https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%84%D8%AA%DA%A9%D9%85%D9%84%D8%A9_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86 التکملة علی کتاب العين - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-21T04:01:57Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AA%DA%A9%D9%85%D9%84%D8%A9_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86&diff=798396&oldid=prev Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ' به '' 2025-09-17T13:20:38Z <p>جایگزینی متن - &#039; &#039; به &#039;&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>9012ع4ف 6620 PJ  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =9012ع4ف 6620 PJ  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =زبان عربی - اصطلاحها و تعبیرها - زبان عربی - واژه نامه‎‌‌ها</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =زبان عربی - اصطلاحها و تعبیرها - زبان عربی - واژه نامه‎‌‌ها</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-776268:rev-798396 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AA%DA%A9%D9%85%D9%84%D8%A9_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86&diff=776268&oldid=prev Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ]]' به ']]' 2025-03-05T19:32:38Z <p>جایگزینی متن - &#039; ]]&#039; به &#039;]]&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۰۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[خارزنجی، احمد بن محمد]] (نويسنده)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[خارزنجی، احمد بن محمد]] (نويسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[حمیداوی، نبأ عبدالأمیر ]] (گردآورنده و محقق)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[حمیداوی، نبأ عبدالأمیر]] (گردآورنده و محقق)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[سویدی، حیدر ]] (گردآورنده و محقق)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[سویدی، حیدر]] (گردآورنده و محقق)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[خلیل بن احمد]] (نویسنده)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[خلیل بن احمد]] (نویسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-776251:rev-776268 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AA%DA%A9%D9%85%D9%84%D8%A9_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86&diff=776251&oldid=prev Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'ه‎ها' به 'ه‎‌‌ها' 2025-03-05T19:31:00Z <p>جایگزینی متن - &#039;ه‎ها&#039; به &#039;ه‎‌‌ها&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۰۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =  9012ع4ف 6620 PJ  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =  9012ع4ف 6620 PJ  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =زبان عربی - اصطلاحها و تعبیرها - زبان عربی - واژه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامه‎ها</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =زبان عربی - اصطلاحها و تعبیرها - زبان عربی - واژه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامه‎‌‌ها</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر = مکتبة لبنان ناشرون</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر = مکتبة لبنان ناشرون</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-775979:rev-776251 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AA%DA%A9%D9%85%D9%84%D8%A9_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86&diff=775979&oldid=prev Hbaghizadeh: جایگزینی متن - '( ' به '(' 2025-03-03T21:22:45Z <p>جایگزینی متن - &#039;( &#039; به &#039;(&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۵۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[خارزنجی، احمد بن محمد]] (نويسنده)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[خارزنجی، احمد بن محمد]] (نويسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[حمیداوی، نبأ عبدالأمیر ]] (گردآورنده و محقق)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[حمیداوی، نبأ عبدالأمیر ]] (گردآورنده و محقق)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[سویدی، حیدر ]] ( گردآورنده و