https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF 2026-06-21T18:24:46Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=825214&oldid=prev 2026-05-05T22:20:45Z

<p>جایگزینی متن - &#039; &#039; به &#039;&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۵۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">خط ۳۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[دارقطنی، علی بن عمر|ابوالحسن دارقُطنى]] | [[ابوبکر محمد بن اسماعیل ورّاق]] | [[ابوبکر بن شاذان]]}}  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[دارقطنی، علی بن عمر|ابوالحسن دارقُطنى]] | [[ابوبکر محمد بن اسماعیل ورّاق]] | [[ابوبکر بن شاذان]]}}  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مشایخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>=  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مشایخ=  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| معاصرین =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| معاصرین =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاگردان = [[خطیب بغدادی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاگردان = [[خطیب بغدادی]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-823704:rev-825214 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=823704&oldid=prev 2026-04-17T18:02:01Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۳۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l42">خط ۴۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{کاربردهای دیگر|خلال (ابهام‌زدایی)}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{کاربردهای دیگر|خلال (ابهام‌زدایی)}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خَلّال''' (352-439ق)، محدث و حافظ بزرگ اهل سنت در قرن چهارم و پنجم هجری که در بغداد می‌زیست و از مشایخ بزرگی مانند ابوبکر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">القطيعی، </del>ابن شاذان و ابن حيويه بهره برد. او را محدثی ثقه و حافظی با حافظه قوی می‌دانستند و از شاگردان مشهور او خطیب بغدادی بود. آثار مهم او شامل کتاب أمالی و المسند است که بر اساس صحیحین تدوین کرده بود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خَلّال''' (352-439ق)، محدث و حافظ بزرگ اهل سنت در قرن چهارم و پنجم هجری که در بغداد می‌زیست و از مشایخ بزرگی مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابوبکر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قطيعی]]، [[</ins>ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاذان، فضل بن </ins>شاذان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ابن شاذان]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابن حيويه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بهره برد. او را محدثی ثقه و حافظی با حافظه قوی می‌دانستند و از شاگردان مشهور او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خطیب بغدادی، احمد بن علی|</ins>خطیب بغدادی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بود. آثار مهم او شامل کتاب أمالی و المسند است که بر اساس صحیحین تدوین کرده بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خلال در سال 352 هجری قمری (962 میلادی) در بغداد متولد شد.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خلال در سال 352 هجری قمری (962 میلادی) در بغداد متولد شد.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-823702:rev-823704 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=823702&oldid=prev 2026-04-17T17:59:09Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابسته‌ها</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۲۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l83">خط ۸۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[کرامات أولياء الله]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[کرامات أولياء الله]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 فروردین 1405</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مؤلفین-فروردین]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مؤلفین-فروردین]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-823514:rev-823702 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=823514&oldid=prev 2026-04-15T12:38:00Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۰۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l47">خط ۴۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تاریخ‌نگاران محل زندگى او را در نهر القَلَّایین، محله بزرگى در بغداد و شرق کرْخ، که بیشتر اهل سنّت در آنجا سکونت داشتند، ذکر کرده‌اند که پس از مدتى به باب ‌البصره، در غرب بغداد، نقل مکان کرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تاریخ‌نگاران محل زندگى او را در نهر القَلَّایین، محله بزرگى در بغداد و شرق کرْخ، که بیشتر اهل سنّت در آنجا سکونت داشتند، ذکر کرده‌اند که پس از مدتى به باب ‌البصره، در غرب بغداد، نقل مکان کرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او از خاندانی اهل علم بود و پدرش محمد بن حسن بن علی نام داشت. لقب ;الخلال; به او داده شد که احتمالاً به دلیل شغل خیاطی یا فروش اسباب خیاطی بوده است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی منابع تولد او را سال 352 هجری ذکر کرده‌اند.