https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%88%D9%81_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AAالحروف و الأدوات - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-20T03:04:23Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%88%D9%81_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AA&diff=713198&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۹2024-02-14T19:19:22Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۴۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l44">خط ۴۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات شرقی (مصری، قبطی، سامی، آشوری، سومری، عبری، آرامی، سریانی، عربی، حبشی)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 بهمن 1402</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ دی 1402 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ دی 1402 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-713197:rev-713198 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%88%D9%81_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AA&diff=713197&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۸2024-02-14T19:18:06Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۴۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''كتاب الحروف و الأدوات'''، اثری است که در آن آرای نحوی خلیل بن احمد فراهیدی (100-175ق) دانشمند ادبیات عرب، در باب حروف گردآوری شده است. هادی حسن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حمّودی، </del>این کتاب نحوی را از میان آثاری که دانش خلیل را نمایش میدهد، بهترتیب مباحث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الكتاب» </del>سیبویه تدوین و تنظیم نموده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''كتاب الحروف و الأدوات'''، اثری است که در آن آرای نحوی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خلیل بن احمد|</ins>خلیل بن احمد فراهیدی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(100-175ق) دانشمند ادبیات عرب، در باب حروف گردآوری شده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حمودی، هادی حسن|</ins>هادی حسن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حمّودی]]، </ins>این کتاب نحوی را از میان آثاری که دانش خلیل را نمایش میدهد، بهترتیب مباحث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[كتاب سيبويه و يليه تحصيل عين الذهب من معدن جوهر الأدب في علم مجازات العرب|الكتاب]]» [[سیبویه، عمرو بن عثمان|</ins>سیبویه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تدوین و تنظیم نموده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حمودی انگیزهاش را برای تدوین این کتاب، چنین توضیح میدهد: پیشتازی خلیل از دیگران در پژوهش زبان عربی و احاطه چشمگیر او بر علم لغت، نحو و عروض بر همگان آشکار است. هرچند در میان آثار او، کتابی مانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«العين» </del>هست، اثر شاخص و جداگانه دیگری که دانش او را در علم نحو گرد آورده باشد، دیده نمیشود! خوشبختانه، آثاری را میتوان یافت که از طریق آنها دیدگاههای نحوی و تحلیلهای خلیل از گزارههای عربی به دست آید و میتوان این کار را با کمک شیوهای که میان علم لغت و نحو را با ذوق ظریف فهم «کلام عرب» پیوند میدهد، انجام داد. حمودی برای انجام این کار، آشکارا از «كتاب النحو» که منسوب به سیبویه است، نام میبرد؛ چراکه سیبویه خودش بهروشنی اعتراف میکند که مطالب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الكتاب» </del>را از دانش استادش «خلیل» برگرفته است. این، نکتهای است که پیشینیان نیز واقعیت و درستیاش را تأیید نمودهاند، اما متأسفانه، باور عموم این است که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الكتاب» </del>از سیبویه است و از خلیل نیست. انگار، آنان این گفته سیبویه را که «این کتاب از دانش خلیل برگرفته شده است»، نمیشنوند! حمودی در مقدمه همین کتاب، بحث مناقشهانگیزی را با عنوان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«خلیل </del>بن احمد و کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیبویه» </del>ارائه داده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حمودی، هادی حسن|</ins>حمودی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>انگیزهاش را برای تدوین این کتاب، چنین توضیح میدهد: پیشتازی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خلیل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بن احمد|خلیل]] </ins>از دیگران در پژوهش زبان عربی و احاطه چشمگیر او بر علم لغت، نحو و عروض بر همگان آشکار است. هرچند در میان آثار او، کتابی مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[العين]]» </ins>هست، اثر شاخص و جداگانه دیگری که دانش او را در علم نحو گرد آورده باشد، دیده نمیشود! خوشبختانه، آثاری را میتوان یافت که از طریق آنها دیدگاههای نحوی و تحلیلهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خلیل بن احمد|</ins>خلیل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از گزارههای عربی به دست آید و میتوان این کار را با کمک شیوهای که میان علم لغت و نحو را با ذوق ظریف فهم «کلام عرب» پیوند میدهد، انجام داد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حمودی، هادی حسن|</ins>حمودی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>برای انجام این کار، آشکارا از «كتاب النحو» که منسوب به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سیبویه، عمرو بن