اردستانی، حسین - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh در ‏۲۰ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۱

2026-06-20T10:31:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۰۱
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	\| شاگردان =		\| شاگردان =
	\| اجازه اجتهاد از =		\| اجازه اجتهاد از =
	\| آثار = {{فهرست جعبه عمودی \| [[تکاپوی جهانی برای توقف جنگ]]\| [[نبرد بزرگ زمستانی در جبهه شمالی (عملیات ~~بیت المقدس~~ 2)]]\| روزشمار جنگ ایران و عراق \| از سنندج تا خرمشهر (روایت سیدیحیی صفوی)}}		\| آثار = {{فهرست جعبه عمودی \| [[تکاپوی جهانی برای توقف جنگ]]\| [[نبرد بزرگ زمستانی در جبهه شمالی (عملیات بیت‌المقدس 2)]]\| روزشمار جنگ ایران و عراق \| از سنندج تا خرمشهر (روایت سیدیحیی صفوی)}}
	\| سبک نوشتاری =		\| سبک نوشتاری =
	\| وبگاه =		\| وبگاه =

Hbaghizadeh: /* وابسته‌ها */

2026-06-20T10:30:34Z

وابسته‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۰۰
خط ۱۴۲:		خط ۱۴۲:
	{{وابسته‌ها}}		{{وابسته‌ها}}
	* [[تکاپوی جهانی برای توقف جنگ]]		* [[تکاپوی جهانی برای توقف جنگ]]
	* [[نبرد بزرگ زمستانی در جبهه شمالی (عملیات ~~بیت المقدس~~ 2)]]		* [[نبرد بزرگ زمستانی در جبهه شمالی (عملیات بیت‌المقدس 2)]]
	* [[قدرت طبقه متوسط سنتی در ايران]]		* [[قدرت طبقه متوسط سنتی در ايران]]
	* [[جنگ عراق و ايران - رويارويی استراتژی‌ها: تأثير تحولات صحنه نبرد جنگ عراق و ايران بر سياست قدرت‌های بزرگ]]		* [[جنگ عراق و ايران - رويارويی استراتژی‌ها: تأثير تحولات صحنه نبرد جنگ عراق و ايران بر سياست قدرت‌های بزرگ]]

Hbaghizadeh در ‏۲۰ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۵

2026-06-20T08:15:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۵
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	\| کد مؤلف = AUTHORCODE16777AUTHORCODE		\| کد مؤلف = AUTHORCODE16777AUTHORCODE
	}}		}}
			{{کاربردهای دیگر\|اردستانی (ابهام‌زدایی)}}
	'''حسین اردستانی''' (۱۳۳۸ – ۱۳۹۶ش)، پژوهشگر، تاریخ‌نگار، نویسنده و راوی برجسته دفاع مقدس و از چهره‌های شاخص عرصه ثبت و نشر تاریخ جنگ تحمیلی بود. او که از سال ۱۳۶۱ به عنوان راوی در قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء(ص) حضور داشت، بیش از سه دهه از عمر خود را وقف ثبت دقیق و مستند وقایع هشت سال دفاع مقدس کرد. اردستانی با مدیریت مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس از سال ۱۳۸۶، تحولی چشمگیر در تولید آثار جدی مرتبط با جنگ تحمیلی ایجاد کرد و پروژه‌های عظیمی همچون تاریخ شفاهی فرماندهان جنگ را به پیش برد. او سرانجام در هفتم فروردین ۱۳۹۶ بر اثر سکته قلبی درگذشت.		'''حسین اردستانی''' (۱۳۳۸ – ۱۳۹۶ش)، پژوهشگر، تاریخ‌نگار، نویسنده و راوی برجسته دفاع مقدس و از چهره‌های شاخص عرصه ثبت و نشر تاریخ جنگ تحمیلی بود. او که از سال ۱۳۶۱ به عنوان راوی در قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء(ص) حضور داشت، بیش از سه دهه از عمر خود را وقف ثبت دقیق و مستند وقایع هشت سال دفاع مقدس کرد. اردستانی با مدیریت مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس از سال ۱۳۸۶، تحولی چشمگیر در تولید آثار جدی مرتبط با جنگ تحمیلی ایجاد کرد و پروژه‌های عظیمی همچون تاریخ شفاهی فرماندهان جنگ را به پیش برد. او سرانجام در هفتم فروردین ۱۳۹۶ بر اثر سکته قلبی درگذشت.

Hbaghizadeh در ‏۲۰ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۰

2026-06-20T08:00:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۰
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	}}		}}

