الحديث الضعيف أسبابه و أحکامه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ' به ''

2025-09-17T13:19:33Z

جایگزینی متن - ' ' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۹
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	\| ناشر =دار اليقين		\| ناشر =دار اليقين
	\| مکان نشر =مصر - المنصوره		\| مکان نشر =مصر - المنصوره
	\| سال نشر =1423ق. = 2002م.		\| سال نشر =1423ق.= 2002م.

	\| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE20493AUTOMATIONCODE		\| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE20493AUTOMATIONCODE

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - ' ' به ' '

2022-09-02T12:02:30Z

جایگزینی متن - ' ' به ' '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۳۲
خط ۷:		خط ۷:
	[[عبدالرزاق، ماهر منصور]] (نویسنده)		[[عبدالرزاق، ماهر منصور]] (نویسنده)
	\|زبان		\|زبان
	\| زبان =عربی		\| زبان =عربی
	\| کد کنگره =‏4ح2ع / 111/6 BP		\| کد کنگره =‏4ح2ع / 111/6 BP
	\| موضوع =حديث		\| موضوع =حديث
خط ۱۶:		خط ۱۶:

	\|ناشر		\|ناشر
	\| ناشر =دار اليقين		\| ناشر =دار اليقين
	\| مکان نشر =مصر - المنصوره		\| مکان نشر =مصر - المنصوره
	\| سال نشر =1423ق. = 2002م.		\| سال نشر =1423ق. = 2002م.

	\| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE20493AUTOMATIONCODE		\| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE20493AUTOMATIONCODE
	\| چاپ =چاپ اول		\| چاپ =چاپ اول
	\| شابک =		\| شابک =
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
خط ۳۴:		خط ۳۴:

	==ساختار==		==ساختار==
	کتاب با مقدمه مؤلف آغاز و مطالب در یک تمهید، سه فصل و یک خاتمه، تنظیم شده است.		کتاب با مقدمه مؤلف آغاز و مطالب در یک تمهید، سه فصل و یک خاتمه، تنظیم شده است.

	==گزارش محتوا==		==گزارش محتوا==
خط ۴۸:		خط ۴۸:
	## موقوف: نسبت داده شده به صحابی؛		## موقوف: نسبت داده شده به صحابی؛
	## مقطوع: نسبت داده شده به تابعی<ref>همان، ص17- 18</ref>.		## مقطوع: نسبت داده شده به تابعی<ref>همان، ص17- 18</ref>.
	# حدیث به اعتبار طرق و وصول آن به ما، به چهار قسمت تقسیم می‌شود:		# حدیث به اعتبار طرق و وصول آن به ما، به چهار قسمت تقسیم می‌شود:
	## متواتر: که به متواتر لفظی و معنوی تقسیم می‌شود؛		## متواتر: که به متواتر لفظی و معنوی تقسیم می‌شود؛
	## مشهور: حدیثی که در هر طبقه از طبقه‌های راویان، حداقل سه نفر آن را روایت کرده باشند؛		## مشهور: حدیثی که در هر طبقه از طبقه‌های راویان، حداقل سه نفر آن را روایت کرده باشند؛

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'زبان =عربي ' به 'زبان =عربی '

2022-08-05T20:34:47Z

جایگزینی متن - 'زبان =عربي ' به 'زبان =عربی '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۰۴
خط ۷:		خط ۷:
	[[عبدالرزاق، ماهر منصور]] (نویسنده)		[[عبدالرزاق، ماهر منصور]] (نویسنده)
	\|زبان		\|زبان
	\| زبان =~~عربي~~		\| زبان =عربی
	\| کد کنگره =‏4ح2ع / 111/6 BP		\| کد کنگره =‏4ح2ع / 111/6 BP
	\| موضوع =حديث		\| موضوع =حديث

Hbaghizadeh@noornet.net: /* وابسته‌ها */

2021-12-28T09:49:55Z

وابسته‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۱۹
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	\| شابک =		\| شابک =
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =20493
	\| کتابخوان همراه نور =		\| کتابخوان همراه نور =
	\| کد پدیدآور =12996		\| کد پدیدآور =12996
خط ۱۱۷:		خط ۱۱۷:
	{{وابسته‌ها}}		{{وابسته‌ها}}

			[[الكامل في ضعفاء الرجال]]

			[[الضعفاء الكبير]]

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۴۸

2021-12-28T09:48:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۱۸
خط ۱۱۹:		خط ۱۱۹:

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]
	[[رده:~~مقالات جدید~~]]		[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]
			[[رده:حدیث]]
			[[رده:علم الحدیث]]
			[[رده: مباحث خاص علم الحدیث]]
			[[رده:دی (1400)]]

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۴۷

2021-12-28T09:47:56Z

Yqorbani@noornet.net: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR20493J1.jpg | عنوان =الحديث الضعيف أسبابه و أحکامه | عن...» ایجاد کرد

