https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C ابوسهل مسیحی، عیسی بن یحیی - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-30T23:29:15Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C&diff=692556&oldid=prev A-esmaili: جایگزینی متن - '&#8629;&#8629;|' به ' |' 2023-10-29T07:16:56Z <p>جایگزینی متن - &#039;↵↵|&#039; به &#039; |&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مسيحي، ابوسهل</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مسيحي، ابوسهل</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام پدر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام پدر  </div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-611288:rev-692556 --> </table> A-esmaili https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C&diff=611288&oldid=prev Hbaghizadeh: /* وابسته‌ها */ 2022-11-03T16:17:58Z <p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابسته‌ها</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۴۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l106">خط ۱۰۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ریاضیدانان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ریاضیدانان]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:منجمان]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آذر(1400)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آذر(1400)]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-601230:rev-611288 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C&diff=601230&oldid=prev Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - ' ' به ' ' 2022-09-02T11:48:27Z <p>جایگزینی متن - &#039; &#039; به &#039; &#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۱۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l63">خط ۶۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وفات==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وفات==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اطلاعی از سال و مکان درگذشت وی در دست نیست. ووستنفلد، درگذشت ابوسهل را 390ق برابر با 1000م دانسته است و بسیاری از معاصران از آن پیروی کرده‌اند که نادرست است؛ چه، ابوسهل پس از 399ق، کتاب‌هایی را برای ابوالعباس مأمون نوشته است. دیگر معاصرانی که درگذشت وی را 400-401ق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>برابر با 1010م آورده‌اند، تنها بر پایه نوشته نظامی عروضی سخن رانده‌اند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اطلاعی از سال و مکان درگذشت وی در دست نیست. ووستنفلد، درگذشت ابوسهل را 390ق برابر با 1000م دانسته است و بسیاری از معاصران از آن پیروی کرده‌اند که نادرست است؛ چه، ابوسهل پس از 399ق، کتاب‌هایی را برای ابوالعباس مأمون نوشته است. دیگر معاصرانی که درگذشت وی را 400-401ق برابر با 1010م آورده‌اند، تنها بر پایه نوشته نظامی عروضی سخن رانده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-598361:rev-601230 --> </table> Hbaghizadeh@noornet.net https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C&diff=598361&oldid=prev Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ني ' به 'نی' 2022-09-01T07:02:22Z <p>جایگزینی متن - &#039;ني &#039; به &#039;نی&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام‎های دیگر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام‎های دیگر  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| data-type=&quot;authorOtherNames&quot; |ابو سهل مسيحي عيسي بن يحيي <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جرجاني </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| data-type=&quot;authorOtherNames&quot; |ابو سهل مسيحي عيسي بن يحيي <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جرجانی</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مسيحي، ابوسهل</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مسيحي، ابوسهل</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-573464:rev-598361 --> </table> Hbaghizadeh@noornet.net https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C&diff=573464&oldid=prev Hbaghizadeh@noornet.net: /* وابسته‌ها */ 2022-02-02T12:21:41Z <p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابسته‌ها</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۵۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l105">خط ۱۰۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ریاضیدانان]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آذر(1400)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آذر(1400)]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-564124:rev-573464 --> </table> Hbaghizadeh@noornet.net https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C&diff=564124&oldid=prev Hbaghizadeh@noornet.net: /* وابسته‌ها */ 2021-12-21T07:49:48Z <p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابسته‌ها</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l105">خط ۱۰۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دی </del>(1400)]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آذر</ins>(1400)]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-563566:rev-564124 --> </table> Hbaghizadeh@noornet.net https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C&diff=563566&oldid=prev Hbaghizadeh@noornet.net: /* وابسته‌ها */ 2021-12-17T11:28:56Z <p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابسته‌ها</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۴:۵۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l105">خط ۱۰۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقالات جدید</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دی (1400)</ins>]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-563565:rev-563566 --> </table> Hbaghizadeh@noornet.net https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C&diff=563565&oldid=prev Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۲۷ 2021-12-17T11:27:55Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۴:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام پدر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام پدر  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| data-type=&quot;authorfatherName&quot; |</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| data-type=&quot;authorfatherName&quot; |<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یحیی</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|متولد  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|متولد  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| data-type=&quot;authorbirthDate&quot; |360ق  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| data-type=&quot;authorbirthDate&quot; |<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حدود </ins>360ق  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|محل تولد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|محل تولد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| data-type=&quot;authorBirthPlace&quot; |</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| data-type=&quot;authorBirthPlace&quot; |<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جرجان</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|رحلت  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|رحلت  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| data-type=&quot;authorDeathDate&quot; |<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">452ق </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| data-type=&quot;authorDeathDate&quot; |<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از 400ق </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|اساتید</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|اساتید</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l40">خط ۴۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابوسهل عیسی بن یحیی مسیحی جرجانی''' (وفات: پس از 400ق/1010م)، پزشک، فیلسوف، ستاره‌شناس و ریاضی‌دان ایرانی.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابوسهل عیسی بن یحیی مسیحی جرجانی''' (وفات: پس از 400ق/1010م)، پزشک، فیلسوف، ستاره‌شناس و ریاضی‌دان ایرانی.