	'''حسین اردستانی''' (۱۳۳۸ – ۱۳۹۶ش)، پژوهشگر، تاریخ‌نگار، نویسنده و راوی برجسته دفاع مقدس و از چهره‌های شاخص عرصه ثبت و نشر تاریخ جنگ تحمیلی بود. او که از سال ۱۳۶۱ به عنوان راوی در قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء (ص) حضور داشت، بیش از سه دهه از عمر خود را وقف ثبت دقیق و مستند وقایع هشت سال دفاع مقدس کرد. اردستانی با مدیریت مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس از سال ۱۳۸۶، تحولی چشمگیر در تولید آثار جدی مرتبط با جنگ تحمیلی ایجاد کرد و پروژه‌های عظیمی همچون تاریخ شفاهی فرماندهان جنگ را به پیش برد. او سرانجام در هفتم فروردین ۱۳۹۶ بر اثر سکته قلبی درگذشت.		'''حسین اردستانی''' (۱۳۳۸ – ۱۳۹۶ش)، پژوهشگر، تاریخ‌نگار، نویسنده و راوی برجسته دفاع مقدس و از چهره‌های شاخص عرصه ثبت و نشر تاریخ جنگ تحمیلی بود. او که از سال ۱۳۶۱ به عنوان راوی در قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء(ص) حضور داشت، بیش از سه دهه از عمر خود را وقف ثبت دقیق و مستند وقایع هشت سال دفاع مقدس کرد. اردستانی با مدیریت مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس از سال ۱۳۸۶، تحولی چشمگیر در تولید آثار جدی مرتبط با جنگ تحمیلی ایجاد کرد و پروژه‌های عظیمی همچون تاریخ شفاهی فرماندهان جنگ را به پیش برد. او سرانجام در هفتم فروردین ۱۳۹۶ بر اثر سکته قلبی درگذشت.

	==ولادت==		==ولادت==
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	با آغاز جنگ تحمیلی، اردستانی به جنوب اعزام شد. در سال ۱۳۶۱ و با شکل‌گیری عملیات‌های بزرگ، به بخش تاریخ جنگ دفتر سیاسی سپاه پاسداران پیوست و به عنوان راوی – که این عنوان به نیروهای دفتر سیاسی سپاه اطلاق می‌شد – به صحنه‌های نبرد پا گذاشت.<ref name="oralhistory" /> او همپای فرماندهان ارشد جنگ در صحنه‌های حساس و دوران‌ساز دفاع مقدس حضور پیدا کرد و به ثبت تاریخ جنگ همراه با جزئیات پرداخت. اردستانی در عملیات‌هایی همچون والفجر مقدماتی، خیبر، بدر، والفجر هشت، کربلای چهار و پنج حضور داشت و اسنادی از این نبردها را ثبت کرد.<ref name="oralhistory" />		با آغاز جنگ تحمیلی، اردستانی به جنوب اعزام شد. در سال ۱۳۶۱ و با شکل‌گیری عملیات‌های بزرگ، به بخش تاریخ جنگ دفتر سیاسی سپاه پاسداران پیوست و به عنوان راوی – که این عنوان به نیروهای دفتر سیاسی سپاه اطلاق می‌شد – به صحنه‌های نبرد پا گذاشت.<ref name="oralhistory" /> او همپای فرماندهان ارشد جنگ در صحنه‌های حساس و دوران‌ساز دفاع مقدس حضور پیدا کرد و به ثبت تاریخ جنگ همراه با جزئیات پرداخت. اردستانی در عملیات‌هایی همچون والفجر مقدماتی، خیبر، بدر، والفجر هشت، کربلای چهار و پنج حضور داشت و اسنادی از این نبردها را ثبت کرد.<ref name="oralhistory" />

	سردار سرلشکر محسن ~~رضایی،~~ فرمانده سپاه در دوران دفاع مقدس، درباره نقش او گفت: «اردستانی پابه‌پای فرماندهان زیر بمباران و دودهای شیمیایی پای فشرد و خستگی به خود راه نداد. در چنین شرایطی هزاران سند از معارف دفاع مقدس را ضبط کرد و برای نسل‌های بعد به ارث گذاشت.»<ref name="rezaee">[https://rezaee.ir/fa/news/3723 پایگاه اطلاع‌رسانی دکتر محسن رضایی، «مرحوم اردستانی تا آخر عمر خود با دغدغه انقلاب زندگی کرد»]</ref>		سردار سرلشکر [[محسن رضایی]]، فرمانده سپاه در دوران دفاع مقدس، درباره نقش او گفت: «اردستانی پابه‌پای فرماندهان زیر بمباران و دودهای شیمیایی پای فشرد و خستگی به خود راه نداد. در چنین شرایطی هزاران سند از معارف دفاع مقدس را ضبط کرد و برای نسل‌های بعد به ارث گذاشت.»<ref name="rezaee">[https://rezaee.ir/fa/news/3723 پایگاه اطلاع‌رسانی دکتر محسن رضایی، «مرحوم اردستانی تا آخر عمر خود با دغدغه انقلاب زندگی کرد»]</ref>

	===مدیریت مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس===		===مدیریت مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس===
	در سال ۱۳۸۶ با حکم فرمانده کل سپاه پاسداران، مدیریت مرکز اسناد و تحقیقات دفاع‌مقدس را برعهده گرفت و طی ۱۰ سال، تحولی چشمگیر در این مرکز به وجود آورد.<ref name="defapress233451">[https://defapress.ir/fa/news/233451 خبرگزاری دفاع مقدس، پیام تسلیت بنیاد حفظ آثار به مناسبت درگذشت سردار اردستانی]</ref> از جمله اقدامات او در این دوره:<ref name="oralhistory" /><ref name="defapress233533">[https://defapress.ir/fa/news/233533 خبرگزاری دفاع مقدس، ثبت «تاریخ شفاهی دفاع مقدس» از یادگارهای زنده‌یاد اردستانی است]</ref>		در سال ۱۳۸۶ با حکم فرمانده کل سپاه پاسداران، مدیریت مرکز اسناد و تحقیقات دفاع‌مقدس را برعهده گرفت و طی ۱۰ سال، تحولی چشمگیر در این مرکز به وجود آورد.<ref name="defapress233451">[https://defapress.ir/fa/news/233451 خبرگزاری دفاع مقدس، پیام تسلیت بنیاد حفظ آثار به مناسبت درگذشت سردار اردستانی]</ref> از جمله اقدامات او در این دوره:<ref name="oralhistory" /><ref name="defapress233533">[https://defapress.ir/fa/news/233533 خبرگزاری دفاع مقدس، ثبت «تاریخ شفاهی دفاع مقدس» از یادگارهای زنده‌یاد اردستانی است]</ref>

