02:34:39Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.39.0
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%8A%D8%AB%D9%85_%D8%A8%D8%AD%D9%88%D8%AB%D9%87_%D9%88_%DA%A9%D8%B4%D9%88%D9%81%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B5%D8%B1%D9%8A%D8%A9&diff=827787&oldid=prev
Hbaghizadeh در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۰۰
2026-06-13T14:00:08Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۳۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l57">خط ۵۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فیزیک]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 خرداد 1405</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ خرداد 1405 توسط عباس مکرمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ خرداد 1405 توسط عباس مکرمی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ خرداد 1405 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ خرداد 1405 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-827786:rev-827787 -->
</table>
Hbaghizadeh
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%8A%D8%AB%D9%85_%D8%A8%D8%AD%D9%88%D8%AB%D9%87_%D9%88_%DA%A9%D8%B4%D9%88%D9%81%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B5%D8%B1%D9%8A%D8%A9&diff=827786&oldid=prev
Hbaghizadeh در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۸
2026-06-13T13:58:20Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۲۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">خط ۳۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==محتوا==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==محتوا==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جزء اول، باب اول تا چهارم را در خود جای داده است:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جزء اول، باب اول تا چهارم را در خود جای داده است:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باب اول، به دو فصل اصلی تقسیم میشود؛ در فصل نخست، نویسنده به بررسی جایگاه ابن هیثم و روند اندیشه او میپردازد. در این فصل، مباحث متعددی در مورد طرز اندیشهورزی ابن هیثم مطرح میشود؛ از جمله شیوه او در بحث علمی و نسبت آن با روش علمی جدید بررسی میگردد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص91-140</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باب اول، به دو فصل اصلی تقسیم میشود؛ در فصل نخست، نویسنده به بررسی جایگاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن هیثم، محمد بن حسن|</ins>ابن هیثم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و روند اندیشه او میپردازد. در این فصل، مباحث متعددی در مورد طرز اندیشهورزی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن هیثم، محمد بن حسن|</ins>ابن هیثم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مطرح میشود؛ از جمله شیوه او در بحث علمی و نسبت آن با روش علمی جدید بررسی میگردد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص91-140</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فصل دوم، به بررسی وضعیت علم نور در دوران پیش از ابنهیثم، بهویژه در یونان باستان و حوزه اسکندریه پرداخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص141-163</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فصل دوم، به بررسی وضعیت علم نور در دوران پیش از ابنهیثم، بهویژه در یونان باستان و حوزه اسکندریه پرداخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص141-163</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در باب دوم، در دو فصل، دیدگاههای ابن هیثم و نظریات عمومی او درباره نور<ref>ر.ک: همان،ص171-240</ref> و امتداد نور بر جهات و خطوط مستقیم و پدیدههای ناشی از آن، بررسی شده است<ref>ر.