https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%81%D8%B1%D8%AC%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF
ابن مفرج، محمد بن احمد - تاریخچهٔ نسخهها
2026-07-02T16:29:49Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.39.0
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%81%D8%B1%D8%AC%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=828735&oldid=prev
Hbaghizadeh در ۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۲۷
2026-07-01T22:27:13Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۵۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l45">خط ۴۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوعبدالله محمد بن احمد بن محمد بن یحیی بن مفرج قرطبی، معروف به ابن مفرج، در سال ۳۱۵ هجری قمری (۹۲۷ میلادی) در شهر قرطبه (اندلس) به دنیا آمد.<ref name="jamah">[https://noorlib.ir/book/view/11611?volumeNumber=3&pageNumber=305 بامطرف، محمد عبدالقادر، الجامع، ج۳، ص۳۰۵]</ref><ref name="subhani">سبحانی تبریزی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، ج۴، ص۳۶۵</ref> وی از آل مفرج از قبیله طی (از قبایل قحطانی) بود و نسبت ''اموی بالولاء'' داشت، یعنی به خاندان اموی در اندلس وابسته بود.<ref name="ibnasaker">[https://noorlib.ir/book/view/2317?volumeNumber=51&pageNumber=114 ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۵۱، ص۱۱۴]</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوعبدالله محمد بن احمد بن محمد بن یحیی بن مفرج قرطبی، معروف به ابن مفرج، در سال ۳۱۵ هجری قمری (۹۲۷ میلادی) در شهر قرطبه (اندلس) به دنیا آمد.<ref name="jamah">[https://noorlib.ir/book/view/11611?volumeNumber=3&pageNumber=305 بامطرف، محمد عبدالقادر، الجامع، ج۳، ص۳۰۵]</ref><ref name="subhani"><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://noorlib.ir/book/view/3267?volumeNumber=4&pageNumber=365 </ins>سبحانی تبریزی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، ج۴، ص۳۶۵<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins></ref> وی از آل مفرج از قبیله طی (از قبایل قحطانی) بود و نسبت ''اموی بالولاء'' داشت، یعنی به خاندان اموی در اندلس وابسته بود.<ref name="ibnasaker">[https://noorlib.ir/book/view/2317?volumeNumber=51&pageNumber=114 ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۵۱، ص۱۱۴]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تحصیلات==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تحصیلات==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l59">خط ۵۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- قاسم بن اصبغ بیانی (در اندلس)<ref name="jamah" /><ref name="ibnasaker" /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- قاسم بن اصبغ بیانی (در اندلس)<ref name="jamah" /><ref name="ibnasaker" /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوسعید احمد بن محمد بن زیاد بن اعرابی (در مکه)<ref name="ibnasaker" /><ref name="siyuti">سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر، طبقات الحفاظ، ص۴۰۰</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوسعید احمد بن محمد بن زیاد بن اعرابی (در مکه)<ref name="ibnasaker" /><ref name="siyuti"><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://noorlib.ir/book/view/101004?pageNumber=400 </ins>سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر، طبقات الحفاظ، ص۴۰۰<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins></ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوالحسن محمد بن ایوب بن حبیب رقی (در مصر)<ref name="ibnasaker" /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوالحسن محمد بن ایوب بن حبیب رقی (در مصر)<ref name="ibnasaker" /></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l112">خط ۱۱۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/11611?volumeNumber=3&pageNumber=305 بامطرف، محمد عبدالقادر، الجامع: جامع شمل اعلام المهاجرین المنتسبین الی الیمن و قبائلهم، بغداد: دار الرشید للنشر، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج۳</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/11611?volumeNumber=3&pageNumber=305 بامطرف، محمد عبدالقادر، الجامع: جامع شمل اعلام المهاجرین المنتسبین الی الیمن و قبائلهم، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج۳، </ins>بغداد: دار الرشید للنشر،] </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* سبحانی تبریزی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، قم: مؤسسة امام صادق علیهالسلام، ۱۴۱۸ق، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج۴</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://noorlib.ir/book/view/3267?volumeNumber=4&pageNumber=365 </ins>سبحانی تبریزی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج۴، </ins>قم: مؤسسة امام صادق علیهالسلام، ۱۴۱۸ق،<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/2846?volumeNumber=5&pageNumber=312 زرکلی، خیرالدین، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، بیروت: دار العلم للملایین، ۱۹۸۹م، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج۵</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/2846?volumeNumber=5&pageNumber=312 زرکلی، خیرالدین، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> ج۵، </ins>بیروت: دار العلم للملایین، ۱۹۸۹م،]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/2317?volumeNumber=51&pageNumber=114 ابن عساکر، علی بن حسن، تاریخ مدینة دمشق، بیروت: دار الفکر، ۱۴۱۵ق/۱۹۹۵م، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج۵۱</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/2317?volumeNumber=51&pageNumber=114 ابن عساکر، علی بن حسن، تاریخ مدینة دمشق، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج۵۱، </ins>بیروت: دار الفکر، ۱۴۱۵ق/۱۹۹۵م،] </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/11451?volumeNumber=2&pageNumber=1016 قاضی عیاض، عیاض بن موسی، جمهرة تراجم الفقهاء المالکیة، دبی: دار البحوث للدراسات الإسلامیة و إحیاء التراث، ۱۴۲۳ق/۲۰۰۲م، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج۲</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/11451?volumeNumber=2&pageNumber=1016 قاضی عیاض، عیاض بن موسی، جمهرة تراجم الفقهاء المالکیة، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج۲، </ins>دبی: دار البحوث للدراسات الإسلامیة و إحیاء التراث، ۱۴۲۳ق/۲۰۰۲م،] </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/101004?pageNumber=400 سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر، طبقات الحفاظ، بیروت: دار الکتب العلمیة، ۱۴۱۴ق/۱۹۹۴م، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص۴۰۰</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/101004?pageNumber=400 سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر، طبقات الحفاظ، بیروت: دار الکتب العلمیة، ۱۴۱۴ق/۱۹۹۴م،] </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابستهها==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابستهها==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-828732:rev-828735 -->
</table>
Hbaghizadeh
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%81%D8%B1%D8%AC%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=828732&oldid=prev
Hbaghizadeh در ۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۱۹