	- راه‌اندازی طرح‌های تاریخ شفاهی فرماندهان جنگ		- راه‌اندازی طرح‌های تاریخ شفاهی فرماندهان جنگ

	- تشکیل گروه مطالعات اجتماعی برای بررسی نقش اقشار مختلف در جنگ		- تشکیل گروه مطالعات اجتماعی برای بررسی نقش اقشار مختلف در جنگ

	- ایجاد گروه بررسی‌های غیرنظامی و ترجمه اسناد بین‌المللی		- ایجاد گروه بررسی‌های غیرنظامی و ترجمه اسناد بین‌المللی

	- ورود به موضوع روایت‌های راهیان نور و اصلاح آن‌ها		- ورود به موضوع روایت‌های راهیان نور و اصلاح آن‌ها

	===تاریخ شفاهی فرماندهان===		===تاریخ شفاهی فرماندهان===
	یکی از مهم‌ترین اقدامات اردستانی، آغاز طرح تاریخ شفاهی فرماندهان ارشد سپاه در جنگ بود. اولین جلسات تاریخ شفاهی با دکتر محسن ~~رضایی،~~ فرمانده سپاه در دوران جنگ، زیرنظر و با اجرای مستقیم او شروع شد.<ref name="oralhistory" /> پس از آن، ثبت تاریخ شفاهی سردارانی مثل دکتر غلامعلی رشید، سیدیحیی رحیم صفوی، حسین علایی و دیگر فرماندهان آغاز شد.<ref name="oralhistory" />		یکی از مهم‌ترین اقدامات اردستانی، آغاز طرح تاریخ شفاهی فرماندهان ارشد سپاه در جنگ بود. اولین جلسات تاریخ شفاهی با دکتر [[محسن رضایی]]، فرمانده سپاه در دوران جنگ، زیرنظر و با اجرای مستقیم او شروع شد.<ref name="oralhistory" /> پس از آن، ثبت تاریخ شفاهی سردارانی مثل شهید دکتر غلامعلی رشید، سیدیحیی رحیم صفوی، حسین علایی و دیگر فرماندهان آغاز شد.<ref name="oralhistory" />

	یدالله ایزدی، مدیر گروه تاریخ شفاهی مرکز، در این باره گفت: «دکتر اردستانی معتقد بود که تاریخ شفاهی، میان‌بری برای پژوهش‌های تاریخی جنگ ایران و عراق است که از طریق گفت‌وگو با فرماندهان، لایه‌های درونی این واقعه قابل بررسی و واکاوی خواهد شد.»<ref name="oralhistory" />		یدالله ایزدی، مدیر گروه تاریخ شفاهی مرکز، در این باره گفت: «دکتر اردستانی معتقد بود که تاریخ شفاهی، میان‌بری برای پژوهش‌های تاریخی جنگ ایران و عراق است که از طریق گفت‌وگو با فرماندهان، لایه‌های درونی این واقعه قابل بررسی و واکاوی خواهد شد.»<ref name="oralhistory" />
خط ۷۳:		خط ۷۷:

	===تدریس دانشگاهی===		===تدریس دانشگاهی===
	اردستانی به عنوان استاد دانشگاه در دانشکده علوم دفاعی دانشگاه جامع امام حسین (ع) و دانشکده علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی تدریس می‌کرد.<ref name="oralhistory" />		اردستانی به عنوان استاد دانشگاه در دانشکده علوم دفاعی دانشگاه جامع امام حسین(ع) و دانشکده علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی تدریس می‌کرد.<ref name="oralhistory" />

	===دیدگاه فرماندهان===		===دیدگاه فرماندهان===
خط ۸۳:		خط ۸۷:
	مراسم تشییع پیکر او صبح روز چهارشنبه، ۹ فروردین ۱۳۹۶ با حضور جمعی از همرزمانش از مقابل منزل او در تهران برگزار شد.<ref name="defapress233525">[https://defapress.ir/fa/news/233525 خبرگزاری دفاع مقدس، پیکر سردار اردستانی تشییع شد]</ref> مراسم ختم او نیز روز جمعه، ۱۱ فروردین در مسجد حضرت رسول (ص) در سعادت‌آباد برگزار گردید.<ref name="jahannews">[https://www.jahannews.com/gallery/509297/1 پایگاه جهان نیوز، گزارش تصویری مراسم ختم سردار حسین اردستانی]</ref>		مراسم تشییع پیکر او صبح روز چهارشنبه، ۹ فروردین ۱۳۹۶ با حضور جمعی از همرزمانش از مقابل منزل او در تهران برگزار شد.<ref name="defapress233525">[https://defapress.ir/fa/news/233525 خبرگزاری دفاع مقدس، پیکر سردار اردستانی تشییع شد]</ref> مراسم ختم او نیز روز جمعه، ۱۱ فروردین در مسجد حضرت رسول (ص) در سعادت‌آباد برگزار گردید.<ref name="jahannews">[https://www.jahannews.com/gallery/509297/1 پایگاه جهان نیوز، گزارش تصویری مراسم ختم سردار حسین اردستانی]</ref>

