البارع في اللغة - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: Hbaghizadeh صفحهٔ البارع فی اللغة را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به البارع في اللغة منتقل کرد

2025-12-29T10:53:05Z

Hbaghizadeh صفحهٔ البارع فی اللغة را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به البارع في اللغة منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۳
(بدون تفاوت)

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'البارع فی اللغة' به 'البارع في اللغة'

2025-12-29T10:52:57Z

جایگزینی متن - 'البارع فی اللغة' به 'البارع في اللغة'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات کتاب		{{جعبه اطلاعات کتاب
	\| تصویر =NUR71909J1.jpg		\| تصویر =NUR71909J1.jpg
	\| عنوان =البارع فی اللغة		\| عنوان =البارع في اللغة
	\| عنوان‌های دیگر =		\| عنوان‌های دیگر =
	\|پدیدآورندگان		\|پدیدآورندگان

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ' به ''

2025-09-01T14:58:51Z

جایگزینی متن - ' ' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات کتاب		{{جعبه اطلاعات کتاب
	\| تصویر =NUR71909J1.jpg		\| تصویر =NUR71909J1.jpg
	\| عنوان = البارع فی اللغة		\| عنوان =البارع فی اللغة
	\| عنوان‌های دیگر =		\| عنوان‌های دیگر =
	\|پدیدآورندگان		\|پدیدآورندگان

Hbaghizadeh در ‏۶ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۵۸

2022-11-06T10:58:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۲۸
خط ۱۱۵:		خط ۱۱۵:

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]

			[[رده:زبان و ادبیات شرقی (مصری، قبطی، سامی، آشوری، سومری، عبری، آرامی، سریانی، عربی، حبشی)‎‏]]
	[[رده:مقالات بازبینی شده1]]		[[رده:مقالات بازبینی شده1]]
	[[رده:مقالات بازبینی ~~نشده2~~]]		[[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1401]]

Hbaghizadeh در ‏۶ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۵۷

2022-11-06T10:57:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۲۷
خط ۳۲:		خط ۳۲:

	==نام‌های دیگر کتاب==		==نام‌های دیگر کتاب==
	صاحب ~~«کشف الظنون»،~~ به‌اشتباه نام کتاب را «البارع في غريب الحديث» عنوان نموده است<ref>مقدمه، ص67</ref>.		صاحب «[[كشف الظنون عن أسامي الكتب و الفنون\|کشف الظنون]]»، به‌اشتباه نام کتاب را «البارع في غريب الحديث» عنوان نموده است<ref>مقدمه، ص67</ref>.

	==ساختار==		==ساختار==

Hbaghizadeh در ‏۶ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۲

2022-11-06T10:02:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۳۲
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	}}		}}

			'''البارع في اللغة''' اثر [[قالی، اسماعیل بن قاسم\|ابوعلی اسماعیل بن قاسم قالی بغدادی]] (356-288ق)، فرهنگ معانی لغت و ریشه‌یابی اصل آنان است که با تحقیق [[طعان، هاشم\|هاشم طعان]] به چاپ رسیده است.
	'''البارع في اللغة''' اثر ابوعلی اسماعیل بن قاسم قالی بغدادی (356-288ق)، فرهنگ معانی لغت و ریشه‌یابی اصل آنان است که با تحقیق هاشم طعان به چاپ رسیده است.

	==نام‌های دیگر کتاب==		==نام‌های دیگر کتاب==
خط ۴۳:		خط ۴۲:
	در مقدمه، به موضوع کتاب، اشاره‌شده است<ref>مقدمه، ص3- 4</ref>.		در مقدمه، به موضوع کتاب، اشاره‌شده است<ref>مقدمه، ص3- 4</ref>.