2026-07-01T22:19:59Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۴۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l42">خط ۴۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابوعبدالله محمد بن احمد بن محمد بن یحیی بن مفرج قرطبی''' (۳۱۵-۳۸۰ق)، مشهور به '''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن مفرج</del>'''، از برجستهترین محدثان، فقیهان و قاضیان اندلس در قرن چهارم هجری بود. او با سفری گسترده به مشرقزمین، حلقه اتصال مهمی بین محدثان اندلس و مشرق ایجاد کرد و به دلیل حافظه قوی، دانش وسیع و ضبط دقیق احادیث، به عنوان ''اوثق المحدثین بالاندلس'' شناخته شد. ابن مفرج در دربار المستنصر بالله جایگاه بلندی یافت و به قضاوت شهرهای استجة و ریه منصوب شد. از مهمترین آثار او میتوان به کتاب [[فقه الحسن البصری]] در هفت مجلد، [[فقه الزهری]] در چندین جزء و مسند حدیث قاسم بن اصبغ اشاره کرد. او در سال ۳۸۰ هجری در قرطبه درگذشت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابوعبدالله محمد بن احمد بن محمد بن یحیی بن مفرج قرطبی''' (۳۱۵-۳۸۰ق)، مشهور به '''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابْنُ مُفَرِّج</ins>'''، از برجستهترین محدثان، فقیهان و قاضیان اندلس در قرن چهارم هجری بود. او با سفری گسترده به مشرقزمین، حلقه اتصال مهمی بین محدثان اندلس و مشرق ایجاد کرد و به دلیل حافظه قوی، دانش وسیع و ضبط دقیق احادیث، به عنوان ''اوثق المحدثین بالاندلس'' شناخته شد. ابن مفرج در دربار المستنصر بالله جایگاه بلندی یافت و به قضاوت شهرهای استجة و ریه منصوب شد. از مهمترین آثار او میتوان به کتاب [[فقه الحسن البصری]] در هفت مجلد، [[فقه الزهری]] در چندین جزء و مسند حدیث قاسم بن اصبغ اشاره کرد. او در سال ۳۸۰ هجری در قرطبه درگذشت.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-828731:rev-828732 -->
</table>
Hbaghizadeh
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%81%D8%B1%D8%AC%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=828731&oldid=prev
Hbaghizadeh در ۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۱۸
2026-07-01T22:18:50Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۴۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l42">خط ۴۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابوعبدالله محمد بن احمد بن محمد بن یحیی بن مفرج قرطبی''' (۳۱۵-۳۸۰ق)، مشهور به '''ابن مفرج'''، از برجستهترین محدثان، فقیهان و قاضیان اندلس در قرن چهارم هجری بود. او با سفری گسترده به مشرقزمین، حلقه اتصال مهمی بین محدثان اندلس و مشرق ایجاد کرد و به دلیل حافظه قوی، دانش وسیع و ضبط دقیق احادیث، به عنوان ''اوثق المحدثین بالاندلس'' شناخته شد. ابن مفرج در دربار المستنصر بالله جایگاه بلندی یافت و به قضاوت شهرهای استجة و ریه منصوب شد. از مهمترین آثار او میتوان به کتاب فقه الحسن البصری در هفت مجلد، فقه الزهری در چندین جزء و مسند حدیث قاسم بن اصبغ اشاره کرد. او در سال ۳۸۰ هجری در قرطبه درگذشت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابوعبدالله محمد بن احمد بن محمد بن یحیی بن مفرج قرطبی''' (۳۱۵-۳۸۰ق)، مشهور به '''ابن مفرج'''، از برجستهترین محدثان، فقیهان و قاضیان اندلس در قرن چهارم هجری بود. او با سفری گسترده به مشرقزمین، حلقه اتصال مهمی بین محدثان اندلس و مشرق ایجاد کرد و به دلیل حافظه قوی، دانش وسیع و ضبط دقیق احادیث، به عنوان ''اوثق المحدثین بالاندلس'' شناخته شد. ابن مفرج در دربار المستنصر بالله جایگاه بلندی یافت و به قضاوت شهرهای استجة و ریه منصوب شد. از مهمترین آثار او میتوان به کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فقه الحسن البصری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در هفت مجلد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فقه الزهری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در چندین جزء و مسند حدیث قاسم بن اصبغ اشاره کرد. او در سال ۳۸۰ هجری در قرطبه درگذشت.