https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86ادبیات مکتبخانهای ایران - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-21T01:42:32Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=825152&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ' به ''2026-05-05T22:05:37Z<p>جایگزینی متن - ' ' به ''</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۶ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۳۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l35">خط ۳۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«ادبیات مکتبخانهای ایران» پژوهشی گسترده و منحصربهفرد دربارهٔ یکی از نهادهای مهم آموزشی تاریخ ایران است. مؤلفان در این اثر، هفتاد متن درسی و داستانی مربوط به مکتبخانههای دوره قاجار را که اغلب به صورت چاپ سنگی منتشر شده و بسیاری از آنها تاکنون تجدیدچاپ نشده بودند، جمعآوری، تصحیح، بازخوانی و ویرایش کردهاند. این متون در دو گروه اصلی نظم و نثر دستهبندی شده و محتوای آنها طیف وسیعی از موضوعات تعلیمی، دینی، اخلاقی، طنز و سرگرمی را شامل میشود. از جمله داستانهای مشهور موجود در این مجموعه میتوان به «خاله سوسکه»، «موش و گربه»، «رستمنامه»، «عاق والدین»، «شیخ ابوالپشم»، «چهل طوطی»، «چهار درویش» و «حسین کرد شبستری» اشاره کرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«ادبیات مکتبخانهای ایران» پژوهشی گسترده و منحصربهفرد دربارهٔ یکی از نهادهای مهم آموزشی تاریخ ایران است. مؤلفان در این اثر، هفتاد متن درسی و داستانی مربوط به مکتبخانههای دوره قاجار را که اغلب به صورت چاپ سنگی منتشر شده و بسیاری از آنها تاکنون تجدیدچاپ نشده بودند، جمعآوری، تصحیح، بازخوانی و ویرایش کردهاند. این متون در دو گروه اصلی نظم و نثر دستهبندی شده و محتوای آنها طیف وسیعی از موضوعات تعلیمی، دینی، اخلاقی، طنز و سرگرمی را شامل میشود. از جمله داستانهای مشهور موجود در این مجموعه میتوان به «خاله سوسکه»، «موش و گربه»، «رستمنامه»، «عاق والدین»، «شیخ ابوالپشم»، «چهل طوطی»، «چهار درویش» و «حسین کرد شبستری» اشاره کرد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب نه تنها به ارائه متون میپردازد، بلکه تحلیلهای محتوایی و ادبی ارزشمندی نیز ارائه میدهد. مؤلفان با بررسی عناصر زبانی، بیانی و ادبی این آثار، نشان میدهند که چگونه این متون بسترساز نهضت سادهنویسی در ادبیات فارسی شده و چه تأثیری بر جریان رماننویسی معاصر ایران گذاشتهاند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>از منظر آموزشی، کتاب سیر تطور آموزش در ایران را بررسی کرده و با تحلیل محتوای متون مکتبخانهای، نشان میدهد مهمترین مواد خواندنی مردم در آن دوران چه بوده و این محتواها چگونه بر ذهن، زبان، تفکر و رفتار مکتبرفتهها تأثیر گذاشته است. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب نه تنها به ارائه متون میپردازد، بلکه تحلیلهای محتوایی و ادبی ارزشمندی نیز ارائه میدهد. مؤلفان با بررسی عناصر زبانی، بیانی و ادبی این آثار، نشان میدهند که چگونه این متون بسترساز نهضت سادهنویسی در ادبیات فارسی شده و چه تأثیری بر جریان رماننویسی معاصر ایران گذاشتهاند.از منظر آموزشی، کتاب سیر تطور آموزش در ایران را بررسی کرده و با تحلیل محتوای متون مکتبخانهای، نشان میدهد مهمترین مواد خواندنی مردم در آن دوران چه بوده و این محتواها چگونه بر ذهن، زبان، تفکر و رفتار مکتبرفتهها تأثیر گذاشته است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از امتیازات بارز این اثر، انجام مقابله و تصحیح علمی نسخهها، اشاره به سبک ادبی هر متن، معرفی پدیدآورندگان، ذکر مأخذ، یافتن روایتهای مشابه و نسخهشناسی دقیق است. همچنین کتاب به تاریخچه آموزشهای مکتبخانهای در ایران، شیوههای تدریس، انواع متون مکتبی، آداب مکتب و مکتبداری و بازتاب این موضوعات در ادبیات فارسی نیز میپردازد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>انتشار یکجای این هفتاد اثر چاپ سنگی، کمک شایانی به مطالعه تاریخ نشر و کتابدر ایران دوران قاجار میکند. جلد سوم کتاب نیز با ارائه کتابنامهای جامع و نمایههای چندگانه، امکان پژوهشهای بعدی را برای محققان فراهم میسازد.