	هاشم طعان در دو قسمت، به مصادر و منابع کتاب، می‌پردازد.		[[طعان، هاشم\|هاشم طعان]] در دو قسمت، به مصادر و منابع کتاب، می‌پردازد.
	الف) مصادر شرح‌حال نویسنده، مانند: «طبقات النحویین واللغویین» زبیدی، «تاریخ العلماء» ابن فرضی (متوفی 403ق)، ~~«سمط اللآلی»~~ بکری (متوفی 487ق)، ~~«الأنساب»~~ سمعانی (متوفی 562ق)، ~~«ارضاد الاريب»،~~ یاقوت حموی (متوفی 626ق) و...
			الف) مصادر شرح‌حال نویسنده، مانند: «طبقات النحویین واللغویین» زبیدی، «تاریخ العلماء» ابن فرضی (متوفی 403ق)، «[[سمط اللآلي\|سمط اللآلی]]» [[بکری، عبدالله بن عبدالعزیز\|بکری]] (متوفی 487ق)، «[[الأنساب (سمعاني)\|الأنساب]]» [[سمعانی، عبدالکریم بن محمد\|سمعانی]] (متوفی 562ق)، «[[ارضاد الاريب]]»، [[یاقوت حموی، یاقوت بن عبدالله\|یاقوت حموی]] (متوفی 626ق) و...

	ب) مصادر تحقیق کتاب، مانند: دو نسخه خطی از کتاب، کتبی که قالی از آن‌ها نقل کرده است (مانند ~~«کتاب العین»~~ خلیل بن احمد فراهیدی و کتاب اصمعی، ابن سکیت، ابوزید انصاری، ابوعبیده، ابی حاتم سجستانی، ابوعبید قاسم بن سلام، ابن قتیبه، فراء، سیبویه و...)، آثار و کتبی که از «البارع» نقل کرده‌اند (مانند: «المخصص والمصباح المنیر» و کتب ابوعبید بکری و «خزانة الادب»، «تاج العروس» و «معجم البلدان» یاقوت حموی، «نفح الطیب» مقری)، سایر کتب قالی (مانند: «الأمالی» و «المقصور والممدود») و...<ref>متن کتاب، ص5- 8</ref>.		ب) مصادر تحقیق کتاب، مانند: دو نسخه خطی از کتاب، کتبی که [[قالی، اسماعیل بن قاسم\|قالی]] از آن‌ها نقل کرده است (مانند «[[العين\|کتاب العین]]» [[خلیل بن احمد\|خلیل بن احمد فراهیدی]] و کتاب اصمعی، ابن سکیت، ابوزید انصاری، ابوعبیده، ابی حاتم سجستانی، ابوعبید قاسم بن سلام، ابن قتیبه، فراء، سیبویه و...)، آثار و کتبی که از «البارع» نقل کرده‌اند (مانند: «المخصص والمصباح المنیر» و کتب ابوعبید بکری و «خزانة الادب»، «تاج العروس» و «معجم البلدان» یاقوت حموی، «نفح الطیب» مقری)، سایر کتب [[قالی، اسماعیل بن قاسم\|قالی]] (مانند: «الأمالی» و «المقصور والممدود») و...<ref>متن کتاب، ص5- 8</ref>.

	در فصل اول، به شرح‌حال مؤلف پرداخته‌شده و اطلاعاتی پیرامون چگونگی ولادت، بالندگی و سفرهای او به بغداد، سامرا و اندلس<ref>همان، ص9- 28</ref>، اساتید<ref>همان، ص29- 39</ref>، شاگردان<ref>همان، ص39- 45</ref> و آثار وی در اختیار خواننده قرارگرفته است<ref>همان، ص46- 63</ref>.		در فصل اول، به شرح‌حال مؤلف پرداخته‌شده و اطلاعاتی پیرامون چگونگی ولادت، بالندگی و سفرهای او به بغداد، سامرا و اندلس<ref>همان، ص9- 28</ref>، اساتید<ref>همان، ص29- 39</ref>، شاگردان<ref>همان، ص39- 45</ref> و آثار وی در اختیار خواننده قرارگرفته است<ref>همان، ص46- 63</ref>.
خط ۶۲:		خط ۶۲:
	محقق معتقد است که اثر حاضر، ازلحاظ مطالب و نحوه ارائه آن، درواقع همان کتاب «العین» خلیل بن احمد فراهیدی است<ref>همان</ref>، به همراه اضافاتی بر آن، به شرح ذیل:		محقق معتقد است که اثر حاضر، ازلحاظ مطالب و نحوه ارائه آن، درواقع همان کتاب «العین» خلیل بن احمد فراهیدی است<ref>همان</ref>، به همراه اضافاتی بر آن، به شرح ذیل:

	الف) قالی بیش از صد مرتبه، از افراد زیر، نقل کرده است:		الف) [[قالی، اسماعیل بن قاسم\|قالی]] بیش از صد مرتبه، از افراد زیر، نقل کرده است:
	# ابوزید انصاری؛ که برخی ازآنچه وی نقل کرده است، در کتاب «النوادر» ابوزید وجود دارد و خود نیز تصریح می‌کند که از کتاب «اللغات» و «الغرائز» ابوزید هم نقل کرده است.		# ابوزید انصاری؛ که برخی ازآنچه وی نقل کرده است، در کتاب «النوادر» ابوزید وجود دارد و خود نیز تصریح می‌کند که از کتاب «اللغات» و «الغرائز» ابوزید هم نقل کرده است.
	# اصمعی از کتاب «الخيل» «الإبل» و «خلق الإنسان والنبات»؛		# اصمعی از کتاب «الخيل» «الإبل» و «خلق الإنسان والنبات»؛
خط ۸۴:		خط ۸۴:
	<ref>همان، ص70- 71</ref>.		<ref>همان، ص70- 71</ref>.

	بسیاری از قدما نیز به وجود ارتباط میان اثر حاضر با «العین» اشاره‌کرده‌اند که از جمله آن‌ها، زبیدی شاگر قالی هست که در کتاب «المستدرک من الزیادة في کتاب البارع علی کتاب العين»، به‌اضافه بودن بیش از 5683 واژه در کتاب «البارع» نسبت به «العين»، اشاره‌کرده است<ref>همان، ص72</ref>.		بسیاری از قدما نیز به وجود ارتباط میان اثر حاضر با «العین» اشاره‌کرده‌اند که از جمله آن‌ها، زبیدی شاگر [[قالی، اسماعیل بن قاسم\|قالی]] هست که در کتاب «المستدرک من الزیادة في کتاب البارع علی کتاب العين»، به‌اضافه بودن بیش از 5683 واژه در کتاب «البارع» نسبت به «العين»، اشاره‌کرده است<ref>همان، ص72</ref>.

	==وضعیت کتاب==		==وضعیت کتاب==
خط ۹۳:		خط ۹۳:
	# ضبط بیشتر کلمات با حرکات به‌منظور جلوگیری از اشتباه در تلفظ؛		# ضبط بیشتر کلمات با حرکات به‌منظور جلوگیری از اشتباه در تلفظ؛
	# تخریج شواهد شعری مذکور در کتاب از منابع شعری و دیوان‌های مربوط به آن؛		# تخریج شواهد شعری مذکور در کتاب از منابع شعری و دیوان‌های مربوط به آن؛
	# ضبط آیات قرآن و ذکر شماره آیه و نام سوره؛ درصورتی‌که آیه‌ای بر طبق قرائت ابو عمر بن علا بوده، به این نکته اشاره‌شده است زیرا قالی این روایت را معتبر دانسته است.		# ضبط آیات قرآن و ذکر شماره آیه و نام سوره؛ درصورتی‌که آیه‌ای بر طبق قرائت ابو عمر بن علا بوده، به این نکته اشاره‌شده است زیرا [[قالی، اسماعیل بن قاسم\|قالی]] این روایت را معتبر دانسته است.
	# تخریج احادیث با استفاده از کتاب‌های حدیثی معتبر و...<ref>مقدمه، ص76- 77</ref>.		# تخریج احادیث با استفاده از کتاب‌های حدیثی معتبر و...<ref>مقدمه، ص76- 77</ref>.