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l56">خط ۵۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===اساتید===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===اساتید===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اساتید برجسته او عبارتند از:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اساتید برجسته او عبارتند از:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- قاسم بن اصبغ بیانی (در اندلس)<ref name="jamah"/><ref name="ibnasaker"/></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوسعید احمد بن محمد بن زیاد بن اعرابی (در مکه)<ref name="ibnasaker"/><ref name="siyuti">سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر، طبقات الحفاظ، ص۴۰۰</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- قاسم بن اصبغ بیانی (در اندلس)<ref name="jamah" /><ref name="ibnasaker" /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوالحسن محمد بن ایوب بن حبیب رقی (در مصر)<ref name="ibnasaker"/></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- احمد بن بهزاد سیرافی (در مصر)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref name="ibnasaker"/></del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوسعید احمد بن محمد بن زیاد بن اعرابی (در مکه)<ref name="ibnasaker" /><ref name="siyuti">سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر، طبقات الحفاظ، ص۴۰۰</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- خیثمه بن سلیمان (در طرابلس)<ref name="ibnasaker"/><ref name="siyuti"/></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابویعقوب بن حمدان (صاحب ابییحیی زکریا بن یحیی ساجی)<ref name="ibnasaker"/></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوالحسن محمد بن ایوب بن حبیب رقی (در مصر)<ref name="ibnasaker" /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابومیمون بن راشد (در دمشق)<ref name="ibnasaker"/></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوالقاسم بن ابی عقب (در دمشق)<ref name="ibnasaker"/></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- احمد بن بهزاد سیرافی (در مصر)</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- خیثمه بن سلیمان (در طرابلس)<ref name="ibnasaker" /><ref name="siyuti" /></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابویعقوب بن حمدان (صاحب ابییحیی زکریا بن یحیی ساجی)<ref name="ibnasaker" /></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابومیمون بن راشد (در دمشق)<ref name="ibnasaker" /></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوالقاسم بن ابی عقب (در دمشق)<ref name="ibnasaker" /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==فعالیتها==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==فعالیتها==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l74">خط ۷۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===پرورش شاگردان===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===پرورش شاگردان===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حلقه درسی ابن مفرج شاگردان برجستهای را پرورش داد که از جمله آنها میتوان به افراد زیر اشاره کرد:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حلقه درسی ابن مفرج شاگردان برجستهای را پرورش داد که از جمله آنها میتوان به افراد زیر اشاره کرد:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوسعید بن یونس (از همعصران وی در مصر)<ref name="ibnasaker"/><ref name="qadi">[https://noorlib.ir/book/view/11451?volumeNumber=2&pageNumber=1016 قاضی عیاض، جمهرة تراجم الفقهاء