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او از خاندانی اهل علم بود و پدرش محمد بن حسن بن علی نام داشت. لقب ;الخلال; به او داده شد که احتمالاً به دلیل شغل خیاطی یا فروش اسباب خیاطی بوده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تحصیلات==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تحصیلات==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خلال در بغداد تحصیل کرد و از مشایخ و اساتید بزرگی بهره برد. از جمله اساتید او می‌توان به ابوبکر القطيعی، ابن شاذان و ابن حيويه اشاره کرد.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/101004?volumeNumber=1&amp;sectionNumber=1&amp;pageNumber=425 ر.ک: سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر، ج1، ص425-426]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt; ر.ک: خطیب بغدادی، احمد بن علی، ج7، ص437&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خلال در بغداد تحصیل کرد و از مشایخ و اساتید بزرگی بهره برد. از جمله اساتید او می‌توان به ابوبکر القطيعی، ابن شاذان و ابن حيويه اشاره کرد.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/101004?volumeNumber=1&amp;sectionNumber=1&amp;pageNumber=425 ر.ک: سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر، ج1، ص425-426]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt; ر.ک: خطیب بغدادی، احمد بن علی، ج7، ص437&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-823454:rev-823514 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=823454&oldid=prev 2026-04-15T09:55:10Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">خط ۴۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد مؤلف = AUTHORCODE34000AUTHORCODE</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد مؤلف = AUTHORCODE34000AUTHORCODE</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{کاربردهای دیگر|خلال (ابهام‌زدایی)}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خَلّال''' (352-439ق)، محدث و حافظ بزرگ اهل سنت در قرن چهارم و پنجم هجری که در بغداد می‌زیست و از مشایخ بزرگی مانند ابوبکر القطيعی، ابن شاذان و ابن حيويه بهره برد. او را محدثی ثقه و حافظی با حافظه قوی می‌دانستند و از شاگردان مشهور او خطیب بغدادی بود. آثار مهم او شامل کتاب أمالی و المسند است که بر اساس صحیحین تدوین کرده بود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خَلّال''' (352-439ق)، محدث و حافظ بزرگ اهل سنت در قرن چهارم و پنجم هجری که در بغداد می‌زیست و از مشایخ بزرگی مانند ابوبکر القطيعی، ابن شاذان و ابن حيويه بهره برد. او را محدثی ثقه و حافظی با حافظه قوی می‌دانستند و از شاگردان مشهور او خطیب بغدادی بود. آثار مهم او شامل کتاب أمالی و المسند است که بر اساس صحیحین تدوین کرده بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-823451:rev-823454 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=823451&oldid=prev 2026-04-15T09:50:50Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان = ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خلال</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان = ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خلال</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تصویر = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">NURابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خلال</del>.jpg</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تصویر = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">NUR00000</ins>.jpg</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اندازه تصویر =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اندازه تصویر =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| توضیح تصویر =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| توضیح تصویر =  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">خط ۴۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد مؤلف = AUTHORCODE34000AUTHORCODE</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد مؤلف = AUTHORCODE34000AUTHORCODE</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلال</del>''' (352-439ق)، محدث و حافظ بزرگ اهل سنت در قرن چهارم و پنجم هجری که در بغداد می‌زیست و از مشایخ بزرگی مانند ابوبکر القطيعی، ابن شاذان و ابن حيويه بهره برد. او را محدثی ثقه و حافظی با حافظه قوی می‌دانستند و از شاگردان مشهور او خطیب بغدادی بود. آثار مهم او شامل کتاب أمالی و المسند است که بر اساس صحیحین تدوین کرده بود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خَلّال</ins>''' (352-439ق)، محدث و حافظ بزرگ اهل سنت در قرن چهارم و پنجم هجری که در بغداد می‌زیست و از مشایخ بزرگی مانند ابوبکر القطيعی، ابن شاذان و ابن حيويه بهره برد. او را محدثی ثقه و حافظی با حافظه قوی می‌دانستند و از شاگردان مشهور او خطیب بغدادی بود. آثار مهم او شامل کتاب أمالی و المسند است که بر اساس صحیحین تدوین کرده بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خلال در سال 352 هجری قمری (962 میلادی) در بغداد متولد شد.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خلال در سال 352 هجری قمری (962 میلادی) در بغداد متولد شد.