https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86%E2%80%8C_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF
ابن حبیش، عبدالرحمن بن محمد - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-22T01:48:30Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.39.0
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86%E2%80%8C_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=794793&oldid=prev
Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ' به ''
2025-08-30T07:44:35Z
<p>جایگزینی متن - ' ' به ''</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳۰ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اساتید = ابن ورد، ابن نافع</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اساتید = ابن ورد، ابن نافع</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مشایخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>= ابوالحسن یونس بن محمد بن مغیث، ابوعبدالله محمد بن اصبغ ازدی معروف به ابن المناصف، ابوعبدالله جعفر بن محمد بن مكى</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مشایخ= ابوالحسن یونس بن محمد بن مغیث، ابوعبدالله محمد بن اصبغ ازدی معروف به ابن المناصف، ابوعبدالله جعفر بن محمد بن مكى</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| معاصرین = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| معاصرین = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاگردان = سهل بن محمد ازدی غرناطى، محمد بن محمد بن ابىالسداد، ابوالخطاب عمر بن حسن بن على معروف به ابن دحیة كلبى</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاگردان = سهل بن محمد ازدی غرناطى، محمد بن محمد بن ابىالسداد، ابوالخطاب عمر بن حسن بن على معروف به ابن دحیة كلبى</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l60">خط ۶۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی سرانجام پس از مدتى بیماری، در مرسیه در سال 584ق درگذشت و امیر آنجا ابوحفص الرشید بر جنازهاش نماز گزارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی سرانجام پس از مدتى بیماری، در مرسیه در سال 584ق درگذشت و امیر آنجا ابوحفص الرشید بر جنازهاش نماز گزارد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهمترین اثر ابن حبیش كتاب المغازي یا الغزوات است كه عنوان كامل آن كتاب ذكر الغزوات الضامنة الكافلة و الفتوح الجامعة الحافلة الكائنة في أیام الخلفاء الأئمة الأولى الثلاثة است كه فعلاً دو جزء آن شناخته شده و موجود است. چنانكه از عنوان كتاب پیداست، در آن از لشكركشیهای فاتحانه مسلمین در ثلث اول قرن اولق (نیمه اول قرن 7م) در ایام حكومت 3 خلیفه اول یاد شده است. ابن حبیش دستور تألیف این كتاب را در 575 ق/1179م از خلیفه الناصر لدینالله یوسف موحّدی گرفت. كتاب با ذكر مسیر خالد بن ولید به سوی بُزاخة شروع مىشود و پس از ذكر جنگها و فتح برقه و مصر و طرابلس و صلح نوبه و غزوه ذاتالصّواري جزء اول آن پایان مىگیرد. جزء دوم از فتح عراق و صلح احنف با اهل بلخ تا 21ق/642م و ورود به سرزمین روم را در بردارد. هونر باخ استفادههای ابن حبیش را از كتاب الرّدة واقدی كه یك منبع معتبر و قدیمى است، نشان داده است. به گفته كائتانى گرچه ابن حبیش متأخرتر از طبری است، اما شاید در این كتاب از تنها منبع مطمئن برای تایخ رده یعنى كتاب الرّدة واقدی، بهتر از طبری استفاده كرده باشد. به گفته او، ابن حبیش از دو منبع مفقودالاثر دیگر، كتاب یحیى بن سعید اموی و كتاب یعقوب بن محمد زهری، كه این دومى ناشناخته است، نیز بهره برده است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانلوپ، سؤال </del>مهمى را طرح كرده است مبنى بر اینكه چرا كتاب الغزوات، محبوبیت و شهرت لازم را نیافته است؟ او پاسخ این سؤال را از سویى احتمالاً مربوط به همكاری وی با موحدون و از سوی دیگر اتّكاء بر قول محدثین غیر قابل اعتماد - بنا به قول ابن دحیه - دانسته است. شاید این مطلب با حوادث بعدی اندلس كه در پنهان ماندن بسیاری از گنجینههای تمدن اسلامى آن دیار نقش مؤثری داشته، مرتبط بوده است. نكته دیگر وجود كتابى به نام الاكتفاء في مغازي رسولالله صلىالله علیه و سلم و مغازيالثلاثة الخلفاء از ابوالربیع كلاعى شاگرد ابن حبیش است و اینكه تا چه میزان این كتاب در گمنام ماندن و عدم محبوبیت كتاب الغزوات نقش داشته، قابل بررسى است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهمترین اثر ابن حبیش كتاب المغازي یا الغزوات است كه عنوان كامل آن كتاب ذكر الغزوات الضامنة الكافلة و الفتوح الجامعة الحافلة الكائنة في أیام الخلفاء الأئمة الأولى الثلاثة است كه فعلاً دو جزء آن شناخته شده و موجود است. چنانكه از عنوان كتاب پیداست، در آن از لشكركشیهای فاتحانه مسلمین در ثلث اول قرن اولق (نیمه اول قرن 7م) در ایام حكومت 3 خلیفه اول یاد شده است. ابن حبیش دستور تألیف این كتاب را در 575 ق/1179م از خلیفه الناصر لدینالله یوسف موحّدی گرفت. كتاب با ذكر مسیر خالد بن ولید به سوی بُزاخة شروع مىشود و پس از ذكر جنگها و فتح برقه و مصر و طرابلس و صلح نوبه و غزوه ذاتالصّواري جزء اول آن پایان مىگیرد. جزء دوم از فتح عراق و صلح احنف با اهل بلخ تا 21ق/642م و ورود به سرزمین روم را در بردارد. هونر باخ استفادههای ابن حبیش را از كتاب الرّدة واقدی كه یك منبع معتبر و قدیمى است، نشان داده است. به گفته كائتانى گرچه ابن حبیش متأخرتر از طبری است، اما شاید در این كتاب از تنها منبع مطمئن برای تایخ رده یعنى كتاب الرّدة واقدی، بهتر از طبری استفاده كرده باشد. به گفته او، ابن حبیش از دو منبع مفقودالاثر دیگر، كتاب یحیى بن سعید اموی و كتاب یعقوب بن محمد زهری، كه این دومى ناشناخته است، نیز بهره برده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانلوپ،سؤال </ins>مهمى را طرح كرده است مبنى بر اینكه چرا كتاب الغزوات، محبوبیت و شهرت لازم را نیافته است؟ او پاسخ این سؤال را از سویى احتمالاً مربوط به همكاری وی با موحدون و از سوی دیگر اتّكاء بر قول محدثین غیر قابل اعتماد - بنا به قول ابن دحیه - دانسته است. شاید این مطلب با حوادث بعدی اندلس كه در پنهان ماندن بسیاری از گنجینههای تمدن اسلامى آن دیار نقش مؤثری داشته، مرتبط بوده است. نكته دیگر وجود كتابى به نام الاكتفاء في مغازي رسولالله صلىالله علیه و سلم و مغازيالثلاثة الخلفاء از ابوالربیع كلاعى شاگرد ابن حبیش است و اینكه تا چه میزان این كتاب در گمنام ماندن و عدم محبوبیت كتاب الغزوات نقش داشته، قابل بررسى است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظاهراً ابن حبیش قصد داشته است بر كتاب الصلة ابن بشكوال تكملهای بنویسد و برای همین منظور خلاصهای از آن تهیه كرده، فواید و تعلیقاتى بر آنها افزود. اما خود موفق به عملى كردن مقصود نشد و یادداشتهای وی به دست ابن ابار افتاد و وی با استفاده از آنها در التكملة خود موارد مذكور را با انتساب به ابن حبیش نقل كرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظاهراً ابن حبیش قصد داشته است بر كتاب الصلة ابن بشكوال تكملهای بنویسد و برای همین منظور خلاصهای از آن تهیه كرده، فواید و تعلیقاتى بر آنها افزود. اما خود موفق به عملى كردن مقصود نشد و یادداشتهای وی به دست ابن ابار افتاد و وی با استفاده از آنها در التكملة خود موارد مذكور را با انتساب به ابن حبیش نقل كرد.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-756451:rev-794793 -->
</table>
Hbaghizadeh
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86%E2%80%8C_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=756451&oldid=prev
Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'ابن ابار (ابهام زدایی)' به 'ابن ابار (ابهامزدایی)'
2024-09-18T21:47:11Z
<p>جایگزینی متن - 'ابن ابار (ابهام زدایی)' به 'ابن ابار (ابهامزدایی)'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۱:۱۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l56">خط ۵۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن حبیش ظاهراً پیرو مذهب مالكى بوده است. گر چه این مطلب در منابع قدیمى ذكر نشده، اما تنبكتى و مخلوف او را در عداد مالكیان آوردهاند. معلوم نیست چرا حاجى خلیفه او را حنفى دانسته است. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن حبیش ظاهراً پیرو مذهب مالكى بوده است. گر چه این مطلب در منابع قدیمى ذكر نشده، اما تنبكتى و مخلوف او را در عداد مالكیان آوردهاند. معلوم نیست چرا حاجى خلیفه او را حنفى دانسته است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== خصوصیات فردی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== خصوصیات فردی==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از خصوصیات فردی ابن حبیش مىتوان قوت حافظه وی را یادآور شد. [[ابن ابار (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابهام زدایی</del>)|ابن ابار]] گوید: وی زمانى همه، یا اكثر تاریخ [[ابن ابیخیثمه، احمد بن زهیر|ابن ابىخیثمه]] را از برداشته است. ابن ابار، ابن حبیش را آخرین بازمانده محدثین بزرگ در مغرب معرفى نموده و شاگرد برجسته او، ابوالربیع كلاعى نیز نظیر این تعبیر را دارد. این سخن شاید اغراقآمیز جلوه كند، اما با توجه به روند فرهنگ اسلامى در اندلس در یكى دو نسل بعد، چندان نیز دور از حقیقت نیست.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از خصوصیات فردی ابن حبیش مىتوان قوت حافظه وی را یادآور شد. [[ابن ابار (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابهامزدایی</ins>)|ابن ابار]] گوید: وی زمانى همه، یا اكثر تاریخ [[ابن ابیخیثمه، احمد بن زهیر|ابن ابىخیثمه]] را از برداشته است. ابن ابار، ابن حبیش را آخرین بازمانده محدثین بزرگ در مغرب معرفى نموده و شاگرد برجسته او، ابوالربیع كلاعى نیز نظیر این تعبیر را دارد. این سخن شاید اغراقآمیز جلوه كند، اما با توجه به روند فرهنگ اسلامى در اندلس در یكى دو نسل بعد، چندان نیز دور از حقیقت نیست.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وفات==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وفات==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی سرانجام پس از مدتى بیماری، در مرسیه در سال 584ق درگذشت و امیر آنجا ابوحفص الرشید بر جنازهاش نماز گزارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی سرانجام پس از مدتى بیماری، در مرسیه در سال 584ق درگذشت و امیر آنجا ابوحفص الرشید بر جنازهاش نماز گزارد.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-746161:rev-756451 -->
</table>
Hbaghizadeh
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86%E2%80%8C_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=746161&oldid=prev
Hbaghizadeh در ۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۷
2024-08-08T08:47:19Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۱۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l43">خط ۴۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابن حُبَیش، ابوالقاسم عبدالرحمان بن محمد بن عبدالله بن یوسف بن ابىعیسى انصاری''' (504 -584ق/1111- 1188م). مورخ، محدث، فقیه و ادیب اندلسى. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابن حُبَیش، ابوالقاسم عبدالرحمان بن محمد بن عبدالله بن یوسف بن ابىعیسى انصاری''' (504 -584ق/1111- 1188م). مورخ، محدث، فقیه و ادیب اندلسى. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تولد</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولادت</ins>==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی در المریه، در جنوب اندلس در سال 504ق زاده شد. اصل خاندان وی از شارقه از توابع بلنسیه بوده و جدش عبدالله از آنجا به المریه نقل مكان كرده است. حبیش نام دایى وی بوده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی در المریه، در جنوب اندلس در سال 504ق زاده شد. اصل خاندان وی از شارقه از توابع بلنسیه بوده و جدش عبدالله از آنجا به المریه نقل مكان كرده است. حبیش نام دایى وی بوده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==اساتید==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==اساتید==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تحصیلات مقدماتى را در المریه با فراگیری قرائات از ابوالقاسم احمد بن عبدالرحمان قَصبى، ابوالقاسم بن ابىرجاء بلوی و ابوالاصبغ معروف به ابن الیسع و دیگران شروع نمود و نزد ابوالقاسم احمد معروف به ابن ورد و ابوالحسن على معروف به ابن نافع، فقه آموخت و از دو نفر اخیر و ابومحمد عبدالحق بن غالب محاربى و ابومحمد عبدالله بن على رُشاطى و ابوالحسن بن معدان و ابوعبدالله محمد بن وضاح و ابوعبدالله محمد معروف به ابن ابىاحدعشر و جز آنان، حدیث شنید. علوم عربیت را از ابوعبدالله محمد بن ابىزید نحوی فرا گرفت. سپس در نیمه سال 530ق/1136م بار سفر قرطبه بست و در آنجا از ابوالحسن یونس بن محمد بن مغیث و ابوعبدالله محمد بن اصبغ ازدی معروف به ابن المناصف و ابوعبدالله جعفر بن محمد بن مكى و ابوبكر محمد بن عبدالله معافری معروف به ابن عربى و جز آنان حدیث آموخت و ابوالحسن شریح بن محمد و ابوالولید ابن بقوه هلالى و ابوبكر عبدالله معروف به ابن مدیر و ابوجعفر احمد بن عبدالرحمان بطروجى و ابوالفضل عیاض بن موسى بن عیاض به وی اجازه روایت دادند و ابوطاهر سلفى نیز از اسكندریه برای وی اجازه نوشت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تحصیلات مقدماتى را در المریه با فراگیری قرائات از ابوالقاسم احمد بن عبدالرحمان قَصبى، ابوالقاسم بن ابىرجاء بلوی و ابوالاصبغ معروف به ابن الیسع و دیگران شروع نمود و نزد ابوالقاسم احمد معروف به ابن ورد و ابوالحسن على معروف به ابن نافع، فقه آموخت و از دو نفر اخیر و ابومحمد عبدالحق بن غالب محاربى و ابومحمد عبدالله بن على رُشاطى و ابوالحسن بن معدان و ابوعبدالله محمد بن وضاح و ابوعبدالله محمد معروف به ابن ابىاحدعشر و جز آنان، حدیث شنید. علوم عربیت را از ابوعبدالله محمد بن ابىزید نحوی فرا گرفت. سپس در نیمه سال 530ق/1136م بار سفر قرطبه بست و در آنجا از ابوالحسن یونس بن محمد بن مغیث و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابوعبدالله محمد بن اصبغ ازدی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>معروف به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابن المناصف<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابوعبدالله جعفر بن محمد بن مكى<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن عربی، محمد بن عبدالله|</ins>ابوبكر محمد بن عبدالله معافری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>معروف به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن عربی، محمد بن عبدالله|</ins>ابن عربى<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و جز آنان حدیث آموخت و ابوالحسن شریح بن محمد و ابوالولید ابن بقوه هلالى و ابوبكر عبدالله معروف به ابن مدیر و ابوجعفر احمد بن عبدالرحمان بطروجى و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاضی عیاض، عیاض بن موسی|</ins>ابوالفضل عیاض بن موسى بن عیاض<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به وی اجازه روایت دادند و ابوطاهر سلفى نیز از اسكندریه برای وی اجازه نوشت. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از حدود 3 سال كه حدیث و غریب حدیث و جز اینها را فرا گرفت به المریه بازگشت و تا 542ق/1147م كه صلیبیون شهر را تسخیر كردند، در آنجا بود. بنا به نقل مقری، ابن حبیش پس از استیلای صلیبیون، نزد سلیطین (آلفونسوی هفتم) رفت و نسبت وی را تا هرقل (هراكلیوس امپراتور روم شرقى) نقل كرد و در ازای این كار، او و خاندان و همراهانش اجازه یافتند بدون پرداخت وجهى از شهر خارج گردند. ابن حبیش ابتدا به مرسیه رفت و ایامى در آنجا ماند. سپس به جزیره شقر، نزدیك بلنسیه رفت و متولى نماز و خطبه و احكام آنجا شد و پس از 12 سال در حدود 556ق/ 1161م به مرسیه بازگشت و خطیب مسجد جامع آنجا گردید و سپس در 575ق به قضاوت در آن دیار گمارده شد. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از حدود 3 سال كه حدیث و غریب حدیث و جز اینها را فرا گرفت به المریه بازگشت و تا 542ق/1147م كه صلیبیون شهر را تسخیر كردند، در آنجا بود. بنا به نقل مقری، ابن حبیش پس از استیلای صلیبیون، نزد سلیطین (آلفونسوی هفتم) رفت و نسبت وی را تا هرقل (هراكلیوس امپراتور روم شرقى) نقل كرد و در ازای این كار، او و خاندان و همراهانش اجازه یافتند بدون پرداخت وجهى از شهر خارج گردند. ابن حبیش ابتدا به مرسیه رفت و ایامى در آنجا ماند. سپس به جزیره شقر، نزدیك بلنسیه رفت و متولى نماز و خطبه و احكام آنجا شد و پس از 12 سال در حدود 556ق/ 1161م به مرسیه بازگشت و خطیب مسجد جامع آنجا گردید و سپس در 575ق به قضاوت در آن دیار گمارده شد. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شاگردان==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شاگردان==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درباره سفرهای ابن حبیش جز شهرهای بر شمرده ذكری در منابع ما نیست، اما فروخ متذكر شده كه سهل بن محمد ازدی غرناطى (د 639ق/1242م) در مالقه از ابن حبیش كسب علم نموده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درباره سفرهای ابن حبیش جز شهرهای بر شمرده ذكری در منابع ما نیست، اما فروخ متذكر شده كه سهل بن محمد ازدی غرناطى (د 639ق/1242م) در مالقه از ابن حبیش كسب علم نموده است.