https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%AF_%D8%A8%D8%B5%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF 2026-06-21T07:01:00Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%AF_%D8%A8%D8%B5%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=795002&oldid=prev 2025-08-30T07:46:29Z

<p>جایگزینی متن - &#039; &#039; به &#039;&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اساتید = ابوهاشم‌ جبّایى‌</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اساتید = ابوهاشم‌ جبّایى‌</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مشایخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>=  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مشایخ=  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| معاصرین =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| معاصرین =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاگردان = ابوعبدالله‌ حسین‌ بن‌ على‌ بصری‌، ابراهیم‌ بن‌ عیاش‌ بصری‌</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاگردان = ابوعبدالله‌ حسین‌ بن‌ على‌ بصری‌، ابراهیم‌ بن‌ عیاش‌ بصری‌</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-790609:rev-795002 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%AF_%D8%A8%D8%B5%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=790609&oldid=prev 2025-07-24T13:56:53Z

<p>جایگزینی متن - &#039;سیدج&#039; به &#039;سید ج&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l51">خط ۵۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درباره آثار ابن‌ خلاد میان‌ نویسندگانى‌ که‌ از او یاد کرده‌اند، اختلاف‌ است‌. بعضى‌ از متقدمان‌ چون‌ ابن‌ مرتضى‌ و قاضى‌ عبدالجبار او را دارای‌ دو اثر به‌ نام‌های‌ الأصول‌ و الشرح‌ دانسته‌اند و قاضى‌ آثار دیگری‌ را نیز به‌ او نسبت‌ داده‌، بى‌آن‌که‌ نام‌های‌ آنها را برشمارد، ولى‌ برخى‌ از نویسندگان‌ معاصر از این‌ دو کتاب‌ به‌ مثابه یک‌ اثر به‌ نام‌ شرح‌الأصول‌ یاد کرده‌اند. نسخه‌ای‌ از این‌ کتاب‌ با شرح‌ و زیادات‌ ابوطالب‌ یحیى‌ بن‌ حسین‌ معروف‌ به‌ الناطق‌ بالحق‌ زیدی‌ در دست‌ است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درباره آثار ابن‌ خلاد میان‌ نویسندگانى‌ که‌ از او یاد کرده‌اند، اختلاف‌ است‌. بعضى‌ از متقدمان‌ چون‌ ابن‌ مرتضى‌ و قاضى‌ عبدالجبار او را دارای‌ دو اثر به‌ نام‌های‌ الأصول‌ و الشرح‌ دانسته‌اند و قاضى‌ آثار دیگری‌ را نیز به‌ او نسبت‌ داده‌، بى‌آن‌که‌ نام‌های‌ آنها را برشمارد، ولى‌ برخى‌ از نویسندگان‌ معاصر از این‌ دو کتاب‌ به‌ مثابه یک‌ اثر به‌ نام‌ شرح‌الأصول‌ یاد کرده‌اند. نسخه‌ای‌ از این‌ کتاب‌ با شرح‌ و زیادات‌ ابوطالب‌ یحیى‌ بن‌ حسین‌ معروف‌ به‌ الناطق‌ بالحق‌ زیدی‌ در دست‌ است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن‌ خلاد در اواخر عمر، هنگامى‌ که‌ کتاب‌ الشرح‌ را به‌ پایان‌ مى‌برد، به‌ بصره‌ رفت‌ و در آن‌جا در ردّ مذهب‌ «إرجاء» ابوالطیب‌ محمد بن‌ ابراهیم‌ معروف‌ به‌ خالدی‌، متکلم‌ِ مرجئى‌ بصره‌، رساله‌ای‌ در وعید نوشت‌. بعید نمى‌نماید که‌ کتاب‌ شرح‌الأصول‌ الخمسة قاضى‌ عبدالجبار همان‌ کتاب‌ الأصول‌ بوده‌ که‌ قاضى‌ آن‌ را به‌ اتمام‌ رسانیده‌ است‌، اگر چه‌ تا حدود 100 سال‌ پس‌ از مرگ‌ ابن‌ خلاد، خود کتاب‌ الأصول‌ او که‌ ابوالحسن‌ کرخى‌ (د 340ق‌/951م‌) را به‌ شگفتى‌ واداشته‌ بود، مشهور و متداول‌ بوده‌ است‌.