	سردار سرلشکر محسن رضایی در پیام تسلیت خود، رسالت اردستانی در ثبت تاریخ دفاع مقدس را «زینبی» توصیف کرد و گفت: «به تاریخ عاشورا که می‌نگریم، درمی‌یابیم که بدون تردید، اگر حضرت زینب (س)، واقعه عاشورا را به تاریخ منتقل نمی‌کرد، چه‌بسا عاشورا و نهضت حسینی، در تاریخ دفن و به وادی فراموشی سپرده می‌شد.»<ref name="tabnak499">[https://www.tabnak.ir/fa/news/680499 پایگاه تابناک، دیدار محسن رضایی با خانواده مرحوم دکتر اردستانی]</ref> همچنین علی ~~لاریجانی،~~ رئیس مجلس شورای ~~اسلامی،~~ در پیامی درگذشت او را تسلیت گفت.<ref name="shafaqna">[https://fa.shafaqna.com/news/352317/ پایگاه شفقنا، پیام تسلیت رئیس مجلس]</ref>		سردار سرلشکر محسن رضایی در پیام تسلیت خود، رسالت اردستانی در ثبت تاریخ دفاع مقدس را «زینبی» توصیف کرد و گفت: «به تاریخ عاشورا که می‌نگریم، درمی‌یابیم که بدون تردید، اگر حضرت زینب(س)، واقعه عاشورا را به تاریخ منتقل نمی‌کرد، چه‌بسا عاشورا و نهضت حسینی، در تاریخ دفن و به وادی فراموشی سپرده می‌شد.»<ref name="tabnak499">[https://www.tabnak.ir/fa/news/680499 پایگاه تابناک، دیدار محسن رضایی با خانواده مرحوم دکتر اردستانی]</ref> همچنین [[لاریجانی، علی\|شهید علی لاریجانی]]، رئیس مجلس شورای اسلامی وقت، در پیامی درگذشت او را تسلیت گفت.<ref name="shafaqna">[https://fa.shafaqna.com/news/352317/ پایگاه شفقنا، پیام تسلیت رئیس مجلس]</ref>

	==آثار==		==آثار==

Hbaghizadeh در ‏۲۰ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۵۶

2026-06-20T07:56:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۶
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	\| شاگردان =		\| شاگردان =
	\| اجازه اجتهاد از =		\| اجازه اجتهاد از =
	\| آثار = {{فهرست جعبه عمودی \| ~~راه~~ (~~تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی) \|~~ عملیات ~~ثامن الائمه (ع) \| تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق (تنبیه متجاوز~~) \| روزشمار جنگ ایران و عراق \| از سنندج تا خرمشهر (روایت سیدیحیی صفوی)}}		\| آثار = {{فهرست جعبه عمودی \| [[تکاپوی جهانی برای توقف جنگ]]\| [[نبرد بزرگ زمستانی در جبهه شمالی (عملیات بیت المقدس 2)]]\| روزشمار جنگ ایران و عراق \| از سنندج تا خرمشهر (روایت سیدیحیی صفوی)}}
	\| سبک نوشتاری =		\| سبک نوشتاری =
	\| وبگاه =		\| وبگاه =

Hbaghizadeh: /* وابسته‌ها */

2026-06-20T07:56:08Z

وابسته‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۶
خط ۱۳۷:		خط ۱۳۷:
	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
	{{وابسته‌ها}}		{{وابسته‌ها}}
			* [[تکاپوی جهانی برای توقف جنگ]]
			* [[نبرد بزرگ زمستانی در جبهه شمالی (عملیات بیت المقدس 2)]]
	* [[قدرت طبقه متوسط سنتی در ايران]]		* [[قدرت طبقه متوسط سنتی در ايران]]
	* [[جنگ عراق و ايران - رويارويی استراتژی‌ها: تأثير تحولات صحنه نبرد جنگ عراق و ايران بر سياست قدرت‌های بزرگ]]		* [[جنگ عراق و ايران - رويارويی استراتژی‌ها: تأثير تحولات صحنه نبرد جنگ عراق و ايران بر سياست قدرت‌های بزرگ]]
	* [[تکاپوی جهانی برای توقف جنگ: 28 آبان تا 24 دی 1366]]
	* [[موشکباران تهران: تدارک عملیات در حلبچه (والفجر 10): 24 بهمن تا 22 اسفند 1366]]		* [[موشکباران تهران: تدارک عملیات در حلبچه (والفجر 10): 24 بهمن تا 22 اسفند 1366]]
	* [[نبرد بزرگ زمستانی در جبهه شمالی (عملیات بیت المقدس 2): تلاش غرب برای تحریم تسلیحاتی ایران: 25 دی تا 23 بهمن 1366]]
	* [[تحولات عمده نظامی جهان]]		* [[تحولات عمده نظامی جهان]]
	* [[تنبیه‌ متجا‌وز: بررسی‌ تحولات‌ سیا‌سی‌ نظا‌می‌ از تا‌بستا‌ن‌ ۱۳۶۱ تا‌ فروردین‌ ۱۳۶۷]]		* [[تنبیه‌ متجا‌وز: بررسی‌ تحولات‌ سیا‌سی‌ نظا‌می‌ از تا‌بستا‌ن‌ ۱۳۶۱ تا‌ فروردین‌ ۱۳۶۷]]