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شاگردان وی علاوه بر آنچه یاد شد مىتوان از محمد بن محمد بن ابىالسداد، ابوالخطاب عمر بن حسن بن على معروف به ابن دحیة كلبى، محمد بن عبدالعزیز معروف به ابن عیاش تجیبى، محمد بن على همدانى معروف به ابن البراق، محمد بن یوسف بن عبدالله معروف به ابن عیاد و ابوبكر محمد بن احمد بن حبون معافری نام برد. احمد بن محمد طرسوسى، محمد بن ابراهیم بن صلتان و على بن ابىالعافیة قسطلى و جمعى دیگر نیز از وی روایت كردهاند و ابوعلى شلوبین از وی اجازه دریافت كرده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شاگردان وی علاوه بر آنچه یاد شد مىتوان از محمد بن محمد بن ابىالسداد، ابوالخطاب عمر بن حسن بن على معروف به ابن دحیة كلبى، محمد بن عبدالعزیز معروف به ابن عیاش تجیبى، محمد بن على همدانى معروف به ابن البراق، محمد بن یوسف بن عبدالله معروف به ابن عیاد و ابوبكر محمد بن احمد بن حبون معافری نام برد. احمد بن محمد طرسوسى، محمد بن ابراهیم بن صلتان و على بن ابىالعافیة قسطلى و جمعى دیگر نیز از وی روایت كردهاند و ابوعلى شلوبین از وی اجازه دریافت كرده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مذهب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مذهب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن حبیش ظاهراً پیرو مذهب مالكى بوده است. گر چه این مطلب در منابع قدیمى ذكر نشده، اما تنبكتى و مخلوف او را در عداد مالكیان آوردهاند. معلوم نیست چرا حاجى خلیفه او را حنفى دانسته است. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن حبیش ظاهراً پیرو مذهب مالكى بوده است. گر چه این مطلب در منابع قدیمى ذكر نشده، اما تنبكتى و مخلوف او را در عداد مالكیان آوردهاند. معلوم نیست چرا حاجى خلیفه او را حنفى دانسته است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== خصوصیات فردی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== خصوصیات فردی==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از خصوصیات فردی ابن حبیش مىتوان قوت حافظه وی را یادآور شد. ابن ابار گوید: وی زمانى همه، یا اكثر تاریخ ابن ابىخیثمه را از برداشته است. ابن ابار، ابن حبیش را آخرین بازمانده محدثین بزرگ در مغرب معرفى نموده و شاگرد برجسته او، ابوالربیع كلاعى نیز نظیر این تعبیر را دارد. این سخن شاید اغراقآمیز جلوه كند، اما با توجه به روند فرهنگ اسلامى در اندلس در یكى دو نسل بعد، چندان نیز دور از حقیقت نیست.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از خصوصیات فردی ابن حبیش مىتوان قوت حافظه وی را یادآور شد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن ابار (ابهام زدایی)|</ins>ابن ابار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>گوید: وی زمانى همه، یا اكثر تاریخ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن ابیخیثمه، احمد بن زهیر|</ins>ابن ابىخیثمه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را از برداشته است. ابن ابار، ابن حبیش را آخرین بازمانده محدثین بزرگ در مغرب معرفى نموده و شاگرد برجسته او، ابوالربیع كلاعى نیز نظیر این تعبیر را دارد. این سخن شاید اغراقآمیز جلوه كند، اما با توجه به روند فرهنگ اسلامى در اندلس در یكى دو نسل بعد، چندان نیز دور از حقیقت نیست.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وفات==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وفات==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی سرانجام پس از مدتى بیماری، در مرسیه در سال 584ق درگذشت و امیر آنجا ابوحفص الرشید بر جنازهاش نماز گزارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی سرانجام پس از مدتى بیماری، در مرسیه در سال 584ق درگذشت و امیر آنجا ابوحفص الرشید بر جنازهاش نماز گزارد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهمترین اثر ابن حبیش كتاب المغازي یا الغزوات است كه عنوان كامل آن كتاب ذكر الغزوات الضامنة الكافلة و الفتوح الجامعة الحافلة الكائنة في أیام الخلفاء الأئمة الأولى الثلاثة است كه فعلاً دو جزء آن شناخته شده و موجود است. چنانكه از عنوان كتاب پیداست، در آن از لشكركشیهای فاتحانه مسلمین در ثلث اول قرن اولق (نیمه اول قرن 7م) در ایام حكومت 3 خلیفه اول یاد شده است. ابن حبیش دستور تألیف این كتاب را در 575 ق/1179م از خلیفه الناصر لدینالله یوسف موحّدی گرفت. كتاب با ذكر مسیر خالد بن ولید به سوی بُزاخة شروع مىشود و پس از ذكر جنگها و فتح برقه و مصر و طرابلس و صلح نوبه و غزوه ذاتالصّواري جزء اول آن پایان مىگیرد. جزء دوم از فتح عراق و صلح احنف با اهل بلخ تا 21ق/642م و ورود به سرزمین روم را در بردارد. هونر باخ استفادههای ابن حبیش را از كتاب الرّدة واقدی كه یك منبع معتبر و قدیمى است، نشان داده است. به گفته كائتانى گرچه ابن حبیش متأخرتر از طبری است، اما شاید در این كتاب از تنها منبع مطمئن برای تایخ رده یعنى كتاب الرّدة واقدی، بهتر از طبری استفاده كرده باشد. به گفته او، ابن حبیش از دو منبع مفقودالاثر دیگر، كتاب یحیى بن سعید اموی و كتاب یعقوب بن محمد زهری، كه این دومى ناشناخته است، نیز بهره برده است. دانلوپ، سؤال مهمى را طرح كرده است مبنى بر اینكه چرا كتاب الغزوات، محبوبیت و شهرت لازم را نیافته است؟ او پاسخ این سؤال را از سویى احتمالاً مربوط به همكاری وی با موحدون و از سوی دیگر اتّكاء بر قول محدثین غیر قابل اعتماد - بنا به قول ابن دحیه - دانسته است. شاید این مطلب با حوادث بعدی اندلس كه در پنهان ماندن بسیاری از گنجینههای تمدن اسلامى آن دیار نقش مؤثری داشته، مرتبط بوده است. نكته دیگر وجود كتابى به نام الاكتفاء في مغازي رسولالله صلىالله علیه و سلم و مغازيالثلاثة الخلفاء از ابوالربیع كلاعى شاگرد ابن حبیش است و اینكه تا چه میزان این كتاب در گمنام ماندن و عدم محبوبیت كتاب الغزوات نقش داشته، قابل بررسى است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهمترین اثر ابن حبیش كتاب المغازي یا الغزوات است كه عنوان كامل آن كتاب ذكر الغزوات الضامنة الكافلة و الفتوح الجامعة الحافلة الكائنة في أیام الخلفاء الأئمة الأولى الثلاثة است كه فعلاً دو جزء آن شناخته شده و موجود است. چنانكه از عنوان كتاب پیداست، در آن از لشكركشیهای فاتحانه مسلمین در ثلث اول قرن اولق (نیمه اول قرن 7م) در ایام حكومت 3 خلیفه اول یاد شده است. ابن حبیش دستور تألیف این كتاب را در 575 ق/1179م از خلیفه الناصر لدینالله یوسف موحّدی گرفت. كتاب با ذكر مسیر خالد بن ولید به سوی بُزاخة شروع مىشود و پس از ذكر جنگها و فتح برقه و مصر و طرابلس و صلح نوبه و غزوه ذاتالصّواري جزء اول آن پایان مىگیرد. جزء دوم از فتح عراق و صلح احنف با اهل بلخ تا 21ق/642م و ورود به سرزمین روم را در بردارد. هونر باخ استفادههای ابن حبیش را از كتاب الرّدة واقدی كه یك منبع معتبر و قدیمى است، نشان داده است. به گفته كائتانى گرچه ابن حبیش متأخرتر از طبری است، اما شاید در این كتاب از تنها منبع مطمئن برای تایخ رده یعنى كتاب الرّدة واقدی، بهتر از طبری استفاده كرده باشد. به گفته او، ابن حبیش از دو منبع مفقودالاثر دیگر، كتاب یحیى بن سعید اموی و كتاب یعقوب بن محمد زهری، كه این دومى ناشناخته است، نیز بهره برده است. دانلوپ، سؤال مهمى را طرح كرده است مبنى بر اینكه چرا كتاب الغزوات، محبوبیت و شهرت لازم را نیافته است؟ او پاسخ این سؤال را از سویى احتمالاً مربوط به همكاری وی با موحدون و از سوی دیگر اتّكاء بر قول محدثین غیر قابل اعتماد - بنا به قول ابن دحیه - دانسته است. شاید این مطلب با حوادث بعدی اندلس كه در پنهان ماندن بسیاری از گنجینههای تمدن اسلامى آن دیار نقش مؤثری داشته، مرتبط بوده است. نكته دیگر وجود كتابى به نام الاكتفاء في مغازي رسولالله صلىالله علیه و سلم و مغازيالثلاثة الخلفاء از ابوالربیع كلاعى شاگرد ابن حبیش است و اینكه تا چه میزان این كتاب در گمنام ماندن و عدم محبوبیت كتاب الغزوات نقش داشته، قابل بررسى است.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظاهراً ابن حبیش قصد داشته است بر كتاب الصلة ابن بشكوال تكملهای بنویسد و برای همین منظور خلاصهای از آن تهیه كرده، فواید و تعلیقاتى بر آنها افزود. اما خود موفق به عملى كردن مقصود نشد و یادداشتهای وی به دست ابن ابار افتاد و وی با استفاده از آنها در التكملة خود موارد مذكور را با انتساب به ابن حبیش نقل كرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظاهراً ابن حبیش قصد داشته است بر كتاب الصلة ابن بشكوال تكملهای بنویسد و برای همین منظور خلاصهای از آن تهیه كرده، فواید و تعلیقاتى بر آنها افزود. اما خود موفق به عملى كردن مقصود نشد و یادداشتهای وی به دست ابن ابار افتاد و وی با استفاده از آنها در التكملة خود موارد مذكور را با انتساب به ابن حبیش نقل كرد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-746158:rev-746161 -->
</table>
Hbaghizadeh
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86%E2%80%8C_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=746158&oldid=prev
Hbaghizadeh در ۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۲
2024-08-08T08:32:39Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات زندگینامه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات زندگینامه</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان = ابن حبیش، عبدالرحمان بن محمد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان = ابن حبیش، عبدالرحمان بن محمد</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تصویر = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">NUR00000</del>.jpg</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تصویر = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">NUR64257</ins>.jpg</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اندازه تصویر = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اندازه تصویر = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| توضیح تصویر = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| توضیح تصویر = </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l40">خط ۴۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| امضا = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| امضا = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد مؤلف = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">AUTHORCODE.....AUTHORCODE</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد مؤلف = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">AUTHORCODE64257AUTHORCODE</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابن حُبَیش، ابوالقاسم عبدالرحمان بن محمد بن عبدالله بن یوسف بن ابىعیسى انصاری''' (504 -584ق/1111- 1188م). مورخ، محدث، فقیه و ادیب اندلسى. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابن حُبَیش، ابوالقاسم عبدالرحمان بن محمد بن عبدالله بن یوسف بن ابىعیسى انصاری''' (504 -584ق/1111- 1188م). مورخ، محدث، فقیه و ادیب اندلسى. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l69">خط ۶۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابستهها==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابستهها==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابستهها}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابستهها}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[الغزوات]] </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[غزوات ابن حبيش]] </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگینامه]] </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگینامه]] </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 مرداد 1403</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فاقد کد پدیدآور</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-746156:rev-746158 -->
</table>
Hbaghizadeh
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86%E2%80%8C_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=746156&oldid=prev
Hbaghizadeh: Hbaghizadeh صفحهٔ ابن حبیش، عبدالرحمان بن محمد را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به ابن حبیش، عبدالرحمن بن محمد منتقل کرد
2024-08-08T08:30:08Z