<ref>[https://literaturelib.com/books/761 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از امتیازات بارز این اثر، انجام مقابله و تصحیح علمی نسخهها، اشاره به سبک ادبی هر متن، معرفی پدیدآورندگان، ذکر مأخذ، یافتن روایتهای مشابه و نسخهشناسی دقیق است. همچنین کتاب به تاریخچه آموزشهای مکتبخانهای در ایران، شیوههای تدریس، انواع متون مکتبی، آداب مکتب و مکتبداری و بازتاب این موضوعات در ادبیات فارسی نیز میپردازد.انتشار یکجای این هفتاد اثر چاپ سنگی، کمک شایانی به مطالعه تاریخ نشر و کتابدر ایران دوران قاجار میکند. جلد سوم کتاب نیز با ارائه کتابنامهای جامع و نمایههای چندگانه، امکان پژوهشهای بعدی را برای محققان فراهم میسازد.<ref>[https://literaturelib.com/books/761 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-817282:rev-825152 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=817282&oldid=prevHbaghizadeh: /* وابستهها */2026-02-01T10:24:28Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابستهها</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l49">خط ۴۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آموزش و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پروش</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آموزش و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرورش</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخچه آموزش و پرورش"تعلیم و تربیت"]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخچه آموزش و پرورش"تعلیم و تربیت"]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(بهمن 1404) باقی زاده]] </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(بهمن 1404) باقی زاده]] </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی شده2 بهمن 1404]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی شده2 بهمن 1404]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-817281:rev-817282 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=817281&oldid=prevHbaghizadeh در ۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۴2026-02-01T10:24:14Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ادبیات مکتبخانهای ایران''' تألیف حسن ذوالفقاری (متولد 1346ش)، استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس و محبوبه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حیدری؛ </del>این کتاب در سه جلد، مجموعهای از هفتاد متن درسی و داستانی مکتبخانههای عصر قاجار را در قالب چاپ سنگی گردآوری، تصحیح و بررسی کرده و به تحلیل سیر تحول آموزش و ادبیات عامه در ایران میپردازد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ادبیات مکتبخانهای ایران''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ذوالفقاری، حسن|</ins>حسن ذوالفقاری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(متولد 1346ش)، استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حیدری، محبوبه|</ins>محبوبه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حیدری]]؛ </ins>این کتاب در سه جلد، مجموعهای از هفتاد متن درسی و داستانی مکتبخانههای عصر قاجار را در قالب چاپ سنگی گردآوری، تصحیح و بررسی کرده و به تحلیل سیر تحول آموزش و ادبیات عامه در ایران میپردازد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l33">خط ۳۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«ادبیات مکتبخانهای ایران» پژوهشی گسترده و منحصربهفرد دربارهٔ یکی از نهادهای مهم آموزشی تاریخ ایران است. مؤلفان در این اثر، هفتاد متن درسی و داستانی مربوط به مکتبخانههای دوره قاجار را که اغلب به صورت چاپ سنگی منتشر شده و بسیاری از آنها تاکنون تجدیدچاپ نشده بودند، جمعآوری، تصحیح، بازخوانی و ویرایش کردهاند. این متون در دو گروه اصلی نظم و نثر دستهبندی شده و محتوای آنها طیف وسیعی از موضوعات تعلیمی، دینی، اخلاقی، طنز و سرگرمی را شامل میشود. از جمله داستانهای مشهور موجود در این مجموعه میتوان به «خاله سوسکه»، «موش و گربه»، «رستمنامه»، «عاق والدین»، «شیخ ابوالپشم»، «چهل طوطی»، «چهار درویش» و «حسین کرد شبستری» اشاره کرد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(ج.