2021-12-28T08:45:30Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR20493J1.jpg | عنوان =الحديث الضعيف أسبابه و أحکامه | عن...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات کتاب
| تصویر =NUR20493J1.jpg
| عنوان =الحديث الضعيف أسبابه و أحکامه
| عنوان‌های دیگر =
|پدیدآورندگان
| پدیدآوران =
[[عبدالرزاق، ماهر منصور]] (نویسنده)
|زبان
| زبان =عربي
| کد کنگره =‏4ح2ع / 111/6 BP
| موضوع =حديث

احاديث ضعيف

احاديث مجعول

|ناشر
| ناشر =دار اليقين
| مکان نشر =مصر - المنصوره
| سال نشر =1423ق. = 2002م.

| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE20493AUTOMATIONCODE
| چاپ =چاپ اول
| شابک =
| تعداد جلد =1
| کتابخانۀ دیجیتال نور =
| کتابخوان همراه نور =
| کد پدیدآور =12996
| پس از =
| پیش از =
}}

'''الحديث الضعيف أسبابه و أحکامه''' اثر ماهر منصور عبدالرزاق، کتابی در معرفی حدیث ضعیف و بیان علل و احکام آن است.

==ساختار==
کتاب با مقدمه مؤلف آغاز و مطالب در یک تمهید، سه فصل و یک خاتمه، تنظیم شده است.

==گزارش محتوا==
در مقدمه، ضمن اشاره به موضوع و اهمیت کتاب، به ترسیم خط سیر مباحث، پرداخته شده است<ref>مقدمه، ص3- 9</ref>.

تمهید، به سه مبحث زیر، اختصاص یافته است:
در مبحث نخست، ابتدا به تعریف لغوی حدیث و سنت پرداخته شده و سپس، این دو واژه، در اصطلاح محدثین<ref>همان، ص13- 15</ref> و فقها و اصولیون، تعریف شده است<ref>همان، ص15</ref>.

در مبحث دوم، اقسام حدیث، ذکر و معرفی شده است:
# قائل و کسی که حدیث، به او نسبت داده شده است که یا پیامبر(ص) است یا صحابی و یا تابعی، که به این اعتبار، به سه قسمت زیر تقسیم می‌شود:
## مرفوع: نسبت داده شده به پیامبر(ص)؛
## موقوف: نسبت داده شده به صحابی؛
## مقطوع: نسبت داده شده به تابعی<ref>همان، ص17- 18</ref>.
# حدیث به اعتبار طرق و وصول آن به ما، به چهار قسمت تقسیم می‌شود:
## متواتر: که به متواتر لفظی و معنوی تقسیم می‌شود؛
## مشهور: حدیثی که در هر طبقه از طبقه‌های راویان، حداقل سه نفر آن را روایت کرده باشند؛
## عزیز: حدیثی که در هر طبقه‌، حداقل دو نفر از دو نفر دیگر، روایت کرده باشند؛
## غریب: حدیثی که شخص واحدی آن را روایت کرده باشد<ref>همان، ص18- 19</ref>.
# به اعتبار قبول یا رد آن که به صحیح، حسن و ضعیف، تقسیم می‌شود<ref>همان، 20</ref>.

در مبحث سوم، ابتدا به تعریف لغوی و اصطلاحی حدیث ضعیف پرداخته شده<ref>همان، ص22</ref> و سپس، ضمن نقد تعریفی که ابن صلاح در این زمینه، ارائه کرده<ref>همان</ref>، به صفات حدیث مقبول، اشاره شده است که عبارتند از:
# اتصال سند؛
# عدالت روات؛
# سلامت راویان از کثرت خطا و غفلت؛
# نبودن راوی مستور و متهم به کثرت غفلت و سوء حافظه و عدم انقطاع در سلسله راویان؛
# سلامت از شذوذ و اتهام<ref>همان، ص23- 24</ref>.

در فصل اول، در دو مبحث زیر، به بیان اسباب ضعف حدیث، پرداخته شده است:
در مبحث نخست، ضعفی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است که حاصل فقدان شرط اتصال اسناد حدیث می‌باشد که در اصطلاح، به آن «سقط در اسناد» می‌گویند که به دو صورت می‌باشد:
# سقط واضح و جلی: که چهار نوع از حدیث ضعیف را دربرمی‌گیرد:
## معلق: سقط در اول سند؛
## مرسل: سقط در آخر سند؛
## منقطع: سقط یک نفر یا بیشتر در وسط، بدون توالی؛
## معضل: سقط حداقل دو راوی در وسط همراه با توالی؛
# سقط خفی: که شامل دو نوع حدیث می‌باشد:
## مدلس یا تدلیس؛
## مرسل خفی<ref>همان، ص28</ref>.