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'هـ' به 'ه'

2022-10-13T04:00:59Z

جایگزینی متن - 'هـ' به 'ه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۳۰
خط ۷۹:		خط ۷۹:
	د) از فصحای اعراب از جمله ابو مهدی، منتجع، غنیه ام حمارس کلابیه، ابوالغمر صاعد کلابی، ابودقیش، ابوالادهم کلابی نیز نقل کرده است.		د) از فصحای اعراب از جمله ابو مهدی، منتجع، غنیه ام حمارس کلابیه، ابوالغمر صاعد کلابی، ابودقیش، ابوالادهم کلابی نیز نقل کرده است.

	هـ) برخی اسامی نیز به‌عنوان منبع نقل ذکرشده است که ناشناخته می‌باشند، مانند: احرزی، هراب، ابولبید، ابوالعباس نمری و ابوالخضر هجیمی<ref>همان، ص67- 69</ref>.		ه) برخی اسامی نیز به‌عنوان منبع نقل ذکرشده است که ناشناخته می‌باشند، مانند: احرزی، هراب، ابولبید، ابوالعباس نمری و ابوالخضر هجیمی<ref>همان، ص67- 69</ref>.

	از جمله تفاوت‌هایی که بین این کتاب با کتاب «العین» خلیل فراهیدی وجود دارد، در ترتیب و تسلسل حروف از جهت تقدیر مکان مخرج صوت است که به تقدم و تأخر واژگان می‌انجامد، به‌گونه‌ای که ترتیب حروف نزد خلیل: «ع، ح، ه، غ، ق، ک، ج، ش، ض، ص، س، ز، ط، د، ت، ظ، ذ، ث، ر، ل، ن، ف، ب، م، و، ا، ی» و نزد قالی: «ه، ح، ع، خ، غ، ق، ک، ض، ج، ش، ل، ر، ن، ط، د، ت، ص، ز، س، ظ، ذ، ث، ف، ب، م، و، ا، ی». در ترتیب و تعداد ابواب کتاب نیز تفاوت‌هایی در این دو اثر وجود دارد، به‌گونه‌ای که قالی، کتاب خود را در شش باب: «ثنائی مضاعف (ثنایی در خط و ثلاثی در حقیقت)»، «ثلاثی صحیح»، «ثلاثی معتل»، «حواشی»، «رباعی» و «خماسی» تنظیم نموده و خلیل، «العین» را در پنج باب زیر: «ثنایی»، «ثلاثی صحیح»، «ثلاثی معتل»، «لفیف یا معتل به دو حرف» و «رباعی و خماسی»		از جمله تفاوت‌هایی که بین این کتاب با کتاب «العین» خلیل فراهیدی وجود دارد، در ترتیب و تسلسل حروف از جهت تقدیر مکان مخرج صوت است که به تقدم و تأخر واژگان می‌انجامد، به‌گونه‌ای که ترتیب حروف نزد خلیل: «ع، ح، ه، غ، ق، ک، ج، ش، ض، ص، س، ز، ط، د، ت، ظ، ذ، ث، ر، ل، ن، ف، ب، م، و، ا، ی» و نزد قالی: «ه، ح، ع، خ، غ، ق، ک، ض، ج، ش، ل، ر، ن، ط، د، ت، ص، ز، س، ظ، ذ، ث، ف، ب، م، و، ا، ی». در ترتیب و تعداد ابواب کتاب نیز تفاوت‌هایی در این دو اثر وجود دارد، به‌گونه‌ای که قالی، کتاب خود را در شش باب: «ثنائی مضاعف (ثنایی در خط و ثلاثی در حقیقت)»، «ثلاثی صحیح»، «ثلاثی معتل»، «حواشی»، «رباعی» و «خماسی» تنظیم نموده و خلیل، «العین» را در پنج باب زیر: «ثنایی»، «ثلاثی صحیح»، «ثلاثی معتل»، «لفیف یا معتل به دو حرف» و «رباعی و خماسی»

