https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B7%DB%8C%D8%A8_%D9%84%D8%BA%D9%88%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C 2026-07-01T02:48:42Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B7%DB%8C%D8%A8_%D9%84%D8%BA%D9%88%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C&diff=827258&oldid=prev 2026-06-06T18:55:40Z

<p>added <a href="/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87%E2%80%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86" title="رده:واژه‌‌شناسان">Category:واژه‌‌شناسان</a> using <a href="/w/index.php?title=%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:Gadget-HotCat&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="راهنما:Gadget-HotCat (صفحه وجود ندارد)">HotCat</a></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۲۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l108">خط ۱۰۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مؤلفین-خرداد]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مؤلفین-خرداد]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیبان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیبان]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:واژه‌‌شناسان]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-827257:rev-827258 --> </table>

Mkheradmand110 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B7%DB%8C%D8%A8_%D9%84%D8%BA%D9%88%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C&diff=827257&oldid=prev 2026-06-06T18:55:18Z

<p>added <a href="/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86" title="رده:ادیبان">Category:ادیبان</a> using <a href="/w/index.php?title=%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:Gadget-HotCat&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="راهنما:Gadget-HotCat (صفحه وجود ندارد)">HotCat</a></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۲۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l107">خط ۱۰۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی شده2 خرداد 1405]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی شده2 خرداد 1405]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مؤلفین-خرداد]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مؤلفین-خرداد]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادیبان]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-827246:rev-827257 --> </table>

Mkheradmand110 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B7%DB%8C%D8%A8_%D9%84%D8%BA%D9%88%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C&diff=827246&oldid=prev 2026-06-06T18:17:52Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۴۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l63">خط ۶۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===رقابت علمی با ابن خالویه===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===رقابت علمی با ابن خالویه===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میان ابوالطیب و ابن خالویه (دیگر لغوی مشهور عصر) رقابت و گاه خصومتی علمی درگرفت.&lt;ref name=&quot;ibrahim&quot; /&gt; ابن قارح (شاگرد ابوالطیب) نقل کرده است:&lt;ref name=&quot;azhad&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میان ابوالطیب و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن خالویه، حسین بن احمد|</ins>ابن خالویه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(دیگر لغوی مشهور عصر) رقابت و گاه خصومتی علمی درگرفت.&lt;ref name=&quot;ibrahim&quot; /&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن قارح‌، على‌ بن‌ منصور|</ins>ابن قارح<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(شاگرد ابوالطیب) نقل کرده است:&lt;ref name=&quot;azhad&quot; /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«ابو علی صقلی به من گفت: در مجلس ابن خالویه بودم که نامه‌ای از سوی سیف‌الدوله حاوی مسائل لغوی برای او رسید. ابن خالویه مضطرب شد و به کتابخانه رفت و کتاب‌های لغت را بیرون آورد و میان شاگردانش تقسیم کرد تا برای پاسخ جستجو کنند. من او را رها کردم و نزد ابوالطیب لغوی رفتم. او نشسته بود و همان مسائل به او نیز رسیده بود. قلم سرخ‌رنگی در دست داشت و بی‌درنگ به همه مسائل پاسخ داد و چیزی از پاسخ خود تغییر نکرد؛ این نشانه تسلط و توانایی او در پاسخگویی بود.»