Hbaghizadeh: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = '''حسین اردستانی''' | تصویر = NUR16777.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = حسین اردستانی | نام‌های دیگر = | لقب = | تخلص = | نسب = | نام پدر = | ولادت = ۱۳۳۸ش | محل تولد = تهران | کشور تولد = ایران | محل زندگی = تهران |...» ایجاد کرد

2026-06-20T07:36:47Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = '''حسین اردستانی''' | تصویر = NUR16777.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = حسین اردستانی | نام‌های دیگر = | لقب = | تخلص = | نسب = | نام پدر = | ولادت = ۱۳۳۸ش | محل تولد = تهران | کشور تولد = ایران | محل زندگی = تهران |...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
| عنوان = '''حسین اردستانی'''
| تصویر = NUR16777.jpg
| اندازه تصویر =
| توضیح تصویر =
| نام کامل = حسین اردستانی
| نام‌های دیگر =
| لقب =
| تخلص =
| نسب =
| نام پدر =
| ولادت = ۱۳۳۸ش
| محل تولد = تهران
| کشور تولد = ایران
| محل زندگی = تهران
| رحلت = ۷ فروردین ۱۳۹۶ش
| شهادت =
| مدفن = تهران
| طول عمر = ۵۸ سال
| نام همسر =
| فرزندان =
| خویشاوندان =
| دین = اسلام
| مذهب = شیعه اثنی‌عشری
| پیشه = پژوهشگر، نویسنده، تاریخ‌نگار، راوی دفاع مقدس
| درجه علمی = دکتری علوم سیاسی
| دانشگاه = دانشگاه شهید بهشتی
| علایق پژوهشی = تاریخ دفاع مقدس، تاریخ شفاهی، علوم سیاسی
| منصب = رئیس مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس (۱۳۸۶-۱۳۹۶)
| پس از =
| پیش از =
| اساتید =
| مشایخ =
| معاصرین =
| شاگردان =
| اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | راه (تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی) | عملیات ثامن الائمه (ع) | تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق (تنبیه متجاوز) | روزشمار جنگ ایران و عراق | از سنندج تا خرمشهر (روایت سیدیحیی صفوی)}}
| سبک نوشتاری =
| وبگاه =
| امضا =
| کد مؤلف = AUTHORCODE16777AUTHORCODE
}}

'''حسین اردستانی''' (۱۳۳۸ – ۱۳۹۶ش)، پژوهشگر، تاریخ‌نگار، نویسنده و راوی برجسته دفاع مقدس و از چهره‌های شاخص عرصه ثبت و نشر تاریخ جنگ تحمیلی بود. او که از سال ۱۳۶۱ به عنوان راوی در قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء (ص) حضور داشت، بیش از سه دهه از عمر خود را وقف ثبت دقیق و مستند وقایع هشت سال دفاع مقدس کرد. اردستانی با مدیریت مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس از سال ۱۳۸۶، تحولی چشمگیر در تولید آثار جدی مرتبط با جنگ تحمیلی ایجاد کرد و پروژه‌های عظیمی همچون تاریخ شفاهی فرماندهان جنگ را به پیش برد. او سرانجام در هفتم فروردین ۱۳۹۶ بر اثر سکته قلبی درگذشت.

==ولادت==
حسین اردستانی در سال ۱۳۳۸ هجری شمسی در تهران متولد شد.<ref name="oralhistory">[https://www.oral-history.ir/?page=post&id=6975 پایگاه تاریخ شفاهی ایران، «به یاد راوی فقید دفاع مقدس»]</ref> او در مبارزات دوران انقلاب اسلامی فعال بود و با پیروزی انقلاب، با کمیته انقلاب اسلامی همکاری کرد و در مقابله با ضد انقلاب در غائله کردستان نیز حضور داشت.<ref name="oralhistory" />

==تحصیلات==
اردستانی تحصیلات دانشگاهی خود را تا مقطع دکتری علوم سیاسی از دانشگاه شهید بهشتی ادامه داد. پایان‌نامه دکتری او با عنوان «تاثیر عوامل سطح داخل بر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران (۱۳۶۸-۱۳۵۸)» در سال ۱۳۸۶ به انجام رسید.<ref name="elmnet">[https://elmnet.ir/author/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C پایگاه علم نت، فهرست آثار حسین اردستانی]</ref> همچنین پیش از آن، مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته مدیریت از دانشگاه علامه طباطبائی دریافت کرده بود.<ref name="elmnet" />

==فعالیت‌ها==

===راوی دفاع مقدس===
با آغاز جنگ تحمیلی، اردستانی به جنوب اعزام شد. در سال ۱۳۶۱ و با شکل‌گیری عملیات‌های بزرگ، به بخش تاریخ جنگ دفتر سیاسی سپاه پاسداران پیوست و به عنوان راوی – که این عنوان به نیروهای دفتر سیاسی سپاه اطلاق می‌شد – به صحنه‌های نبرد پا گذاشت.<ref name="oralhistory" /> او همپای فرماندهان ارشد جنگ در صحنه‌های حساس و دوران‌ساز دفاع مقدس حضور پیدا کرد و به ثبت تاریخ جنگ همراه با جزئیات پرداخت. اردستانی در عملیات‌هایی همچون والفجر مقدماتی، خیبر، بدر، والفجر هشت، کربلای چهار و پنج حضور داشت و اسنادی از این نبردها را ثبت کرد.<ref name="oralhistory" />