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زادروز، زادگاه و مذهب</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولادت</ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از زندگی وی آگاهی اندکی در دست است. عمده‌ترین مأخذ درباره ابوسهل روایتی است که نظامی عروضی آورده است. این داستان باآنکه توسط مورخان بعدی تکرار شده و نیز بسیاری از معاصران به آن استناد کرده‌اند، با دیگر رویدادهای تاریخی آن دوره چندان سازگار نیست.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از زندگی وی آگاهی اندکی در دست است. عمده‌ترین مأخذ درباره ابوسهل روایتی است که نظامی عروضی آورده است. این داستان باآنکه توسط مورخان بعدی تکرار شده و نیز بسیاری از معاصران به آن استناد کرده‌اند، با دیگر رویدادهای تاریخی آن دوره چندان سازگار نیست.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیهقی، ابوسهل را در زمره مسیحیان آورده و گفته است که او به پرستش‌گاه‌های مسیحیان نمی‌رفت و در خانه خویش عبادت می‌کرد. ابوسهل در جرجان زاده شد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیهقی، ابوسهل را در زمره مسیحیان آورده و گفته است که او به پرستش‌گاه‌های مسیحیان نمی‌رفت و در خانه خویش عبادت می‌کرد. ابوسهل در جرجان زاده شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحصیل</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحصیلات</ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی سال‌های نخست زندگی خود را در بغداد گذراند و هم در آنجا به فراگیری دانش‌های زمان خود پرداخت.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی سال‌های نخست زندگی خود را در بغداد گذراند و هم در آنجا به فراگیری دانش‌های زمان خود پرداخت.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==در جوار حاکمان==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==در جوار حاکمان==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ازآنجاکه ابوسهل کتابی برای اسپهبد مرزبان بن رستم بن شروین - از امیران آل باوند - نوشته، می‌توان گفت که وی زمانی (پیش از 389ق) نزد مرزبان که مدتی بر فریم و شهریارکوه فرمان می‌راند، به سر برده است. ابوسهل سپس به گرگانج رفت و به دربار ابوعلی مأمون بن محمد خوارزمشاه راه یافت و به‌زودی به مقامی بلند رسید. ازآنجاکه ابوسهل کتاب‌هایی برای این فرمانروا، ابوالحسن سهیلی (سهلی) - وزیر مأمونیان تا حدود 404ق - و ابوالعباس مأمون بن مأمون (حکومت‌ 399-407ق) نوشته است، می‌توان پنداشت که وی پس از رفتن به گرگانج دست‌کم تا 400ق در آن شهر و در دربار مأمونیان بوده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ازآنجاکه ابوسهل کتابی برای اسپهبد مرزبان بن رستم بن شروین - از امیران آل باوند - نوشته، می‌توان گفت که وی زمانی (پیش از 389ق) نزد مرزبان که مدتی بر فریم و شهریارکوه فرمان می‌راند، به سر برده است. ابوسهل سپس به گرگانج رفت و به دربار ابوعلی مأمون بن محمد خوارزمشاه راه یافت و به‌زودی به مقامی بلند رسید. ازآنجاکه ابوسهل کتاب‌هایی برای این فرمانروا، ابوالحسن سهیلی (سهلی) - وزیر مأمونیان تا حدود 404ق - و ابوالعباس مأمون بن مأمون (حکومت‌ 399-407ق) نوشته است، می‌توان پنداشت که وی پس از رفتن به گرگانج دست‌کم تا 400ق در آن شهر و در دربار مأمونیان بوده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==وفات==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اطلاعی از سال و مکان درگذشت وی در دست نیست. ووستنفلد، درگذشت ابوسهل را 390ق/1000م دانسته است و بسیاری از معاصران از آن پیروی کرده‌اند که نادرست است؛ چه، ابوسهل پس از 399ق، کتاب‌هایی را برای ابوالعباس مأمون نوشته است. دیگر معاصرانی که درگذشت وی را 400-401ق آورده‌اند، تنها بر پایه نوشته نظامی عروضی سخن رانده‌اند.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==جایگاه نظریات و روابط علمی ابوسهل==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==جایگاه نظریات و روابط علمی ابوسهل==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الف)- در پزشکی و فلسفه: برخی از تاریخ‌نگاران که پزشکانی بنام نیز بوده‌اند و نیز بسیاری از معاصران، ابوسهل را استاد ابن ‌سینا در پزشکی دانسته یا به شهرت این انتساب اشاره کرده‌اند، اما ابن ‌سینا درباره فراگیری پزشکی از کسی نام نبرده و تنها گفته است: «ازآنجاکه این دانش چندان دشوار نیست، من در اندک مدتی بر همه آن آگاه شدم».</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الف)- در پزشکی و فلسفه: برخی از تاریخ‌نگاران که پزشکانی بنام نیز بوده‌اند و نیز بسیاری از معاصران، ابوسهل را استاد ابن ‌سینا در پزشکی دانسته یا به شهرت این انتساب اشاره کرده‌اند، اما ابن ‌سینا درباره فراگیری پزشکی از کسی نام نبرده و تنها گفته است: «ازآنجاکه این دانش چندان دشوار نیست، من در اندک مدتی بر همه آن آگاه شدم».