</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«ابو علی صقلی به من گفت: در مجلس ابن خالویه بودم که نامه‌ای از سوی سیف‌الدوله حاوی مسائل لغوی برای او رسید. ابن خالویه مضطرب شد و به کتابخانه رفت و کتاب‌های لغت را بیرون آورد و میان شاگردانش تقسیم کرد تا برای پاسخ جستجو کنند. من او را رها کردم و نزد ابوالطیب لغوی رفتم. او نشسته بود و همان مسائل به او نیز رسیده بود. قلم سرخ‌رنگی در دست داشت و بی‌درنگ به همه مسائل پاسخ داد و چیزی از پاسخ خود تغییر نکرد؛ این نشانه تسلط و توانایی او در پاسخگویی بود.»</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالعلاء معری نیز در رسالة الغفران به این رقابت اشاره کرده است.&lt;ref name=&quot;tanukhi&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوالعلاء معری، احمد بن عبدالله|</ins>ابوالعلاء معری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز در رسالة الغفران به این رقابت اشاره کرده است.&lt;ref name=&quot;tanukhi&quot; /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===شهادت===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===شهادت===</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-827245:rev-827246 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B7%DB%8C%D8%A8_%D9%84%D8%BA%D9%88%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C&diff=827245&oldid=prev 2026-06-06T18:15:29Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۴۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l42">خط ۴۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابوالطیب عبدالواحد بن علی لغوی''' (متوفی ۳۵۱ قمری)، لغت‌شناس، ادیب و نحوی برجسته عرب در سده چهارم هجری بود. او را «حجة العرب» (حجت عربها) لقب داده‌اند. ابوالطیب در زادگاهش «عسکر مکرم» نزد دانشمندانی چون ابواحمد و ابو هلال عسکری رشد یافت، سپس به بغداد رفت و نزد ابوعمر زاهد (غلام ثعلب) و محمد بن یحیی صولی به فراگیری لغت و ادب پرداخت. او بعدها به حلب مهاجرت کرد و در آنجا با دانشمندانی چون ابن خالویه به رقابت علمی پرداخت. ابوالطیب سرانجام در حمله «دمستق» (فرمانده رومی) به حلب در سال ۳۵۱ قمری به همراه پدرش به شهادت رسید. بسیاری از آثار او در این حمله از بین رفت، اما کتاب‌های «[[مراتب النحويين|مراتب النحویین]]»، «[[الإبدال]]»، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الأضداد </del>فی کلام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">العرب» </del>و «[[شجر الدر في تداخل الکلام بالمعاني المختلفة|شجر الدر]]» از او بر جای مانده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابوالطیب عبدالواحد بن علی لغوی''' (متوفی ۳۵۱ قمری)، لغت‌شناس، ادیب و نحوی برجسته عرب در سده چهارم هجری بود. او را «حجة العرب» (حجت عربها) لقب داده‌اند. ابوالطیب در زادگاهش «عسکر مکرم» نزد دانشمندانی چون ابواحمد و ابو هلال عسکری رشد یافت، سپس به بغداد رفت و نزد ابوعمر زاهد (غلام ثعلب) و محمد بن یحیی صولی به فراگیری لغت و ادب پرداخت. او بعدها به حلب مهاجرت کرد و در آنجا با دانشمندانی چون ابن خالویه به رقابت علمی پرداخت. ابوالطیب سرانجام در حمله «دمستق» (فرمانده رومی) به حلب در سال ۳۵۱ قمری به همراه پدرش به شهادت رسید. بسیاری از آثار او در این حمله از بین رفت، اما کتاب‌های «[[مراتب النحويين|مراتب النحویین]]»، «[[الإبدال]]»، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الأضداد في كلام العرب|الأضداد </ins>فی کلام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">العرب]]» </ins>و «[[شجر الدر في تداخل الکلام بالمعاني المختلفة|شجر الدر]]» از او بر جای مانده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت و نسب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت و نسب==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l48">خط ۴۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تحصیلات و اساتید==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تحصیلات و اساتید==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالطیب تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش عسکر مکرم گذراند. این شهر در آن زمان مهد علم و دانش بود و دانشمندانی چون ابواحمد عسکری (صاحب کتاب شرح ما یقع فیه التصحیف و التحریف) و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابو هلال </del>عسکری (صاحب کتاب‌های الصناعتین و جمهرة الأمثال) از آن برخاسته بودند.