سردار سرلشکر محسن رضایی، فرمانده سپاه در دوران دفاع مقدس، درباره نقش او گفت: «اردستانی پابه‌پای فرماندهان زیر بمباران و دودهای شیمیایی پای فشرد و خستگی به خود راه نداد. در چنین شرایطی هزاران سند از معارف دفاع مقدس را ضبط کرد و برای نسل‌های بعد به ارث گذاشت.»<ref name="rezaee">[https://rezaee.ir/fa/news/3723 پایگاه اطلاع‌رسانی دکتر محسن رضایی، «مرحوم اردستانی تا آخر عمر خود با دغدغه انقلاب زندگی کرد»]</ref>

===مدیریت مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس===
در سال ۱۳۸۶ با حکم فرمانده کل سپاه پاسداران، مدیریت مرکز اسناد و تحقیقات دفاع‌مقدس را برعهده گرفت و طی ۱۰ سال، تحولی چشمگیر در این مرکز به وجود آورد.<ref name="defapress233451">[https://defapress.ir/fa/news/233451 خبرگزاری دفاع مقدس، پیام تسلیت بنیاد حفظ آثار به مناسبت درگذشت سردار اردستانی]</ref> از جمله اقدامات او در این دوره:<ref name="oralhistory" /><ref name="defapress233533">[https://defapress.ir/fa/news/233533 خبرگزاری دفاع مقدس، ثبت «تاریخ شفاهی دفاع مقدس» از یادگارهای زنده‌یاد اردستانی است]</ref>
- راه‌اندازی طرح‌های تاریخ شفاهی فرماندهان جنگ
- تشکیل گروه مطالعات اجتماعی برای بررسی نقش اقشار مختلف در جنگ
- ایجاد گروه بررسی‌های غیرنظامی و ترجمه اسناد بین‌المللی
- ورود به موضوع روایت‌های راهیان نور و اصلاح آن‌ها

===تاریخ شفاهی فرماندهان===
یکی از مهم‌ترین اقدامات اردستانی، آغاز طرح تاریخ شفاهی فرماندهان ارشد سپاه در جنگ بود. اولین جلسات تاریخ شفاهی با دکتر محسن رضایی، فرمانده سپاه در دوران جنگ، زیرنظر و با اجرای مستقیم او شروع شد.<ref name="oralhistory" /> پس از آن، ثبت تاریخ شفاهی سردارانی مثل دکتر غلامعلی رشید، سیدیحیی رحیم صفوی، حسین علایی و دیگر فرماندهان آغاز شد.<ref name="oralhistory" />

یدالله ایزدی، مدیر گروه تاریخ شفاهی مرکز، در این باره گفت: «دکتر اردستانی معتقد بود که تاریخ شفاهی، میان‌بری برای پژوهش‌های تاریخی جنگ ایران و عراق است که از طریق گفت‌وگو با فرماندهان، لایه‌های درونی این واقعه قابل بررسی و واکاوی خواهد شد.»<ref name="oralhistory" />

===فصلنامه نگین ایران===
اردستانی مدیرمسئول و سردبیر فصلنامه «نگین ایران» بود که تا زمان حیات او ۵۶ شماره از آن منتشر شد. این فصلنامه به موضوعات مختلف دفاع مقدس، یگان‌های تخصصی، فرماندهی و مدیریت، اسناد و موضوعات پژوهشی می‌پرداخت.<ref name="defapress278779">[https://defapress.ir/fa/news/278779 خبرگزاری دفاع مقدس، انتشار فصلنامه «نگین ایران» از سر گرفته شد]</ref>

===تدریس دانشگاهی===
اردستانی به عنوان استاد دانشگاه در دانشکده علوم دفاعی دانشگاه جامع امام حسین (ع) و دانشکده علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی تدریس می‌کرد.<ref name="oralhistory" />

===دیدگاه فرماندهان===
فرماندهان ارشد دفاع مقدس، نقش اردستانی را در ثبت و صیانت از تاریخ جنگ ستوده‌اند. سرلشکر سیدیحیی صفوی، حضور او در جبهه‌ها و تلاش خالصانه‌اش در ثبت وقایع را «توشه‌ای ارزشمند در پیشگاه الهی» توصیف کرد.<ref name="mojnews">[https://www.mojnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-3/145624-%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%DA%AF%D9%81%D8%AA خبرگزاری موج، پیام تسلیت سرلشکر صفوی]</ref> سرلشکر محمدعلی جعفری نیز نقش‌آفرینی او در ثبت تاریخ جنگ را «ممتاز و جهت‌بخش» خواند.<ref name="tabnak541">[https://www.tabnak.ir/fa/news/680541 پایگاه تابناک، «میراث ماندگار حسین اردستانی»]</ref> همچنین سرلشکر مصطفی ایزدی تأکید کرد که تلاش‌های اردستانی در مسیر تحقق رهنمود مقام معظم رهبری مبنی بر اینکه «این جنگ یک گنج است» صورت گرفت.<ref name="defapress233533" />