محقق)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[سویدی، حیدر ]] (گردآورنده و محقق)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[خلیل بن احمد]] ( نویسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[خلیل بن احمد]] (نویسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-775595:rev-775979 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AA%DA%A9%D9%85%D9%84%D8%A9_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86&diff=775595&oldid=prev Hbaghizadeh در ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۲ 2025-02-26T19:02:48Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۳۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''كتاب التكملة علی كتاب العين'''، نوشته [[خارزنجی، احمد بن محمد|ابوحامد احمد بن محمد خارزنجی بشتی]] (متوفای 348ق)، از ادیبان خراسان است. این کتاب لغت، توسط [[حمیداوی، نبأ عبدالأمیر|نبأ عبدالامیر حمیداوی]] و [[سویدی، حیدر|حیدر کریم سویدی]] تحقیق شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''كتاب التكملة علی كتاب العين'''، نوشته [[خارزنجی، احمد بن محمد|ابوحامد احمد بن محمد خارزنجی بشتی]] (متوفای 348ق)، از ادیبان خراسان است. این کتاب لغت، توسط [[حمیداوی، نبأ عبدالأمیر|نبأ عبدالامیر حمیداوی]] و [[سویدی، حیدر|حیدر کریم سویدی]] تحقیق شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوشتار حاضر در تکمیل معجم لغت مشهور، یعنی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«كتاب العين» </del>نوشته [[خلیل بن احمد|خلیل بن احمد فراهیدی]] (100-175ق)، دانشمند ادبیات عرب و بنیان‌گذار علم عروض به نگارش درآمده است. از کتاب یادشده تنها بخشی که مربوط به حرف لام تا یاء است، به دست رسیده است&lt;ref&gt;ر.ک: سزگین، فؤاد، ‏ج‏8، ص349&lt;/ref&gt;؛ به همین دلیل آنچه در کتاب مورد بحث آمده، در حقیقت حاصل جمع‌آوری آن چیزی است که کتاب «[[المحيط في اللغة|المحيط]]» از کتاب تكملة العين نقل کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه، ص5&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوشتار حاضر در تکمیل معجم لغت مشهور، یعنی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[العين|كتاب العين]]» </ins>نوشته [[خلیل بن احمد|خلیل بن احمد فراهیدی]] (100-175ق)، دانشمند ادبیات عرب و بنیان‌گذار علم عروض به نگارش درآمده است. از کتاب یادشده تنها بخشی که مربوط به حرف لام تا یاء است، به دست رسیده است&lt;ref&gt;ر.ک: سزگین، فؤاد، ‏ج‏8، ص349&lt;/ref&gt;؛ به همین دلیل آنچه در کتاب مورد بحث آمده، در حقیقت حاصل جمع‌آوری آن چیزی است که کتاب «[[المحيط في اللغة|المحيط]]» از کتاب تكملة العين نقل کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه، ص5&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در تدوین اثر خود، از آثار ادبی متعددی که خود از آنها نام برده، بهره گرفته است. وی از آثار [[اصمعی، عبدالملک بن قریب|اصمعی]] نظیر «[[كتاب الأجناس من كلام العرب و ما‌ اشتبه‌ في‌ اللفظ و اختلف‌ في المعنی‌|كتاب الأجناس]]» و کتاب «النوادر» و کتاب «الصفات» و... همچنین از آثار ابوعبیده، مانند النوادر، الخيل و دو کتاب غريب الحديث و الصفات نوشته نضر بن شمیل، به‌اضافه آثاری ادبی و لغوی از عالمانی همچون [[ابن سکیت، یعقوب بن اسحاق|ابن سکیت]]، قطرب، ابوزید، فراء، [[ابن اعرابی، ابوعبدالله محمد بن زیاد|ابن اعرابی]]، [[اخفش، سعید بن مسعده|اخفش]]، [[ابن اشعث هذلی]] و برخی دیگر از دانشمندان ادبیات پیش از خود استفاده کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: سزگین، فؤاد، ‏ج‏8، ص350&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در تدوین اثر خود، از آثار ادبی متعددی که خود از آنها نام برده، بهره گرفته است. وی از آثار [[اصمعی، عبدالملک بن قریب|اصمعی]] نظیر «[[كتاب الأجناس من كلام العرب و ما‌ اشتبه‌ في‌ اللفظ و اختلف‌ في المعنی‌|كتاب الأجناس]]» و کتاب «النوادر» و کتاب «الصفات» و... همچنین از آثار ابوعبیده، مانند النوادر، الخيل و دو کتاب غريب الحديث و الصفات نوشته نضر بن شمیل، به‌اضافه آثاری ادبی و لغوی از عالمانی همچون [[ابن سکیت، یعقوب بن اسحاق|ابن سکیت]]، قطرب، ابوزید، فراء، [[ابن اعرابی، ابوعبدالله محمد بن زیاد|ابن اعرابی]]، [[اخفش، سعید بن مسعده|اخفش]]، [[ابن اشعث هذلی]] و برخی دیگر از دانشمندان ادبیات پیش از خود استفاده کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: سزگین، فؤاد، ‏ج‏8، ص350&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-775592:rev-775595 