&lt;ref name=&quot;tanukhi&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالطیب تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش عسکر مکرم گذراند. این شهر در آن زمان مهد علم و دانش بود و دانشمندانی چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عسکری، ابواحمد|</ins>ابواحمد عسکری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(صاحب کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شرح ما يقع فيه التصحيف و التحريف|</ins>شرح ما یقع فیه التصحیف و التحریف<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عسکری، حسن بن عبدالله|ابوهلال </ins>عسکری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(صاحب کتاب‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[الصناعتین؛ الكتابة و الشعر|</ins>الصناعتین<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>جمهرة الأمثال<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) از آن برخاسته بودند.&lt;ref name=&quot;tanukhi&quot; /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از تکمیل مقدمات، برای کسب علوم عالی به بغداد، پایتخت خلافت اسلامی، مهاجرت کرد.&lt;ref name=&quot;ibrahim&quot;&gt;ابراهیم، محمد ابوالفضل، مراتب النحویین، ص۸&lt;/ref&gt; در بغداد نزد استادان بزرگی زانو زد:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از تکمیل مقدمات، برای کسب علوم عالی به بغداد، پایتخت خلافت اسلامی، مهاجرت کرد.&lt;ref name=&quot;ibrahim&quot;&gt;ابراهیم، محمد ابوالفضل، مراتب النحویین، ص۸&lt;/ref&gt; در بغداد نزد استادان بزرگی زانو زد:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ابوعمر زاهد (محمد بن عبدالواحد) مشهور به «غلام ثعلب» که امام عصر خود در علوم لغت و عربیت بود. ابوالطیب ملازم او شد و کتاب‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الفصیح» </del>ثعلب و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«إصلاح المنطق» </del>ابن سکیت را از او حفظ خواند.&lt;ref name=&quot;azhad&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ابوعمر زاهد (محمد بن عبدالواحد) مشهور به «غلام ثعلب» که امام عصر خود در علوم لغت و عربیت بود. ابوالطیب ملازم او شد و کتاب‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الفصيح|الفصیح]]» [[ثعلب، احمد بن یحیی|</ins>ثعلب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[اصلاح المنطق|إصلاح المنطق]]» [[ابن سکیت، یعقوب بن اسحاق|</ins>ابن سکیت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را از او حفظ خواند.&lt;ref name=&quot;azhad&quot; /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ابوبکر محمد بن یحیی صولی (متوفی ۳۳۶ ق) ادیب و نویسنده مشهور عصر خود. ابوالطیب نزد او کتاب‌های ادب و اخبار را فرا گرفت.&lt;ref name=&quot;azhad&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ابوبکر محمد بن یحیی صولی (متوفی ۳۳۶ ق) ادیب و نویسنده مشهور عصر خود. ابوالطیب نزد او کتاب‌های ادب و اخبار را فرا گرفت.&lt;ref name=&quot;azhad&quot; /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*دیگر استادان وی عبارتند از: ابو الفضل جعفر بن محمد بن بابتویه، عبدالقدوس بن احمد تستری، علی بن محمد خداشی و حسین بن ابی صالح.&lt;ref name=&quot;tanukhi&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*دیگر استادان وی عبارتند از: ابو الفضل جعفر بن محمد بن بابتویه، عبدالقدوس بن احمد تستری، علی بن محمد خداشی و حسین بن ابی صالح.&lt;ref name=&quot;tanukhi&quot; /&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l60">خط ۶۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از آنکه ابوالطیب در بغداد به مرتبه استادی رسید و شهرت یافت، به شهر حلب مهاجرت کرد. در آن زمان حلب تحت حکومت سیف‌الدوله حمدانی بود که حامی بزرگ شعر و ادب و دانشمندان به شمار می‌رفت.&lt;ref name=&quot;azhad&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از آنکه ابوالطیب در بغداد به مرتبه استادی رسید و شهرت یافت، به شهر حلب مهاجرت کرد. در آن زمان حلب تحت حکومت سیف‌الدوله حمدانی بود که حامی بزرگ شعر و ادب و دانشمندان به شمار می‌رفت.&lt;ref name=&quot;azhad&quot; /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در حلب، بزرگانی چون ابوالطیب متنبی، ابن خالویه، فارابی، کشاجم و ابن جنی گرد هم آمده بودند. ابوالطیب در این محیط علمی شکوفا شد و به دلیل تخصص ویژه‌اش در لغت، به «اللغوی» ملقب گشت.&lt;ref name=&quot;ibrahim&quot; /&gt; الموسوعة العربیة نیز او را از دانشمندان برجسته زبان عربی در قرن چهارم هجری معرفی کرده است.