</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بسیاری بر چیره‌دستی او در پزشکی تأکید داشته و حتی برخی او را برتر از ابن ‌سینا دانسته‌اند. قطب‌الدین شیرازی در جای‌جای کتاب بزرگ خود «التحفة السعدية» که شرحی مفصل بر قانون ابن ‌سینا، همراه با تحلیل و مقایسه آن با آرای پزشکان و فیلسوفان دیگر است، از نظریات ابوسهل بیش از آرای دیگر دانشمندان سود جسته و در برخی جاها نظر وی را بر آرای ابن‌ سینا و دیگران ترجیح داده است. البته گاه نیز نظر ابوسهل را به‌کلی رد کرده است و از سخنان وی برمی‌آید که ابوسهل در برخی موارد نظریاتی داشته که منحصر به خود وی بوده است.‌ پزشکان بنام دیگری نیز از آرای وی بهره گرفته‌اند که از آن میان می‌توان به نفیس بن عوض کرمانی اشاره کرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بسیاری بر چیره‌دستی او در پزشکی تأکید داشته و حتی برخی او را برتر از ابن ‌سینا دانسته‌اند. قطب‌الدین شیرازی در جای‌جای کتاب بزرگ خود «التحفة السعدية» که شرحی مفصل بر قانون ابن ‌سینا، همراه با تحلیل و مقایسه آن با آرای پزشکان و فیلسوفان دیگر است، از نظریات ابوسهل بیش از آرای دیگر دانشمندان سود جسته و در برخی جاها نظر وی را بر آرای ابن‌ سینا و دیگران ترجیح داده است. البته گاه نیز نظر ابوسهل را به‌کلی رد کرده است و از سخنان وی برمی‌آید که ابوسهل در برخی موارد نظریاتی داشته که منحصر به خود وی بوده است.‌ پزشکان بنام دیگری نیز از آرای وی بهره گرفته‌اند که از آن میان می‌توان به نفیس بن عوض کرمانی اشاره کرد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوسهل، در فلسفه نیز جایگاهی ویژه داشت. فخر رازی وی را در زمره بزرگ‌ترین فیلسوفان دنیای اسلام آورده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوسهل، در فلسفه نیز جایگاهی ویژه داشت. فخر رازی وی را در زمره بزرگ‌ترین فیلسوفان دنیای اسلام آورده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ب)- در نجوم و ریاضیات: از ابوسهل کتابی در ریاضیات و ستاره‌شناسی به دست ما نرسیده است، اما با توجه به سخنان ابن ‌سینا و نامه‌هایی که ابوسهل برای بیرونی نوشته، می‌توان دریافت که ابوسهل بر این دانش‌ها نیز آگاهی گسترده‌ای داشته است. ابن ‌سینا در پیشگفتار «رسالة في الزاوية»، نوشته است: میان من و شیخ (ابوسهل) پژوهش مبادی هندسه (یا کتاب مبادی هندسه ابوسهل)، درباره زاویه سخنی رفت. اکنون آن سخنم را در رساله‌ای گرد آورده و از او خواهانم که آن را نقد و ارزیابی کند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ب)- در نجوم و ریاضیات: از ابوسهل کتابی در ریاضیات و ستاره‌شناسی به دست ما نرسیده است، اما با توجه به سخنان ابن ‌سینا و نامه‌هایی که ابوسهل برای بیرونی نوشته، می‌توان دریافت که ابوسهل بر این دانش‌ها نیز آگاهی گسترده‌ای داشته است. ابن ‌سینا در پیشگفتار «رسالة في الزاوية»، نوشته است: میان من و شیخ (ابوسهل) پژوهش مبادی هندسه (یا کتاب مبادی هندسه ابوسهل)، درباره زاویه سخنی رفت. اکنون آن سخنم را در رساله‌ای گرد آورده و از او خواهانم که آن را نقد و ارزیابی کند.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با توجه به این سخنان می‌توان پنداشت که ابوسهل در ریاضیات برتر از ابن ‌سینا و احتمالاً استاد وی بوده است. افزون بر این، ابوسهل 12 کتاب در ریاضیات، ستاره‌شناسی و... برای بیرونی نوشته است. بر همین پایه برخی از معاصران،‌ ابوسهل را استاد بیرونی شمرده‌اند،‌ اما بیرونی باآنکه چند بار در آثار خود از ابوسهل نام برده و به مکاتبات خود با او اشاره کرده، اما از او به‌عنوان استاد خود یاد نکرده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با توجه به این سخنان می‌توان پنداشت که ابوسهل در ریاضیات برتر از ابن ‌سینا و احتمالاً استاد وی بوده است. افزون بر این، ابوسهل 12 کتاب در ریاضیات، ستاره‌شناسی و... برای بیرونی نوشته است. بر همین پایه برخی از معاصران،‌ ابوسهل را استاد بیرونی شمرده‌اند،‌ اما بیرونی باآنکه چند بار در آثار خود از ابوسهل نام برده و به مکاتبات خود با او اشاره کرده، اما از او به‌عنوان استاد خود یاد نکرده است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==وفات==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اطلاعی از سال و مکان درگذشت وی در دست نیست. ووستنفلد، درگذشت ابوسهل را 390ق برابر با 1000م دانسته است و بسیاری از معاصران از آن پیروی کرده‌اند که نادرست است؛ چه، ابوسهل پس از 399ق، کتاب‌هایی را برای ابوالعباس مأمون نوشته است. دیگر معاصرانی که درگذشت وی را 400-401ق  برابر با 1010م آورده‌اند، تنها بر پایه نوشته نظامی عروضی سخن رانده‌اند.