عثمان|</ins>سیبویه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است، نام میبرد؛ چراکه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سیبویه، عمرو بن عثمان|</ins>سیبویه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>خودش بهروشنی اعتراف میکند که مطالب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[كتاب سيبويه و يليه تحصيل عين الذهب من معدن جوهر الأدب في علم مجازات العرب|الكتاب]]» </ins>را از دانش استادش «خلیل» برگرفته است. این، نکتهای است که پیشینیان نیز واقعیت و درستیاش را تأیید نمودهاند، اما متأسفانه، باور عموم این است که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[كتاب سيبويه و يليه تحصيل عين الذهب من معدن جوهر الأدب في علم مجازات العرب|الكتاب]]» </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سیبویه، عمرو بن عثمان|</ins>سیبویه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خلیل بن احمد|</ins>خلیل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیست. انگار، آنان این گفته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سیبویه، عمرو بن عثمان|</ins>سیبویه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را که «این کتاب از دانش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خلیل بن احمد|</ins>خلیل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>برگرفته شده است»، نمیشنوند! <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حمودی، هادی حسن|</ins>حمودی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در مقدمه همین کتاب، بحث مناقشهانگیزی را با عنوان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[خلیل </ins>بن احمد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] و [[كتاب سيبويه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يليه تحصيل عين الذهب من معدن جوهر الأدب في علم مجازات العرب|</ins>کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیبویه]]» </ins>ارائه داده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حمودی ادعایش را با تدوین این کتاب اثبات کرده است؛ بدینگونه که او برای تهیه این اثر به کتاب سیبویه و کتابهای نحوی و لغوی که از خلیل نقل قول کردهاند، روی آورده است و از میان آنها، آنچه را که به دانستههای خلیل در علم نحو ربط داشته است، استخراج و گردآوری نموده و نام آن را «كتاب النحو» نهاده است. سپس بر آن شده است تا از مجموعه آن، مباحثی را که ویژه «حروف» است، برگزیده و در این نوشتار با نام «كتاب الحروف و الأدوات» به میراث فرهنگی عرب تقدیم کند. حمودی، مطالب این کتاب را با ترتیبی که در متن کتاب سیبویه دیده میشود، هماهنگ نموده است تا خواننده بتواند به تقارن آسانترِ مطالب هر دو کتاب دست یابد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حمودی، هادی حسن|</ins>حمودی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ادعایش را با تدوین این کتاب اثبات کرده است؛ بدینگونه که او برای تهیه این اثر به کتاب سیبویه و کتابهای نحوی و لغوی که از خلیل نقل قول کردهاند، روی آورده است و از میان آنها، آنچه را که به دانستههای خلیل در علم نحو ربط داشته است، استخراج و گردآوری نموده و نام آن را «كتاب النحو» نهاده است. سپس بر آن شده است تا از مجموعه آن، مباحثی را که ویژه «حروف» است، برگزیده و در این نوشتار با نام «كتاب الحروف و الأدوات» به میراث فرهنگی عرب تقدیم کند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حمودی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هادی حسن|حمودی]]، </ins>مطالب این کتاب را با ترتیبی که در متن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[كتاب سيبويه و يليه تحصيل عين الذهب من معدن جوهر الأدب في علم مجازات العرب|</ins>کتاب سیبویه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دیده میشود، هماهنگ نموده است تا خواننده بتواند به تقارن آسانترِ مطالب هر دو کتاب دست یابد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حمودی منابعی را که از آنها نص کتاب فراهم آمده است و آنچه را که نیاز به واکاوی سندی داشته، در بخش پایانی کتاب با عنوان «حواشي الخليل بن أحمد و كتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سيبويه» </del>آورده است تا خواننده هنگام بهره بردن از متن اصلی، خود را به آنها مشغول نکند و بیشتر از زیباییها و جِلوههای کلام خلیل بهرهمند شود<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص8-7</ref>. حمودی شرح حالی نیز از زندگی و آثار خلیل ارائه نموده است<ref>ر.ک: همان، ص23-12</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حمودی، هادی حسن|</ins>حمودی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>منابعی را که از آنها نص کتاب فراهم آمده است و آنچه را که نیاز به واکاوی سندی داشته، در بخش پایانی کتاب با عنوان «حواشي الخليل بن أحمد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>كتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سيبويه و يليه تحصيل عين الذهب من معدن جوهر الأدب في علم مجازات العرب|كتاب سيبويه]]» </ins>آورده است تا خواننده هنگام بهره بردن از متن اصلی، خود را به آنها مشغول نکند و بیشتر از زیباییها و جِلوههای کلام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خلیل بن احمد|</ins>خلیل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بهرهمند شود<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص8-7</ref>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حمودی، هادی حسن|</ins>حمودی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شرح حالی نیز از زندگی و آثار خلیل ارائه نموده است<ref>ر.