https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B2%D8%B1%D8%A8%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%A8%D9%82%DB%8C 2026-06-16T01:45:23Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B2%D8%B1%D8%A8%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%A8%D9%82%DB%8C&diff=827923&oldid=prev 2026-06-15T08:04:41Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابسته‌ها</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l121">خط ۱۲۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مؤلفین-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیرماه1405</del>: باقی‌زاده]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مؤلفین-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیرماه 1405</ins>: باقی‌زاده]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-827922:rev-827923 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B2%D8%B1%D8%A8%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%A8%D9%82%DB%8C&diff=827922&oldid=prev 2026-06-15T08:04:32Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابسته‌ها</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l121">خط ۱۲۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مؤلفین-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیر</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مؤلفین-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیرماه1405: باقی‌زاده</ins>]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-827919:rev-827922 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B2%D8%B1%D8%A8%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%A8%D9%82%DB%8C&diff=827919&oldid=prev 2026-06-15T07:59:57Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l35">خط ۳۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | ابوالولید یونس بن عبدالله بن مغیث (ابن صفار) | ابوبکر عبدالرحمن بن احمد بن حوبیل | عبدالوارث بن سفیان بن حبرون | ابوعثمان سعید بن محسن غاسل | ابومحمد عبدالله بن یحیی بن دحون | احمد بن عبدالله (ابن ذکوان)}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | ابوالولید یونس بن عبدالله بن مغیث (ابن صفار) | ابوبکر عبدالرحمن بن احمد بن حوبیل | عبدالوارث بن سفیان بن حبرون | ابوعثمان سعید بن محسن غاسل | ابومحمد عبدالله بن یحیی بن دحون | احمد بن عبدالله (ابن ذکوان)}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اجازه اجتهاد از =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اجازه اجتهاد از =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | الخصال (در فقه مالکی) | الرد علی ابن مسرة}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>الخصال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(ابن زرب)]] </ins>(در فقه مالکی) | الرد علی ابن مسرة}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سبک نوشتاری =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سبک نوشتاری =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه =  </div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-827918:rev-827919 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B2%D8%B1%D8%A8%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%A8%D9%82%DB%8C&diff=827918&oldid=prev 2026-06-15T07:59:15Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l51">خط ۵۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تحصیلات و اساتید==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تحصیلات و اساتید==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن زرب فقه را نزد ابوبکر محمد بن احمد اموی معروف به «لؤلؤی» فراگرفت.