Fsobhani@noornet.net در ‏۱۲ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۵

2022-10-12T10:15:57Z

نمایش تغییرات

A-esmaili@noornet.net: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR71909J1.jpg | عنوان = البارع فی اللغة | عنوان‌های دیگر...» ایجاد کرد

2022-10-12T05:44:59Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR71909J1.jpg | عنوان = البارع فی اللغة | عنوان‌های دیگر...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات کتاب
| تصویر =NUR71909J1.jpg
| عنوان = البارع فی اللغة
| عنوان‌های دیگر =
|پدیدآورندگان
| پدیدآوران =
[[قالی، اسماعیل بن قاسم]] (نویسنده)
[[طعان، هاشم]] (محقق)

|زبان
| زبان = عربی
| کد کنگره =‏ ق2ب2 / 6620 PJ
| موضوع =
|ناشر
| ناشر = دار الحضارة العربية، مکتبة النهضة
| مکان نشر = بیروت - لبنان، بغداد - عراق
| سال نشر = 1975م

| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE71909AUTOMATIONCODE
| چاپ = یکم
| شابک =
| تعداد جلد = 1
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 71909
| کتابخوان همراه نور =
| کد پدیدآور =
| پس از =
| پیش از =
}}

البارع في اللغة
'''البارع في اللغة''' اثر ابوعلی اسماعیل بن قاسم قالی بغدادی (متوفی 356ق)، فرهنگ معانی لغت و ریشه‌یابی اصل آنان است که با تحقیق هاشم طعان به چاپ رسیده است.

==نام‌های دیگر کتاب==
صاحب کتاب «کشف الظنون»، به اشتباه نام کتاب را «البارع في غريب الحديث» عنوان نموده است<ref>مقدمه، ص67</ref>.

==ساختار==
کتاب با مقدمه کوتاهی از محقق آغاز گریده است. بعد از این مقدمه کوتاه، محقق مطالب را به سه فصل تقسیم کرده و فصل سوم را به متن کتاب «البارع» اختصاص داده است.

نویسنده درباره هر واژه، ضمن ریشه‌یابی اصل آن، به منظور درک بهتر معانی، از آیات، روایات، اقوال بزرگان و شواهد شعری، بهره برده است.

==گزارش محتوا==
در مقدمه، به موضوع کتاب، اشاره شده است<ref>مقدمه، ص3- 4</ref>.

در ابتدای کتاب، در دو قسمت، زیر، به مصادر و منابع کتاب، اشاره شده است:
الف) مصادر شرح حال نویسنده، مانند: «طبقات النحویین واللغویین» زبیدی، «تاریخ العلماء» ابن فرضی (متوفی 403ق)، «سمط اللآلی» بکری (متوفی 487ق)، «الأنساب» سمعانی (متوفی 562ق)، «ارضاد الاريب»، یاقوت حموی (متوفی 626ق) و...

ب) مصادر تحقیق کتاب، مانند: دو نسخه خطی از کتاب، کتبی که قالی از آنها نقل کرده است (مانند «کتاب العین» خلیل بن احمد فراهیدی و کتاب اصمعی، ابن سکیت، ابوزید انصاری، ابوعبیده، عبدحاتم، سجستانی، ابوعبید قاسم بن سلام، ابن قتیبه، فراء، سیبویه و...)، آثار و کتبی که از «البارع» نقل کرده‌اند (مانند: «المخصص والمصباح المنیر» و کتب ابوعبید بکری و «خزانة الادب»، «تاج العروس» و «معجم البلدان» یاقوت حموی، «نفح الطیب» مقری)، سایر کتب قالی (مانند: «الأمالی» و «المقصور والممدود») و...<ref>متن کتاب، ص5- 8</ref>.

