التفسير (عیاشی) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wikinoor.ir: جایگزینی متن - '| پس از =↵| پیش از =↵}}↵↵↵'''' به '| پس از = | پیش از = }} ''''

2022-12-15T20:56:17Z

جایگزینی متن - '| پس از =↵| پیش از =↵}}↵↵↵'''' به '| پس از = | پیش از = }} ''''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۲۶
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}


	'''كتاب التفسير'''، به زبان عربى، نوشته [[عیاشی، محمد بن مسعود\|ابونصر محمد بن مسعود عياشى]]، از تفسيرهاى كهن امامى، متعلق به عصر غيبت صغرا (260 - 329) است.		'''كتاب التفسير'''، به زبان عربى، نوشته [[عیاشی، محمد بن مسعود\|ابونصر محمد بن مسعود عياشى]]، از تفسيرهاى كهن امامى، متعلق به عصر غيبت صغرا (260 - 329) است.

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'گي' به 'گی'

2022-09-01T07:54:58Z

جایگزینی متن - 'گي' به 'گی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۴
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	تفسير ابوالجارود، زياد بن مُنذر نيز از منابع مشترك اين دو بوده است، گو اينكه بخش‌هاى منقول از تفسير مذكور، در دو اثر، همانند نيست و هر يك از آنها از بخش‌هاى مختلف آن، استفاده كرده‌اند. نصوص بر جا مانده از تفسير عياشى در «[[شواهد التنزيل لقواعد التفضيل\|شواهد التنزيل]]»، حاكى از آن است كه عياشى، از برخى منابع تفسيرى اهل سنت نيز استفاده كرده است<ref>برای نمونه: عياشى، ج 3، ص153، 163 - 165</ref>		تفسير ابوالجارود، زياد بن مُنذر نيز از منابع مشترك اين دو بوده است، گو اينكه بخش‌هاى منقول از تفسير مذكور، در دو اثر، همانند نيست و هر يك از آنها از بخش‌هاى مختلف آن، استفاده كرده‌اند. نصوص بر جا مانده از تفسير عياشى در «[[شواهد التنزيل لقواعد التفضيل\|شواهد التنزيل]]»، حاكى از آن است كه عياشى، از برخى منابع تفسيرى اهل سنت نيز استفاده كرده است<ref>برای نمونه: عياشى، ج 3، ص153، 163 - 165</ref>

	از تفسير عياشى، نسخه‌هاى خطى و چاپ‌هاى مختلفى در دست است؛ از جمله چاپ هاشم رسولى محلاتى در 1340ش<ref>برای آگاهى بيشتر درباره مشخصات نسخه‌ها و نيز منابع ديگر: بكائى، ج 6، ص2352؛ ~~سزگين،~~ ج 1، جزء 1، ص99</ref>		از تفسير عياشى، نسخه‌هاى خطى و چاپ‌هاى مختلفى در دست است؛ از جمله چاپ هاشم رسولى محلاتى در 1340ش<ref>برای آگاهى بيشتر درباره مشخصات نسخه‌ها و نيز منابع ديگر: بكائى، ج 6، ص2352؛ سزگین، ج 1، جزء 1، ص99</ref>