&lt;ref&gt; سجادی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیدجعفر، </del>ج3، ص439-440&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن‌ خلاد در اواخر عمر، هنگامى‌ که‌ کتاب‌ الشرح‌ را به‌ پایان‌ مى‌برد، به‌ بصره‌ رفت‌ و در آن‌جا در ردّ مذهب‌ «إرجاء» ابوالطیب‌ محمد بن‌ ابراهیم‌ معروف‌ به‌ خالدی‌، متکلم‌ِ مرجئى‌ بصره‌، رساله‌ای‌ در وعید نوشت‌. بعید نمى‌نماید که‌ کتاب‌ شرح‌الأصول‌ الخمسة قاضى‌ عبدالجبار همان‌ کتاب‌ الأصول‌ بوده‌ که‌ قاضى‌ آن‌ را به‌ اتمام‌ رسانیده‌ است‌، اگر چه‌ تا حدود 100 سال‌ پس‌ از مرگ‌ ابن‌ خلاد، خود کتاب‌ الأصول‌ او که‌ ابوالحسن‌ کرخى‌ (د 340ق‌/951م‌) را به‌ شگفتى‌ واداشته‌ بود، مشهور و متداول‌ بوده‌ است‌.&lt;ref&gt; سجادی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید جعفر، </ins>ج3، ص439-440&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references/&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references/&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سجادی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیدجعفر، </del>دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1374.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سجادی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید جعفر، </ins>دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1374.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابسته‌ها==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابسته‌ها==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابسته‌ها}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابسته‌ها}}</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-751607:rev-790609 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%AF_%D8%A8%D8%B5%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=751607&oldid=prev 2024-09-01T05:58:50Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l59">خط ۵۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابسته‌ها}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابسته‌ها}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 شهریور 1403</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد کد پدیدآور]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد کد پدیدآور]]</div></td></tr> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%AF_%D8%A8%D8%B5%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=751606&oldid=prev 2024-09-01T05:58:03Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l46">خط ۴۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابن خَلّادِ بَصْری‌، ابوعلى‌ محمد'''، متکلم‌ معتزلى‌ مذهب‌ سده 4ق‌/10م‌.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابن خَلّادِ بَصْری‌، ابوعلى‌ محمد'''، متکلم‌ معتزلى‌ مذهب‌ سده 4ق‌/10م‌.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از وی‌ آگاهى‌ بسیار اندکى‌ در دست‌ است‌. کهن‌ترین‌ مأخذ درباره ابن‌ خلاّد، الفهرست‌ ابن‌ ندیم‌ است‌ که‌ از استاد او ابوهاشم‌ جبّایى‌ (د 321ق‌/933م‌) که‌ ابن‌ خلاد در عسکر و سپس‌ در بغداد نزد او به‌ تحصیل‌ کلام‌ پرداخت‌، یاد کرده‌ است‌ و از همین‌ رو قاضى‌ عبدالجبار معتزلى‌ او را با 3 واسطه‌: ابوهاشم‌ جبایى‌، ابوعلى‌ جبایى‌ و ابویعقوب‌ شمام‌، از اصحاب‌ ابوهذیل‌ دانسته‌ است‌. ابن‌ خلاد در آغاز، شاگردی‌ کندذهن‌ به‌ نظر مى‌رسید و گاه‌ مى‌شد که‌ بر رنج‌ تحصیل‌ مى‌گریست‌، اما کوشید و سرانجام‌ برجسته‌ترین‌ شاگرد ابوهاشم‌ شد. او که‌ از زندگى‌ در بغداد گریزان‌ بود، در اواخر عمر به‌ بصره‌ کوچید و همان‌جا ساکن‌ شد. وی‌ در ادب‌ نیز دستى‌ قوی‌ داشت‌.