در مبحث دوم، ضعف حاصل از طعن راوی، توضیح داده شده است. طعن راوی، به واسطه دو امر، حاصل می‌شود:
# عدالت؛ که طعن‌های مربوط به آن، عبارتند از: کذب، تهمت به کذب، فسق، بدعت و جهالت<ref>همان، ص108</ref>.
# ضبط؛ که طعن‌های مرتبط با آن، عبارتند از: غلط فاحش، سوء حفظ، غفلت، کثرت اوهام و مخالت با ثقات<ref>همان</ref>.

حدیثی که به واسطه این ضعف، ضعیف دانسته شود، به نه قسمت زیر، تقسیم شده است:
# موضوع: حدیثی که به دروغ، به واسطه انگیزه‌های مختلفی مانند: اختلافات سیاسی<ref>همان، ص132</ref>، افساد در شریعت<ref>همان، ص134</ref>، اغراض مذهبی و فرقه‌ای<ref>همان، ص135</ref>، تقرب به خلفا و امراء<ref>همان، ص136</ref>، قصاص<ref>همان، ص138</ref>، تعصب بر روی جنس، قبیله، لغت، شهر و امام<ref>همان، ص140</ref> و جهل به دین به همراه رغبت در خیر<ref>همان، ص141</ref> و...، به پیامبر(ص)، نسبت داده شده باشد.
# متروک: حدیثی است که راوی آن، متهم به کذب باشد و دلیل این اتهام، یا به واسطه آن است که این حدیث، فقط از طریق او روایت شده و مخالف قواعد معلوم باشد و یا اینکه شخص، به کذب در کلام شناخته شده باشد ولو اینکه کذب، در آن حدیث واقع نشده باشد<ref>همان، ص165</ref>.
# منکر: در لغت، به «خلاف معروف» معنا شده و در اصطلاح، سه معنی برای آن ذکر شده است که بر طبق یکی از آنها، عبارت است از حدیثی که در سند آن، شخصی وجود داشته باشد که دارای غلط فاحش یا کثرت غفلت بوده و یا فسق او ظاهر شده باشد<ref>همان، ص168</ref>.
# معل: حدیثی که علی‌رغم سلامت ظاهری آن، علتی وجود داشته باشد که باعث قدح در صحت آن می‌شود<ref>همان، ص173</ref>.
# مدرج: حدیثی که در آن، زیادتی در متن یا سند، رخ داده باشد<ref>همان، ص189</ref>.
# مقلوب: وجود تغییر در متن حدیث یا اسناد آن و یا هردو<ref>همان، ص203</ref>.
# مضطرب: حدیثی که در روایت آن، اختلاف وجود داشته باشد، به گونه‌ای که روایت‌ها مخالف یکدیگر باشد<ref>همان، ص213</ref>.
# مصحف: سخاوی آن را «تحویل کلمه از هیئت متعارف به غیر آن» معنا کرده و ابن حجر عسقلانی، آن را «مخالفت در حدیث، به واسطه تغییر نقطه در کلمه، به همراه بقاء صورت خط» دانسته است<ref>همان، ص220</ref>.
# شاذ: به حدیثی گفته می‌شود که با وجود ثقه بودن راوی آن، مخالف با روایتی است که بیشتر راویان آن را نقل کرده‌اند<ref>ر.ک: همان، ص227- 228</ref>.

در فصل دوم، به بیان و توضیح مسائلی پرداخته شده است که متعلق به حدیث ضعیف می‌باشد. این مسائل، عبارتند از:
# حکم روایت حدیث ضعیف، بدون بیان ضعف آن؛
# کیفیت روایت حدیث ضعیف؛
# حکم به وجود ضعیف در اسناد حدیث، به معنی وجود ضعف در متن آن نیست؛
# اهمیت اسانید و فایده شناخت آن؛
# نهی از نقل روایت از راویان ضعیف و احتیاط در تحمل چنین روایتی؛
# دلیل روایت ائمه حدیث از ضعفا و متروکین<ref>همان</ref>؛
# معرفی آثاری که احادیث ضعیف زیادی در آنها وجود دارد، مانند: «الضعفاء الکبیر» عقیلی، «الکامل في ضعفاء الرجال» ابن عدی؛ «تاریخ بغداد» خطیب بغدادی و...<ref>همان، ص253</ref>.

در آخرین فصل، به بحث و بررسی حکم احتجاج به حدیث ضعیف، اختصاص یافته است. دراین‌باره، سه قول مطرح شده است: عدم عمل به آن مطلقا، عمل کردن به آن مطلقا و عمل کردن به آن، به صورت مشروط<ref>همان، ص258-255</ref>.

در خاتمه، به نتیجه و خلاصه مباحث، اشاره شده است<ref>همان، ص261</ref>.