==وفات==
حسین اردستانی در روز دوشنبه، هفتم فروردین ماه سال ۱۳۹۶ هجری شمسی، پس از بازدید از یادمان‌های دفاع مقدس در مناطق جنوبی کشور، در هنگام انجام ورزش روزانه دچار عارضه قلبی شد و دار فانی را وداع گفت.<ref name="defapress233454">[https://defapress.ir/fa/news/233454 خبرگزاری دفاع مقدس، پیکر مرحوم حسین اردستانی فردا تشییع می‌شود]</ref>

مراسم تشییع پیکر او صبح روز چهارشنبه، ۹ فروردین ۱۳۹۶ با حضور جمعی از همرزمانش از مقابل منزل او در تهران برگزار شد.<ref name="defapress233525">[https://defapress.ir/fa/news/233525 خبرگزاری دفاع مقدس، پیکر سردار اردستانی تشییع شد]</ref> مراسم ختم او نیز روز جمعه، ۱۱ فروردین در مسجد حضرت رسول (ص) در سعادت‌آباد برگزار گردید.<ref name="jahannews">[https://www.jahannews.com/gallery/509297/1 پایگاه جهان نیوز، گزارش تصویری مراسم ختم سردار حسین اردستانی]</ref>

سردار سرلشکر محسن رضایی در پیام تسلیت خود، رسالت اردستانی در ثبت تاریخ دفاع مقدس را «زینبی» توصیف کرد و گفت: «به تاریخ عاشورا که می‌نگریم، درمی‌یابیم که بدون تردید، اگر حضرت زینب (س)، واقعه عاشورا را به تاریخ منتقل نمی‌کرد، چه‌بسا عاشورا و نهضت حسینی، در تاریخ دفن و به وادی فراموشی سپرده می‌شد.»<ref name="tabnak499">[https://www.tabnak.ir/fa/news/680499 پایگاه تابناک، دیدار محسن رضایی با خانواده مرحوم دکتر اردستانی]</ref> همچنین علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی، در پیامی درگذشت او را تسلیت گفت.<ref name="shafaqna">[https://fa.shafaqna.com/news/352317/ پایگاه شفقنا، پیام تسلیت رئیس مجلس]</ref>

==آثار==
اردستانی آثار ارزشمندی در حوزه تاریخ دفاع مقدس از خود به جای گذاشته است. از جمله مهم‌ترین آنها:<ref name="elmnet" /><ref name="defapress282705">[https://defapress.ir/fa/news/282705 خبرگزاری دفاع مقدس، نگاه مرحوم حسین اردستانی در حوزه پژوهشگری دفاع مقدس]</ref>

{{ستون-شروع|۲}}
* '''راه: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی''' (چند جلد) – تدوین و اهتمام
* '''از سنندج تا خرمشهر''' (روایت سیدیحیی صفوی) – به‌اهتمام
* '''تاریخ شفاهی دفاع مقدس روایت سیدیحیی صفوی: از شرق بصره تا مهران''' (جلد ۲) – به‌اهتمام
* '''عملیات ثامن الائمه (ع): مبدأ تحول در استراتژی نظامی ایران''' – تألیف (با همکاری سیدیحیی صفوی)
* '''تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق (تنبیه متجاوز)''' (جلد ۳) – تألیف
* '''روزشمار جنگ ایران و عراق''' (چند جلد) – تألیف
* '''تکاپوی جهانی برای توقف جنگ''' – تألیف
* '''رویارویی استراتژی‌ها: جنگ عراق و ایران''' – تألیف
* '''سطرهای ناخوانده (رازها و رمزهای دفاع مقدس)''' – تدوین
* '''نبرد بزرگ زمستانی جبهه شمالی (عملیات بیت‌المقدس ۲)''' – تألیف (با همکاری یدالله ایزدی)
* '''موشکباران تهران: تدارکات عملیات در حلبچه (والفجر ۱۰)''' – تألیف (با همکاری یدالله ایزدی)
* '''روش تحقیق و متن‌نویسی''' – تألیف
* '''دفاع مقدس در بیانات امام خمینی (ره)''' (چند جلد) – زیرنظر
* '''بازگشت به هور''' – زیرنظر
* '''اطلس لشکر ۴۱ ثارالله در ۸ سال دفاع مقدس''' – زیرنظر
{{پایان}}

==مقالات==
اردستانی مقالات متعددی در نشریات علمی منتشر کرده است، از جمله:<ref name="magiran">[https://www.magiran.com/author/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C پایگاه مگیران، فهرست مقالات حسین اردستانی]</ref><ref name="elmnet" />
- «تغییر رویکرد امنیت ملی جمهوری اسلامی در دهه دوم انقلاب»، نشریه سیاست دفاعی، پاییز ۱۳۹۳
- «علل و عوامل نظامی مؤثر بر تجاوز عراق به جمهوری اسلامی ایران» (با همکاری منصور کمالی)، نشریه مدیریت و پژوهش‌های دفاعی، پاییز ۱۳۹۳
- «تجاوز نظامی و مذاکره؛ دو رویه راهبرد عراق علیه جمهوری اسلامی ایران»، نشریه سیاست دفاعی، بهار ۱۳۹۱
- «بازشناسی مسائل محیط کسب و کار بنگاه‌ها»، نشریه تدبیر، آذر ۱۳۹۱
- «تاثیر اسرائیل بر تعمیق بحران ایران و آمریکا»، نشریه مطالعات خاورمیانه، زمستان ۱۳۸۱
- «جدال تصمیم‌گیری نخبگان: بررسی عوامل شتاب‌دهنده فروپاشی نظام شاهنشاهی»، فصلنامه ۱۵ خرداد، تابستان و پاییز ۱۳۷۶