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از وی‌ آگاهى‌ بسیار اندکى‌ در دست‌ است‌. کهن‌ترین‌ مأخذ درباره ابن‌ خلاّد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[الفهرست (ابن نديم)|</ins>الفهرست‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[ابن ندیم، محمد بن اسحاق|</ins>ابن‌ ندیم‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است‌ که‌ از استاد او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابوهاشم‌ جبّایى‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(د 321ق‌/933م‌) که‌ ابن‌ خلاد در عسکر و سپس‌ در بغداد نزد او به‌ تحصیل‌ کلام‌ پرداخت‌، یاد کرده‌ است‌ و از همین‌ رو قاضى‌ عبدالجبار معتزلى‌ او را با 3 واسطه‌: ابوهاشم‌ جبایى‌، ابوعلى‌ جبایى‌ و ابویعقوب‌ شمام‌، از اصحاب‌ ابوهذیل‌ دانسته‌ است‌. ابن‌ خلاد در آغاز، شاگردی‌ کندذهن‌ به‌ نظر مى‌رسید و گاه‌ مى‌شد که‌ بر رنج‌ تحصیل‌ مى‌گریست‌، اما کوشید و سرانجام‌ برجسته‌ترین‌ شاگرد ابوهاشم‌ شد. او که‌ از زندگى‌ در بغداد گریزان‌ بود، در اواخر عمر به‌ بصره‌ کوچید و همان‌جا ساکن‌ شد. وی‌ در ادب‌ نیز دستى‌ قوی‌ داشت‌.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شاگردان==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شاگردان==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شاگردان‌ معروف‌ ابن‌ خلاد، مى‌توان‌ از ابوعبدالله‌ حسین‌ بن‌ على‌ بصری‌ و ابراهیم‌ بن‌ عیاش‌ بصری‌ نام‌ برد که‌ هر دو شاگرد ابوهاشم‌ نیز بوده‌اند. ابراهیم‌ سپس‌ خود، استاد قاضى‌ عبدالجبار شد و از این‌ رو، اگر هم‌ شرح‌الأصول‌ الخمسة قاضى‌، در اصل‌ از ابن‌ خلاد نباشد، قهراً برخى‌ از عقاید ابن‌ خلاد به‌ واسطه همین‌ ابراهیم‌ در آن‌ راه‌ یافته‌ است‌، چنان‌که‌ شاید بتوان‌ ابن‌ خلاد را در اصول‌ عقاید، واسطه میان‌ ابوهاشم‌ و قاضى‌ عبدالجبار دانست‌.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شاگردان‌ معروف‌ ابن‌ خلاد، مى‌توان‌ از ابوعبدالله‌ حسین‌ بن‌ على‌ بصری‌ و ابراهیم‌ بن‌ عیاش‌ بصری‌ نام‌ برد که‌ هر دو شاگرد ابوهاشم‌ نیز بوده‌اند. ابراهیم‌ سپس‌ خود، استاد قاضى‌ عبدالجبار شد و از این‌ رو، اگر هم‌ شرح‌الأصول‌ الخمسة قاضى‌، در اصل‌ از ابن‌ خلاد نباشد، قهراً برخى‌ از عقاید ابن‌ خلاد به‌ واسطه همین‌ ابراهیم‌ در آن‌ راه‌ یافته‌ است‌، چنان‌که‌ شاید بتوان‌ ابن‌ خلاد را در اصول‌ عقاید، واسطه میان‌ ابوهاشم‌ و قاضى‌ عبدالجبار دانست‌.</div></td></tr> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%AF_%D8%A8%D8%B5%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=749697&oldid=prev 2024-08-28T11:56:10Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۲۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l42">خط ۴۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد مؤلف = AUTHORCODE.....AUTHORCODE</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد مؤلف = AUTHORCODE.....AUTHORCODE</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{کاربردهای دیگر|ابن خلاد (ابهام‌زدایی)}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابن خَلّادِ بَصْری‌، ابوعلى‌ محمد'''، متکلم‌ معتزلى‌ مذهب‌ سده 4ق‌/10م‌.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابن خَلّادِ بَصْری‌، ابوعلى‌ محمد'''، متکلم‌ معتزلى‌ مذهب‌ سده 4ق‌/10م‌.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-749047:rev-749697 --> </table>