	بنياد بعثت قم نيز اين تفسير را در 1379ش / 1421ق، در قم چاپ كرده است. در تصحيح اين چاپ، از تمام نسخه‌هاى موجود استفاده نشده، اما در آن، 116 مورد از نصوص مفقود(كه در ديگر متون امامى و غير امامى نقل شده‌اند)، گردآورى شده است كه تفسير كل قرآن را شامل مى‌شود. هم‌چنين در اين چاپ، اسنادها و طريق روايت عياشى به افراد مختلف ذكر شده است.		بنياد بعثت قم نيز اين تفسير را در 1379ش / 1421ق، در قم چاپ كرده است. در تصحيح اين چاپ، از تمام نسخه‌هاى موجود استفاده نشده، اما در آن، 116 مورد از نصوص مفقود(كه در ديگر متون امامى و غير امامى نقل شده‌اند)، گردآورى شده است كه تفسير كل قرآن را شامل مى‌شود. هم‌چنين در اين چاپ، اسنادها و طريق روايت عياشى به افراد مختلف ذكر شده است.
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	#[[ابن طاووس، علی بن موسی\|ابن طاووس]]، سعد السعود[نجف 1369 / 1950]، چاپ افست قم[بى‌تا]؛		#[[ابن طاووس، علی بن موسی\|ابن طاووس]]، سعد السعود[نجف 1369 / 1950]، چاپ افست قم[بى‌تا]؛
	#محمدحسن بكائى، كتاب‌نامه بزرگ قرآن كريم، تهران، 1374ش؛		#محمدحسن بكائى، كتاب‌نامه بزرگ قرآن كريم، تهران، 1374ش؛
	#[[سزگین، فؤاد\|فؤاد ~~سزگين~~]]، تاريخ التراث العربى، ج 1، جزء 1(نقله الى العربية، محمود فهمى حجازى، رياض 1403 / 1983)؛		#[[سزگین، فؤاد\|فؤاد سزگین]]، تاريخ التراث العربى، ج 1، جزء 1(نقله الى العربية، محمود فهمى حجازى، رياض 1403 / 1983)؛
	#محمد بن حسن طوسى، الفهرست، چاپ الويس اسپرنگر، هندوستان، 1271 / 1853، چاپ محمود راميار، چاپ افست مشهد، 1351ش؛		#محمد بن حسن طوسى، الفهرست، چاپ الويس اسپرنگر، هندوستان، 1271 / 1853، چاپ محمود راميار، چاپ افست مشهد، 1351ش؛
	#[[عسکری، مرتضی\|مرتضى عسكرى]]، القرآن الكريم و روايات المدرستين، تهران، 1378ش؛		#[[عسکری، مرتضی\|مرتضى عسكرى]]، القرآن الكريم و روايات المدرستين، تهران، 1378ش؛

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - '}} '''' به '}} ''''

2021-08-31T18:26:56Z

جایگزینی متن - '}} '''' به '}} ''''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۲۱:۵۶
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	\| چاپ =1		\| چاپ =1
	\| تعداد جلد =2		\| تعداد جلد =2
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =~~11286~~		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =01444
	\| کتابخوان همراه نور =01444		\| کتابخوان همراه نور =01444
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}


	'''كتاب التفسير'''، به زبان عربى، نوشته [[عیاشی، محمد بن مسعود\|ابونصر محمد بن مسعود عياشى]]، از تفسيرهاى كهن امامى، متعلق به عصر غيبت صغرا (260 - 329) است.		'''كتاب التفسير'''، به زبان عربى، نوشته [[عیاشی، محمد بن مسعود\|ابونصر محمد بن مسعود عياشى]]، از تفسيرهاى كهن امامى، متعلق به عصر غيبت صغرا (260 - 329) است.

A-esmaili@noornet.net: جایگزینی متن - ' ' به ''

2021-04-26T04:01:55Z

جایگزینی متن - ' <ref>' به '<ref>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۰۷:۳۱
خط ۳۵:		خط ۳۵:

	==ساختار==		==ساختار==
	كتاب، در دو جلد تنظيم شده است. از آغاز قرآن تا پایان سوره انعام، در جلد اول و از آغاز سوره اعراف تا آخر سوره كهف، در جلد دوم تفسير شده است. در تفسير عياشى، جنبه روايى غالب است؛ با اين حال، به دليل توجه مؤلف به آيات الاحكام، ويژگى فقهى اين تفسير بيشتر از ديگر تفاسير كهن اماميه، همچون تفسير فرات كوفى و تفسير على بن ابراهیم قمى است. <ref>برای نمونه: عياشى، ج 1، ص192، 238 و 248</ref>		كتاب، در دو جلد تنظيم شده است. از آغاز قرآن تا پایان سوره انعام، در جلد اول و از آغاز سوره اعراف تا آخر سوره كهف، در جلد دوم تفسير شده است. در تفسير عياشى، جنبه روايى غالب است؛ با اين حال، به دليل توجه مؤلف به آيات الاحكام، ويژگى فقهى اين تفسير بيشتر از ديگر تفاسير كهن اماميه، همچون تفسير فرات كوفى و تفسير على بن ابراهیم قمى است.<ref>برای نمونه: عياشى، ج 1، ص192، 238 و 248</ref>