المالکیة، ج۲، ص۱۰۱۶]</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوالولید بن فرضی<ref name="ibnasaker"/><ref name="qadi"/></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوسعید بن یونس (از همعصران وی در مصر)<ref name="ibnasaker" /><ref name="qadi">[https://noorlib.ir/book/view/11451?volumeNumber=2&pageNumber=1016 قاضی عیاض، جمهرة تراجم الفقهاء المالکیة، ج۲، ص۱۰۱۶]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوعمر طلمنکی<ref name="ibnasaker"/><ref name="qadi"/></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- عبدالله بن ربیع تمیمی<ref name="ibnasaker"/></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوالولید بن فرضی<ref name="ibnasaker" /><ref name="qadi" /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابواسحاق ابراهیم بن شاکر<ref name="ibnasaker"/></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوعمر طلمنکی<ref name="ibnasaker" /><ref name="qadi" /></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- عبدالله بن ربیع تمیمی<ref name="ibnasaker" /></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابواسحاق ابراهیم بن شاکر<ref name="ibnasaker" /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==جایگاه علمی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==جایگاه علمی==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l88">خط ۸۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن مفرج آثار ارزشمندی در زمینه حدیث و فقه تألیف کرد که از جمله مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن مفرج آثار ارزشمندی در زمینه حدیث و فقه تألیف کرد که از جمله مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- '''فقه الحسن البصری:''' در هفت مجلد<ref name="jamah"/><ref name="zarkali"/><ref name="siyuti"/></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- '''فقه الزهری:''' در چندین جزء<ref name="jamah"/><ref name="zarkali"/><ref name="siyuti"/></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- '''فقه الحسن البصری:''' در هفت مجلد<ref name="jamah" /><ref name="zarkali" /><ref name="siyuti" /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- '''مسند حدیث قاسم بن اصبغ:''' که برای المستنصر بالله تألیف کرد<ref name="ibnasaker"/><ref name="qadi"/></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- '''فقه الزهری:''' در چندین جزء<ref name="jamah" /><ref name="zarkali" /><ref name="siyuti" /></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- '''مسند حدیث قاسم بن اصبغ:''' که برای المستنصر بالله تألیف کرد<ref name="ibnasaker" /><ref name="qadi" /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-828730:rev-828731 -->
</table>
Hbaghizadeh
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%81%D8%B1%D8%AC%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=828730&oldid=prev
Hbaghizadeh در ۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۱۶
2026-07-01T22:16:56Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۴۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l81">خط ۸۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==جایگاه علمی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==جایگاه علمی==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن مفرج در میان محدثان اندلس از جایگاهی والا برخوردار بود. او را ''اوثق المحدثین بالاندلس'' (وثوقترین محدثان اندلس) و ''اصحهم کتباً'' (درستترین آنها در کتابت) توصیف کردهاند.<ref name="jamah"/><ref name="qadi"/> ابوعمر بن عفيف درباره او گفته است: ''او از غنیترین مردم به علم، و حافظترین آنها در حدیث بود، و من مانند او را در این فن ندیدم.''