ک: همان، ص243-297</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در باب دوم، در دو فصل، دیدگاههای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن هیثم، محمد بن حسن|</ins>ابن هیثم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و نظریات عمومی او درباره نور<ref>ر.ک: همان،ص171-240</ref> و امتداد نور بر جهات و خطوط مستقیم و پدیدههای ناشی از آن، بررسی شده است<ref>ر.ک: همان، ص243-297</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در باب سوم، ابتدا از فرآیند بینایی از منظر طبیعی<ref>ر.ک: همان، ص301-336</ref> و از منظر نفسی سخن به میان آمده<ref>ر.ک: همان، ص337-408</ref> و در آخر، خطاهای مختلف بینایی و علل آنها مورد بحث قرار گرفته است<ref>ر.ک: همان، ص409-435</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در باب سوم، ابتدا از فرآیند بینایی از منظر طبیعی<ref>ر.ک: همان، ص301-336</ref> و از منظر نفسی سخن به میان آمده<ref>ر.ک: همان، ص337-408</ref> و در آخر، خطاهای مختلف بینایی و علل آنها مورد بحث قرار گرفته است<ref>ر.ک: همان، ص409-435</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l40">خط ۴۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باب چهارم، مکانیسم انعکاس نور<ref>ر.ک: همان، ص439-464</ref>، تعیین نظیر (شعاع ساقط و شعاع منعکس)<ref>ر.ک: همان، ص465-482</ref> و جزئیات انعکاس از انواع مختلف سطوح کروی محدب<ref>ر.ک: همان، ص483-504</ref>، سطوح کروی مقعر<ref>ر.ک: همان، ص505-578</ref> و... را شامل میشود و بهتفصیل روششناسی ابن هیثم در مطالعات تجربی انعکاس در هرکدام را بیان میکند<ref>ر.ک: همان، ص579-585</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باب چهارم، مکانیسم انعکاس نور<ref>ر.ک: همان، ص439-464</ref>، تعیین نظیر (شعاع ساقط و شعاع منعکس)<ref>ر.ک: همان، ص465-482</ref> و جزئیات انعکاس از انواع مختلف سطوح کروی محدب<ref>ر.ک: همان، ص483-504</ref>، سطوح کروی مقعر<ref>ر.ک: همان، ص505-578</ref> و... را شامل میشود و بهتفصیل روششناسی ابن هیثم در مطالعات تجربی انعکاس در هرکدام را بیان میکند<ref>ر.ک: همان، ص579-585</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جزء دوم، در چهار باب، تحقیقات هندسی و ریاضی ابن هیثم در مورد پدیدههای نور و بیناییشناسی را در خود جای داده است؛ بهنحوی که باب پنجم بر مسئله مطرحشده توسط ابن هیثم و بحثهای هندسی مربوط به آن، تمرکز دارد<ref>ر.ک: همان، ص597-698</ref>، باب ششم، بهتفصیل نحوه درک تصاویر از طریق انعکاس را بیان میکند<ref>ر.ک: همان، ص705-796</ref>، باب هفتم، قوانین انکسار نور و پدیدههای مرتبط با انکسار در سطوح تخت را ارائه میدهد<ref>ر.ک: همان، ص799-879</ref> و باب هشتم، اصول کلی انکسار در سطوح کروی را پوشش میدهد<ref>ر.ک: همان، ص883-973</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جزء دوم، در چهار باب، تحقیقات هندسی و ریاضی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن هیثم، محمد بن حسن|</ins>ابن هیثم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در مورد پدیدههای نور و بیناییشناسی را در خود جای داده است؛ بهنحوی که باب پنجم بر مسئله مطرحشده توسط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن هیثم، محمد بن حسن|</ins>ابن هیثم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و بحثهای هندسی مربوط به آن، تمرکز دارد<ref>ر.ک: همان، ص597-698</ref>، باب ششم، بهتفصیل نحوه درک تصاویر از طریق انعکاس را بیان میکند<ref>ر.ک: همان، ص705-796</ref>، باب هفتم، قوانین انکسار نور و پدیدههای مرتبط با انکسار در سطوح تخت را ارائه میدهد<ref>ر.ک: همان، ص799-879</ref> و باب هشتم، اصول کلی انکسار در سطوح کروی را پوشش میدهد<ref>ر.ک: همان، ص883-973</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در خاتمه کتاب نیز یافتههای اصلی، جمعبندی و بر ارزش علمی بینظیر کارهای ابن هیثم تأکید شده است<ref>ر.ک: همان، ص977</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در خاتمه کتاب نیز یافتههای اصلی، جمعبندی و بر ارزش علمی بینظیر کارهای ابن هیثم تأکید شده است<ref>ر.ک: همان، ص977</ref>.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-827784:rev-827786 -->