در فصل اول، به شرح حال مؤلف پرداخته شده و اطلاعاتی پیرامون چگونگی ولادت، بالندگی و سفرهای او به بغداد، سامرا و اندلس<ref>همان، ص9- 28</ref>، شیوخ<ref>همان، ص29- 39</ref>، شاگردان<ref>همان، ص39- 45</ref> و آثار وی در اختیار خواننده قرار گرفته است<ref>همان، ص46- 63</ref>.

فصل دوم، به تعریف کتاب «البارع» اختصاص یافته است. محقق در این فصل ابتدا عوامل و ویژگی‌هایی از کتاب که باعث انتخاب آن برای تحقیق شده است را بیان نموده<ref>همان، ص64</ref> و در ادامه، پس از بیان ماده کتاب و روش نگارش آن<ref>همان، ص67</ref>، به توصیف نسخ خطی کتاب<ref>همان، ص72</ref> و توضیح اقدامات تحقیقی صورت گرفته بر روی آن، پرداخته است<ref>همان، ص76</ref>.

در فصل سوم، متن کتاب «البارع» ارائه گردیده که در آن، به بررسی ریشه و اصل لغات و کلمات و معانی آنها، پرداخته شده و کلمات واژگان، در شش باب «ثنائی مضاعف (ثنایی در خط و ثلاثی در حقیقت)»، «ثلاثی صحیح»، «ثلاثی معتل»، «حواشی»، «رباعی» و «خماسی» تنظیم نموده است<ref>همان، ص81</ref>.

محقق ضمن بیان علت برگزیدن کتاب برای تحقیق، به برخی از ویژگی‌های آن نیز اشاره کرده است، از جمله:
# اولین معجم اندلسی بودن کتاب (اولین معجمی که در اندلس تألیف شده است)؛
# اولین معجمی که مؤلف آن، از مشافه با اعراب، بهره نبرده، بلکه به تألیفات پیش از خود، اعتماد نموده است؛
# وجود لغات و واژگان بیشتر نسبت به معاجم پیش از خود که هم سایر مصادر به این نکته اشاره دارند و هم خود این زیادت را یافته است؛
# استفاده از کتبی که امروزه در دسترس نیست و حفظ منقولات آنها، مانند کتاب «الغرائز» و «اللغات» ابوزید<ref>همان، ص64</ref>.

محقق معتقد است که اثر حاضر، از لحاظ مطالب و نحوه ارائه آن، در واقع همان کتاب «العین» خلیل بن احمد فراهیدی است<ref>همان</ref>، به همراه اضافاتی بر آن، به شرح ذیل:

الف) قالی بیش از صد مرتبه، از افراد زیر، نقل کرده است:
# ابوزید انصاری؛ که برخی از آنچه وی نقل کرده است، در کتاب «النوادر» ابوزید وجود دارد و خود نیز تصریح می‌کند که از کتاب «اللغات» و «الغرائز» ابوزید هم نقل کرده است.
# اصمعی از کتاب «الخيل» «الإبل» و «خلق الإنسان والنبات»؛
# یعقوب بن سکیت از کتاب «الألفاظ»
# ابوحاتم سجستانی از کتاب «التذکیر والتأنیث»

ب) و کمتر از این مقدار، از افراد زیر نقل کرده است:
# ابوعبیده معمر بن مثنی در «النقائض» و «مجاز القرآن»
# ابن قتیبه در «أدب الکاتب»
# ابومحمد ثابت بن ابی‌ثابت در «خلق الإنسان»
# ابوعبید قاسم بن سلام در «الغريب المصنف» و «غريب الحديث»
# سیبویه در «الکتاب».

ج) از افرادی مانند ابن اعرابی، ابوعمر شیبانی، فراء و کسائی نیز با واسطه و بدون نقل از کتاب‌هایشان، نقل کرده است.