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AA%DA%A9%D9%85%D9%84%D8%A9_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86&diff=775592&oldid=prev Hbaghizadeh در ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۰ 2025-02-26T19:00:20Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۳۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l58">خط ۵۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات شرقی (مصری، قبطی، سامی، آشوری، سومری، عبری، آرامی، سریانی، عربی، حبشی)‎‏]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 اسفند 1403</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1403 توسط فاضل گرنه زاده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1403 توسط فاضل گرنه زاده]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1403 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1403 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-775591:rev-775592 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AA%DA%A9%D9%85%D9%84%D8%A9_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86&diff=775591&oldid=prev Hbaghizadeh در ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۹ 2025-02-26T18:59:20Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۲۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''كتاب التكملة علی كتاب العين'''، نوشته ابوحامد احمد بن محمد خارزنجی بشتی (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">م </del>348ق)، از ادیبان خراسان است. این کتاب لغت، توسط نبأ عبدالامیر حمیداوی و حیدر کریم سویدی تحقیق شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''كتاب التكملة علی كتاب العين'''، نوشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خارزنجی، احمد بن محمد|</ins>ابوحامد احمد بن محمد خارزنجی بشتی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متوفای </ins>348ق)، از ادیبان خراسان است. این کتاب لغت، توسط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حمیداوی، نبأ عبدالأمیر|</ins>نبأ عبدالامیر حمیداوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سویدی، حیدر|</ins>حیدر کریم سویدی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تحقیق شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوشتار حاضر در تکمیل معجم لغت مشهور، یعنی «كتاب العين» نوشته خلیل بن احمد فراهیدی (100-175ق)، دانشمند ادبیات عرب و بنیان‌گذار علم عروض به نگارش درآمده است. از کتاب یادشده تنها بخشی که مربوط به حرف لام تا یاء است، به دست رسیده است&lt;ref&gt;ر.ک: سزگین، فؤاد، ‏ج‏8، ص349&lt;/ref&gt;؛ به همین دلیل آنچه در کتاب مورد بحث آمده، در حقیقت حاصل جمع‌آوری آن چیزی است که کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«المحيط» </del>از کتاب تكملة العين نقل کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه، ص5&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوشتار حاضر در تکمیل معجم لغت مشهور، یعنی «كتاب العين» نوشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خلیل بن احمد|</ins>خلیل بن احمد فراهیدی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(100-175ق)، دانشمند ادبیات عرب و بنیان‌گذار علم عروض به نگارش درآمده است. از کتاب یادشده تنها بخشی که مربوط به حرف لام تا یاء است، به دست رسیده است&lt;ref&gt;ر.ک: سزگین، فؤاد، ‏ج‏8، ص349&lt;/ref&gt;؛ به همین دلیل آنچه در کتاب مورد بحث آمده، در حقیقت حاصل جمع‌آوری آن چیزی است که کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[المحيط في اللغة|المحيط]]» </ins>از کتاب تكملة العين نقل کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه، ص5&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در تدوین اثر خود، از آثار ادبی متعددی که خود از آنها نام برده، بهره گرفته است. وی از آثار اصمعی نظیر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«كتاب الأجناس» </del>و کتاب «النوادر» و کتاب «الصفات» و... همچنین از آثار ابوعبیده، مانند النوادر، الخيل و دو کتاب غريب الحديث و الصفات نوشته نضر بن شمیل، به‌اضافه آثاری ادبی و لغوی از عالمانی همچون ابن سکیت، قطرب، ابوزید، فراء، ابن اعرابی، اخفش، ابن اشعث هذلی و برخی دیگر از دانشمندان ادبیات پیش از خود استفاده کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: سزگین، فؤاد، ‏ج‏8، ص350&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در تدوین اثر خود، از آثار ادبی متعددی که خود از آنها نام برده، بهره گرفته است. وی از آثار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اصمعی، عبدالملک بن قریب|</ins>اصمعی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نظیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[كتاب الأجناس من كلام العرب و ما‌ اشتبه‌ في‌ اللفظ و اختلف‌ في المعنی‌|كتاب الأجناس]]» </ins>و کتاب «النوادر» و کتاب «الصفات» و... همچنین از آثار ابوعبیده، مانند النوادر، الخيل و دو کتاب غريب الحديث و الصفات نوشته نضر بن شمیل، به‌اضافه آثاری ادبی و لغوی از عالمانی همچون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابن سکیت، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعقوب بن اسحاق|ابن سکیت]]، </ins>قطرب، ابوزید، فراء، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابن اعرابی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوعبدالله محمد بن زیاد|ابن اعرابی]]، [[</ins>اخفش، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سعید بن مسعده|اخفش]]، [[</ins>ابن اشعث هذلی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و برخی دیگر از دانشمندان ادبیات پیش از خود استفاده کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: سزگین، فؤاد، ‏ج‏8، ص350&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نگارنده در مواردی ریشه کلمه را از كتاب العين گرفته و توضیحاتی جدید را راجع به آن می‌دهد که خلیل متعرض آنها نشده است. وی ریشه‌ برخی از لغات را که خلیل آنها را مهمل دانسته، مانند «عفی» و «بعك»، به کتاب افزوده است. گاهی نیز ریشه لغتی را با همان معنایی که خلیل ذکر کرده، آورده است و در ضمن آن معنای جدیدی نیز بر آن افزوده است. خارزنجی از اختلاف ریشه لغت یا معنایی که آن ریشه می‌رساند غافل نشده؛ ازاین‌رو تفاوت لهجه‌ها را مورد توجه قرار داده است، خواه سبب این تفاوت ابدال در کلمه یا ادغام در آن باشد؛ مانند کلمه «الزقر» که گویشی در «الصغر» است یا «طغر» که لهجه‌ای در «دغر» و... است. وی مفردات را به شیوه‌های مختلفی ضبط کرده است، ازجمله: ضبط عادی با حرکات، ضبط با وزن‌ مانند «مئبك» بر وزن «مفعل»، یا قیاس به معنا، مانند: «أنه یأنه»، به معنای «أنح یأنح»<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نگارنده در مواردی ریشه کلمه را از كتاب العين گرفته و توضیحاتی جدید را راجع به آن می‌دهد که خلیل متعرض آنها نشده است. وی ریشه‌ برخی از لغات را که خلیل آنها را مهمل دانسته، مانند «عفی» و «بعك»، به کتاب افزوده است. گاهی نیز ریشه لغتی را با همان معنایی که خلیل ذکر کرده، آورده است و در ضمن آن معنای جدیدی نیز بر آن افزوده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خارزنجی، احمد بن محمد|</ins>خارزنجی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از اختلاف ریشه لغت یا معنایی که آن ریشه می‌رساند غافل نشده؛ ازاین‌رو تفاوت لهجه‌ها را مورد توجه قرار داده است، خواه سبب این تفاوت ابدال در کلمه یا ادغام در آن باشد؛ مانند کلمه «الزقر» که گویشی در «الصغر» است یا «طغر» که لهجه‌ای در «دغر» و... است. وی مفردات را به شیوه‌های مختلفی ضبط کرده است، ازجمله: ضبط عادی با حرکات، ضبط با وزن‌ مانند «مئبك» بر وزن «مفعل»، یا قیاس به معنا، مانند: «أنه یأنه»، به معنای «أنح یأنح».</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در مواردی خارزنجی درباره ریشه بعضی از کلمات با خلیل بن احمد اختلاف داشته است؛ مثلاً: کلمه «العسطوس» را خلیل در باب رباعی ذکر کرده است، درحالی‌که خارزنجی آن را در شمار ثلاثی آورده است&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه، ص9-11&lt;/ref&gt;</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اهمیت کتاب موجب شده تا بسیاری از نویسندگان اهل لغت بر کتاب یادشده اعتماد نموده و </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آثارشان </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن بهره ببرند که این امر </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقیقت به‌منزله توثیق کتاب شمرده شده است. از جمله کتاب‌هایی که به‌وفور از </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقل کرده‌ است، می‌توان به کتاب المحيط نوشته صاحب بن عباد (385ق) اشاره کرد که برخی از نویسندگان نیز از طریق المحيط، مطالب تکمله </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقل نموده‌اند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص12&lt;/ref&gt;. به‌جز این، ادیبانی دیگر مانند ابواحمد عسکری (م 382)، </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب «التصحيف» و ابوالفضل میدانی (م 518) در «مجمع الأمثال» و برخی دیگر از ادیبان در آثار خود از آن بهره برده‌اند</del>&lt;ref&gt;ر.