&lt;ref name=&quot;دایرةالمعارف&quot;&gt;[https://www.cgie.org.ir/fa/article/223161 یوسفی اشکوری، حسن، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج3، ص620-621]&lt;/ref&gt; حدیث را از قاسم بن اصبغ بیانی و محمد بن عبدالله بن ابی دُلیم شنید.&lt;ref name=&quot;حمیدی&quot;&gt;[https://noorlib.ir/book/view/11718?pageNumber=149 حمیدی، محمد بن فتوح، جذوة المقتبس في تاريخ علماء الأندلس، ص149]&lt;/ref&gt; او به درس رأی (فقه) اهتمام ورزید و در میان هم‌عصران خود پیشی گرفت.&lt;ref name=&quot;قاضی عیاض&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن زرب فقه را نزد ابوبکر محمد بن احمد اموی معروف به «لؤلؤی» فراگرفت.&lt;ref name=&quot;دایرةالمعارف&quot;&gt;[https://www.cgie.org.ir/fa/article/223161 یوسفی اشکوری، حسن، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج3، ص620-621]&lt;/ref&gt; حدیث را از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قاسم بن اصبغ بیانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و محمد بن عبدالله بن ابی دُلیم شنید.&lt;ref name=&quot;حمیدی&quot;&gt;[https://noorlib.ir/book/view/11718?pageNumber=149 حمیدی، محمد بن فتوح، جذوة المقتبس في تاريخ علماء الأندلس، ص149]&lt;/ref&gt; او به درس رأی (فقه) اهتمام ورزید و در میان هم‌عصران خود پیشی گرفت.&lt;ref name=&quot;قاضی عیاض&quot; /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن فرضی، عبدالله بن محمد|ابن فرضی]] نقل می‌کند که محمد بن اسحاق بن سلیم قاضی به او گفت: «ای ابابکر! اگر عبدالرحمن بن قاسم (از بزرگان فقهای مالکی) تو را می‌دید، از تو شگفت‌زده می‌شد.»&lt;ref name=&quot;قاضی عیاض&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن فرضی، عبدالله بن محمد|ابن فرضی]] نقل می‌کند که محمد بن اسحاق بن سلیم قاضی به او گفت: «ای ابابکر! اگر عبدالرحمن بن قاسم (از بزرگان فقهای مالکی) تو را می‌دید، از تو شگفت‌زده می‌شد.»&lt;ref name=&quot;قاضی عیاض&quot; /&gt;</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-827917:rev-827918 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B2%D8%B1%D8%A8%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%A8%D9%82%DB%8C&diff=827917&oldid=prev 2026-06-15T07:57:09Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع مقاله</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l105">خط ۱۰۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://www.cgie.org.ir/fa/article/223161 یوسفی اشکوری، حسن، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی،  ج3، تهران، مرکز دایرة‎المعارف بزرگ اسلامی، چاپ اول، 1388].</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://www.cgie.org.ir/fa/article/223161 یوسفی اشکوری، حسن، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی،  ج3، تهران، مرکز دایرة‎المعارف بزرگ اسلامی، چاپ اول، 1388].</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/11451?volumeNumber=3&amp;pageNumber=1224 قاضی عیاض، عیاض بن موسی، جمهرة تراجم الفقهاء المالکیة، دبی: دار البحوث للدراسات الإسلامیة و إحیاء التراث، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۴۲۳ق، ج3</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/11451?volumeNumber=3&amp;pageNumber=1224 قاضی عیاض، عیاض بن موسی، جمهرة تراجم الفقهاء المالکیة، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج3، </ins>دبی: دار البحوث للدراسات الإسلامیة و إحیاء التراث، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۴۲۳ق</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/2846?volumeNumber=7&amp;pageNumber=135 زرکلی، خیرالدین، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، بیروت: دار العلم