&lt;ref name=&quot;arabency&quot;&gt;[https://mail.arab-ency.com.sy/overview/7596 الموسوعة العربیة: أبو الطيب اللغوي (عبد الواحد بن علي-)]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در حلب، بزرگانی چون ابوالطیب متنبی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابن خالویه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسین بن احمد|ابن خالویه]]، [[</ins>فارابی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد بن محمد|فارابی]]، [[کشاجم، محمود بن حسین|</ins>کشاجم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن جنی، عثمان بن جنی|</ins>ابن جنی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>گرد هم آمده بودند. ابوالطیب در این محیط علمی شکوفا شد و به دلیل تخصص ویژه‌اش در لغت، به «اللغوی» ملقب گشت.&lt;ref name=&quot;ibrahim&quot; /&gt; الموسوعة العربیة نیز او را از دانشمندان برجسته زبان عربی در قرن چهارم هجری معرفی کرده است.&lt;ref name=&quot;arabency&quot;&gt;[https://mail.arab-ency.com.sy/overview/7596 الموسوعة العربیة: أبو الطيب اللغوي (عبد الواحد بن علي-)]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===رقابت علمی با ابن خالویه===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===رقابت علمی با ابن خالویه===</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l70">خط ۷۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===شهادت===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===شهادت===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در شب سه‌شنبه، هشتم ذی‌القعده سال ۳۵۱ هجری قمری (۹۶۲ میلادی)، «دمستق» (فرمانده رومیان) به حلب حمله کرد و شهر را غارت نمود.&lt;ref name=&quot;ibrahim&quot; /&gt; ابوالطیب در این حمله به همراه پدرش به شهادت رسید.&lt;ref name=&quot;cgie&quot;&gt;ارزنده، مهران، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۵&lt;/ref&gt; ابوالعلاء معری می‌گوید: «شکی نیست که بسیاری از کتاب‌ها و تألیفات او ضایع شد، زیرا رومیان او و پدرش را در فتح حلب کشتند.»&lt;ref name=&quot;ibrahim&quot; /&gt; الدرر السنیة نیز سال وفات او را ۳۵۱ هجری ثبت کرده است.&lt;ref name=&quot;dorar&quot;&gt;[https://dorar.net/arabia/5407 الدرر السنیة: أبو الطيب اللغوي (ت: 351 ه)]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در شب سه‌شنبه، هشتم ذی‌القعده سال ۳۵۱ هجری قمری (۹۶۲ میلادی)، «دمستق» (فرمانده رومیان) به حلب حمله کرد و شهر را غارت نمود.&lt;ref name=&quot;ibrahim&quot; /&gt; ابوالطیب در این حمله به همراه پدرش به شهادت رسید.&lt;ref name=&quot;cgie&quot;&gt;ارزنده، مهران، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۵&lt;/ref&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوالعلاء معری، احمد بن عبدالله|</ins>ابوالعلاء معری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>می‌گوید: «شکی نیست که بسیاری از کتاب‌ها و تألیفات او ضایع شد، زیرا رومیان او و پدرش را در فتح حلب کشتند.»&lt;ref name=&quot;ibrahim&quot; /&gt; الدرر السنیة نیز سال وفات او را ۳۵۱ هجری ثبت کرده است.&lt;ref name=&quot;dorar&quot;&gt;[https://dorar.net/arabia/5407 الدرر السنیة: أبو الطيب اللغوي (ت: 351 ه)]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-827244:rev-827245 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B7%DB%8C%D8%A8_%D9%84%D8%BA%D9%88%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C&diff=827244&oldid=prev 2026-06-06T18:10:35Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۴۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l42">خط ۴۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابوالطیب عبدالواحد بن علی لغوی''' (متوفی ۳۵۱ قمری)، لغت‌شناس، ادیب و نحوی برجسته عرب در سده چهارم هجری بود. او را «حجة العرب» (حجت عربها) لقب داده‌اند. ابوالطیب در زادگاهش «عسکر مکرم» نزد دانشمندانی چون ابواحمد و ابو هلال عسکری رشد یافت، سپس به بغداد رفت و نزد ابوعمر زاهد (غلام ثعلب) و محمد بن یحیی صولی به فراگیری لغت و ادب پرداخت. او بعدها به حلب مهاجرت کرد و در آنجا با دانشمندانی چون ابن خالویه به رقابت علمی پرداخت. ابوالطیب سرانجام در حمله «دمستق» (فرمانده رومی) به حلب در سال ۳۵۱ قمری به همراه پدرش به شهادت رسید. بسیاری از آثار او در این حمله از بین رفت، اما کتاب‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«مراتب النحویین»، «الإبدال»، </del>«الأضداد فی کلام العرب» و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«شجر