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-823450:rev-823451 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=823450&oldid=prev 2026-04-15T09:49:34Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l35">خط ۳۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاگردان = [[خطیب بغدادی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاگردان = [[خطیب بغدادی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اجازه اجتهاد از =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اجازه اجتهاد از =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">أمالی</del>]] | [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المسند</del>]]}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المجالس العشرة</ins>]] | [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">أخبار الثقلاء]] | [[من فضائل سورة الإخلاص و ما لقارئها]] | [[فضائل شهر رجب</ins>]]}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سبک نوشتاری =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سبک نوشتاری =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه =  </div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-823449:rev-823450 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=823449&oldid=prev 2026-04-15T09:46:55Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وفات</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l54">خط ۵۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خلال به عنوان محدث ثقه و حافظ بزرگ حدیث فعالیت می‌کرد. او به عنوان امام در علم حدیث شناخته می‌شد و شاگردان مهمی مانند خطیب بغدادی را تربیت کرد.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt; فعالیت اصلی او در زمینه نقل و حفظ احادیث و تربیت شاگردان در بغداد بود. او را محدثی ثقه دانسته‌اند&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt; و به عنوان الحافظ المفید الإمام الثقة لقب داشت.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/101004?volumeNumber=1&amp;sectionNumber=1&amp;pageNumber=425 ر.ک: سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر، ج1، ص425-426]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خلال به عنوان محدث ثقه و حافظ بزرگ حدیث فعالیت می‌کرد. او به عنوان امام در علم حدیث شناخته می‌شد و شاگردان مهمی مانند خطیب بغدادی را تربیت کرد.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt; فعالیت اصلی او در زمینه نقل و حفظ احادیث و تربیت شاگردان در بغداد بود. او را محدثی ثقه دانسته‌اند&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt; و به عنوان الحافظ المفید الإمام الثقة لقب داشت.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/101004?volumeNumber=1&amp;sectionNumber=1&amp;pageNumber=425 ر.ک: سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر، ج1، ص425-426]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وفات==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وفات==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خلال سرانجام در ماه جمادی الاولی سال 439 هجری قمری (1047 میلادی) درگذشت.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/101004?volumeNumber=1&amp;sectionNumber=1&amp;pageNumber=425 ر.ک: سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر، ج1، ص425-426]&lt;/ref&gt; برخی منابع سال 438 هجری را نیز ذکر کرده‌اند.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt; او حدود 87 سال عمر کرد و در بغداد به خاک سپرده شد. الخلیلی اشاره کرده که او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">;</del>خرج المسند على الصحيحين<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">; </del>(مسندی بر اساس صحیحین تدوین کرد).&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/101004?volumeNumber=1&amp;sectionNumber=1&amp;pageNumber=425 ر.ک: سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر، ج1، ص425-426]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خلال سرانجام در ماه جمادی الاولی سال 439 هجری قمری (1047 میلادی) درگذشت.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/101004?volumeNumber=1&amp;sectionNumber=1&amp;pageNumber=425 ر.ک: سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر، ج1، ص425-426]&lt;/ref&gt; برخی منابع سال 438 هجری را نیز ذکر کرده‌اند.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt; او حدود 87 سال عمر کرد و در بغداد به خاک سپرده شد. الخلیلی اشاره کرده که او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&quot;</ins>خرج المسند على الصحيحين<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&quot; </ins>(مسندی بر اساس صحیحین تدوین کرد).&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/101004?volumeNumber=1&amp;sectionNumber=1&amp;pageNumber=425 ر.ک: سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر، ج1، ص425-426]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#أمالی - کتابی شامل مجالس و درس‌های او در حدیث&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#أمالی - کتابی شامل مجالس و درس‌های او در حدیث&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-823448:rev-823449 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=823448&oldid=prev 2026-04-15T08:54:02Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع مقاله</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۲۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l69">خط ۶۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر، طبقات الحفاظ، بیروت - لبنان: دار الکتب العلمية، 1373 هجری شمسی|1414 هجری قمری|1994 میلادی  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر، طبقات الحفاظ، بیروت - لبنان: دار الکتب العلمية، 1373 هجری شمسی|1414 هجری قمری|1994 میلادی  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، أو، مدینة السلام، بیروت - لبنان: دار الکتب العلمية، 1417 هجری قمری|1997 میلادی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، أو، مدینة السلام، بیروت - لبنان: دار الکتب العلمية، 1417 هجری قمری|1997 میلادی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* ابراهیمی کوشالی، مقداد، «دانشنامه جهان اسلام»، زیر نظر غلامعلی حداد عادل، تهران، بنیاد دائرةالمعارف اسلامی، چاپ اول، 1390.