للملایین، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۹۸۹م، ج7</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/2846?volumeNumber=7&amp;pageNumber=135 زرکلی، خیرالدین، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج7، </ins>بیروت: دار العلم للملایین، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۹۸۹م</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/69921?sectionNumber=2&amp;pageNumber=260 سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، بغیة الوعاة في طبقات اللغويين و النحاة، بیروت: المکتبة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">العصریة، ج2</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/69921?sectionNumber=2&amp;pageNumber=260 سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، بغیة الوعاة في طبقات اللغويين و النحاة، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج2، </ins>بیروت: المکتبة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">العصریة</ins>]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/11718?pageNumber=149 حمیدی، محمد بن فتوح، جذوة المقتبس في تاريخ علماء الأندلس، تونس: دار الغرب الإسلامي، ۱۴۲۹ق]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/11718?pageNumber=149 حمیدی، محمد بن فتوح، جذوة المقتبس في تاريخ علماء الأندلس، تونس: دار الغرب الإسلامي، ۱۴۲۹ق]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/3267?volumeNumber=4&amp;pageNumber=471 سبحانی تبریزی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، قم: مؤسسه امام صادق علیه السلام، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۴۱۸ق، ج4</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/3267?volumeNumber=4&amp;pageNumber=471 سبحانی تبریزی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج4، </ins>قم: مؤسسه امام صادق علیه السلام، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۴۱۸ق</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/10132?pageNumber=147 ابن سعید مغربی، علی بن موسی، المغرب في حلی المغرب، بیروت: دار الکتب العلمية، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۹۹۷م، ج1</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/10132?pageNumber=147 ابن سعید مغربی، علی بن موسی، المغرب في حلی المغرب، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج1، </ins>بیروت: دار الکتب العلمية، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۹۹۷م</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/20208?volumeNumber=2&amp;pageNumber=242 یعقوب، امیل، المعجم المفصل في اللغويين العرب، بیروت: دار الکتب العلمية، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۴۱۸ق، ج2</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/20208?volumeNumber=2&amp;pageNumber=242 یعقوب، امیل، المعجم المفصل في اللغويين العرب، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج2، </ins>بیروت: دار الکتب العلمية، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۴۱۸ق</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/141886?volumeNumber=2&amp;pageNumber=230 ابن فرحون، ابراهیم بن علی، الديباج المذهب في معرفة اعيان علماء المذهب، قاهره: دار التراث، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۹۴ق، ج2</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/141886?volumeNumber=2&amp;pageNumber=230 ابن فرحون، ابراهیم بن علی، الديباج المذهب في معرفة اعيان علماء المذهب، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> ج2، </ins>قاهره: دار التراث، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۹۴ق</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/10595?sectionNumber=2&amp;pageNumber=77 