الدر» </del>از او بر جای مانده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابوالطیب عبدالواحد بن علی لغوی''' (متوفی ۳۵۱ قمری)، لغت‌شناس، ادیب و نحوی برجسته عرب در سده چهارم هجری بود. او را «حجة العرب» (حجت عربها) لقب داده‌اند. ابوالطیب در زادگاهش «عسکر مکرم» نزد دانشمندانی چون ابواحمد و ابو هلال عسکری رشد یافت، سپس به بغداد رفت و نزد ابوعمر زاهد (غلام ثعلب) و محمد بن یحیی صولی به فراگیری لغت و ادب پرداخت. او بعدها به حلب مهاجرت کرد و در آنجا با دانشمندانی چون ابن خالویه به رقابت علمی پرداخت. ابوالطیب سرانجام در حمله «دمستق» (فرمانده رومی) به حلب در سال ۳۵۱ قمری به همراه پدرش به شهادت رسید. بسیاری از آثار او در این حمله از بین رفت، اما کتاب‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[مراتب النحويين|مراتب النحویین]]»، «[[الإبدال]]»، </ins>«الأضداد فی کلام العرب» و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[شجر الدر في تداخل الکلام بالمعاني المختلفة|شجر الدر]]» </ins>از او بر جای مانده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت و نسب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت و نسب==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-827235:rev-827244 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B7%DB%8C%D8%A8_%D9%84%D8%BA%D9%88%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C&diff=827235&oldid=prev 2026-06-06T18:06:02Z

<p>جایگزینی متن - &#039;ابو الطیب لغوی، عبد الواحد بن علی&#039; به &#039;ابوالطیب لغوی، عبدالواحد بن علی&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۳۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l88">خط ۸۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/80924?pageNumber=43 تنوخی، عزالدین بن امین، کتاب الإبدال، تألیف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابو الطیب </del>لغوی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبد الواحد </del>بن علی، دمشق: المجمع العلمي العربي، ۱۳۷۹ق/۱۹۶۰م.]  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/80924?pageNumber=43 تنوخی، عزالدین بن امین، کتاب الإبدال، تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالطیب </ins>لغوی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالواحد </ins>بن علی، دمشق: المجمع العلمي العربي، ۱۳۷۹ق/۱۹۶۰م.]  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/76353?pageNumber=9 ابوالطیب لغوی، عبدالواحد بن علی، الأضداد في كلام العرب، دمشق: دار طلاس، ۱۹۹۶م،]  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/76353?pageNumber=9 ابوالطیب لغوی، عبدالواحد بن علی، الأضداد في كلام العرب، دمشق: دار طلاس، ۱۹۹۶م،]  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/15365?pageNumber=8 ابراهیم، محمد ابوالفضل، مراتب النحویین، تألیف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابو الطیب </del>لغوی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبد الواحد </del>بن علی، صیدا: المکتبة العصرية، ۱۴۳۰ق/۲۰۰۹م،]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/15365?pageNumber=8 ابراهیم، محمد ابوالفضل، مراتب النحویین، تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالطیب </ins>لغوی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالواحد </ins>بن علی، صیدا: المکتبة العصرية، ۱۴۳۰ق/۲۰۰۹م،]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/20591?pageNumber=22 عبدالجواد، محمد محمد، شجر الدر في تداخل الکلام بالمعاني المختلفة، تألیف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابو الطیب </del>لغوی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبد الواحد </del>بن علی، قاهره: دار المعارف،]  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/20591?pageNumber=22 عبدالجواد، محمد محمد، شجر الدر في تداخل الکلام بالمعاني المختلفة، تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالطیب </ins>لغوی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالواحد </ins>بن علی، قاهره: دار المعارف،]  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://www.cgie.org.ir/fa/article/226723 ارزنده، مهران، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، ج۵، تهران: مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ اول، ۱۳۸۸ش]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://www.cgie.org.ir/fa/article/226723 