	==گزارش محتوا==		==گزارش محتوا==
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	متن موجود تفسير عياشى، نوشته‌اى مرسل است كه در آن، اسناد احاديث ذكر نشده است و تدوين كننده، بنا بر گزارش خود وى اسناد را حذف كرده تا در فرصتى مناسب، اين متن را نزد كسى كه آن را به طريق سماع يا اجازه از مؤلف يا احتمالا از شاگردان وى به دست آورده، برخواند.<ref>همان، ج 1، ص73. درباره انتقاد محمدباقرمجلسى از اين كار: ج 1، ص28</ref>		متن موجود تفسير عياشى، نوشته‌اى مرسل است كه در آن، اسناد احاديث ذكر نشده است و تدوين كننده، بنا بر گزارش خود وى اسناد را حذف كرده تا در فرصتى مناسب، اين متن را نزد كسى كه آن را به طريق سماع يا اجازه از مؤلف يا احتمالا از شاگردان وى به دست آورده، برخواند.<ref>همان، ج 1، ص73. درباره انتقاد محمدباقرمجلسى از اين كار: ج 1، ص28</ref>

	حاكم حَسكانى، در «[[شواهد التنزيل لقواعد التفضيل\|شواهد التنزيل]]»، از متن مسنَد تفسير استفاده كرده است و گويا متن مسند تفسير تا زمان [[ابن طاووس، علی بن موسی\|ابن طاووس]](متوفى 664)، در دست بوده است. <ref>ابن طاووس، ص79</ref>		حاكم حَسكانى، در «[[شواهد التنزيل لقواعد التفضيل\|شواهد التنزيل]]»، از متن مسنَد تفسير استفاده كرده است و گويا متن مسند تفسير تا زمان [[ابن طاووس، علی بن موسی\|ابن طاووس]](متوفى 664)، در دست بوده است.<ref>ابن طاووس، ص79</ref>

	از مقايسه روايات دال بر وقوع تحريف در قرآن كريم در تفسير عياشى با نسخه خطى قِرائات احمد بن محمد سَيارى، برمى‌آيد كه اين اثر، منبع عياشى در نقل روايات بوده است <ref>برای نمونه: عسكرى، ج 3، ص114، 115، 259، 262 و 264</ref>؛ حال آنكه رجال‌شناسان امامى، روايات منقول از سيارى را بسيار ضعيف دانسته و در مسائل فقهى به آنها بى‌اعتنا بوده‌اند <ref>خويى، ج 2، ص282 - 284</ref>		از مقايسه روايات دال بر وقوع تحريف در قرآن كريم در تفسير عياشى با نسخه خطى قِرائات احمد بن محمد سَيارى، برمى‌آيد كه اين اثر، منبع عياشى در نقل روايات بوده است<ref>برای نمونه: عسكرى، ج 3، ص114، 115، 259، 262 و 264</ref>؛ حال آنكه رجال‌شناسان امامى، روايات منقول از سيارى را بسيار ضعيف دانسته و در مسائل فقهى به آنها بى‌اعتنا بوده‌اند<ref>خويى، ج 2، ص282 - 284</ref>

	بر اساس مطالب مشابه در تفسير عياشى و تفسير على بن ابراهیم قمى، احتمالا اين دو اثر، منابع مشتركى داشته‌اند<ref>برای نمونه: عياشى، ج 1، ص109 - 113، 145 - 149؛ قمى، ج 1، ص36 - 41، 55 - 58</ref>؛ از جمله تفسير جابر بن يزيد جُعفى (متوفى 128) كه عياشى روايات فراوانى از آن نقل كرده است.		بر اساس مطالب مشابه در تفسير عياشى و تفسير على بن ابراهیم قمى، احتمالا اين دو اثر، منابع مشتركى داشته‌اند<ref>برای نمونه: عياشى، ج 1، ص109 - 113، 145 - 149؛ قمى، ج 1، ص36 - 41، 55 - 58</ref>؛ از جمله تفسير جابر بن يزيد جُعفى (متوفى 128) كه عياشى روايات فراوانى از آن نقل كرده است.