۱، ص. ۱۵-۲۰)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«ادبیات مکتبخانهای ایران» پژوهشی گسترده و منحصربهفرد دربارهٔ یکی از نهادهای مهم آموزشی تاریخ ایران است. مؤلفان در این اثر، هفتاد متن درسی و داستانی مربوط به مکتبخانههای دوره قاجار را که اغلب به صورت چاپ سنگی منتشر شده و بسیاری از آنها تاکنون تجدیدچاپ نشده بودند، جمعآوری، تصحیح، بازخوانی و ویرایش کردهاند. این متون در دو گروه اصلی نظم و نثر دستهبندی شده و محتوای آنها طیف وسیعی از موضوعات تعلیمی، دینی، اخلاقی، طنز و سرگرمی را شامل میشود. از جمله داستانهای مشهور موجود در این مجموعه میتوان به «خاله سوسکه»، «موش و گربه»، «رستمنامه»، «عاق والدین»، «شیخ ابوالپشم»، «چهل طوطی»، «چهار درویش» و «حسین کرد شبستری» اشاره کرد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب نه تنها به ارائه متون میپردازد، بلکه تحلیلهای محتوایی و ادبی ارزشمندی نیز ارائه میدهد. مؤلفان با بررسی عناصر زبانی، بیانی و ادبی این آثار، نشان میدهند که چگونه این متون بسترساز نهضت سادهنویسی در ادبیات فارسی شده و چه تأثیری بر جریان رماننویسی معاصر ایران گذاشتهاند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(ج.۱، ص. ۳۵) </del>از منظر آموزشی، کتاب سیر تطور آموزش در ایران را بررسی کرده و با تحلیل محتوای متون مکتبخانهای، نشان میدهد مهمترین مواد خواندنی مردم در آن دوران چه بوده و این محتواها چگونه بر ذهن، زبان، تفکر و رفتار مکتبرفتهها تأثیر گذاشته است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(ج.۱، ص. ۴۲)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب نه تنها به ارائه متون میپردازد، بلکه تحلیلهای محتوایی و ادبی ارزشمندی نیز ارائه میدهد. مؤلفان با بررسی عناصر زبانی، بیانی و ادبی این آثار، نشان میدهند که چگونه این متون بسترساز نهضت سادهنویسی در ادبیات فارسی شده و چه تأثیری بر جریان رماننویسی معاصر ایران گذاشتهاند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>از منظر آموزشی، کتاب سیر تطور آموزش در ایران را بررسی کرده و با تحلیل محتوای متون مکتبخانهای، نشان میدهد مهمترین مواد خواندنی مردم در آن دوران چه بوده و این محتواها چگونه بر ذهن، زبان، تفکر و رفتار مکتبرفتهها تأثیر گذاشته است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از امتیازات بارز این اثر، انجام مقابله و تصحیح علمی نسخهها، اشاره به سبک ادبی هر متن، معرفی پدیدآورندگان، ذکر مأخذ، یافتن روایتهای مشابه و نسخهشناسی دقیق است. همچنین کتاب به تاریخچه آموزشهای مکتبخانهای در ایران، شیوههای تدریس، انواع متون مکتبی، آداب مکتب و مکتبداری و بازتاب این موضوعات در ادبیات فارسی نیز میپردازد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(ج.۳، ص. ۲۵۰۰-۲۵۰۵) </del>انتشار یکجای این هفتاد اثر چاپ سنگی، کمک شایانی به مطالعه تاریخ نشر و کتابدر ایران دوران قاجار میکند. جلد سوم کتاب نیز با ارائه کتابنامهای جامع و نمایههای چندگانه، امکان پژوهشهای بعدی را برای محققان فراهم میسازد.<ref>[https://literaturelib.com/books/761 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از امتیازات بارز این اثر، انجام مقابله و تصحیح علمی نسخهها، اشاره به سبک ادبی هر متن، معرفی پدیدآورندگان، ذکر مأخذ، یافتن روایتهای مشابه و نسخهشناسی دقیق است. همچنین کتاب به تاریخچه آموزشهای مکتبخانهای در ایران، شیوههای تدریس، انواع متون مکتبی، آداب مکتب و مکتبداری و بازتاب این موضوعات در ادبیات فارسی نیز میپردازد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>انتشار یکجای این هفتاد اثر چاپ سنگی، کمک شایانی به مطالعه تاریخ نشر و کتابدر ایران دوران قاجار میکند. جلد سوم کتاب نیز با ارائه کتابنامهای جامع و نمایههای چندگانه، امکان پژوهشهای بعدی را برای محققان فراهم میسازد.<ref>[https://literaturelib.com/books/761 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-817268:rev-817281 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=817268&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR153442J1.jpg | عنوان = ادبیات مکتبخانهای ایران | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = ذوالفقاری، حسن (نویسنده) حیدری، محبوبه (نویسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = 4الف9ذ/1352 LA | موضوع = مکتبخانهها -- ایرا...» ایجاد کرد2026-02-01T08:25:03Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR153442J1.jpg | عنوان = ادبیات مکتبخانهای ایران | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%B0%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%D9%86" title="ذوالفقاری، حسن">ذوالفقاری، حسن</a> (نویسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%AD%DB%8C%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D8%A8%D9%88%D8%A8%D9%87&action=edit&redlink=1" class="new" title="حیدری، محبوبه (صفحه وجود ندارد)">حیدری، محبوبه</a> (نویسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = 4الف9ذ/1352 LA | موضوع = مکتبخانهها -- ایرا...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR153442J1.jpg<br />