ارزنده، مهران، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، ج۵، تهران: مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ اول، ۱۳۸۸ش]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://dorar.net/arabia/5407 الدرر السنیة: أبو الطيب اللغوي (ت: 351 ه)]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://dorar.net/arabia/5407 الدرر السنیة: أبو الطيب اللغوي (ت: 351 ه)]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-827232:rev-827235 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B7%DB%8C%D8%A8_%D9%84%D8%BA%D9%88%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C&diff=827232&oldid=prev 2026-06-06T18:03:32Z

<p>Hbaghizadeh صفحهٔ <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B7%DB%8C%D8%A8%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="ابوالطیب، عبدالواحد بن علی (صفحه وجود ندارد)">ابوالطیب، عبدالواحد بن علی</a> را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به <a href="/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B7%DB%8C%D8%A8_%D9%84%D8%BA%D9%88%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C" title="ابوالطیب لغوی، عبدالواحد بن علی">ابوالطیب لغوی، عبدالواحد بن علی</a> منتقل کرد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۳۳</td> </tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-827231:rev-827232 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B7%DB%8C%D8%A8_%D9%84%D8%BA%D9%88%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C&diff=827231&oldid=prev 2026-06-06T18:02:29Z

<p>Hbaghizadeh صفحهٔ <a href="/w/index.php?title=%D9%84%D8%BA%D9%88%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="لغوی، عبدالواحد بن علی (صفحه وجود ندارد)">لغوی، عبدالواحد بن علی</a> را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B7%DB%8C%D8%A8%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="ابوالطیب، عبدالواحد بن علی (صفحه وجود ندارد)">ابوالطیب، عبدالواحد بن علی</a> منتقل کرد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۳۲</td> </tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-827230:rev-827231 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B7%DB%8C%D8%A8_%D9%84%D8%BA%D9%88%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C&diff=827230&oldid=prev 2026-06-06T18:00:21Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = ابوالطیب لغوی | تصویر = NUR00000.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = عبدالواحد بن علی | نام‌های دیگر = ابوالطیب اللغوی، ابوالطیب العسکری، ابوالطیب الحلبی | لقب = حجة العرب (حجت عربها) | تخلص = | نسب = | نام پد...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه<br /> | عنوان = ابوالطیب لغوی<br /> | تصویر = NUR00000.jpg<br /> | اندازه تصویر = <br /> | توضیح تصویر = <br /> | نام کامل = عبدالواحد بن علی<br /> | نام‌های دیگر = ابوالطیب اللغوی، ابوالطیب العسکری، ابوالطیب الحلبی<br /> | لقب = حجة العرب (حجت عربها)<br /> | تخلص = <br /> | نسب = <br /> | نام پدر = علی<br /> | ولادت = نامشخص (احتمالاً اواخر قرن سوم هجری)<br /> | محل تولد = عسکر مکرَم (از توابع کوره اهواز)<br /> | کشور تولد = قلمرو خلافت عباسی (فارس/خوزستان)<br /> | محل زندگی = عسکر مکرم، بغداد، حلب<br /> | رحلت = ۳۵۱ هجری قمری (۹۶۲ میلادی)<br /> | شهادت = شهادت در حمله رومیان به حلب<br /> | مدفن = حلب<br /> | طول عمر = <br /> | نام همسر = <br /> | فرزندان = <br /> | خویشاوندان = <br /> | دین = اسلام<br /> | مذهب = <br /> | پیشه = لغت‌شناس، ادیب، نحوی<br /> | درجه علمی = امام لغت و ادب عرب در قرن چهارم هجری<br /> | دانشگاه = <br /> | علایق پژوهشی = لغت عرب، ابدال، اضداد، نحو، طبقات نحویان<br /> | منصب = <br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | ابوعمر زاهد (غلام ثعلب) | محمد بن یحیی صولی | ابو الفضل جعفر بن محمد بن بابتویه | عبدالقدوس بن احمد تستری | علی بن محمد خداشی | حسین بن ابی صالح}} <br /> | مشایخ = <br /> | معاصرین = {{فهرست جعبه عمودی | ابوالطیب متنبی | ابن خالویه | ابوالفرج اصفهانی | فارابی}} <br /> | شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | علی بن منصور (ابن قارح) | ابو علی صقلی}} <br /> | اجازه اجتهاد از = {{فهرست جعبه عمودی }} <br /> | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | مراتب النحویین | الإبدال | الأضداد