Mhosseini https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%AF_%D8%A8%D8%B5%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=749047&oldid=prev 2024-08-28T05:11:14Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l42">خط ۴۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد مؤلف = AUTHORCODE.....AUTHORCODE</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد مؤلف = AUTHORCODE.....AUTHORCODE</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابن خَلّادِ بَصْری‌، ابوعلى‌ محمد'''، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متكلم‌ </del>معتزلى‌ مذهب‌ سده 4ق‌/10م‌.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابن خَلّادِ بَصْری‌، ابوعلى‌ محمد'''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متکلم‌ </ins>معتزلى‌ مذهب‌ سده 4ق‌/10م‌.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از وی‌ آگاهى‌ بسیار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اندكى‌ </del>در دست‌ است‌. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كهن‌ترین‌ </del>مأخذ درباره ابن‌ خلاّد، الفهرست‌ ابن‌ ندیم‌ است‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ </del>از استاد او ابوهاشم‌ جبّایى‌ (د 321ق‌/933م‌) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ </del>ابن‌ خلاد در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عسكر </del>و سپس‌ در بغداد نزد او به‌ تحصیل‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلام‌ </del>پرداخت‌، یاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده‌ </del>است‌ و از همین‌ رو قاضى‌ عبدالجبار معتزلى‌ او را با 3 واسطه‌: ابوهاشم‌ جبایى‌، ابوعلى‌ جبایى‌ و ابویعقوب‌ شمام‌، از اصحاب‌ ابوهذیل‌ دانسته‌ است‌. ابن‌ خلاد در آغاز، شاگردی‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كندذهن‌ </del>به‌ نظر مى‌رسید و گاه‌ مى‌شد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ </del>بر رنج‌ تحصیل‌ مى‌گریست‌، اما <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوشید </del>و سرانجام‌ برجسته‌ترین‌ شاگرد ابوهاشم‌ شد. او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ </del>از زندگى‌ در بغداد گریزان‌ بود، در اواخر عمر به‌ بصره‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوچید </del>و همان‌جا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساكن‌ </del>شد. وی‌ در ادب‌ نیز دستى‌ قوی‌ داشت‌.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از وی‌ آگاهى‌ بسیار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اندکى‌ </ins>در دست‌ است‌. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کهن‌ترین‌ </ins>مأخذ درباره ابن‌ خلاّد، الفهرست‌ ابن‌ ندیم‌ است‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که‌ </ins>از استاد او ابوهاشم‌ جبّایى‌ (د 321ق‌/933م‌) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که‌ </ins>ابن‌ خلاد در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عسکر </ins>و سپس‌ در بغداد نزد او به‌ تحصیل‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلام‌ </ins>پرداخت‌، یاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده‌ </ins>است‌ و از همین‌ رو قاضى‌ عبدالجبار معتزلى‌ او را با 3 واسطه‌: ابوهاشم‌ جبایى‌، ابوعلى‌ جبایى‌ و ابویعقوب‌ شمام‌، از اصحاب‌ ابوهذیل‌ دانسته‌ است‌. ابن‌ خلاد در آغاز، شاگردی‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کندذهن‌ </ins>به‌ نظر مى‌رسید و گاه‌ مى‌شد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که‌ </ins>بر رنج‌ تحصیل‌ مى‌گریست‌، اما <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوشید </ins>و سرانجام‌ برجسته‌ترین‌ شاگرد ابوهاشم‌ شد. او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که‌ </ins>از زندگى‌ در بغداد گریزان‌ بود، در اواخر عمر به‌ بصره‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوچید </ins>و همان‌جا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساکن‌ </ins>شد. وی‌ در ادب‌ نیز دستى‌ قوی‌ داشت‌.