نباهی، علی بن عبدالله، تاریخ قضاة الأندلس، بیروت: دار الآفاق الجديدة، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۴۰۰ق، ج2</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/10595?sectionNumber=2&amp;pageNumber=77 نباهی، علی بن عبدالله، تاریخ قضاة الأندلس، بیروت: دار الآفاق الجديدة، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج2، ۱۴۰۰ق</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابسته‌ها==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابسته‌ها==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-827916:rev-827917 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B2%D8%B1%D8%A8%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%A8%D9%82%DB%8C&diff=827916&oldid=prev 2026-06-15T07:54:41Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع مقاله</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l104">خط ۱۰۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://www.cgie.org.ir/fa/article/223161 یوسفی اشکوری، حسن، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج3، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص620-621</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://www.cgie.org.ir/fa/article/223161 یوسفی اشکوری، حسن، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی،  </ins>ج3، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران، مرکز دایرة‎المعارف بزرگ اسلامی، چاپ اول، 1388</ins>]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/11451?volumeNumber=3&amp;pageNumber=1224 قاضی عیاض، عیاض بن موسی، جمهرة تراجم الفقهاء المالکیة، دبی: دار البحوث للدراسات الإسلامیة و إحیاء التراث، ۱۴۲۳ق، ج3]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/11451?volumeNumber=3&amp;pageNumber=1224 قاضی عیاض، عیاض بن موسی، جمهرة تراجم الفقهاء المالکیة، دبی: دار البحوث للدراسات الإسلامیة و إحیاء التراث، ۱۴۲۳ق، ج3]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/2846?volumeNumber=7&amp;pageNumber=135 زرکلی، خیرالدین، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، بیروت: دار العلم للملایین، ۱۹۸۹م، ج7]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/2846?volumeNumber=7&amp;pageNumber=135 زرکلی، خیرالدین، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، بیروت: دار العلم للملایین، ۱۹۸۹م، ج7]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-827915:rev-827916 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B2%D8%B1%D8%A8%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%A8%D9%82%DB%8C&diff=827915&oldid=prev 2026-06-15T07:52:11Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = &#039;&#039;&#039;ابن زرب (ابوبکر محمد بن یبقى)&#039;&#039;&#039; | تصویر = NUR00000.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = ابوبکر محمد بن یبقى بن زرب بن یزید قرطبی | نام‌های دیگر = ابن زرب | لقب = قاضی الجماعة | تخلص = | نسب = | نام پدر = یبقى بن زر...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه<br /> | عنوان = '''ابن زرب (ابوبکر محمد بن یبقى)'''<br /> | تصویر = NUR00000.jpg<br /> | اندازه تصویر = <br /> | توضیح تصویر = <br /> | نام کامل = ابوبکر محمد بن یبقى بن زرب بن یزید قرطبی<br /> | نام‌های دیگر = ابن زرب<br /> | لقب = قاضی الجماعة<br /> | تخلص = <br /> | نسب = <br /> | نام پدر = یبقى بن زرب<br /> | ولادت = ۸ رمضان ۳۱۷ق (۹۲۹م)<br /> | محل تولد = قرطبه، اندلس (اسپانیای امروزی)<br /> | کشور تولد = <br /> | محل زندگی = قرطبه<br /> | رحلت = ۱۲ رمضان ۳۸۱ق (۹۹۱م)<br /> | شهادت = <br /> | مدفن = قرطبه<br /> | طول عمر = ۶۴ سال قمری<br /> | نام همسر = <br /> | فرزندان = <br /> | خویشاوندان = <br /> | دین = اسلام<br /> | مذهب = مالکی<br /> | پیشه = فقیه، محدث، قاضی، خطیب<br /> | درجه علمی = از بزرگترین فقیهان مالکی اندلس<br /> | دانشگاه = <br /> | علایق پژوهشی = فقه، حدیث، عربیت، حساب<br /> | منصب = قاضی القضات قرطبه (۳۶۷-۳۸۱ق)<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | ابوبکر محمد بن احمد اموی (لؤلؤی) | قاسم بن اصبغ بیانی | محمد بن عبدالله بن ابی دُلیم}}<br /> | مشایخ = <br /> | معاصرین = <br /> | شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | ابوالولید یونس بن عبدالله بن مغیث (ابن صفار) | ابوبکر عبدالرحمن بن احمد بن حوبیل | عبدالوارث بن سفیان بن حبرون | ابوعثمان سعید بن محسن غاسل | ابومحمد عبدالله بن یحیی بن دحون | احمد بن عبدالله (ابن ذکوان)}}<br /> | اجازه اجتهاد از = <br /> | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | الخصال (در فقه مالکی) | الرد علی ابن مسرة}}<br /> | سبک نوشتاری = <br /> | وبگاه = <br /> | امضا = <br /> | کد مؤلف = AUTHORCODE94704AUTHORCODE<br /> }}<br /> <br /> '''ابوبکر محمد بن یبقى بن زرب''' (۳۱۷ – ۳۸۱ق)، مشهور به ابن زرب؛ فقیه برجسته مالکی، محدث، قاضی و خطیب نامدار اندلس در قرن چهارم هجری بود. او بیش از سی سال به عنوان «قاضی الجماعة» (قاضی ارشد) قرطبه فعالیت کرد و از سوی منصور بن ابی‌عامر (حاجب المنصور) مورد احترام ویژه قرار داشت. ابن زرب با تألیف کتاب «[[الخصال (ابن زرب)|الخصال]]» در فقه مالکی و نگارش «الرد علی ابن مسرة» در نقد آراء صوفیان اندلسی، از چهره‌های تأثیرگذار علمی و سیاسی در عصر خود به شمار می‌رود.<br /> <br /> ==نام و نسب==<br /> نام کامل او ابوبکر محمد بن یبقى بن زرب بن یزید قرطبی است. وی به جد خود «زرب» منسوب است.&lt;ref name=&quot;قاضی عیاض&quot;&gt;[https://noorlib.ir/book/view/11451?volumeNumber=3&amp;pageNumber=1224 قاضی عیاض، عیاض بن موسی، جمهرة تراجم الفقهاء المالکیة، ج3، ص1224-1226]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ولادت==<br /> ابن زرب در شب هشتم ماه رمضان سال ۳۱۷ هجری قمری (۹۲۹ میلادی) در شهر قرطبه، مرکز اندلس (اسپانیای امروزی)، به دنیا آمد.&lt;ref name=&quot;قاضی عیاض&quot; /&gt;<br /> <br /> ==تحصیلات و اساتید==<br /> ابن زرب فقه را نزد ابوبکر محمد بن احمد اموی معروف به «لؤلؤی» فراگرفت.&lt;ref name=&quot;دایرةالمعارف&quot;&gt;[https://www.cgie.org.ir/fa/article/223161 یوسفی اشکوری، حسن، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج3، ص620-621]&lt;/ref&gt; حدیث را از قاسم بن اصبغ بیانی و محمد بن عبدالله بن ابی دُلیم شنید.&lt;ref name=&quot;حمیدی&quot;&gt;[https://noorlib.ir/book/view/11718?pageNumber=149 حمیدی، محمد بن فتوح، جذوة المقتبس في تاريخ علماء الأندلس، ص149]&lt;/ref&gt; او به درس رأی (فقه) اهتمام ورزید و در میان هم‌عصران خود پیشی گرفت.&lt;ref name=&quot;قاضی عیاض&quot; /&gt;<br /> <br /> [[ابن فرضی، عبدالله بن محمد|ابن فرضی]] نقل می‌کند که محمد بن اسحاق بن سلیم قاضی به او گفت: «ای ابابکر! اگر عبدالرحمن بن قاسم (از بزرگان فقهای مالکی) تو را می‌دید، از تو شگفت‌زده می‌شد.»&lt;ref name=&quot;قاضی عیاض&quot; /&gt;<br /> <br /> ==شاگردان==<br /> از جمله شاگردان و راویان او می‌توان به افراد زیر اشاره کرد:&lt;ref name=&quot;دایرةالمعارف&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;حمیدی&quot; /&gt;<br /> *[[قرطبی اندلسی، یونس بن عبدالله بن محمد|ابوالولید یونس بن عبدالله بن مغیث]] (معروف به [[قرطبی اندلسی، یونس بن عبدالله بن محمد|ابن صفار]])<br /> *ابوبکر عبدالرحمن بن احمد بن حوبیل<br /> *عبدالوارث بن سفیان بن حبرون<br /> *ابوعثمان سعید بن محسن غاسل<br /> *ابومحمد عبدالله بن یحیی بن دحون<br /> *احمد بن عبدالله (معروف به ابن ذکوان)<br /> <br /> ==فعالیت‌ها==<br /> <br /> ===منصب قضا===<br /> ابن زرب در دوران خلافت هشام بن حکم مؤید اموی، در سال ۳۶۷ هجری قمری (۹۷۸ میلادی) به مقام «قاضی الجماعة» (قاضی ارشد) قرطبه منصوب شد.