ک: همان، ص23-12</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-704072:rev-713197 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%88%D9%81_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AA&diff=704072&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ' به ''2024-01-18T05:30:05Z<p>جایگزینی متن - ' ' به ''</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>/ف8ح4 6151 PJ </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = /ف8ح4 6151 PJ </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =زبان عربی - نحو</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =زبان عربی - نحو</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-702490:rev-704072 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%88%D9%81_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AA&diff=702490&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR25406J1.jpg | عنوان = الحروف و الأدوات | عنوانهای دیگر = کتاب الحروف و الأدوات | پدیدآورندگان | پدیدآوران = خلیل بن احمد (نويسنده) حمودی، هادی حسن (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /ف8ح4 6151 PJ...» ایجاد کرد2024-01-04T08:34:51Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR25406J1.jpg | عنوان = الحروف و الأدوات | عنوانهای دیگر = کتاب الحروف و الأدوات | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%84_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF" title="خلیل بن احمد">خلیل بن احمد</a> (نويسنده) <a href="/wiki/%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%AD%D8%B3%D9%86" title="حمودی، هادی حسن">حمودی، هادی حسن</a> (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /ف8ح4 6151 PJ...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR25406J1.jpg<br />
| عنوان = الحروف و الأدوات<br />
| عنوانهای دیگر = کتاب الحروف و الأدوات <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[خلیل بن احمد]] (نويسنده)<br />
[[حمودی، هادی حسن]] (محقق)<br />
|زبان<br />
| زبان = عربی<br />
| کد کنگره = /ف8ح4 6151 PJ <br />
| موضوع =زبان عربی - نحو<br />
|ناشر <br />
| ناشر = سلطنة عمان. وزارة التراث و الثقافة. المنتدی الادبی<br />
| مکان نشر = عمان - مسقط<br />
| سال نشر = 1428ق - 2007م<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE25406AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = -<br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 25406<br />
| کتابخوان همراه نور = 25406<br />
| کد پدیدآور = 252<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''كتاب الحروف و الأدوات'''، اثری است که در آن آرای نحوی خلیل بن احمد فراهیدی (100-175ق) دانشمند ادبیات عرب، در باب حروف گردآوری شده است. هادی حسن حمّودی، این کتاب نحوی را از میان آثاری که دانش خلیل را نمایش میدهد، بهترتیب مباحث «الكتاب» سیبویه تدوین و تنظیم نموده است.<br />
<br />
حمودی انگیزهاش را برای تدوین این کتاب، چنین توضیح میدهد: پیشتازی خلیل از دیگران در پژوهش زبان عربی و احاطه چشمگیر او بر علم لغت، نحو و عروض بر همگان آشکار است. هرچند در میان آثار او، کتابی مانند «العين» هست، اثر شاخص و جداگانه دیگری که دانش او را در علم نحو گرد آورده باشد، دیده نمیشود! خوشبختانه، آثاری را میتوان یافت که از طریق آنها دیدگاههای نحوی و تحلیلهای خلیل از گزارههای عربی به دست آید و میتوان این کار را با کمک شیوهای که میان علم لغت و نحو را با ذوق ظریف فهم «کلام عرب» پیوند میدهد، انجام داد. حمودی برای انجام این کار، آشکارا از «كتاب النحو» که منسوب به سیبویه است، نام میبرد؛ چراکه سیبویه خودش بهروشنی اعتراف میکند که مطالب «الكتاب» را از دانش استادش «خلیل» برگرفته است. این، نکتهای است که پیشینیان نیز واقعیت و درستیاش را تأیید نمودهاند، اما متأسفانه، باور عموم این است که «الكتاب» از سیبویه است و از خلیل نیست. انگار، آنان این گفته سیبویه را که «این کتاب از دانش خلیل برگرفته شده است»، نمیشنوند! حمودی در مقدمه همین کتاب، بحث مناقشهانگیزی را با عنوان «خلیل بن احمد و کتاب سیبویه» ارائه داده است.<br />
<br />
حمودی ادعایش را با تدوین این کتاب اثبات کرده است؛ بدینگونه که او برای تهیه این اثر به کتاب سیبویه و کتابهای نحوی و لغوی که از خلیل نقل قول کردهاند، روی آورده است و از میان آنها، آنچه را که به دانستههای خلیل در علم نحو ربط داشته است، استخراج و گردآوری نموده و نام آن را «كتاب النحو» نهاده است. سپس بر آن شده است تا از مجموعه آن، مباحثی را که ویژه «حروف» است، برگزیده و در این نوشتار با نام «كتاب الحروف و الأدوات» به میراث فرهنگی عرب تقدیم کند. حمودی، مطالب این کتاب را با ترتیبی که در متن کتاب سیبویه دیده میشود، هماهنگ نموده است تا خواننده بتواند به تقارن آسانترِ مطالب هر دو کتاب دست یابد.<br />
<br />
حمودی منابعی را که از آنها نص کتاب فراهم آمده است و آنچه را که نیاز به واکاوی سندی داشته، در بخش پایانی کتاب با عنوان «حواشي الخليل بن أحمد و كتاب سيبويه» آورده است تا خواننده هنگام بهره بردن از متن اصلی، خود را به آنها مشغول نکند و بیشتر از زیباییها و جِلوههای کلام خلیل بهرهمند شود<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص8-7</ref>. حمودی شرح حالی نیز از زندگی و آثار خلیل ارائه نموده است<ref>ر.ک: همان، ص23-12</ref>.<br />
<br />
==پانویس ==<br />
<references/><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه محقق.<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ دی 1402 توسط محسن عزیزی]]</div>A-esmaeili