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شاگردان==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شاگردان==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شاگردان‌ معروف‌ ابن‌ خلاد، مى‌توان‌ از ابوعبدالله‌ حسین‌ بن‌ على‌ بصری‌ و ابراهیم‌ بن‌ عیاش‌ بصری‌ نام‌ برد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ </del>هر دو شاگرد ابوهاشم‌ نیز بوده‌اند. ابراهیم‌ سپس‌ خود، استاد قاضى‌ عبدالجبار شد و از این‌ رو، اگر هم‌ شرح‌الأصول‌ الخمسة قاضى‌، در اصل‌ از ابن‌ خلاد نباشد، قهراً برخى‌ از عقاید ابن‌ خلاد به‌ واسطه همین‌ ابراهیم‌ در آن‌ راه‌ یافته‌ است‌، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنان‌كه‌ </del>شاید بتوان‌ ابن‌ خلاد را در اصول‌ عقاید، واسطه میان‌ ابوهاشم‌ و قاضى‌ عبدالجبار دانست‌.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شاگردان‌ معروف‌ ابن‌ خلاد، مى‌توان‌ از ابوعبدالله‌ حسین‌ بن‌ على‌ بصری‌ و ابراهیم‌ بن‌ عیاش‌ بصری‌ نام‌ برد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که‌ </ins>هر دو شاگرد ابوهاشم‌ نیز بوده‌اند. ابراهیم‌ سپس‌ خود، استاد قاضى‌ عبدالجبار شد و از این‌ رو، اگر هم‌ شرح‌الأصول‌ الخمسة قاضى‌، در اصل‌ از ابن‌ خلاد نباشد، قهراً برخى‌ از عقاید ابن‌ خلاد به‌ واسطه همین‌ ابراهیم‌ در آن‌ راه‌ یافته‌ است‌، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنان‌که‌ </ins>شاید بتوان‌ ابن‌ خلاد را در اصول‌ عقاید، واسطه میان‌ ابوهاشم‌ و قاضى‌ عبدالجبار دانست‌.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درباره آثار ابن‌ خلاد میان‌ نویسندگانى‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ </del>از او یاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده‌اند، </del>اختلاف‌ است‌. بعضى‌ از متقدمان‌ چون‌ ابن‌ مرتضى‌ و قاضى‌ عبدالجبار او را دارای‌ دو اثر به‌ نام‌های‌ الأصول‌ و الشرح‌ دانسته‌اند و قاضى‌ آثار دیگری‌ را نیز به‌ او نسبت‌ داده‌، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بى‌آن‌كه‌ </del>نام‌های‌ آنها را برشمارد، ولى‌ برخى‌ از نویسندگان‌ معاصر از این‌ دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب‌ </del>به‌ مثابه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك‌ </del>اثر به‌ نام‌ شرح‌الأصول‌ یاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده‌اند</del>. نسخه‌ای‌ از این‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب‌ </del>با شرح‌ و زیادات‌ ابوطالب‌ یحیى‌ بن‌ حسین‌ معروف‌ به‌ الناطق‌ بالحق‌ زیدی‌ در دست‌ است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درباره آثار ابن‌ خلاد میان‌ نویسندگانى‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که‌ </ins>از او یاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده‌اند، </ins>اختلاف‌ است‌. بعضى‌ از متقدمان‌ چون‌ ابن‌ مرتضى‌ و قاضى‌ عبدالجبار او را دارای‌ دو اثر به‌ نام‌های‌ الأصول‌ و الشرح‌ دانسته‌اند و قاضى‌ آثار دیگری‌ را نیز به‌ او نسبت‌ داده‌، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بى‌آن‌که‌ </ins>نام‌های‌ آنها را برشمارد، ولى‌ برخى‌ از نویسندگان‌ معاصر از این‌ دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب‌ </ins>به‌ مثابه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک‌ </ins>اثر به‌ نام‌ شرح‌الأصول‌ یاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده‌اند</ins>. نسخه‌ای‌ از این‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب‌ </ins>با شرح‌ و زیادات‌ ابوطالب‌ یحیى‌ بن‌ حسین‌ معروف‌ به‌ الناطق‌ بالحق‌ زیدی‌ در دست‌ است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن‌ خلاد در اواخر عمر، هنگامى‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ كتاب‌ </del>الشرح‌ را به‌ پایان‌ مى‌برد، به‌ بصره‌ رفت‌ و در آن‌جا در ردّ مذهب‌ «إرجاء» ابوالطیب‌ محمد بن‌ ابراهیم‌ معروف‌ به‌ خالدی‌، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متكلم‌ِ </del>مرجئى‌ بصره‌، رساله‌ای‌ در وعید نوشت‌. بعید نمى‌نماید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ كتاب‌ </del>شرح‌الأصول‌ الخمسة قاضى‌ عبدالجبار همان‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب‌ </del>الأصول‌ بوده‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ </del>قاضى‌ آن‌ را به‌ اتمام‌ رسانیده‌ است‌، اگر چه‌ تا حدود 100 سال‌ پس‌ از مرگ‌ ابن‌ خلاد، خود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب‌ </del>الأصول‌ او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ </del>ابوالحسن‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرخى‌ </del>(د 340ق‌/951م‌) را به‌ شگفتى‌ واداشته‌ بود، مشهور و متداول‌ بوده‌ است‌.&lt;ref&gt; سجادی، سیدجعفر، ج3، ص439-440&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن‌ خلاد در اواخر عمر، هنگامى‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که‌ کتاب‌ </ins>الشرح‌ را به‌ پایان‌ مى‌برد، به‌ بصره‌ رفت‌ و در آن‌جا در ردّ مذهب‌ «إرجاء» ابوالطیب‌ محمد بن‌ ابراهیم‌ معروف‌ به‌ خالدی‌، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متکلم‌ِ </ins>مرجئى‌ بصره‌، رساله‌ای‌ در وعید نوشت‌. بعید نمى‌نماید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که‌ کتاب‌ </ins>شرح‌الأصول‌ الخمسة قاضى‌ عبدالجبار همان‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب‌ </ins>الأصول‌ بوده‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که‌ </ins>قاضى‌ آن‌ را به‌ اتمام‌ رسانیده‌ است‌، اگر چه‌ تا حدود 100 سال‌ پس‌ از مرگ‌ ابن‌ خلاد، خود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب‌ </ins>الأصول‌ او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که‌ </ins>ابوالحسن‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرخى‌ </ins>(د 340ق‌/951م‌) را به‌ شگفتى‌ واداشته‌ بود، مشهور و متداول‌ بوده‌ است‌.&lt;ref&gt; سجادی، سیدجعفر، ج3، ص439-440&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references/&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references/&gt;</div></td></tr> </table>

A-esmaili https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%AF_%D8%A8%D8%B5%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=748921&oldid=prev 2024-08-27T11:12:24Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = ابن خلاد بصری، محمد | تصویر = NUR00000.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = ابن خَلّادِ بَصْری‌، ابوعلى‌ محمد | نام‌های دیگر = | لقب = | تخلص = | نسب = | نام پدر = | ولادت = | محل تولد = | کشور تولد = | محل زندگی = |...