&lt;ref name=&quot;زرکلی&quot;&gt;[https://noorlib.ir/book/view/2846?volumeNumber=7&amp;pageNumber=135 زرکلی، خیرالدین، الأعلام، ج7، ص135]&lt;/ref&gt; وی بیش از سی سال بر مسند قضا بود و تا پایان عمر در این مقام باقی ماند.&lt;ref name=&quot;سبحانی&quot;&gt;[https://noorlib.ir/book/view/3267?volumeNumber=4&amp;pageNumber=471 سبحانی تبریزی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، ج4، ص471-472]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> منصور بن ابی‌عامر (حاجب المنصور) او را بسیار تعظیم می‌کرد و در کنار خود می‌نشاند.&lt;ref name=&quot;سبحانی&quot; /&gt;<br /> <br /> ===خطابه و منبر===<br /> ابن زرب از خوش‌بیان‌ترین خطیبان روزگار خود بود. [[قاضی عیاض، عیاض بن موسی|قاضی عیاض]] نقل می‌کند: «او از همه مردم بر فراز منبر خوش‌بیان‌تر و خوش‌تلاوت‌تر بود و خشوع او در هنگام خطابه آشکار بود. هیچ کس هنگام شنیدن وعظ او نمی‌توانست اشک خود را کنترل کند.»&lt;ref name=&quot;نباهی&quot;&gt;[https://noorlib.ir/book/view/10595?sectionNumber=2&amp;pageNumber=77 نباهی، علی بن عبدالله، تاریخ قضاة الأندلس، ج2، ص77-82]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویژگی‌های اخلاقی و علمی===<br /> [[قاضی عیاض، عیاض بن موسی|قاضی عیاض]] در توصیف او می‌نویسد: «او با علمش، عامل، مجتهد، ورع و عفیف بود... خطیبی خوش‌بیان، ظاهری زیبا، فقیهی دقیق، در مسائل غوطه‌ور، حافظ اصول، در فتوا ماهر، بسیار اقتداکننده و در احکام متثبت بود.»&lt;ref name=&quot;قاضی عیاض&quot; /&gt;<br /> <br /> وی همچنین در علم عربیت، نحو، فقه و حساب بصیرت داشت.&lt;ref name=&quot;یعقوب&quot;&gt;[https://noorlib.ir/book/view/20208?volumeNumber=2&amp;pageNumber=242 یعقوب، امیل، المعجم المفصل في اللغويين العرب، ج2، ص242]&lt;/ref&gt; او بسیار نمازگزار و اهل تلاوت قرآن بود و در اواخر عمر به عبادت روی آورد و بسیار استغفار می‌کرد. گفته می‌شد او هر شب قرآن را ختم می‌کرد.&lt;ref name=&quot;قاضی عیاض&quot; /&gt;<br /> <br /> ===برخورد با ابن مسره و پیروانش===<br /> ابن زرب با ابن مسره (عبدالله بن مسره، از صوفیان اندلسی) و عقاید او مخالفت کرد و کتابی در رد آراء وی نوشت.&lt;ref name=&quot;دایرةالمعارف&quot; /&gt; در سال ۳۵۰ قمری، پیروان ابن مسره را وادار به توبه از عقاید خود کرد و در مسجد جامع شرقی حضور یافت و کتاب‌ها و آثار آنان را به آتش کشید.&lt;ref name=&quot;نباهی&quot; /&gt;<br /> <br /> ===واقعه استسقا و برخورد با مردم===<br /> در جریان نماز استسقا (طلب باران) در قرطبه، مردم از تأخیر باران ناراضی شدند و به ابن زرب اعتراض کردند. آن‌ها او را به خاطر پذیرش هدایای منصور بن ابی‌عامر سرزنش نمودند و قصد تعرض به او داشتند. ابن زرب به قبرستان پناه برد و منصور برای محافظت از او سوارانی فرستاد و او را سالم به خانه بازگرداند.&lt;ref name=&quot;نباهی&quot; /&gt;<br /> <br /> ===داستان انتصاب به قضا===<br /> در منابع نقل شده است که منصور بن ابی‌عامر شبی با یکی از دوستان خود درباره فرد مناسب برای قضاوت گفت‌وگو می‌کرد. دوست منصور پس از ذکر چند نفر، نام ابن زرب را پیشنهاد کرد. منصور گفت: «به خدا سوگند، جز او کسی شایسته این مقام نیست.» فردای آن شب، قاضی ابن سلیم درگذشت و منصور بیدرنگ ابن زرب را به قضا منصوب کرد.&lt;ref name=&quot;نباهی&quot; /&gt;<br /> <br /> ==وفات==<br /> ابوبکر محمد بن یبقى بن زرب در شب دوازدهم ماه رمضان سال ۳۸۱ هجری قمری (۹۹۱ میلادی) در قرطبه درگذشت.