	تفسير ابوالجارود، زياد بن مُنذر نيز از منابع مشترك اين دو بوده است، گو اينكه بخش‌هاى منقول از تفسير مذكور، در دو اثر، همانند نيست و هر يك از آنها از بخش‌هاى مختلف آن، استفاده كرده‌اند. نصوص بر جا مانده از تفسير عياشى در «[[شواهد التنزيل لقواعد التفضيل\|شواهد التنزيل]]»، حاكى از آن است كه عياشى، از برخى منابع تفسيرى اهل سنت نيز استفاده كرده است <ref>برای نمونه: عياشى، ج 3، ص153، 163 - 165</ref>		تفسير ابوالجارود، زياد بن مُنذر نيز از منابع مشترك اين دو بوده است، گو اينكه بخش‌هاى منقول از تفسير مذكور، در دو اثر، همانند نيست و هر يك از آنها از بخش‌هاى مختلف آن، استفاده كرده‌اند. نصوص بر جا مانده از تفسير عياشى در «[[شواهد التنزيل لقواعد التفضيل\|شواهد التنزيل]]»، حاكى از آن است كه عياشى، از برخى منابع تفسيرى اهل سنت نيز استفاده كرده است<ref>برای نمونه: عياشى، ج 3، ص153، 163 - 165</ref>

	از تفسير عياشى، نسخه‌هاى خطى و چاپ‌هاى مختلفى در دست است؛ از جمله چاپ هاشم رسولى محلاتى در 1340ش <ref>برای آگاهى بيشتر درباره مشخصات نسخه‌ها و نيز منابع ديگر: بكائى، ج 6، ص2352؛ سزگين، ج 1، جزء 1، ص99</ref>		از تفسير عياشى، نسخه‌هاى خطى و چاپ‌هاى مختلفى در دست است؛ از جمله چاپ هاشم رسولى محلاتى در 1340ش<ref>برای آگاهى بيشتر درباره مشخصات نسخه‌ها و نيز منابع ديگر: بكائى، ج 6، ص2352؛ سزگين، ج 1، جزء 1، ص99</ref>

	بنياد بعثت قم نيز اين تفسير را در 1379ش / 1421ق، در قم چاپ كرده است. در تصحيح اين چاپ، از تمام نسخه‌هاى موجود استفاده نشده، اما در آن، 116 مورد از نصوص مفقود(كه در ديگر متون امامى و غير امامى نقل شده‌اند)، گردآورى شده است كه تفسير كل قرآن را شامل مى‌شود. هم‌چنين در اين چاپ، اسنادها و طريق روايت عياشى به افراد مختلف ذكر شده است.		بنياد بعثت قم نيز اين تفسير را در 1379ش / 1421ق، در قم چاپ كرده است. در تصحيح اين چاپ، از تمام نسخه‌هاى موجود استفاده نشده، اما در آن، 116 مورد از نصوص مفقود(كه در ديگر متون امامى و غير امامى نقل شده‌اند)، گردآورى شده است كه تفسير كل قرآن را شامل مى‌شود. هم‌چنين در اين چاپ، اسنادها و طريق روايت عياشى به افراد مختلف ذكر شده است.

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'اسلامي' به 'اسلامى'

2021-01-18T20:36:22Z

جایگزینی متن - 'اسلامي' به 'اسلامى'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۰:۰۶
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	تفاسیر ماثوره - شیعه امامیه		تفاسیر ماثوره - شیعه امامیه
	\| ناشر =		\| ناشر =
	مکتبة العلمية ~~الاسلامية~~		مکتبة العلمية الاسلامىة
	\| مکان نشر =تهران - ایران		\| مکان نشر =تهران - ایران
	\| سال نشر = 1380 ‌‎ق		\| سال نشر = 1380 ‌‎ق

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'رده: مهر(98)' به ''

2020-06-14T11:54:48Z

جایگزینی متن - 'رده: مهر(98)' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۲۴
خط ۷۸:		خط ۷۸:
	[[رده: تفسیر]]		[[رده: تفسیر]]
	[[رده: متون تفاسیر]]		[[رده: متون تفاسیر]]
	~~[[رده: مهر(98)]]~~

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ه‌و' به 'ه‌و'

2020-02-09T07:12:05Z

جایگزینی متن - 'ه‌و' به 'ه‌و'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر

نسخهٔ ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۴۲

A-esmaili@noornet.net: جایگزینی متن - '' به ''

2019-11-07T07:45:51Z

جایگزینی متن - '<references />' به '<references/>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۱۵
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	\| تعداد جلد =2		\| تعداد جلد =2
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =11286		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =11286
			\| کتابخوان همراه نور =01444
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =
	\| پس از =		\| پس از =
خط ۵۸:		خط ۵۹:

	==پانویس ==		==پانویس ==
	<references />		<references/>

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۱۹ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۸:۳۱