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l80">خط ۸۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references/&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1378.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.cgie.org.ir/fa/article/226665/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C </ins>دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1378.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-563532:rev-563565 --> </table> Hbaghizadeh@noornet.net https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C&diff=563532&oldid=prev Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۰۷ 2021-12-17T10:07:15Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۳۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l89">خط ۸۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابسته‌ها}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابسته‌ها}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[المأة في الطب]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کتاب تشریح بدن الإنسان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[الطب الکلی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[المأة في الطب (يکصد گفتار ابو سهل مسيحي)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مجموعه رسائل متفرقه طبية]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات جدید]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات جدید]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-563476:rev-563532 --> </table> Hbaghizadeh@noornet.net https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C&diff=563476&oldid=prev Yqorbani@noornet.net: صفحه‌ای تازه حاوی «<div class="wikiInfo"> ابوسهل مسیحی، عیسی بن یحیی {| class="wikitabl...» ایجاد کرد 2021-12-16T09:32:11Z <p>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;div class=&quot;wikiInfo&quot;&gt; <a href="/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:NUR03062.jpg" title="پرونده:NUR03062.jpg">بندانگشتی|ابوسهل مسیحی، عیسی بن یحیی</a> {| class=&quot;wikitabl...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&lt;div class=&quot;wikiInfo&quot;&gt;<br /> [[پرونده:NUR03062.jpg|بندانگشتی|ابوسهل مسیحی، عیسی بن یحیی]]<br /> {| class=&quot;wikitable aboutAuthorTable&quot; style=&quot;text-align:Right&quot; |+ |<br /> |-<br /> ! نام!! data-type=&quot;authorName&quot; |ابوسهل مسیحی، عیسی بن یحیی<br /> |-<br /> |نام‎های دیگر <br /> | data-type=&quot;authorOtherNames&quot; |ابو سهل مسيحي عيسي بن يحيي جرجاني <br /> <br /> مسيحي، ابوسهل<br /> <br /> |-<br /> |نام پدر <br /> | data-type=&quot;authorfatherName&quot; |<br /> |-<br /> |متولد <br /> | data-type=&quot;authorbirthDate&quot; |360ق <br /> |-<br /> |محل تولد<br /> | data-type=&quot;authorBirthPlace&quot; |<br /> |-<br /> |رحلت <br /> | data-type=&quot;authorDeathDate&quot; |452ق <br /> |-<br /> |اساتید<br /> | data-type=&quot;authorTeachers&quot; |<br /> |-<br /> |برخی آثار<br /> | data-type=&quot;authorWritings&quot; |[[الطب الکلي]]<br /> <br /> [[الماه في الطب]]<br /> <br /> [[تشريح بدن الانسان]]<br /> |- class=&quot;articleCode&quot;<br /> |کد مؤلف<br /> | data-type=&quot;authorCode&quot; |AUTHORCODE03062AUTHORCODE<br /> |}<br /> &lt;/div&gt;<br /> <br /> '''ابوسهل عیسی بن یحیی مسیحی جرجانی''' (وفات: پس از 400ق/1010م)، پزشک، فیلسوف، ستاره‌شناس و ریاضی‌دان ایرانی.<br /> <br /> ==زادروز، زادگاه و مذهب==<br /> از زندگی وی آگاهی اندکی در دست است. عمده‌ترین مأخذ درباره ابوسهل روایتی است که نظامی عروضی آورده است. این داستان باآنکه توسط مورخان بعدی تکرار شده و نیز بسیاری از معاصران به آن استناد کرده‌اند، با دیگر رویدادهای تاریخی آن دوره چندان سازگار نیست.<br /> بیهقی، ابوسهل را در زمره مسیحیان آورده و گفته است که او به پرستش‌گاه‌های مسیحیان نمی‌رفت و در خانه خویش عبادت می‌کرد. ابوسهل در جرجان زاده شد.<br /> <br /> ==تحصیل==<br /> وی سال‌های نخست زندگی خود را در بغداد گذراند و هم در آنجا به فراگیری دانش‌های زمان خود پرداخت.