| عنوان = ادبیات مکتبخانهای ایران<br />
| عنوانهای دیگر =<br />
|پدیدآورندگان <br />
| پدیدآوران = <br />
[[ذوالفقاری، حسن]] (نویسنده)<br />
[[حیدری، محبوبه]] (نویسنده)<br />
|زبان <br />
| زبان = فارسی<br />
| کد کنگره = 4الف9ذ/1352 LA<br />
| موضوع = مکتبخانهها -- ایران -- تاریخ؛ مکتبخانهها -- ایران -- برنامههای درسی؛ آموزش و پرورش -- ایران -- تاریخ؛ کتابهای درسی -- ایران -- تاریخ؛ ادبیات عامه ایرانی<br />
|ناشر <br />
| ناشر = رشدآوران<br />
| مکان نشر = تهران<br />
| سال نشر = 1391<br />
<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE153442AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = اول<br />
| شابک = 978-600-92993-3-1<br />
| تعداد جلد = 3<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور =<br />
| کتابخوان همراه نور =<br />
| کد پدیدآور =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
<br />
'''ادبیات مکتبخانهای ایران''' تألیف حسن ذوالفقاری (متولد 1346ش)، استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس و محبوبه حیدری؛ این کتاب در سه جلد، مجموعهای از هفتاد متن درسی و داستانی مکتبخانههای عصر قاجار را در قالب چاپ سنگی گردآوری، تصحیح و بررسی کرده و به تحلیل سیر تحول آموزش و ادبیات عامه در ایران میپردازد.<br />
<br />
==ساختار==<br />
این کتاب در سه جلد تنظیم شده و حاوی متون گوناگون مکتبخانهای در قالب نظم و نثر است.<br />
<br />
==گزارش کتاب==<br />
«ادبیات مکتبخانهای ایران» پژوهشی گسترده و منحصربهفرد دربارهٔ یکی از نهادهای مهم آموزشی تاریخ ایران است. مؤلفان در این اثر، هفتاد متن درسی و داستانی مربوط به مکتبخانههای دوره قاجار را که اغلب به صورت چاپ سنگی منتشر شده و بسیاری از آنها تاکنون تجدیدچاپ نشده بودند، جمعآوری، تصحیح، بازخوانی و ویرایش کردهاند. این متون در دو گروه اصلی نظم و نثر دستهبندی شده و محتوای آنها طیف وسیعی از موضوعات تعلیمی، دینی، اخلاقی، طنز و سرگرمی را شامل میشود. از جمله داستانهای مشهور موجود در این مجموعه میتوان به «خاله سوسکه»، «موش و گربه»، «رستمنامه»، «عاق والدین»، «شیخ ابوالپشم»، «چهل طوطی»، «چهار درویش» و «حسین کرد شبستری» اشاره کرد. (ج.۱، ص. ۱۵-۲۰)<br />
<br />
این کتاب نه تنها به ارائه متون میپردازد، بلکه تحلیلهای محتوایی و ادبی ارزشمندی نیز ارائه میدهد. مؤلفان با بررسی عناصر زبانی، بیانی و ادبی این آثار، نشان میدهند که چگونه این متون بسترساز نهضت سادهنویسی در ادبیات فارسی شده و چه تأثیری بر جریان رماننویسی معاصر ایران گذاشتهاند. (ج.۱، ص. ۳۵) از منظر آموزشی، کتاب سیر تطور آموزش در ایران را بررسی کرده و با تحلیل محتوای متون مکتبخانهای، نشان میدهد مهمترین مواد خواندنی مردم در آن دوران چه بوده و این محتواها چگونه بر ذهن، زبان، تفکر و رفتار مکتبرفتهها تأثیر گذاشته است. (ج.۱، ص. ۴۲)<br />
<br />
از امتیازات بارز این اثر، انجام مقابله و تصحیح علمی نسخهها، اشاره به سبک ادبی هر متن، معرفی پدیدآورندگان، ذکر مأخذ، یافتن روایتهای مشابه و نسخهشناسی دقیق است. همچنین کتاب به تاریخچه آموزشهای مکتبخانهای در ایران، شیوههای تدریس، انواع متون مکتبی، آداب مکتب و مکتبداری و بازتاب این موضوعات در ادبیات فارسی نیز میپردازد. (ج.۳، ص. ۲۵۰۰-۲۵۰۵) انتشار یکجای این هفتاد اثر چاپ سنگی، کمک شایانی به مطالعه تاریخ نشر و کتابدر ایران دوران قاجار میکند. جلد سوم کتاب نیز با ارائه کتابنامهای جامع و نمایههای چندگانه، امکان پژوهشهای بعدی را برای محققان فراهم میسازد.<ref>[https://literaturelib.com/books/761 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref><br />
<br />
==پانويس ==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:آموزش و پروش]]<br />
[[رده:تاریخچه آموزش و پرورش"تعلیم و تربیت"]]<br />
[[رده:مقالات(بهمن 1404) باقی زاده]] <br />
[[رده:مقالات بازبینی شده2 بهمن 1404]]</div>Hbaghizadeh