==پانویس==
<references />

==منابع مقاله==
*[https://www.oral-history.ir/?page=post&id=6975 پایگاه تاریخ شفاهی ایران، «به یاد راوی فقید دفاع مقدس»]
*[https://elmnet.ir/author/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C پایگاه علم نت، فهرست آثار حسین اردستانی]
*[https://defapress.ir/fa/news/233451 خبرگزاری دفاع مقدس، پیام تسلیت بنیاد حفظ آثار به مناسبت درگذشت سردار اردستانی]
*[https://defapress.ir/fa/news/233533 خبرگزاری دفاع مقدس، ثبت «تاریخ شفاهی دفاع مقدس» از یادگارهای زنده‌یاد اردستانی است]
*[https://defapress.ir/fa/news/233454 خبرگزاری دفاع مقدس، پیکر مرحوم حسین اردستانی فردا تشییع می‌شود]
*[https://defapress.ir/fa/news/233525 خبرگزاری دفاع مقدس، پیکر سردار اردستانی تشییع شد]
*[https://defapress.ir/fa/news/278779 خبرگزاری دفاع مقدس، انتشار فصلنامه «نگین ایران» از سر گرفته شد]
*[https://defapress.ir/fa/news/282705 خبرگزاری دفاع مقدس، نگاه مرحوم حسین اردستانی در حوزه پژوهشگری دفاع مقدس]
*[https://rezaee.ir/fa/news/3723 پایگاه اطلاع‌رسانی دکتر محسن رضایی، «مرحوم اردستانی تا آخر عمر خود با دغدغه انقلاب زندگی کرد»]
*[https://www.tabnak.ir/fa/news/680499 پایگاه تابناک، دیدار محسن رضایی با خانواده مرحوم دکتر اردستانی]
*[https://www.tabnak.ir/fa/news/680541 پایگاه تابناک، «میراث ماندگار حسین اردستانی، تاریخ نگار خستگی ناپذیر دفاع مقدس»]
*[https://www.jahannews.com/gallery/509297/1 پایگاه جهان نیوز، گزارش تصویری مراسم ختم سردار حسین اردستانی]
*[https://www.magiran.com/author/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C پایگاه مگیران، فهرست مقالات حسین اردستانی]
*[https://fa.shafaqna.com/news/352317/ پایگاه شفقنا، پیام تسلیت رئیس مجلس در پی درگذشت سردار حسین اردستانی]
*[https://www.mojnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-3/145624-%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%DA%AF%D9%81%D8%AA خبرگزاری موج، پیام تسلیت سرلشکر صفوی در پی درگذشت حسین اردستانی]

==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
* [[قدرت طبقه متوسط سنتی در ايران]]
* [[جنگ عراق و ايران - رويارويی استراتژی‌ها: تأثير تحولات صحنه نبرد جنگ عراق و ايران بر سياست قدرت‌های بزرگ]]
* [[تکاپوی جهانی برای توقف جنگ: 28 آبان تا 24 دی 1366]]
* [[موشکباران تهران: تدارک عملیات در حلبچه (والفجر 10): 24 بهمن تا 22 اسفند 1366]]
* [[نبرد بزرگ زمستانی در جبهه شمالی (عملیات بیت المقدس 2): تلاش غرب برای تحریم تسلیحاتی ایران: 25 دی تا 23 بهمن 1366]]
* [[تحولات عمده نظامی جهان]]
* [[تنبیه‌ متجا‌وز: بررسی‌ تحولات‌ سیا‌سی‌ نظا‌می‌ از تا‌بستا‌ن‌ ۱۳۶۱ تا‌ فروردین‌ ۱۳۶۷]]
* [[عملیات خیبر: تفکری نو در جنگ]]
* [[جنگ ایران و عراق از نگاه نظریه‌های روابط بین‌الملل]]
* [[تجزیه و تحلیل استراتژی نظامی عراق در جنگ با جمهوری اسلامی ایران: (۶۷ - ۱۳۵۹)]]
* [[راه: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی]]
* [[تاریخ شفاهی دفاع مقدس: روایت محسن رضایی]]
* [[سیا‌ست‌ خا‌رجی‌ لیبی‌ در جنگ‌ ایران‌ و عراق‌: 1367 - 1359]]
* [[سیا‌ست‌ خا‌رجی‌ سوریه‌ در جنگ‌ ایران‌ و عراق‌: ۱۳۶۷ - ۱۳۵۹]]
* [[دشمن، پشت دروازه‌های شهر: روایت مقاومت مردمی آبادان؛ ۱۳۵۹]]
* [[عمليات ثامن الائمه (ع) مبدا تحول در استراتژي نظامي ايران]]
* [[روایت سید یحیی (رحیم) صفوی]]
* [[قوی‌ترین شریک جرم: مواضع جانب دارانه‌ی آمریکا در جنگ ایران و عراق]]
* [[روزهای پرالتهاب: خاطرات سردار محمد کرمی‌راد فرمانده سابق لشکر ۱۱ امیرالمومنین (علیه‌السلام)]]
* [[جنگ عراق و ایران، شورای عالی دفاع به روایت مطبوعات]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مؤلفین-تیرماه 1405: باقی‌زاده]]