<ref name="ibnasaker"/><ref name="qadi"/> همچنین ابن فرضی او را ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حافظاً للحديث، عالماً به، بصيراً بالرجال، صحيح النقل، جيد الكتاب</del>'' توصیف کرده است.<ref name="ibnasaker"/><ref name="qadi"/></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن مفرج در میان محدثان اندلس از جایگاهی والا برخوردار بود. او را ''اوثق المحدثین بالاندلس'' (وثوقترین محدثان اندلس) و ''اصحهم کتباً'' (درستترین آنها در کتابت) توصیف کردهاند.<ref name="jamah"/><ref name="qadi"/> ابوعمر بن عفيف درباره او گفته است: ''او از غنیترین مردم به علم، و حافظترین آنها در حدیث بود، و من مانند او را در این فن ندیدم.''<ref name="ibnasaker"/><ref name="qadi"/> همچنین ابن فرضی او را ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حافظ حدیث، دانا به آن، بینا در شناخت رجال، درستنقل و نیکوکتابت</ins>'' توصیف کرده است.<ref name="ibnasaker"/><ref name="qadi"/></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وفات==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وفات==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-828729:rev-828730 -->
</table>
Hbaghizadeh
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%81%D8%B1%D8%AC%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=828729&oldid=prev
Hbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگینامه | عنوان = ابن مفرج قرطبی | تصویر = NUR00000.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = محمد بن احمد بن محمد بن یحیی بن مفرج قرطبی | نامهای دیگر = ابو عبدالله، ابو بکر | لقب = ابن مفرج | تخلص = | نسب = از آل مفرج از قبیله طی (قحطا...» ایجاد کرد
2026-07-01T22:14:09Z
<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگینامه | عنوان = ابن مفرج قرطبی | تصویر = NUR00000.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = محمد بن احمد بن محمد بن یحیی بن مفرج قرطبی | نامهای دیگر = ابو عبدالله، ابو بکر | لقب = ابن مفرج | تخلص = | نسب = از آل مفرج از قبیله طی (قحطا...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات زندگینامه<br />
| عنوان = ابن مفرج قرطبی<br />
| تصویر = NUR00000.jpg<br />
| اندازه تصویر = <br />
| توضیح تصویر = <br />
| نام کامل = محمد بن احمد بن محمد بن یحیی بن مفرج قرطبی<br />
| نامهای دیگر = ابو عبدالله، ابو بکر<br />
| لقب = ابن مفرج<br />
| تخلص = <br />
| نسب = از آل مفرج از قبیله طی (قحطانی)<br />
| نام پدر = احمد بن محمد بن یحیی بن مفرج<br />
| ولادت = ۳۱۵ هجری قمری (۹۲۷ میلادی)<br />
| محل تولد = قرطبه (اندلس)<br />
| کشور تولد = <br />
| محل زندگی = قرطبه، استجة، ریه<br />
| رحلت = ۳۸۰ هجری قمری (۹۹۰ میلادی)<br />
| شهادت = <br />
| مدفن = قرطبه<br />
| طول عمر = ۶۵ سال<br />
| نام همسر = <br />
| فرزندان = <br />
| خویشاوندان = <br />
| دین = اسلام<br />
| مذهب = مالکی<br />
| پیشه = قاضی، محدث، فقیه، حافظ<br />
| درجه علمی = <br />
| دانشگاه = <br />
| علایق پژوهشی = حدیث، فقه، رجال<br />
| منصب = قاضی استجة و ریه<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | قاسم بن اصبغ | محمد بن عبدالله بن ابی دلیم | ابوسعید بن اعرابی | ابوالحسن محمد بن ایوب رقی | احمد بن بهزاد سیرافی | خیثمه بن سلیمان | ابویعقوب بن حمدان | ابومیمون بن راشد | ابوالقاسم بن ابی عقب}} <br />
| مشایخ = <br />
| معاصرین = <br />
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | ابوسعید بن یونس | ابوالولید بن فرضی | ابوعمر طلمنکی | عبدالله بن ربیع تمیمی | ابواسحاق ابراهیم بن شاکر}} <br />
| اجازه اجتهاد از = <br />
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | فقه الحسن البصری (۷ مجلد) | فقه الزهری (چندین جزء) | مسند حدیث قاسم بن اصبغ}} <br />