<p>Hbaghizadeh صفحهٔ <a href="/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%86%E2%80%8C_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF" class="mw-redirect" title="ابن حبیش، عبدالرحمان بن محمد">ابن حبیش، عبدالرحمان بن محمد</a> را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به <a href="/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86%E2%80%8C_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF" title="ابن حبیش، عبدالرحمن بن محمد">ابن حبیش، عبدالرحمن بن محمد</a> منتقل کرد</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۰</td>
</tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-743046:rev-746156 -->
</table>
Hbaghizadeh
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86%E2%80%8C_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=743046&oldid=prev
Mhosseini: /* آثار */
2024-07-27T12:13:23Z
<p><span dir="auto"><span class="autocomment">آثار</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۴۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l60">خط ۶۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهمترین اثر ابن حبیش كتاب المغازي یا الغزوات است كه عنوان كامل آن كتاب ذكر الغزوات الضامنة الكافلة و الفتوح الجامعة الحافلة الكائنة في أیام الخلفاء الأئمة الأولى الثلاثة است كه فعلاً دو جزء آن شناخته شده و موجود است. چنانكه از عنوان كتاب پیداست، در آن از لشكركشیهای فاتحانه مسلمین در ثلث اول قرن اولق (نیمه اول قرن 7م) در ایام حكومت 3 خلیفه اول یاد شده است. ابن حبیش دستور تألیف این كتاب را در 575 ق/1179م از خلیفه الناصر لدینالله یوسف موحّدی گرفت. كتاب با ذكر مسیر خالد بن ولید به سوی بُزاخة شروع مىشود و پس از ذكر جنگها و فتح برقه و مصر و طرابلس و صلح نوبه و غزوه ذاتالصّواري جزء اول آن پایان مىگیرد. جزء دوم از فتح عراق و صلح احنف با اهل بلخ تا 21ق/642م و ورود به سرزمین روم را در بردارد. هونر باخ استفادههای ابن حبیش را از كتاب الرّدة واقدی كه یك منبع معتبر و قدیمى است، نشان داده است. به گفته كائتانى گرچه ابن حبیش متأخرتر از طبری است، اما شاید در این كتاب از تنها منبع مطمئن برای تایخ رده یعنى كتاب الرّدة واقدی، بهتر از طبری استفاده كرده باشد. به گفته او، ابن حبیش از دو منبع مفقودالاثر دیگر، كتاب یحیى بن سعید اموی و كتاب یعقوب بن محمد زهری، كه این دومى ناشناخته است، نیز بهره برده است. دانلوپ، سؤال مهمى را طرح كرده است مبنى بر اینكه چرا كتاب الغزوات، محبوبیت و شهرت لازم را نیافته است؟ او پاسخ این سؤال را از سویى احتمالاً مربوط به همكاری وی با موحدون و از سوی دیگر اتّكاء بر قول محدثین غیر قابل اعتماد - بنا به قول ابن دحیه - دانسته است. شاید این مطلب با حوادث بعدی اندلس كه در پنهان ماندن بسیاری از گنجینههای تمدن اسلامى آن دیار نقش مؤثری داشته، مرتبط بوده است. نكته دیگر وجود كتابى به نام الاكتفاء في مغازي رسولالله صلىالله علیه و سلم و مغازيالثلاثة الخلفاء از ابوالربیع كلاعى شاگرد ابن حبیش است و اینكه تا چه میزان این كتاب در گمنام ماندن و عدم محبوبیت كتاب الغزوات نقش داشته، قابل بررسى است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهمترین اثر ابن حبیش كتاب المغازي یا الغزوات است كه عنوان كامل آن كتاب ذكر الغزوات الضامنة الكافلة و الفتوح الجامعة الحافلة الكائنة في أیام الخلفاء الأئمة الأولى الثلاثة است كه فعلاً دو جزء آن شناخته شده و موجود است. چنانكه از عنوان كتاب پیداست، در آن از لشكركشیهای فاتحانه مسلمین در ثلث اول قرن اولق (نیمه اول قرن 7م) در ایام حكومت 3 خلیفه اول یاد شده است. ابن حبیش دستور تألیف این كتاب را در 575 ق/1179م از خلیفه الناصر لدینالله یوسف موحّدی گرفت. كتاب با ذكر مسیر خالد بن ولید به سوی بُزاخة شروع مىشود و پس از ذكر جنگها و فتح برقه و مصر و طرابلس و صلح نوبه و غزوه ذاتالصّواري جزء اول آن پایان مىگیرد. جزء دوم از فتح عراق و صلح احنف با اهل بلخ تا 21ق/642م و ورود به سرزمین روم را در بردارد. هونر باخ استفادههای ابن حبیش را از كتاب الرّدة واقدی كه یك منبع معتبر و قدیمى است، نشان داده است. به گفته كائتانى گرچه ابن حبیش متأخرتر از طبری است، اما شاید در این كتاب از تنها منبع مطمئن برای تایخ رده یعنى كتاب الرّدة واقدی، بهتر از طبری استفاده كرده باشد. به گفته او، ابن حبیش از دو منبع مفقودالاثر دیگر، كتاب یحیى بن سعید اموی و كتاب یعقوب بن محمد زهری، كه این دومى ناشناخته است، نیز بهره برده است. دانلوپ، سؤال مهمى را طرح كرده است مبنى بر اینكه چرا كتاب الغزوات، محبوبیت و شهرت لازم را نیافته است؟ او پاسخ این سؤال را از سویى احتمالاً مربوط به همكاری وی با موحدون و از سوی دیگر اتّكاء بر قول محدثین غیر قابل اعتماد - بنا به قول ابن دحیه - دانسته است. شاید این مطلب با حوادث بعدی اندلس كه در پنهان ماندن بسیاری از گنجینههای تمدن اسلامى آن دیار نقش مؤثری داشته، مرتبط بوده است. نكته دیگر وجود كتابى به نام الاكتفاء في مغازي رسولالله صلىالله علیه و سلم و مغازيالثلاثة الخلفاء از ابوالربیع كلاعى شاگرد ابن حبیش است و اینكه تا چه میزان این كتاب در گمنام ماندن و عدم محبوبیت كتاب الغزوات نقش داشته، قابل بررسى است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظاهراً ابن حبیش قصد داشته است بر كتاب الصلة ابن بشكوال تكملهای بنویسد و برای همین منظور خلاصهای از آن تهیه كرده، فواید و تعلیقاتى بر آنها افزود. اما خود موفق به عملى كردن مقصود نشد و یادداشتهای وی به دست ابن ابار افتاد و وی با استفاده از آنها در التكملة خود موارد مذكور را با انتساب به ابن حبیش نقل كرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظاهراً ابن حبیش قصد داشته است بر كتاب الصلة ابن بشكوال تكملهای بنویسد و برای همین منظور خلاصهای از آن تهیه كرده، فواید و تعلیقاتى بر آنها افزود. اما خود موفق به عملى كردن مقصود نشد و یادداشتهای وی به دست ابن ابار افتاد و وی با استفاده از آنها در التكملة خود موارد مذكور را با انتساب به ابن حبیش نقل كرد.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اثر دیگر ابن حبیش مجموعه كوچكى در القاب است و ابن ابار از نسخهای از آن كه نزد ابوالربیع كلاعى بوده است، نام برده و مىگوید كه از آن استنساخ كرده است، اما تاكنون اثری از آن به دست نیامده است.<ref> مؤذن جامى، محمدهادی، ج3، ص310-312</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اثر دیگر ابن حبیش مجموعه كوچكى در القاب است و ابن ابار از نسخهای از آن كه نزد ابوالربیع كلاعى بوده است، نام برده و مىگوید كه از آن استنساخ كرده است، اما تاكنون اثری از آن به دست نیامده است.<ref> مؤذن جامى، محمدهادی، ج3، ص310-312</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-743045:rev-743046 -->