</table>
Hbaghizadeh
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%8A%D8%AB%D9%85_%D8%A8%D8%AD%D9%88%D8%AB%D9%87_%D9%88_%DA%A9%D8%B4%D9%88%D9%81%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B5%D8%B1%D9%8A%D8%A9&diff=827784&oldid=prev
Hbaghizadeh در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۴
2026-06-13T13:54:18Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۲۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''الحسن بن الهيثم: بحوثه و كشوفه البصرية'''، اثر [[نظیف، مصطفی|مصطفى نظیف]]، کتابی است در بررسی جامع زندگی، تحقیقات، روششناسی علمی و اکتشافات برجسته ابوعلی محمد بن حسن بن هیثم بصری (۳۵۴-۴۳۰ق) در مورد نور.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''الحسن بن الهيثم: بحوثه و كشوفه البصرية'''، اثر [[نظیف، مصطفی|مصطفى نظیف]]، کتابی است در بررسی جامع زندگی، تحقیقات، روششناسی علمی و اکتشافات برجسته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن هیثم، محمد بن حسن|</ins>ابوعلی محمد بن حسن بن هیثم بصری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(۳۵۴-۴۳۰ق) در مورد نور.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-827783:rev-827784 -->
</table>
Hbaghizadeh
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%8A%D8%AB%D9%85_%D8%A8%D8%AD%D9%88%D8%AB%D9%87_%D9%88_%DA%A9%D8%B4%D9%88%D9%81%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B5%D8%B1%D9%8A%D8%A9&diff=827783&oldid=prev
Hbaghizadeh در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۳
2026-06-13T13:53:41Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۲۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''الحسن بن الهيثم: بحوثه و كشوفه البصرية'''، اثر [[مصطفى نظیف]]، کتابی است در بررسی جامع زندگی، تحقیقات، روششناسی علمی و اکتشافات برجسته ابوعلی محمد بن حسن بن هیثم بصری (۳۵۴-۴۳۰ق) در مورد نور.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''الحسن بن الهيثم: بحوثه و كشوفه البصرية'''، اثر [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظیف، مصطفی|</ins>مصطفى نظیف]]، کتابی است در بررسی جامع زندگی، تحقیقات، روششناسی علمی و اکتشافات برجسته ابوعلی محمد بن حسن بن هیثم بصری (۳۵۴-۴۳۰ق) در مورد نور.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-826878:rev-827783 -->
</table>
Hbaghizadeh
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%8A%D8%AB%D9%85_%D8%A8%D8%AD%D9%88%D8%AB%D9%87_%D9%88_%DA%A9%D8%B4%D9%88%D9%81%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B5%D8%B1%D9%8A%D8%A9&diff=826878&oldid=prev
A-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR24520J1.jpg | عنوان = الحسن بن الهيثم بحوثه و کشوفه البصرية | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = نظیف، مصطفی (نويسنده) راشد، رشدی (مقدمهنويس) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /ن6ح5 353 QC | موضوع =...» ایجاد کرد
2026-06-01T05:42:36Z
<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR24520J1.jpg | عنوان = الحسن بن الهيثم بحوثه و کشوفه البصرية | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D9%86%E2%80%8D%D8%B8%DB%8C%E2%80%8D%D9%81%E2%80%8C%D8%8C_%D9%85%E2%80%8D%D8%B5%E2%80%8D%D8%B7%D9%81%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8C" title="نظیف، مصطفی">نظیف، مصطفی</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%B1%D8%A7%D8%B4%D8%AF%D8%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C&action=edit&redlink=1" class="new" title="راشد، رشدی (صفحه وجود ندارد)">راشد، رشدی</a> (مقدمهنويس) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /ن6ح5 353 QC | موضوع =...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR24520J1.jpg<br />