ک: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سزگین، فؤاد، ‏ج‏8، ص349</del>&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مواردی [[خارزنجی، احمد بن محمد|خارزنجی]] درباره ریشه بعضی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلمات با [[خلیل بن احمد]] اختلاف داشته است؛ مثلاً: کلمه «العسطوس» را خلیل </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باب رباعی ذکر کرده است، درحالی‌که خارزنجی </ins>آن را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمار ثلاثی آورده است</ins>&lt;ref&gt;ر.ک: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدمه، ص9-11</ins>&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این اثر، مورد ستایش برخی </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عالمان مانند سمعانی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگران قرار گرفته است؛ بااین‌وجود ازهری </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را به‌صورت جدی مورد نقد قرار داده </del>است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این امر </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دلیل وجود تصحیف </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشتباهات فراوان </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین استفاده </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منابع خطی دانسته شده که به سماع نویسنده نرسیده است</del>&lt;ref&gt;ر.ک: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اهمیت کتاب موجب شده تا بسیاری </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسندگان اهل لغت بر کتاب یادشده اعتماد نموده </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در آثارشان از </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهره ببرند که این امر در حقیقت به‌منزله توثیق کتاب شمرده شده </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از جمله کتاب‌هایی که به‌وفور از آن نقل کرده‌ است، می‌توان </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب المحيط نوشته [[صاحب بن عباد، اسماعیل بن عباد|صاحب بن عباد]] (385ق) اشاره کرد که برخی از نویسندگان نیز از طریق المحيط، مطالب تکمله را نقل نموده‌اند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص12&lt;/ref&gt;. به‌جز این، ادیبانی دیگر مانند [[عسکری، ابواحمد|ابواحمد عسکری]] (متوفای 382)، در کتاب «التصحيف» </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[میدانی، احمد بن محمد|ابوالفضل میدانی]] (متوفای 518) در «[[مجمع الأمثال]]» </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی دیگر از ادیبان در آثار خود </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن بهره برده‌اند</ins>&lt;ref&gt;ر.ک: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سزگین، فؤاد، ‏ج‏8، ص349</ins>&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محققان پس از جمع‌آوری واژگان تكملة العين، از کتاب المحيط في اللغة و مقابله آنها با آنچه در دیگر معاجم لغوی آمده، واژگان گردآوری‌شده را در ذیل ابوابی با ترتیب حروف الفبا در کتاب آورده‌اند&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه، ص5&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این اثر، مورد ستایش برخی از عالمان مانند [[سمعانی، عبدالکریم بن محمد|سمعانی]] و دیگران قرار گرفته است؛ بااین‌وجود ازهری آن را به‌صورت جدی مورد نقد قرار داده است. این امر به دلیل وجود تصحیف و اشتباهات فراوان و همچنین استفاده از منابع خطی دانسته شده که به سماع نویسنده نرسیده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان&lt;/ref&gt;.