==وضعیت کتاب==
فهرست احادیث مرفوعه، به همراه فهرست اعلام، مصادر و مراجع مورد استفاده نویسنده و موضوعات، در انتهای کتاب آمده است.

در پاورقی‌ها، علاوه بر ذکر منابع و توضیح برخی از کلمات و عبارات متن، برخی اعلام مذکور در متن معرفی و جرح و تعدیل شده است<ref>همان، ص205</ref>.

==پانویس ==
<references />

==منابع مقاله==
مقدمه و متن کتاب.

==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}

[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:مقالات جدید]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۱۷
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	}}		}}

	'''الحديث الضعيف أسبابه و أحکامه''' اثر ماهر منصور ~~عبدالرزاق،~~ کتابی در معرفی حدیث ضعیف و بیان علل و احکام آن است.		'''الحديث الضعيف أسبابه و أحکامه''' اثر [[عبدالرزاق، ماهر منصور\|ماهر منصور عبدالرزاق]]، کتابی در معرفی حدیث ضعیف و بیان علل و احکام آن است.

	==ساختار==		==ساختار==
خط ۴۰:		خط ۴۰:

	تمهید، به سه مبحث زیر، اختصاص یافته است:		تمهید، به سه مبحث زیر، اختصاص یافته است:

	در مبحث نخست، ابتدا به تعریف لغوی حدیث و سنت پرداخته شده و سپس، این دو واژه، در اصطلاح محدثین<ref>همان، ص13- 15</ref> و فقها و اصولیون، تعریف شده است<ref>همان، ص15</ref>.		در مبحث نخست، ابتدا به تعریف لغوی حدیث و سنت پرداخته شده و سپس، این دو واژه، در اصطلاح محدثین<ref>همان، ص13- 15</ref> و فقها و اصولیون، تعریف شده است<ref>همان، ص15</ref>.

خط ۶۲:		خط ۶۳:

	در فصل اول، در دو مبحث زیر، به بیان اسباب ضعف حدیث، پرداخته شده است:		در فصل اول، در دو مبحث زیر، به بیان اسباب ضعف حدیث، پرداخته شده است:

	در مبحث نخست، ضعفی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است که حاصل فقدان شرط اتصال اسناد حدیث می‌باشد که در اصطلاح، به آن «سقط در اسناد» می‌گویند که به دو صورت می‌باشد:		در مبحث نخست، ضعفی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است که حاصل فقدان شرط اتصال اسناد حدیث می‌باشد که در اصطلاح، به آن «سقط در اسناد» می‌گویند که به دو صورت می‌باشد:
	# سقط واضح و جلی: که چهار نوع از حدیث ضعیف را دربرمی‌گیرد:		# سقط واضح و جلی: که چهار نوع از حدیث ضعیف را دربرمی‌گیرد:
خط ۹۴:		خط ۹۶:
	# نهی از نقل روایت از راویان ضعیف و احتیاط در تحمل چنین روایتی؛		# نهی از نقل روایت از راویان ضعیف و احتیاط در تحمل چنین روایتی؛
	# دلیل روایت ائمه حدیث از ضعفا و متروکین<ref>همان</ref>؛		# دلیل روایت ائمه حدیث از ضعفا و متروکین<ref>همان</ref>؛
	# معرفی آثاری که احادیث ضعیف زیادی در آنها وجود دارد، مانند: ~~«الضعفاء الکبیر»~~ عقیلی، ~~«الکامل~~ في ضعفاء ~~الرجال»~~ ابن ~~عدی؛ «تاریخ بغداد»~~ خطیب بغدادی و...<ref>همان، ص253</ref>.		# معرفی آثاری که احادیث ضعیف زیادی در آنها وجود دارد، مانند: «[[الضعفاء الكبير\|الضعفاء الکبیر]]» [[عقیلی، محمد بن عمرو\|عقیلی]]، «[[الكامل في ضعفاء الرجال\|الکامل في ضعفاء الرجال]]» [[ابن عدی، عبدالله بن عدی\|ابن عدی]]؛ «[[تاریخ بغداد]]» [[خطیب بغدادی، احمد بن علی\|خطیب بغدادی]] و...<ref>همان، ص253</ref>.

	در آخرین فصل، به بحث و بررسی حکم احتجاج به حدیث ضعیف، اختصاص یافته است. دراین‌باره، سه قول مطرح شده است: عدم عمل به آن مطلقا، عمل کردن به آن مطلقا و عمل کردن به آن، به صورت مشروط<ref>همان، ص258-255</ref>.		در آخرین فصل، به بحث و بررسی حکم احتجاج به حدیث ضعیف، اختصاص یافته است. دراین‌باره، سه قول مطرح شده است: عدم عمل به آن مطلقا، عمل کردن به آن مطلقا و عمل کردن به آن، به صورت مشروط<ref>همان، ص258-255</ref>.