فی کلام العرب | شجر الدر | المثنی | الإتباع | الفرق (الفروق) | طبقات الشعراء}} <br /> | سبک نوشتاری = <br /> | وبگاه = <br /> | امضا = <br /> | کد مؤلف = AUTHORCODE07877AUTHORCODE<br /> }}<br /> <br /> '''ابوالطیب عبدالواحد بن علی لغوی''' (متوفی ۳۵۱ قمری)، لغت‌شناس، ادیب و نحوی برجسته عرب در سده چهارم هجری بود. او را «حجة العرب» (حجت عربها) لقب داده‌اند. ابوالطیب در زادگاهش «عسکر مکرم» نزد دانشمندانی چون ابواحمد و ابو هلال عسکری رشد یافت، سپس به بغداد رفت و نزد ابوعمر زاهد (غلام ثعلب) و محمد بن یحیی صولی به فراگیری لغت و ادب پرداخت. او بعدها به حلب مهاجرت کرد و در آنجا با دانشمندانی چون ابن خالویه به رقابت علمی پرداخت. ابوالطیب سرانجام در حمله «دمستق» (فرمانده رومی) به حلب در سال ۳۵۱ قمری به همراه پدرش به شهادت رسید. بسیاری از آثار او در این حمله از بین رفت، اما کتاب‌های «مراتب النحویین»، «الإبدال»، «الأضداد فی کلام العرب» و «شجر الدر» از او بر جای مانده است.<br /> <br /> ==ولادت و نسب==<br /> ابوالطیب عبدالواحد بن علی در شهر «عسکر مکرَم» (از توابع کوره اهواز در خوزستان، شرق عراق کنونی) به دنیا آمد.&lt;ref name=&quot;tanukhi&quot;&gt;تنوخی، عزالدین بن امین، کتاب الإبدال، ج۱، ص۴۳&lt;/ref&gt; تاریخ دقیق ولادت او در منابع ذکر نشده است، اما با توجه به قراین، محققان حدس زده‌اند که وی در اواخر قرن سوم هجری متولد شده باشد.&lt;ref name=&quot;azhad&quot;&gt;ابوالطیب لغوی، عبدالواحد بن علی، الأضداد في كلام العرب، ص۹&lt;/ref&gt; به دلیل انتساب به عسکر مکرم، او را «عسکری» نیز می‌نامیدند.&lt;ref name=&quot;tanukhi&quot; /&gt;<br /> <br /> ==تحصیلات و اساتید==<br /> ابوالطیب تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش عسکر مکرم گذراند. این شهر در آن زمان مهد علم و دانش بود و دانشمندانی چون ابواحمد عسکری (صاحب کتاب شرح ما یقع فیه التصحیف و التحریف) و ابو هلال عسکری (صاحب کتاب‌های الصناعتین و جمهرة الأمثال) از آن برخاسته بودند.&lt;ref name=&quot;tanukhi&quot; /&gt;<br /> <br /> پس از تکمیل مقدمات، برای کسب علوم عالی به بغداد، پایتخت خلافت اسلامی، مهاجرت کرد.&lt;ref name=&quot;ibrahim&quot;&gt;ابراهیم، محمد ابوالفضل، مراتب النحویین، ص۸&lt;/ref&gt; در بغداد نزد استادان بزرگی زانو زد:<br /> <br /> *ابوعمر زاهد (محمد بن عبدالواحد) مشهور به «غلام ثعلب» که امام عصر خود در علوم لغت و عربیت بود. ابوالطیب ملازم او شد و کتاب‌های «الفصیح» ثعلب و «إصلاح المنطق» ابن سکیت را از او حفظ خواند.&lt;ref name=&quot;azhad&quot; /&gt;<br /> *ابوبکر محمد بن یحیی صولی (متوفی ۳۳۶ ق) ادیب و نویسنده مشهور عصر خود. ابوالطیب نزد او کتاب‌های ادب و اخبار را فرا گرفت.&lt;ref name=&quot;azhad&quot; /&gt;<br /> *دیگر استادان وی عبارتند از: ابو الفضل جعفر بن محمد بن بابتویه، عبدالقدوس بن احمد تستری، علی بن محمد خداشی و حسین بن ابی صالح.&lt;ref name=&quot;tanukhi&quot; /&gt;<br /> <br /> ==فعالیت‌ها==<br /> ===مهاجرت به حلب و جایگاه علمی===<br /> پس از آنکه ابوالطیب در بغداد به مرتبه استادی رسید و شهرت یافت، به شهر حلب مهاجرت کرد. در آن زمان حلب تحت حکومت سیف‌الدوله حمدانی بود که حامی بزرگ شعر و ادب و دانشمندان به شمار می‌رفت.&lt;ref name=&quot;azhad&quot; /&gt;<br /> <br /> در حلب، بزرگانی چون ابوالطیب متنبی، ابن خالویه، فارابی، کشاجم و ابن جنی گرد هم آمده بودند. ابوالطیب در این محیط علمی شکوفا شد و به دلیل تخصص ویژه‌اش در لغت، به «اللغوی» ملقب گشت.&lt;ref name=&quot;ibrahim&quot; /&gt; الموسوعة العربیة نیز او را از دانشمندان برجسته زبان عربی در قرن چهارم هجری معرفی کرده است.&lt;ref name=&quot;arabency&quot;&gt;[https://mail.arab-ency.com.sy/overview/7596 الموسوعة العربیة: أبو الطيب اللغوي (عبد الواحد بن علي-)]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===رقابت علمی با ابن خالویه===<br /> میان ابوالطیب و ابن خالویه (دیگر لغوی مشهور عصر) رقابت و گاه خصومتی علمی درگرفت.&lt;ref name=&quot;ibrahim&quot; /&gt; ابن قارح (شاگرد ابوالطیب) نقل کرده است:&lt;ref name=&quot;azhad&quot; /&gt;<br /> <br /> «ابو علی صقلی به من گفت: در مجلس ابن خالویه بودم که نامه‌ای از سوی سیف‌الدوله حاوی مسائل لغوی برای او رسید. ابن خالویه مضطرب شد و به کتابخانه رفت و کتاب‌های لغت را بیرون آورد و میان شاگردانش تقسیم کرد تا برای پاسخ جستجو کنند. من او را رها کردم و نزد ابوالطیب لغوی رفتم. او نشسته بود و همان مسائل به او نیز رسیده بود. قلم سرخ‌رنگی در دست داشت و بی‌درنگ به همه مسائل پاسخ داد و چیزی از پاسخ خود تغییر نکرد؛ این نشانه تسلط و توانایی او در پاسخگویی بود.»