د) از فصحای اعراب از جمله ابومهدی، منتجع، غنیه ام حمارس کلابیه، ابوالغمر صاعد کلابی، ابودقیش، ابوالادهم کلابی نیز نقل کرده است.

هـ) برخی اسامی نیز به عنوان منبع نقل ذکر شده است که ناشناخته می‌باشند، مانند: احرزی، هراب، ابولبید، ابوالعباس نمری و ابوالخضر هجیمی<ref>همان، ص67- 69</ref>.

از جمله تفاوت‌هایی که بین این کتاب با کتاب «العین» خلیل فراهیدی وجود دارد، در ترتیب و تسلسل حروف از جهت تقدیر مکان مخرج صوت است که به تقدم و تأخر واژگان می‌انجامد، به گونه‌ای که ترتیب حروف نزد خلیل: «ع، ح، ه، غ، ق، ک، ج، ش، ض، ص، س، ز، ط، د، ت، ظ، ذ، ث، ر، ل، ن، ف، ب، م، و، ا، ی» و نزد قالی: «ه، ح، ع، خ، غ، ق، ک، ض، ج، ش، ل، ر، ن، ط، د، ت، ص، ز، س، ظ، ذ، ث، ف، ب، م، و، ا، ی». در ترتیب و تعداد ابواب کتاب نیز تفاوت‌هایی در این دو اثر وجود دارد، به‌گونه‌ای که قالی، کتاب خود را در شش باب: «ثنائی مضاعف (ثنایی در خط و ثلاثی در حقیقت)»، «ثلاثی صحیح»، «ثلاثی معتل»، «حواشی»، «رباعی» و «خماسی» تنظیم نموده و خلیل، «العین» را در پنج باب زیر: «ثنایی»، «ثلاثی صحیح»، «ثلاثی معتل»، «لفیف یا معتل به دو حرف» و «رباعی و خماسی»
<ref>همان، ص70- 71</ref>.

بسیاری از قدما نیز به وجود ارتباط میان اثر حاضر با «العین» اشاره کرده‌اند که از جمله آنها، زبیدی شاگر قالی می‌باشد که در کتاب «المستدرک من الزیادة في کتاب البارع علی کتاب العين»، به اضافه بودن بیش از 5683 واژه در کتاب «البارع» نسبت به «العين»، اشاره کرده است<ref>همان، ص72</ref>.

==وضعیت کتاب==
کتاب بر اساس دو نسخه خطی تصحیح و تحقیق شده و از دیگر اقدامات تحقیقی صورت گرفته در کتاب، می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:
# ضبط متن و تقلیل ذکر حواشی مگر در موارد ضروری؛
# بررسی منابع و مصادر کتاب؛
# استخراج ماده لغوی کلمات و واژگان؛
# ضبط بیشتر کلمات با حرکات به منظور جلوگیری از اشتباه در تلفظ؛
# تخریج شواهد شعری مذکور در کتاب از منابع شعری و دیوان‌های مربوط به آن؛
# ضبط آیات قرآن و ذکر شماره آیه و نام سوره؛ در صورتی که آیه‌ای بر طبق قرائت ابوعمر بن علا بوده، به این نکته اشاره شده است زیرا قالی این روایت را معتبر دانسته است.
# تخریج احادیث با استفاده از معجمات حدیثی معتبر و...<ref>مقدمه، ص76- 77</ref>.

فهارس کتاب، شامل فهرست منابع مورد استفاده محقق؛ اعلام؛ مسرد الفبایی و فهرست مطالب، در انتهای آن آمده و در پاورقی‌ها، علاوه بر ذکر منابع<ref>ر.ک: پاورقی، ص688</ref>، به اختلاف نسخ پرداخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص707</ref>.

==پانویس ==
<references />

==منابع مقاله==
مقدمه و متن کتاب.
==پانویس ==
<references/>

==منابع مقاله==

==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}

[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده1]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]