| سبک نوشتاری = <br />
| وبگاه = <br />
| امضا = <br />
| کد مؤلف = AUTHORCODE94853AUTHORCODE<br />
}}<br />
<br />
'''ابوعبدالله محمد بن احمد بن محمد بن یحیی بن مفرج قرطبی''' (۳۱۵-۳۸۰ق)، مشهور به '''ابن مفرج'''، از برجستهترین محدثان، فقیهان و قاضیان اندلس در قرن چهارم هجری بود. او با سفری گسترده به مشرقزمین، حلقه اتصال مهمی بین محدثان اندلس و مشرق ایجاد کرد و به دلیل حافظه قوی، دانش وسیع و ضبط دقیق احادیث، به عنوان ''اوثق المحدثین بالاندلس'' شناخته شد. ابن مفرج در دربار المستنصر بالله جایگاه بلندی یافت و به قضاوت شهرهای استجة و ریه منصوب شد. از مهمترین آثار او میتوان به کتاب فقه الحسن البصری در هفت مجلد، فقه الزهری در چندین جزء و مسند حدیث قاسم بن اصبغ اشاره کرد. او در سال ۳۸۰ هجری در قرطبه درگذشت.<br />
<br />
==ولادت==<br />
ابوعبدالله محمد بن احمد بن محمد بن یحیی بن مفرج قرطبی، معروف به ابن مفرج، در سال ۳۱۵ هجری قمری (۹۲۷ میلادی) در شهر قرطبه (اندلس) به دنیا آمد.<ref name="jamah">[https://noorlib.ir/book/view/11611?volumeNumber=3&pageNumber=305 بامطرف، محمد عبدالقادر، الجامع، ج۳، ص۳۰۵]</ref><ref name="subhani">سبحانی تبریزی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، ج۴، ص۳۶۵</ref> وی از آل مفرج از قبیله طی (از قبایل قحطانی) بود و نسبت ''اموی بالولاء'' داشت، یعنی به خاندان اموی در اندلس وابسته بود.<ref name="ibnasaker">[https://noorlib.ir/book/view/2317?volumeNumber=51&pageNumber=114 ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۵۱، ص۱۱۴]</ref><br />
<br />
==تحصیلات==<br />
===آغاز تحصیل در اندلس===<br />
ابن مفرج تحصیلات خود را در قرطبه آغاز کرد و از محضر قاسم بن اصبغ بیانی و محمد بن عبدالله بن ابی دلیم بهره برد.<ref name="jamah"/><ref name="ibnasaker"/><br />
<br />
===سفر به مشرق===<br />
او در سال ۳۳۷ هجری قمری سفری گسترده به مشرقزمین آغاز کرد که هشت سال به طول انجامید و در سال ۳۴۵ هجری به اندلس بازگشت.<ref name="jamah"/><ref name="subhani"/> در این سفر، او به شهرهای متعددی از جمله مکه، مدینه، جده، زبید، عدن، مصر، بیتالمقدس، غزه، عسقلان، طبریه، دمشق، طرابلس شام، بیروت، صیدا، صور، قیساریه، رمله، فرما، اسکندریه و قُلزُم سفر کرد.<ref name="ibnasaker"/> تعداد شیوخی که در این سفرها دیدار کرد و از آنان حدیث شنید، به ۲۳۰ شیخ رسید.<ref name="ibnasaker"/><br />
<br />
===اساتید===<br />
اساتید برجسته او عبارتند از:<br />
- قاسم بن اصبغ بیانی (در اندلس)<ref name="jamah"/><ref name="ibnasaker"/><br />
- ابوسعید احمد بن محمد بن زیاد بن اعرابی (در مکه)<ref name="ibnasaker"/><ref name="siyuti">سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر، طبقات الحفاظ، ص۴۰۰</ref><br />
- ابوالحسن محمد بن ایوب بن حبیب رقی (در مصر)<ref name="ibnasaker"/><br />
- احمد بن بهزاد سیرافی (در مصر)<ref name="ibnasaker"/><br />
- خیثمه بن سلیمان (در طرابلس)<ref name="ibnasaker"/><ref name="siyuti"/><br />
- ابویعقوب بن حمدان (صاحب ابییحیی زکریا بن یحیی ساجی)<ref name="ibnasaker"/><br />
- ابومیمون بن راشد (در دمشق)<ref name="ibnasaker"/><br />
- ابوالقاسم بن ابی عقب (در دمشق)<ref name="ibnasaker"/><br />
<br />
==فعالیتها==<br />
===ارتباط با دربار اموی===<br />
پس از بازگشت از سفر مشرق، ابن مفرج به دربار المستنصر بالله (خلیفه اموی اندلس) راه یافت و به عنوان یکی از خواص او درآمد. المستنصر از او خواست تا چندین کتاب برای وی تألیف کند و او را به سمت قضاوت منصوب کرد.<ref name="jamah"/><ref name="ibnasaker"/><br />
<br />
===قضاوت===<br />
المستنصر بالله ابتدا او را به قضاوت شهر استجة (Ecija) منصوب کرد و سپس به قضاوت شهر ریه (Raya) گماشت. او تا زمان وفات المستنصر در سال ۳۶۶ هجری در این سمت باقی ماند.<ref name="jamah"/><ref name="subhani"/><ref name="zarkali">[https://noorlib.ir/book/view/2846?volumeNumber=5&pageNumber=312 زرکلی، خیرالدین، الأعلام، ج۵، ص۳۱۲]</ref><br />