2019-10-19T18:31:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۲۲:۰۱
خط ۷۷:		خط ۷۷:
	[[رده: تفسیر]]		[[رده: تفسیر]]
	[[رده: متون تفاسیر]]		[[رده: متون تفاسیر]]
			[[رده: مهر(98)]]

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۱۹ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۰۸

2019-10-19T10:08:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۳:۳۸
خط ۳۴:		خط ۳۴:

	==ساختار==		==ساختار==
	كتاب، در دو جلد تنظيم شده است. از آغاز قرآن تا پایان سوره انعام، در جلد اول و از آغاز سوره اعراف تا آخر سوره كهف، در جلد دوم تفسير شده است. در تفسير عياشى، جنبه روايى غالب است؛ با اين حال، به دليل توجه مؤلف به آيات الاحكام، ويژگى فقهى اين تفسير بيشتر از ديگر تفاسير كهن اماميه، همچون تفسير فرات كوفى و تفسير على بن ابراهیم قمى است(برای نمونه: عياشى، ج 1، ص192، 238 و 248).		كتاب، در دو جلد تنظيم شده است. از آغاز قرآن تا پایان سوره انعام، در جلد اول و از آغاز سوره اعراف تا آخر سوره كهف، در جلد دوم تفسير شده است. در تفسير عياشى، جنبه روايى غالب است؛ با اين حال، به دليل توجه مؤلف به آيات الاحكام، ويژگى فقهى اين تفسير بيشتر از ديگر تفاسير كهن اماميه، همچون تفسير فرات كوفى و تفسير على بن ابراهیم قمى است. <ref>برای نمونه: عياشى، ج 1، ص192، 238 و 248</ref>

	==گزارش محتوا==		==گزارش محتوا==
	عياشى، نخست، در مقدمه‌اى كوتاه به ذكر احاديثى در فضيلت قرآن كريم، ترك روايت احاديث مخالف با قرآن، مطالب مذكور در قرآن و لزوم مراجعه به ائمه اطهار(ع) برای فهم و تفسير قرآن، پرداخته است(همان، ج 1، ص74 - 97)، سپس آياتى را تفسير كرده كه در آنها رواياتى از ائمه(ع) درباره اعتقادات و آموزه‌هاى شيعى، به‌ويژه در فضايل اهل‌بيت(ع) و منقصت دشمنان ايشان رسيده است. بيشتر اين روايات، از امام باقر و [[امام جعفر صادق(ع)\|امام صادق(ع)]] نقل شده است. رجال‌شناسان امامى، با وجود ستودن عياشى، گفته‌اند كه وى از افراد ضعيف روايت مى‌كرده است(نجاشى، ص350، طوسى، ص317 - 320).		عياشى، نخست، در مقدمه‌اى كوتاه به ذكر احاديثى در فضيلت قرآن كريم، ترك روايت احاديث مخالف با قرآن، مطالب مذكور در قرآن و لزوم مراجعه به ائمه اطهار(ع) برای فهم و تفسير قرآن، پرداخته است(همان، ج 1، ص74 - 97)، سپس آياتى را تفسير كرده كه در آنها رواياتى از ائمه(ع) درباره اعتقادات و آموزه‌هاى شيعى، به‌ويژه در فضايل اهل‌بيت(ع) و منقصت دشمنان ايشان رسيده است. بيشتر اين روايات، از امام باقر و [[امام جعفر صادق(ع)\|امام صادق(ع)]] نقل شده است. رجال‌شناسان امامى، با وجود ستودن عياشى، گفته‌اند كه وى از افراد ضعيف روايت مى‌كرده است.<ref>نجاشى، ص350، طوسى، ص317 - 320</ref>

	در تفسير عياشى، علاوه بر مطالب تفسيرى و فقهى، به مسائل كلامى نيز پرداخته شده است؛ مثلاًعياشى، در بحث از جبر و تفويض، رواياتى دال بر رد هر دو نظريه جبر و تفويض آورده و نظرى موافق با «امر بين أمرين» ارائه كرده است(ج 2، ص140 - 141).		در تفسير عياشى، علاوه بر مطالب تفسيرى و فقهى، به مسائل كلامى نيز پرداخته شده است؛ مثلاًعياشى، در بحث از جبر و تفويض، رواياتى دال بر رد هر دو نظريه جبر و تفويض آورده و نظرى موافق با «امر بين أمرين» ارائه كرده است<ref>ج 2، ص140 - 141</ref>