<br /> <br /> ابوالعلاء معری نیز در رسالة الغفران به این رقابت اشاره کرده است.&lt;ref name=&quot;tanukhi&quot; /&gt;<br /> <br /> ===شهادت===<br /> در شب سه‌شنبه، هشتم ذی‌القعده سال ۳۵۱ هجری قمری (۹۶۲ میلادی)، «دمستق» (فرمانده رومیان) به حلب حمله کرد و شهر را غارت نمود.&lt;ref name=&quot;ibrahim&quot; /&gt; ابوالطیب در این حمله به همراه پدرش به شهادت رسید.&lt;ref name=&quot;cgie&quot;&gt;ارزنده، مهران، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۵&lt;/ref&gt; ابوالعلاء معری می‌گوید: «شکی نیست که بسیاری از کتاب‌ها و تألیفات او ضایع شد، زیرا رومیان او و پدرش را در فتح حلب کشتند.»&lt;ref name=&quot;ibrahim&quot; /&gt; الدرر السنیة نیز سال وفات او را ۳۵۱ هجری ثبت کرده است.&lt;ref name=&quot;dorar&quot;&gt;[https://dorar.net/arabia/5407 الدرر السنیة: أبو الطيب اللغوي (ت: 351 ه)]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==آثار==<br /> از ابوالطیب لغوی آثار متعددی بر جای مانده است که مهمترین آنها عبارتند از:&lt;ref name=&quot;cgie&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;tanukhi&quot; /&gt;<br /> <br /> *'''مراتب النحویین''' – کتابی در طبقات نحویان و لغویان که به بررسی سلسله اساتید و شاگردان و مراتب علمی آنان می‌پردازد. به کوشش محمد ابوالفضل ابراهیم در قاهره (۱۳۷۵ ق/۱۹۵۵ م) چاپ شده است.&lt;ref name=&quot;ibrahim&quot; /&gt;<br /> *'''الإبدال''' – بزرگترین و جامع‌ترین کتاب در زمینه «ابدال لغوی» (تعویض حروف در کلمات هم‌معنی). این کتاب به کوشش عزالدین تنوخی در دمشق (۱۳۸۰ ق/۱۹۶۰ م) چاپ شده است.&lt;ref name=&quot;tanukhi&quot; /&gt;<br /> *'''الأضداد فی کلام العرب''' – کتابی در واژگان متضاد (اضداد) که به ترتیب حروف معجم تنظیم شده است. این کتاب به کوشش عزت حسن در ۲ جلد در دمشق (۱۳۸۲ ق/۱۹۶۳ م) چاپ شده است.&lt;ref name=&quot;cgie&quot; /&gt;<br /> *'''شجر الدر''' – کتابی در تداخل کلام با معانی مختلف که روش استادش ابو عمر زاهد را در کتاب «المداخل» دنبال کرده است. به کوشش محمد عبدالجواد در قاهره (۱۹۵۷ م) چاپ شده است.&lt;ref name=&quot;abdoljavad&quot;&gt;عبدالجواد، محمد محمد، شجر الدر في تداخل الکلام بالمعاني المختلفة، ص۲۲&lt;/ref&gt;<br /> *'''المثنی''' – کتابی درباره واژگانی که صیغه تثنیه آنها در معانی خاص به کار رفته است. به کوشش عزالدین تنوخی چاپ شده است.&lt;ref name=&quot;cgie&quot; /&gt;<br /> *'''الإتباع''' – کتابی کوچک درباره واژگان تتبعی که مورد توجه بغدادیان قرار گرفت.&lt;ref name=&quot;ibrahim&quot; /&gt;<br /> *'''الفرق (الفروق)''' – کتابی که ابوالعلاء معری گفته در آن بسیار بسط داده است.&lt;ref name=&quot;cgie&quot; /&gt;<br /> *'''طبقات الشعراء''' – نام این کتاب در تاج العروس زبیدی ذکر شده است.&lt;ref name=&quot;tanukhi&quot; /&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> *[https://noorlib.ir/book/view/80924?pageNumber=43 تنوخی، عزالدین بن امین، کتاب الإبدال، تألیف ابو الطیب لغوی، عبد الواحد بن علی، دمشق: المجمع العلمي العربي، ۱۳۷۹ق/۱۹۶۰م.] <br /> *[https://noorlib.ir/book/view/76353?pageNumber=9 ابوالطیب لغوی، عبدالواحد بن علی، الأضداد في كلام العرب، دمشق: دار طلاس، ۱۹۹۶م،] <br /> *[https://noorlib.ir/book/view/15365?pageNumber=8 ابراهیم، محمد ابوالفضل، مراتب النحویین، تألیف ابو الطیب لغوی، عبد الواحد بن علی، صیدا: المکتبة العصرية، ۱۴۳۰ق/۲۰۰۹م،]<br /> *[https://noorlib.ir/book/view/20591?pageNumber=22 عبدالجواد، محمد محمد، شجر الدر في تداخل الکلام بالمعاني المختلفة، تألیف ابو الطیب لغوی، عبد الواحد بن علی، قاهره: دار المعارف،] <br /> *[https://www.cgie.org.ir/fa/article/226723 ارزنده، مهران، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، ج۵، تهران: مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ اول، ۱۳۸۸ش]<br /> *[https://dorar.net/arabia/5407 الدرر السنیة: أبو الطيب اللغوي (ت: 351 ه)]<br /> *[https://mail.arab-ency.com.sy/overview/7596 الموسوعة العربیة: أبو الطيب اللغوي (عبد الواحد بن علي-)]<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> * [[مراتب النحویین]]<br /> * [[شجر الدر في تداخل الکلام بالمعاني المختلفة]]<br /> * [[الأضداد في كلام العرب]]<br /> * [[الإبدال]]<br /> * [[الإتباع]]<br /> * [[المثنی]]<br /> [[رده:زندگی‌نامه]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 خرداد 1405]]<br /> [[رده:مؤلفین-خرداد]]</div>

Hbaghizadeh