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محققان پس از جمع‌آوری واژگان تكملة العين، از کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>المحيط في اللغة<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و مقابله آنها با آنچه در دیگر معاجم لغوی آمده، واژگان گردآوری‌شده را در ذیل ابوابی با ترتیب حروف الفبا در کتاب آورده‌اند&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه، ص5&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ذکر آدرس واژگان مورد بحث در سایر مصادر لغت، به‌همراه ذکر توضیحاتی پیرامون برخی اشعار متن&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص25 و 29 و 65&lt;/ref&gt;، از دیگر کارهای محققان کتاب است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ذکر آدرس واژگان مورد بحث در سایر مصادر لغت، به‌همراه ذکر توضیحاتی پیرامون برخی اشعار متن&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص25 و 29 و 65&lt;/ref&gt;، از دیگر کارهای محققان کتاب است.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-775590:rev-775591 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AA%DA%A9%D9%85%D9%84%D8%A9_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86&diff=775590&oldid=prev Hbaghizadeh در ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۴ 2025-02-26T18:54:00Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۲۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[حمیداوی، نبأ عبدالأمیر ]] (گردآورنده و محقق)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[حمیداوی، نبأ عبدالأمیر ]] (گردآورنده و محقق)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[سویدی، حیدر ]] ( گردآورنده و محقق)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[سویدی، حیدر ]] ( گردآورنده و محقق)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فراهیدی، </del>خلیل بن احمد]] ( نویسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[خلیل بن احمد]] ( نویسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-775161:rev-775590 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AA%DA%A9%D9%85%D9%84%D8%A9_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86&diff=775161&oldid=prev A-esmaeili: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR134843J1.jpg | عنوان = التکملة علی کتاب العين | عنوان‌های دیگر = التکملة علی کتاب العين: معجم لغوي تراثي ** العین. تکلمه | پدیدآورندگان | پدیدآوران = خارزنجی، احمد بن محمد (نويسنده) حمیداوی، نبأ عبدالأمیر (گردآورنده...» ایجاد کرد 2025-02-22T03:38:45Z <p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR134843J1.jpg | عنوان = التکملة علی کتاب العين | عنوان‌های دیگر = التکملة علی کتاب العين: معجم لغوي تراثي ** العین. تکلمه | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AC%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="خارزنجی، احمد بن محمد (صفحه وجود ندارد)">خارزنجی، احمد بن محمد</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%8C_%D9%86%D8%A8%D8%A3_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%85%DB%8C%D8%B1&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="حمیداوی، نبأ عبدالأمیر (صفحه وجود ندارد)">حمیداوی، نبأ عبدالأمیر </a> (گردآورنده...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR134843J1.jpg<br /> | عنوان = التکملة علی کتاب العين<br /> | عنوان‌های دیگر = التکملة علی کتاب العين: معجم لغوي تراثي ** العین. تکلمه<br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[خارزنجی، احمد بن محمد]] (نويسنده)<br /> [[حمیداوی، نبأ عبدالأمیر ]] (گردآورنده و محقق)<br /> [[سویدی، حیدر ]] ( گردآورنده و محقق)<br /> [[فراهیدی، خلیل بن احمد]] ( نویسنده)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = 9012ع4ف 6620 PJ <br /> | موضوع =زبان عربی - اصطلاحها و تعبیرها - زبان عربی - واژه نامه‎ها<br /> |ناشر <br /> | ناشر = مکتبة لبنان ناشرون<br /> | مکان نشر = لبنان - بیروت<br /> | سال نشر = 2012م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE134843AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = 978-614-422-00-16<br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 134843<br /> | کتابخوان همراه نور = 134843<br /> | کد پدیدآور = 107587<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''كتاب التكملة علی كتاب العين'''، نوشته ابوحامد احمد بن محمد خارزنجی بشتی (م 348ق)، از ادیبان خراسان است. این کتاب لغت، توسط نبأ عبدالامیر حمیداوی و حیدر کریم سویدی تحقیق شده است.