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه<br /> | عنوان = ابن خلاد بصری، محمد<br /> | تصویر = NUR00000.jpg<br /> | اندازه تصویر = <br /> | توضیح تصویر = <br /> | نام کامل = ابن خَلّادِ بَصْری‌، ابوعلى‌ محمد<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | لقب = <br /> | تخلص = <br /> | نسب = <br /> | نام پدر = <br /> | ولادت = <br /> | محل تولد = <br /> | کشور تولد = <br /> | محل زندگی = <br /> | رحلت = <br /> | شهادت = <br /> | مدفن = <br /> | طول عمر = <br /> | نام همسر = <br /> | فرزندان = <br /> | خویشاوندان = <br /> | دین = <br /> | مذهب = معتزلى‌<br /> | پیشه = <br /> | منصب = <br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> | اساتید = ابوهاشم‌ جبّایى‌<br /> | مشایخ = <br /> | معاصرین = <br /> | شاگردان = ابوعبدالله‌ حسین‌ بن‌ على‌ بصری‌، ابراهیم‌ بن‌ عیاش‌ بصری‌<br /> | اجازه اجتهاد از = <br /> | درجه علمی = <br /> | دانشگاه = <br /> | حوزه = <br /> | علایق پژوهشی = <br /> | سبک نوشتاری = <br /> | آثار = الأصول‌، الشرح‌<br /> | وبگاه = <br /> | امضا = <br /> | کد مؤلف = AUTHORCODE.....AUTHORCODE<br /> }}<br /> '''ابن خَلّادِ بَصْری‌، ابوعلى‌ محمد'''، متكلم‌ معتزلى‌ مذهب‌ سده 4ق‌/10م‌. <br /> <br /> از وی‌ آگاهى‌ بسیار اندكى‌ در دست‌ است‌. كهن‌ترین‌ مأخذ درباره ابن‌ خلاّد، الفهرست‌ ابن‌ ندیم‌ است‌ كه‌ از استاد او ابوهاشم‌ جبّایى‌ (د 321ق‌/933م‌) كه‌ ابن‌ خلاد در عسكر و سپس‌ در بغداد نزد او به‌ تحصیل‌ كلام‌ پرداخت‌، یاد كرده‌ است‌ و از همین‌ رو قاضى‌ عبدالجبار معتزلى‌ او را با 3 واسطه‌: ابوهاشم‌ جبایى‌، ابوعلى‌ جبایى‌ و ابویعقوب‌ شمام‌، از اصحاب‌ ابوهذیل‌ دانسته‌ است‌. ابن‌ خلاد در آغاز، شاگردی‌ كندذهن‌ به‌ نظر مى‌رسید و گاه‌ مى‌شد كه‌ بر رنج‌ تحصیل‌ مى‌گریست‌، اما كوشید و سرانجام‌ برجسته‌ترین‌ شاگرد ابوهاشم‌ شد. او كه‌ از زندگى‌ در بغداد گریزان‌ بود، در اواخر عمر به‌ بصره‌ كوچید و همان‌جا ساكن‌ شد. وی‌ در ادب‌ نیز دستى‌ قوی‌ داشت‌.<br /> ==شاگردان==<br /> از شاگردان‌ معروف‌ ابن‌ خلاد، مى‌توان‌ از ابوعبدالله‌ حسین‌ بن‌ على‌ بصری‌ و ابراهیم‌ بن‌ عیاش‌ بصری‌ نام‌ برد كه‌ هر دو شاگرد ابوهاشم‌ نیز بوده‌اند. ابراهیم‌ سپس‌ خود، استاد قاضى‌ عبدالجبار شد و از این‌ رو، اگر هم‌ شرح‌الأصول‌ الخمسة قاضى‌، در اصل‌ از ابن‌ خلاد نباشد، قهراً برخى‌ از عقاید ابن‌ خلاد به‌ واسطه همین‌ ابراهیم‌ در آن‌ راه‌ یافته‌ است‌، چنان‌كه‌ شاید بتوان‌ ابن‌ خلاد را در اصول‌ عقاید، واسطه میان‌ ابوهاشم‌ و قاضى‌ عبدالجبار دانست‌.<br /> ==آثار==<br /> درباره آثار ابن‌ خلاد میان‌ نویسندگانى‌ كه‌ از او یاد كرده‌اند، اختلاف‌ است‌. بعضى‌ از متقدمان‌ چون‌ ابن‌ مرتضى‌ و قاضى‌ عبدالجبار او را دارای‌ دو اثر به‌ نام‌های‌ الأصول‌ و الشرح‌ دانسته‌اند و قاضى‌ آثار دیگری‌ را نیز به‌ او نسبت‌ داده‌، بى‌آن‌كه‌ نام‌های‌ آنها را برشمارد، ولى‌ برخى‌ از نویسندگان‌ معاصر از این‌ دو كتاب‌ به‌ مثابه یك‌ اثر به‌ نام‌ شرح‌الأصول‌ یاد كرده‌اند. نسخه‌ای‌ از این‌ كتاب‌ با شرح‌ و زیادات‌ ابوطالب‌ یحیى‌ بن‌ حسین‌ معروف‌ به‌ الناطق‌ بالحق‌ زیدی‌ در دست‌ است.<br /> ابن‌ خلاد در اواخر عمر، هنگامى‌ كه‌ كتاب‌ الشرح‌ را به‌ پایان‌ مى‌برد، به‌ بصره‌ رفت‌ و در آن‌جا در ردّ مذهب‌ «إرجاء» ابوالطیب‌ محمد بن‌ ابراهیم‌ معروف‌ به‌ خالدی‌، متكلم‌ِ مرجئى‌ بصره‌، رساله‌ای‌ در وعید نوشت‌. بعید نمى‌نماید كه‌ كتاب‌ شرح‌الأصول‌ الخمسة قاضى‌ عبدالجبار همان‌ كتاب‌ الأصول‌ بوده‌ كه‌ قاضى‌ آن‌ را به‌ اتمام‌ رسانیده‌ است‌، اگر چه‌ تا حدود 100 سال‌ پس‌ از مرگ‌ ابن‌ خلاد، خود كتاب‌ الأصول‌ او كه‌ ابوالحسن‌ كرخى‌ (د 340ق‌/951م‌) را به‌ شگفتى‌ واداشته‌ بود، مشهور و متداول‌ بوده‌ است‌.&lt;ref&gt; سجادی، سیدجعفر، ج3، ص439-440&lt;/ref&gt;<br /> ==پانویس==<br /> &lt;references/&gt;<br /> ==منابع مقاله==<br /> سجادی، سیدجعفر، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1374.<br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> [[رده:زندگی‌نامه]] <br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:فاقد کد پدیدآور]]</div>

Mhosseini