<br />
===پرورش شاگردان===<br />
حلقه درسی ابن مفرج شاگردان برجستهای را پرورش داد که از جمله آنها میتوان به افراد زیر اشاره کرد:<br />
- ابوسعید بن یونس (از همعصران وی در مصر)<ref name="ibnasaker"/><ref name="qadi">[https://noorlib.ir/book/view/11451?volumeNumber=2&pageNumber=1016 قاضی عیاض، جمهرة تراجم الفقهاء المالکیة، ج۲، ص۱۰۱۶]</ref><br />
- ابوالولید بن فرضی<ref name="ibnasaker"/><ref name="qadi"/><br />
- ابوعمر طلمنکی<ref name="ibnasaker"/><ref name="qadi"/><br />
- عبدالله بن ربیع تمیمی<ref name="ibnasaker"/><br />
- ابواسحاق ابراهیم بن شاکر<ref name="ibnasaker"/><br />
<br />
==جایگاه علمی==<br />
ابن مفرج در میان محدثان اندلس از جایگاهی والا برخوردار بود. او را ''اوثق المحدثین بالاندلس'' (وثوقترین محدثان اندلس) و ''اصحهم کتباً'' (درستترین آنها در کتابت) توصیف کردهاند.<ref name="jamah"/><ref name="qadi"/> ابوعمر بن عفيف درباره او گفته است: ''او از غنیترین مردم به علم، و حافظترین آنها در حدیث بود، و من مانند او را در این فن ندیدم.''<ref name="ibnasaker"/><ref name="qadi"/> همچنین ابن فرضی او را ''حافظاً للحديث، عالماً به، بصيراً بالرجال، صحيح النقل، جيد الكتاب'' توصیف کرده است.<ref name="ibnasaker"/><ref name="qadi"/><br />
<br />
==وفات==<br />
ابن مفرج در شب جمعه، یازدهم ماه رجب سال ۳۸۰ هجری قمری (۹۹۰ میلادی) در سن ۶۵ سالگی در قرطبه درگذشت.<ref name="ibnasaker"/><ref name="subhani"/><ref name="siyuti"/> جنازه او با حضور جمعی از علما و مردم تشییع شد.<ref name="ibnasaker"/><br />
<br />
==آثار==<br />
ابن مفرج آثار ارزشمندی در زمینه حدیث و فقه تألیف کرد که از جمله مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:<br />
- '''فقه الحسن البصری:''' در هفت مجلد<ref name="jamah"/><ref name="zarkali"/><ref name="siyuti"/><br />
- '''فقه الزهری:''' در چندین جزء<ref name="jamah"/><ref name="zarkali"/><ref name="siyuti"/><br />
- '''مسند حدیث قاسم بن اصبغ:''' که برای المستنصر بالله تألیف کرد<ref name="ibnasaker"/><ref name="qadi"/><br />
<br />
==پانويس==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
* [https://noorlib.ir/book/view/11611?volumeNumber=3&pageNumber=305 بامطرف، محمد عبدالقادر، الجامع: جامع شمل اعلام المهاجرین المنتسبین الی الیمن و قبائلهم، بغداد: دار الرشید للنشر، ج۳]<br />
* سبحانی تبریزی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، قم: مؤسسة امام صادق علیهالسلام، ۱۴۱۸ق، ج۴<br />
* [https://noorlib.ir/book/view/2846?volumeNumber=5&pageNumber=312 زرکلی، خیرالدین، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، بیروت: دار العلم للملایین، ۱۹۸۹م، ج۵]<br />
* [https://noorlib.ir/book/view/2317?volumeNumber=51&pageNumber=114 ابن عساکر، علی بن حسن، تاریخ مدینة دمشق، بیروت: دار الفکر، ۱۴۱۵ق/۱۹۹۵م، ج۵۱]<br />
* [https://noorlib.ir/book/view/11451?volumeNumber=2&pageNumber=1016 قاضی عیاض، عیاض بن موسی، جمهرة تراجم الفقهاء المالکیة، دبی: دار البحوث للدراسات الإسلامیة و إحیاء التراث، ۱۴۲۳ق/۲۰۰۲م، ج۲]<br />
* [https://noorlib.ir/book/view/101004?pageNumber=400 سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر، طبقات الحفاظ، بیروت: دار الکتب العلمیة، ۱۴۱۴ق/۱۹۹۴م، ص۴۰۰]<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
* [[الجزء الأول من كتاب قصص القرآن و تفسيره]]<br />
* [[المنتقی من تفسیر القاضي المحدث أبي عبدالله بن محمد بن أحمد بن مفرج القرطبي]]<br />
[[رده:زندگینامه]]<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مؤلفین-تیرماه 1405: باقیزاده]]</div>
Hbaghizadeh