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابسته‌ها==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابسته‌ها==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-823447:rev-823448 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=823447&oldid=prev 2026-04-15T08:53:29Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">آثار</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۲۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l56">خط ۵۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خلال سرانجام در ماه جمادی الاولی سال 439 هجری قمری (1047 میلادی) درگذشت.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/101004?volumeNumber=1&amp;sectionNumber=1&amp;pageNumber=425 ر.ک: سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر، ج1، ص425-426]&lt;/ref&gt; برخی منابع سال 438 هجری را نیز ذکر کرده‌اند.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt; او حدود 87 سال عمر کرد و در بغداد به خاک سپرده شد. الخلیلی اشاره کرده که او ;خرج المسند على الصحيحين; (مسندی بر اساس صحیحین تدوین کرد).&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/101004?volumeNumber=1&amp;sectionNumber=1&amp;pageNumber=425 ر.ک: سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر، ج1، ص425-426]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابومحمد حسن بن محمد بن حسن بن علی بغدادی خلال سرانجام در ماه جمادی الاولی سال 439 هجری قمری (1047 میلادی) درگذشت.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/101004?volumeNumber=1&amp;sectionNumber=1&amp;pageNumber=425 ر.ک: سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر، ج1، ص425-426]&lt;/ref&gt; برخی منابع سال 438 هجری را نیز ذکر کرده‌اند.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt; او حدود 87 سال عمر کرد و در بغداد به خاک سپرده شد. الخلیلی اشاره کرده که او ;خرج المسند على الصحيحين; (مسندی بر اساس صحیحین تدوین کرد).&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/101004?volumeNumber=1&amp;sectionNumber=1&amp;pageNumber=425 ر.ک: سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر، ج1، ص425-426]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>أمالی - کتابی شامل مجالس و درس‌های او در حدیث&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#</ins>أمالی - کتابی شامل مجالس و درس‌های او در حدیث&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#</ins>المسند - کتابی که بر اساس صحیحین تدوین کرده بود&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/101004?volumeNumber=1&amp;sectionNumber=1&amp;pageNumber=425 ر.ک: سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر، ج1، ص425-426]&lt;/ref&gt; نسخه‌ای از کتاب ;أمالی; او در کتابخانه ظاهریه دمشق موجود است که مربوط به قرن 7 هجری است.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>المسند - کتابی که بر اساس صحیحین تدوین کرده بود&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/101004?volumeNumber=1&amp;sectionNumber=1&amp;pageNumber=425 ر.ک: سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر، ج1، ص425-426]&lt;/ref&gt; نسخه‌ای از کتاب ;أمالی; او در کتابخانه ظاهریه دمشق موجود است که مربوط به قرن 7 هجری است.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 ر.ک: سزگین، فواد، ج1، ص350]&lt;/ref&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># أخبارالثُقلاء (که آن را به روش محدّثان نوشته است)؛</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># طبقات‌المعبّرين، در شرح احوال 7500 خواب‌گزار، که به خلال منسوب است. </ins>او در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این کتاب خواب‌گزاران را به پانزده گروه تقسیم کرده است؛ شامل: انبیا، صحابیان، تابعین، فقها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگران؛</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># المجالس العشر، که در واقع امالى یا مجلس‌هاى حدیثى او بوده </ins>است&lt;ref&gt;ر.ک: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابراهیمی کوشالی، مقداد، ج15، ص818-819</ins>&lt;/ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‏</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگینامه </del>او در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منابع معتبر تاریخی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رجالی ثبت شده </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از جمله تاریخ بغداد (جلد 7، صفحه 425)، تذکرة الحفاظ ذهبی (صفحات 1109-1110)، شذرات الذهب ابن عماد (جلد 3، صفحه 262) و معجم المؤلفین کحاله (جلد 3، صفحه 280).</del>&lt;ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://noorlib.ir/book/view/11605?volumeNumber=1&amp;amp;sectionNumber=1&amp;amp;pageNumber=350 </del>ر.ک: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سزگین، فواد، ج1، ص350]</del>&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-823446:rev-823447 --> </table>

Hbaghizadeh