<br /> <br /> نوشتار حاضر در تکمیل معجم لغت مشهور، یعنی «كتاب العين» نوشته خلیل بن احمد فراهیدی (100-175ق)، دانشمند ادبیات عرب و بنیان‌گذار علم عروض به نگارش درآمده است. از کتاب یادشده تنها بخشی که مربوط به حرف لام تا یاء است، به دست رسیده است&lt;ref&gt;ر.ک: سزگین، فؤاد، ‏ج‏8، ص349&lt;/ref&gt;؛ به همین دلیل آنچه در کتاب مورد بحث آمده، در حقیقت حاصل جمع‌آوری آن چیزی است که کتاب «المحيط» از کتاب تكملة العين نقل کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه، ص5&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> نویسنده در تدوین اثر خود، از آثار ادبی متعددی که خود از آنها نام برده، بهره گرفته است. وی از آثار اصمعی نظیر «كتاب الأجناس» و کتاب «النوادر» و کتاب «الصفات» و... همچنین از آثار ابوعبیده، مانند النوادر، الخيل و دو کتاب غريب الحديث و الصفات نوشته نضر بن شمیل، به‌اضافه آثاری ادبی و لغوی از عالمانی همچون ابن سکیت، قطرب، ابوزید، فراء، ابن اعرابی، اخفش، ابن اشعث هذلی و برخی دیگر از دانشمندان ادبیات پیش از خود استفاده کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: سزگین، فؤاد، ‏ج‏8، ص350&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> نگارنده در مواردی ریشه کلمه را از كتاب العين گرفته و توضیحاتی جدید را راجع به آن می‌دهد که خلیل متعرض آنها نشده است. وی ریشه‌ برخی از لغات را که خلیل آنها را مهمل دانسته، مانند «عفی» و «بعك»، به کتاب افزوده است. گاهی نیز ریشه لغتی را با همان معنایی که خلیل ذکر کرده، آورده است و در ضمن آن معنای جدیدی نیز بر آن افزوده است. خارزنجی از اختلاف ریشه لغت یا معنایی که آن ریشه می‌رساند غافل نشده؛ ازاین‌رو تفاوت لهجه‌ها را مورد توجه قرار داده است، خواه سبب این تفاوت ابدال در کلمه یا ادغام در آن باشد؛ مانند کلمه «الزقر» که گویشی در «الصغر» است یا «طغر» که لهجه‌ای در «دغر» و... است. وی مفردات را به شیوه‌های مختلفی ضبط کرده است، ازجمله: ضبط عادی با حرکات، ضبط با وزن‌ مانند «مئبك» بر وزن «مفعل»، یا قیاس به معنا، مانند: «أنه یأنه»، به معنای «أنح یأنح».<br /> در مواردی خارزنجی درباره ریشه بعضی از کلمات با خلیل بن احمد اختلاف داشته است؛ مثلاً: کلمه «العسطوس» را خلیل در باب رباعی ذکر کرده است، درحالی‌که خارزنجی آن را در شمار ثلاثی آورده است&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه، ص9-11&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> اهمیت کتاب موجب شده تا بسیاری از نویسندگان اهل لغت بر کتاب یادشده اعتماد نموده و در آثارشان از آن بهره ببرند که این امر در حقیقت به‌منزله توثیق کتاب شمرده شده است. از جمله کتاب‌هایی که به‌وفور از آن نقل کرده‌ است، می‌توان به کتاب المحيط نوشته صاحب بن عباد (385ق) اشاره کرد که برخی از نویسندگان نیز از طریق المحيط، مطالب تکمله را نقل نموده‌اند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص12&lt;/ref&gt;. به‌جز این، ادیبانی دیگر مانند ابواحمد عسکری (م 382)، در کتاب «التصحيف» و ابوالفضل میدانی (م 518) در «مجمع الأمثال» و برخی دیگر از ادیبان در آثار خود از آن بهره برده‌اند&lt;ref&gt;ر.ک: سزگین، فؤاد، ‏ج‏8، ص349&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> این اثر، مورد ستایش برخی از عالمان مانند سمعانی و دیگران قرار گرفته است؛ بااین‌وجود ازهری آن را به‌صورت جدی مورد نقد قرار داده است. این امر به دلیل وجود تصحیف و اشتباهات فراوان و همچنین استفاده از منابع خطی دانسته شده که به سماع نویسنده نرسیده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> محققان پس از جمع‌آوری واژگان تكملة العين، از کتاب المحيط في اللغة و مقابله آنها با آنچه در دیگر معاجم لغوی آمده، واژگان گردآوری‌شده را در ذیل ابوابی با ترتیب حروف الفبا در کتاب آورده‌اند&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه، ص5&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> ذکر آدرس واژگان مورد بحث در سایر مصادر لغت، به‌همراه ذکر توضیحاتی پیرامون برخی اشعار متن&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص25 و 29 و 65&lt;/ref&gt;، از دیگر کارهای محققان کتاب است.<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> # مقدمه و متن کتاب.<br /> # سزگین، فؤاد، «تاريخ التراث العربي»، مترجم: حجازى، محمود فهمى، قم، کتابخانه عمومى حضرت آیت‌الله‌العظمى مرعشى نجفى(ره)، 1412ق، چاپ دوم.<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1403 توسط فاضل گرنه زاده]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1403 توسط محسن عزیزی]]</div> A-esmaeili