	عياشى، رواياتى درباره فرقه‌هاى شيعى و ديگر فرق، از جمله واقفيه و خوارج و عجليه و قَدَريه، آورده است(همان، ج 2، ص55، 104، 112، 124، 125 و 163. برای آگاهى از جنبه‌هاى قصصى: همان، ج 1، ص145 - 149، ج 2، ص154 و 155).		عياشى، رواياتى درباره فرقه‌هاى شيعى و ديگر فرق، از جمله واقفيه و خوارج و عجليه و قَدَريه، آورده است<ref>همان، ج 2، ص55، 104، 112، 124، 125 و 163. برای آگاهى از جنبه‌هاى قصصى: همان، ج 1، ص145 - 149، ج 2، ص154 و 155</ref>

	متن موجود تفسير عياشى، نوشته‌اى مرسل است كه در آن، اسناد احاديث ذكر نشده است و تدوين كننده، بنا بر گزارش خود وى اسناد را حذف كرده تا در فرصتى مناسب، اين متن را نزد كسى كه آن را به طريق سماع يا اجازه از مؤلف يا احتمالا از شاگردان وى به دست آورده، برخواند(همان، ج 1، ص73. درباره انتقاد ~~[[مجلسی، محمدباقر\|~~محمدباقرمجلسى]] از اين كار: ج 1، ص28).		متن موجود تفسير عياشى، نوشته‌اى مرسل است كه در آن، اسناد احاديث ذكر نشده است و تدوين كننده، بنا بر گزارش خود وى اسناد را حذف كرده تا در فرصتى مناسب، اين متن را نزد كسى كه آن را به طريق سماع يا اجازه از مؤلف يا احتمالا از شاگردان وى به دست آورده، برخواند.<ref>همان، ج 1، ص73. درباره انتقاد محمدباقرمجلسى از اين كار: ج 1، ص28</ref>

	حاكم حَسكانى، در «[[شواهد التنزيل لقواعد التفضيل\|شواهد التنزيل]]»، از متن مسنَد تفسير استفاده كرده است و گويا متن مسند تفسير تا زمان [[ابن طاووس، علی بن موسی\|ابن طاووس]](متوفى 664)، در دست بوده است~~([[~~ابن طاووس، ~~علی بن موسی\|ابن طاووس]]،~~ ص79).		حاكم حَسكانى، در «[[شواهد التنزيل لقواعد التفضيل\|شواهد التنزيل]]»، از متن مسنَد تفسير استفاده كرده است و گويا متن مسند تفسير تا زمان [[ابن طاووس، علی بن موسی\|ابن طاووس]](متوفى 664)، در دست بوده است. <ref>ابن طاووس، ص79</ref>

	از مقايسه روايات دال بر وقوع تحريف در قرآن كريم در تفسير عياشى با نسخه خطى قِرائات احمد بن محمد سَيارى، برمى‌آيد كه اين اثر، منبع عياشى در نقل روايات بوده است(برای نمونه: عسكرى، ج 3، ص114، 115، 259، 262 و 264)؛ حال آنكه رجال‌شناسان امامى، روايات منقول از سيارى را بسيار ضعيف دانسته و در مسائل فقهى به آنها بى‌اعتنا بوده‌اند(خويى، ج 2، ص282 - 284).		از مقايسه روايات دال بر وقوع تحريف در قرآن كريم در تفسير عياشى با نسخه خطى قِرائات احمد بن محمد سَيارى، برمى‌آيد كه اين اثر، منبع عياشى در نقل روايات بوده است <ref>برای نمونه: عسكرى، ج 3، ص114، 115، 259، 262 و 264</ref>؛ حال آنكه رجال‌شناسان امامى، روايات منقول از سيارى را بسيار ضعيف دانسته و در مسائل فقهى به آنها بى‌اعتنا بوده‌اند <ref>خويى، ج 2، ص282 - 284</ref>