<br /> <br /> ==در جوار حاکمان==<br /> ازآنجاکه ابوسهل کتابی برای اسپهبد مرزبان بن رستم بن شروین - از امیران آل باوند - نوشته، می‌توان گفت که وی زمانی (پیش از 389ق) نزد مرزبان که مدتی بر فریم و شهریارکوه فرمان می‌راند، به سر برده است. ابوسهل سپس به گرگانج رفت و به دربار ابوعلی مأمون بن محمد خوارزمشاه راه یافت و به‌زودی به مقامی بلند رسید. ازآنجاکه ابوسهل کتاب‌هایی برای این فرمانروا، ابوالحسن سهیلی (سهلی) - وزیر مأمونیان تا حدود 404ق - و ابوالعباس مأمون بن مأمون (حکومت‌ 399-407ق) نوشته است، می‌توان پنداشت که وی پس از رفتن به گرگانج دست‌کم تا 400ق در آن شهر و در دربار مأمونیان بوده است.<br /> <br /> ==وفات==<br /> اطلاعی از سال و مکان درگذشت وی در دست نیست. ووستنفلد، درگذشت ابوسهل را 390ق/1000م دانسته است و بسیاری از معاصران از آن پیروی کرده‌اند که نادرست است؛ چه، ابوسهل پس از 399ق، کتاب‌هایی را برای ابوالعباس مأمون نوشته است. دیگر معاصرانی که درگذشت وی را 400-401ق آورده‌اند، تنها بر پایه نوشته نظامی عروضی سخن رانده‌اند.<br /> <br /> ==جایگاه نظریات و روابط علمی ابوسهل==<br /> الف)- در پزشکی و فلسفه: برخی از تاریخ‌نگاران که پزشکانی بنام نیز بوده‌اند و نیز بسیاری از معاصران، ابوسهل را استاد ابن ‌سینا در پزشکی دانسته یا به شهرت این انتساب اشاره کرده‌اند، اما ابن ‌سینا درباره فراگیری پزشکی از کسی نام نبرده و تنها گفته است: «ازآنجاکه این دانش چندان دشوار نیست، من در اندک مدتی بر همه آن آگاه شدم».<br /> بسیاری بر چیره‌دستی او در پزشکی تأکید داشته و حتی برخی او را برتر از ابن ‌سینا دانسته‌اند. قطب‌الدین شیرازی در جای‌جای کتاب بزرگ خود «التحفة السعدية» که شرحی مفصل بر قانون ابن ‌سینا، همراه با تحلیل و مقایسه آن با آرای پزشکان و فیلسوفان دیگر است، از نظریات ابوسهل بیش از آرای دیگر دانشمندان سود جسته و در برخی جاها نظر وی را بر آرای ابن‌ سینا و دیگران ترجیح داده است. البته گاه نیز نظر ابوسهل را به‌کلی رد کرده است و از سخنان وی برمی‌آید که ابوسهل در برخی موارد نظریاتی داشته که منحصر به خود وی بوده است.‌ پزشکان بنام دیگری نیز از آرای وی بهره گرفته‌اند که از آن میان می‌توان به نفیس بن عوض کرمانی اشاره کرد.<br /> ابوسهل، در فلسفه نیز جایگاهی ویژه داشت. فخر رازی وی را در زمره بزرگ‌ترین فیلسوفان دنیای اسلام آورده است.<br /> <br /> ب)- در نجوم و ریاضیات: از ابوسهل کتابی در ریاضیات و ستاره‌شناسی به دست ما نرسیده است، اما با توجه به سخنان ابن ‌سینا و نامه‌هایی که ابوسهل برای بیرونی نوشته، می‌توان دریافت که ابوسهل بر این دانش‌ها نیز آگاهی گسترده‌ای داشته است. ابن ‌سینا در پیشگفتار «رسالة في الزاوية»، نوشته است: میان من و شیخ (ابوسهل) پژوهش مبادی هندسه (یا کتاب مبادی هندسه ابوسهل)، درباره زاویه سخنی رفت. اکنون آن سخنم را در رساله‌ای گرد آورده و از او خواهانم که آن را نقد و ارزیابی کند.<br /> با توجه به این سخنان می‌توان پنداشت که ابوسهل در ریاضیات برتر از ابن ‌سینا و احتمالاً استاد وی بوده است. افزون بر این، ابوسهل 12 کتاب در ریاضیات، ستاره‌شناسی و... برای بیرونی نوشته است. بر همین پایه برخی از معاصران،‌ ابوسهل را استاد بیرونی شمرده‌اند،‌ اما بیرونی باآنکه چند بار در آثار خود از ابوسهل نام برده و به مکاتبات خود با او اشاره کرده، اما از او به‌عنوان استاد خود یاد نکرده است.<br /> <br /> ==آثار==<br /> # أصناف العلوم الحكمية؛<br /> # رسالة الأدوية؛<br /> # أركان العالم؛<br /> # أصول علم النبض؛<br /> # إظهار حكمة الله تعالی في خلق الإنسان؛<br /> # تحقيق أمر الوباء والاحتراز عنه وإصلاحه إذا وقع (یا به‌اختصار في الوباء)؛<br /> # تحقيق سوء المزاج ما هو وكم أصنافه؛<br /> # تلخيص السماء والعالم؛<br /> # الطب الكلّي؛<br /> # فوائد في الشعر يا فوائد من قول عيسي بن يحيی المسيحي في الشعر؛<br /> # المائة في صناعة الطب؛<br /> # رسالة في ماهية الجدري وتدبيره؛<br /> # مبادئ الموجودات الطبيعية؛<br /> # نوادر الحكماء.<br /> <br /> افزون بر اینها، ابوسهل بر کتابی با عنوان «الخطب» که مؤلف آن ناشناخته است، تلخیصی نوشته بوده است که بخشی از آن توسط ابواسحاق بن عسال، معروف به مؤتمن در بخش سوم «مجموع أصول ‌الدين ومسموع محصول اليقين» نقل و شرح شده است&lt;ref&gt;ر.ک: کرامتی، یونس، ج5، ص574-578&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1378.<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:زندگی‌نامه]]<br /> [[رده:مقالات جدید]]</div> Yqorbani@noornet.net