&lt;ref name=&quot;سیوطی&quot;&gt;[https://noorlib.ir/book/view/69921?sectionNumber=2&amp;pageNumber=260 سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، بغیة الوعاة في طبقات اللغويين و النحاة، ج2، ص260]&lt;/ref&gt; مردم از مرگ او بسیار اندوهگین شدند و بر او ثنا گفتند. منصور بن ابی‌عامر نیز از مرگ او سخت اندوهگین شد، پسر سه‌ساله او را خواست و سه هزار دینار و تحفه‌هایی برایش فرستاد و برای ورثه او نامه‌ای مبنی بر حفظ و احترام نوشت.&lt;ref name=&quot;نباهی&quot; /&gt;<br /> <br /> ابن زرب در عالم رؤیا دیده شد. از او پرسیدند: «از چه چیزی بیشتر سود بردی؟» گفت: «از هیچ چیز بیشتر از تلاوت قرآن سود نبردم.»&lt;ref name=&quot;ابن فرحون&quot;&gt;[https://noorlib.ir/book/view/141886?volumeNumber=2&amp;pageNumber=230 ابن فرحون، ابراهیم بن علی، الديباج المذهب في معرفة اعيان علماء المذهب، ج2، ص230]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==آثار==<br /> ===الخصال===<br /> کتاب «[[الخصال (ابن زرب)|الخصال]]» در فقه مالکی، مهم‌ترین اثر ابن زرب است. او این کتاب را در پاسخ به کتاب «الخصال» ابن کاوس حنفی تألیف کرد و به گفته [[قاضی عیاض، عیاض بن موسی|قاضی عیاض]] «در اتقان به غایت رسید».&lt;ref name=&quot;زرکلی&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;قاضی عیاض&quot; /&gt; نسخه‌ای از این کتاب در کتابخانه ملی مادرید موجود است.&lt;ref name=&quot;دایرةالمعارف&quot; /&gt;<br /> <br /> ===الرد علی ابن مسرة===<br /> کتاب «الرد علی ابن مسرة» در نقد آراء محمد بن عبدالله بن مسره، از صوفیان اندلسی، نوشته شده است. از این کتاب اثری در دست نیست.&lt;ref name=&quot;دایرةالمعارف&quot; /&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> *[https://www.cgie.org.ir/fa/article/223161 یوسفی اشکوری، حسن، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج3، ص620-621]<br /> *[https://noorlib.ir/book/view/11451?volumeNumber=3&amp;pageNumber=1224 قاضی عیاض، عیاض بن موسی، جمهرة تراجم الفقهاء المالکیة، دبی: دار البحوث للدراسات الإسلامیة و إحیاء التراث، ۱۴۲۳ق، ج3]<br /> *[https://noorlib.ir/book/view/2846?volumeNumber=7&amp;pageNumber=135 زرکلی، خیرالدین، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، بیروت: دار العلم للملایین، ۱۹۸۹م، ج7]<br /> *[https://noorlib.ir/book/view/69921?sectionNumber=2&amp;pageNumber=260 سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، بغیة الوعاة في طبقات اللغويين و النحاة، بیروت: المکتبة العصریة، ج2]<br /> *[https://noorlib.ir/book/view/11718?pageNumber=149 حمیدی، محمد بن فتوح، جذوة المقتبس في تاريخ علماء الأندلس، تونس: دار الغرب الإسلامي، ۱۴۲۹ق]<br /> *[https://noorlib.ir/book/view/3267?volumeNumber=4&amp;pageNumber=471 سبحانی تبریزی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، قم: مؤسسه امام صادق علیه السلام، ۱۴۱۸ق، ج4]<br /> *[https://noorlib.ir/book/view/10132?pageNumber=147 ابن سعید مغربی، علی بن موسی، المغرب في حلی المغرب، بیروت: دار الکتب العلمية، ۱۹۹۷م، ج1]<br /> *[https://noorlib.ir/book/view/20208?volumeNumber=2&amp;pageNumber=242 یعقوب، امیل، المعجم المفصل في اللغويين العرب، بیروت: دار الکتب العلمية، ۱۴۱۸ق، ج2]<br /> *[https://noorlib.ir/book/view/141886?volumeNumber=2&amp;pageNumber=230 ابن فرحون، ابراهیم بن علی، الديباج المذهب في معرفة اعيان علماء المذهب، قاهره: دار التراث، ۱۳۹۴ق، ج2]<br /> *[https://noorlib.ir/book/view/10595?sectionNumber=2&amp;pageNumber=77 نباهی، علی بن عبدالله، تاریخ قضاة الأندلس، بیروت: دار الآفاق الجديدة، ۱۴۰۰ق، ج2]<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> * [[الخصال (ابن زرب)]]<br /> * [[فتاوى القاضي ابن زرب القرطبي]]<br /> [[رده:زندگی‌نامه]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:مؤلفین-تیر]]</div>

Hbaghizadeh