	بر اساس مطالب مشابه در تفسير عياشى و تفسير على بن ابراهیم قمى، احتمالا اين دو اثر، منابع مشتركى داشته‌اند(برای نمونه: عياشى، ج 1، ص109 - 113، 145 - 149؛ قمى، ج 1، ص36 - 41، 55 - 58)؛ از جمله تفسير جابر بن يزيد جُعفى (متوفى 128) كه عياشى روايات فراوانى از آن نقل كرده است.		بر اساس مطالب مشابه در تفسير عياشى و تفسير على بن ابراهیم قمى، احتمالا اين دو اثر، منابع مشتركى داشته‌اند<ref>برای نمونه: عياشى، ج 1، ص109 - 113، 145 - 149؛ قمى، ج 1، ص36 - 41، 55 - 58</ref>؛ از جمله تفسير جابر بن يزيد جُعفى (متوفى 128) كه عياشى روايات فراوانى از آن نقل كرده است.

	تفسير ابوالجارود، زياد بن مُنذر نيز از منابع مشترك اين دو بوده است، گو اينكه بخش‌هاى منقول از تفسير مذكور، در دو اثر، همانند نيست و هر يك از آنها از بخش‌هاى مختلف آن، استفاده كرده‌اند. نصوص بر جا مانده از تفسير عياشى در «[[شواهد التنزيل لقواعد التفضيل\|شواهد التنزيل]]»، حاكى از آن است كه عياشى، از برخى منابع تفسيرى اهل سنت نيز استفاده كرده است(برای نمونه: عياشى، ج 3، ص153، 163 - 165).		تفسير ابوالجارود، زياد بن مُنذر نيز از منابع مشترك اين دو بوده است، گو اينكه بخش‌هاى منقول از تفسير مذكور، در دو اثر، همانند نيست و هر يك از آنها از بخش‌هاى مختلف آن، استفاده كرده‌اند. نصوص بر جا مانده از تفسير عياشى در «[[شواهد التنزيل لقواعد التفضيل\|شواهد التنزيل]]»، حاكى از آن است كه عياشى، از برخى منابع تفسيرى اهل سنت نيز استفاده كرده است <ref>برای نمونه: عياشى، ج 3، ص153، 163 - 165</ref>

	از تفسير عياشى، نسخه‌هاى خطى و چاپ‌هاى مختلفى در دست است؛ از جمله چاپ هاشم رسولى محلاتى در 1340ش(برای آگاهى بيشتر درباره مشخصات نسخه‌ها و نيز منابع ديگر: بكائى، ج 6، ص2352؛ سزگين، ج 1، جزء 1، ص99).		از تفسير عياشى، نسخه‌هاى خطى و چاپ‌هاى مختلفى در دست است؛ از جمله چاپ هاشم رسولى محلاتى در 1340ش <ref>برای آگاهى بيشتر درباره مشخصات نسخه‌ها و نيز منابع ديگر: بكائى، ج 6، ص2352؛ سزگين، ج 1، جزء 1، ص99</ref>

	بنياد بعثت قم نيز اين تفسير را در 1379ش / 1421ق، در قم چاپ كرده است. در تصحيح اين چاپ، از تمام نسخه‌هاى موجود استفاده نشده، اما در آن، 116 مورد از نصوص مفقود(كه در ديگر متون امامى و غير امامى نقل شده‌اند)، گردآورى شده است كه تفسير كل قرآن را شامل مى‌شود. هم‌چنين در اين چاپ، اسنادها و طريق روايت عياشى به افراد مختلف ذكر شده است.		بنياد بعثت قم نيز اين تفسير را در 1379ش / 1421ق، در قم چاپ كرده است. در تصحيح اين چاپ، از تمام نسخه‌هاى موجود استفاده نشده، اما در آن، 116 مورد از نصوص مفقود(كه در ديگر متون امامى و غير امامى نقل شده‌اند)، گردآورى شده است كه تفسير كل قرآن را شامل مى‌شود. هم‌چنين در اين چاپ، اسنادها و طريق روايت عياشى به افراد مختلف ذكر شده است.

			==پانویس ==
			<references />


	==منابع مقاله==		==منابع مقاله==
خط ۶۷:		خط ۷۱:
	#احمد بن على نجاشى، فهرست اسماء مصنفى الشيعة المشتهر برجال النجاشى، چاپ موسى شبيرى زنجانى، قم 1407.		#احمد بن على نجاشى، فهرست اسماء مصنفى الشيعة المشتهر برجال النجاشى، چاپ موسى شبيرى زنجانى، قم 1407.
	{{تفاسیر}}		{{تفاسیر}}


	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]