| عنوان = الحسن بن الهيثم بحوثه و کشوفه البصرية<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[نظیف، مصطفی]] (نويسنده)<br />
[[راشد، رشدی]] (مقدمهنويس)<br />
|زبان<br />
| زبان = عربی<br />
| کد کنگره = /ن6ح5 353 QC <br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر = مرکز دراسات الوحدة العربية<br />
| مکان نشر = لبنان - بیروت<br />
| سال نشر = 2008م<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE24520AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = 978-9953-82-209-9<br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 24520<br />
| کتابخوان همراه نور = 24520<br />
| کد پدیدآور = 104213<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''الحسن بن الهيثم: بحوثه و كشوفه البصرية'''، اثر [[مصطفى نظیف]]، کتابی است در بررسی جامع زندگی، تحقیقات، روششناسی علمی و اکتشافات برجسته ابوعلی محمد بن حسن بن هیثم بصری (۳۵۴-۴۳۰ق) در مورد نور.<br />
<br />
==ساختار==<br />
مطالب کتاب، به دو جزء اصلی و در مجموع به هشت باب و بیستوچهار فصل تقسیم شده است. <br />
==محتوا==<br />
جزء اول، باب اول تا چهارم را در خود جای داده است:<br />
باب اول، به دو فصل اصلی تقسیم میشود؛ در فصل نخست، نویسنده به بررسی جایگاه ابن هیثم و روند اندیشه او میپردازد. در این فصل، مباحث متعددی در مورد طرز اندیشهورزی ابن هیثم مطرح میشود؛ از جمله شیوه او در بحث علمی و نسبت آن با روش علمی جدید بررسی میگردد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص91-140</ref>.<br />
در فصل دوم، به بررسی وضعیت علم نور در دوران پیش از ابنهیثم، بهویژه در یونان باستان و حوزه اسکندریه پرداخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص141-163</ref>.<br />
<br />
در باب دوم، در دو فصل، دیدگاههای ابن هیثم و نظریات عمومی او درباره نور<ref>ر.ک: همان،ص171-240</ref> و امتداد نور بر جهات و خطوط مستقیم و پدیدههای ناشی از آن، بررسی شده است<ref>ر.ک: همان، ص243-297</ref>.<br />
<br />
در باب سوم، ابتدا از فرآیند بینایی از منظر طبیعی<ref>ر.ک: همان، ص301-336</ref> و از منظر نفسی سخن به میان آمده<ref>ر.ک: همان، ص337-408</ref> و در آخر، خطاهای مختلف بینایی و علل آنها مورد بحث قرار گرفته است<ref>ر.ک: همان، ص409-435</ref>.<br />
<br />
باب چهارم، مکانیسم انعکاس نور<ref>ر.ک: همان، ص439-464</ref>، تعیین نظیر (شعاع ساقط و شعاع منعکس)<ref>ر.ک: همان، ص465-482</ref> و جزئیات انعکاس از انواع مختلف سطوح کروی محدب<ref>ر.ک: همان، ص483-504</ref>، سطوح کروی مقعر<ref>ر.ک: همان، ص505-578</ref> و... را شامل میشود و بهتفصیل روششناسی ابن هیثم در مطالعات تجربی انعکاس در هرکدام را بیان میکند<ref>ر.ک: همان، ص579-585</ref>.<br />
<br />
جزء دوم، در چهار باب، تحقیقات هندسی و ریاضی ابن هیثم در مورد پدیدههای نور و بیناییشناسی را در خود جای داده است؛ بهنحوی که باب پنجم بر مسئله مطرحشده توسط ابن هیثم و بحثهای هندسی مربوط به آن، تمرکز دارد<ref>ر.ک: همان، ص597-698</ref>، باب ششم، بهتفصیل نحوه درک تصاویر از طریق انعکاس را بیان میکند<ref>ر.ک: همان، ص705-796</ref>، باب هفتم، قوانین انکسار نور و پدیدههای مرتبط با انکسار در سطوح تخت را ارائه میدهد<ref>ر.ک: همان، ص799-879</ref> و باب هشتم، اصول کلی انکسار در سطوح کروی را پوشش میدهد<ref>ر.ک: همان، ص883-973</ref>.<br />
<br />
در خاتمه کتاب نیز یافتههای اصلی، جمعبندی و بر ارزش علمی بینظیر کارهای ابن هیثم تأکید شده است<ref>ر.ک: همان، ص977</ref>.<br />
<br />
==پانویس==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه و متن کتاب.<br />
<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ خرداد 1405 توسط عباس مکرمی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ خرداد 1405 توسط محسن عزیزی]]</div>
A-esmaeili