</table>
Mhosseini
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86%E2%80%8C_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=743045&oldid=prev
Mhosseini در ۲۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۱۱
2024-07-27T12:11:48Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۴۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l37">خط ۳۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| علایق پژوهشی = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| علایق پژوهشی = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سبک نوشتاری = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سبک نوشتاری = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| آثار = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المغازی </del>یا الغزوات</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| آثار = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المغازي </ins>یا الغزوات</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| امضا = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| امضا = </div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-743044:rev-743045 -->
</table>
Mhosseini
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86%E2%80%8C_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=743044&oldid=prev
Mhosseini: /* آثار */
2024-07-27T12:11:14Z
<p><span dir="auto"><span class="autocomment">آثار</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۴۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l58">خط ۵۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی سرانجام پس از مدتى بیماری، در مرسیه در سال 584ق درگذشت و امیر آنجا ابوحفص الرشید بر جنازهاش نماز گزارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی سرانجام پس از مدتى بیماری، در مرسیه در سال 584ق درگذشت و امیر آنجا ابوحفص الرشید بر جنازهاش نماز گزارد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهمترین اثر ابن حبیش كتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المغازی </del>یا الغزوات است كه عنوان كامل آن كتاب ذكر الغزوات الضامنة الكافلة و الفتوح الجامعة الحافلة الكائنة في أیام الخلفاء الأئمة الأولى الثلاثة است كه فعلاً دو جزء آن شناخته شده و موجود است. چنانكه از عنوان كتاب پیداست، در آن از لشكركشیهای فاتحانه مسلمین در ثلث اول قرن اولق (نیمه اول قرن 7م) در ایام حكومت 3 خلیفه اول یاد شده است. ابن حبیش دستور تألیف این كتاب را در 575 ق/1179م از خلیفه الناصر لدینالله یوسف موحّدی گرفت. كتاب با ذكر مسیر خالد بن ولید به سوی بُزاخة شروع مىشود و پس از ذكر جنگها و فتح برقه و مصر و طرابلس و صلح نوبه و غزوه ذاتالصّواري جزء اول آن پایان مىگیرد. جزء دوم از فتح عراق و صلح احنف با اهل بلخ تا 21ق/642م و ورود به سرزمین روم را در بردارد. هونر باخ استفادههای ابن حبیش را از كتاب الرّدة واقدی كه یك منبع معتبر و قدیمى است، نشان داده است. به گفته كائتانى گرچه ابن حبیش متأخرتر از طبری است، اما شاید در این كتاب از تنها منبع مطمئن برای تایخ رده یعنى كتاب الرّدة واقدی، بهتر از طبری استفاده كرده باشد. به گفته او، ابن حبیش از دو منبع مفقودالاثر دیگر، كتاب یحیى بن سعید اموی و كتاب یعقوب بن محمد زهری، كه این دومى ناشناخته است، نیز بهره برده است. دانلوپ، سؤال مهمى را طرح كرده است مبنى بر اینكه چرا كتاب الغزوات، محبوبیت و شهرت لازم را نیافته است؟ او پاسخ این سؤال را از سویى احتمالاً مربوط به همكاری وی با موحدون و از سوی دیگر اتّكاء بر قول محدثین غیر قابل اعتماد - بنا به قول ابن دحیه - دانسته است. شاید این مطلب با حوادث بعدی اندلس كه در پنهان ماندن بسیاری از گنجینههای تمدن اسلامى آن دیار نقش مؤثری داشته، مرتبط بوده است. نكته دیگر وجود كتابى به نام الاكتفاء في مغازي رسولالله صلىالله علیه و سلم و مغازيالثلاثة الخلفاء از ابوالربیع كلاعى شاگرد ابن حبیش است و اینكه تا چه میزان این كتاب در گمنام ماندن و عدم محبوبیت كتاب الغزوات نقش داشته، قابل بررسى است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهمترین اثر ابن حبیش كتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المغازي </ins>یا الغزوات است كه عنوان كامل آن كتاب ذكر الغزوات الضامنة الكافلة و الفتوح الجامعة الحافلة الكائنة في أیام الخلفاء الأئمة الأولى الثلاثة است كه فعلاً دو جزء آن شناخته شده و موجود است. چنانكه از عنوان كتاب پیداست، در آن از لشكركشیهای فاتحانه مسلمین در ثلث اول قرن اولق (نیمه اول قرن 7م) در ایام حكومت 3 خلیفه اول یاد شده است. ابن حبیش دستور تألیف این كتاب را در 575 ق/1179م از خلیفه الناصر لدینالله یوسف موحّدی گرفت. كتاب با ذكر مسیر خالد بن ولید به سوی بُزاخة شروع مىشود و پس از ذكر جنگها و فتح برقه و مصر و طرابلس و صلح نوبه و غزوه ذاتالصّواري جزء اول آن پایان مىگیرد. جزء دوم از فتح عراق و صلح احنف با اهل بلخ تا 21ق/642م و ورود به سرزمین روم را در بردارد. هونر باخ استفادههای ابن حبیش را از كتاب الرّدة واقدی كه یك منبع معتبر و قدیمى است، نشان داده است. به گفته كائتانى گرچه ابن حبیش متأخرتر از طبری است، اما شاید در این كتاب از تنها منبع مطمئن برای تایخ رده یعنى كتاب الرّدة واقدی، بهتر از طبری استفاده كرده باشد. به گفته او، ابن حبیش از دو منبع مفقودالاثر دیگر، كتاب یحیى بن سعید اموی و كتاب یعقوب بن محمد زهری، كه این دومى ناشناخته است، نیز بهره برده است. دانلوپ، سؤال مهمى را طرح كرده است مبنى بر اینكه چرا كتاب الغزوات، محبوبیت و شهرت لازم را نیافته است؟ او پاسخ این سؤال را از سویى احتمالاً مربوط به همكاری وی با موحدون و از سوی دیگر اتّكاء بر قول محدثین غیر قابل اعتماد - بنا به قول ابن دحیه - دانسته است. شاید این مطلب با حوادث بعدی اندلس كه در پنهان ماندن بسیاری از گنجینههای تمدن اسلامى آن دیار نقش مؤثری داشته، مرتبط بوده است. نكته دیگر وجود كتابى به نام الاكتفاء في مغازي رسولالله صلىالله علیه و سلم و مغازيالثلاثة الخلفاء از ابوالربیع كلاعى شاگرد ابن حبیش است و اینكه تا چه میزان این كتاب در گمنام ماندن و عدم محبوبیت كتاب الغزوات نقش داشته، قابل بررسى است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظاهراً ابن حبیش قصد داشته است بر كتاب الصلة ابن بشكوال تكملهای بنویسد و برای همین منظور خلاصهای از آن تهیه كرده، فواید و تعلیقاتى بر آنها افزود. اما خود موفق به عملى كردن مقصود نشد و یادداشتهای وی به دست ابن ابار افتاد و وی با استفاده از آنها در التكملة خود موارد مذكور را با انتساب به ابن حبیش نقل كرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظاهراً ابن حبیش قصد داشته است بر كتاب الصلة ابن بشكوال تكملهای بنویسد و برای همین منظور خلاصهای از آن تهیه كرده، فواید و تعلیقاتى بر آنها افزود. اما خود موفق به عملى كردن مقصود نشد و یادداشتهای وی به دست ابن ابار افتاد و وی با استفاده از آنها در التكملة خود موارد مذكور را با انتساب به ابن حبیش نقل كرد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اثر دیگر ابن حبیش مجموعه كوچكى در القاب است و ابن ابار از نسخهای از آن كه نزد ابوالربیع كلاعى بوده است، نام برده و مىگوید كه از آن استنساخ كرده است، اما تاكنون اثری از آن به دست نیامده است.<ref> مؤذن جامى، محمدهادی، ج3، ص310-312</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اثر دیگر ابن حبیش مجموعه كوچكى در القاب است و ابن ابار از نسخهای از آن كه نزد ابوالربیع كلاعى بوده است، نام برده و مىگوید كه از آن استنساخ كرده است، اما تاكنون اثری از آن به دست نیامده است.<ref> مؤذن جامى، محمدهادی، ج3، ص310-312</ref></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references/></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references/></div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-743043:rev-743044 -->
</table>
Mhosseini
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86%E2%80%8C_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&diff=743043&oldid=prev
Mhosseini: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگینامه | عنوان = ابن حبیش، عبدالرحمان بن محمد | تصویر = NUR00000.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = ابن حُبَیش، ابوالقاسم عبدالرحمان بن محمد بن عبدالله بن یوسف بن ابىعیسى انصاری | نامهای دیگر = | ل...» ایجاد کرد
2024-07-27T12:10:11Z
<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگینامه | عنوان = ابن حبیش، عبدالرحمان بن محمد | تصویر = NUR00000.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = ابن حُبَیش، ابوالقاسم عبدالرحمان بن محمد بن عبدالله بن یوسف بن ابىعیسى انصاری | نامهای دیگر = | ل...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات زندگینامه<br />
| عنوان = ابن حبیش، عبدالرحمان بن محمد<br />
| تصویر = NUR00000.jpg<br />
| اندازه تصویر = <br />
| توضیح تصویر = <br />
| نام کامل = ابن حُبَیش، ابوالقاسم عبدالرحمان بن محمد بن عبدالله بن یوسف بن ابىعیسى انصاری<br />
| نامهای دیگر = <br />
| لقب = <br />
| تخلص = <br />
| نسب = <br />
| نام پدر = محمد بن عبدالله<br />
| ولادت = 504ق<br />
| محل تولد = المریه، در جنوب اندلس<br />
| کشور تولد = اندلس<br />
| محل زندگی = <br />
| رحلت = 584ق<br />
| شهادت = <br />
| مدفن = <br />
| طول عمر = <br />
| نام همسر = <br />
| فرزندان = <br />
| خویشاوندان = <br />
| دین = <br />
| مذهب = مالکی<br />
| پیشه = <br />
| منصب = <br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
| اساتید = ابن ورد، ابن نافع<br />
| مشایخ = ابوالحسن یونس بن محمد بن مغیث، ابوعبدالله محمد بن اصبغ ازدی معروف به ابن المناصف، ابوعبدالله جعفر بن محمد بن مكى<br />
| معاصرین = <br />
| شاگردان = سهل بن محمد ازدی غرناطى، محمد بن محمد بن ابىالسداد، ابوالخطاب عمر بن حسن بن على معروف به ابن دحیة كلبى<br />
| اجازه اجتهاد از = <br />
| درجه علمی = <br />
| دانشگاه = <br />
| حوزه = <br />
| علایق پژوهشی = <br />
| سبک نوشتاری = <br />
| آثار = المغازی یا الغزوات<br />
| وبگاه = <br />
| امضا = <br />
| کد مؤلف = AUTHORCODE.....AUTHORCODE<br />
}}<br />
'''ابن حُبَیش، ابوالقاسم عبدالرحمان بن محمد بن عبدالله بن یوسف بن ابىعیسى انصاری''' (504 -584ق/1111- 1188م). مورخ، محدث، فقیه و ادیب اندلسى. <br />
==تولد==<br />
وی در المریه، در جنوب اندلس در سال 504ق زاده شد. اصل خاندان وی از شارقه از توابع بلنسیه بوده و جدش عبدالله از آنجا به المریه نقل مكان كرده است. حبیش نام دایى وی بوده است.<br />
==اساتید==<br />
تحصیلات مقدماتى را در المریه با فراگیری قرائات از ابوالقاسم احمد بن عبدالرحمان قَصبى، ابوالقاسم بن ابىرجاء بلوی و ابوالاصبغ معروف به ابن الیسع و دیگران شروع نمود و نزد ابوالقاسم احمد معروف به ابن ورد و ابوالحسن على معروف به ابن نافع، فقه آموخت و از دو نفر اخیر و ابومحمد عبدالحق بن غالب محاربى و ابومحمد عبدالله بن على رُشاطى و ابوالحسن بن معدان و ابوعبدالله محمد بن وضاح و ابوعبدالله محمد معروف به ابن ابىاحدعشر و جز آنان، حدیث شنید. علوم عربیت را از ابوعبدالله محمد بن ابىزید نحوی فرا گرفت. سپس در نیمه سال 530ق/1136م بار سفر قرطبه بست و در آنجا از ابوالحسن یونس بن محمد بن مغیث و ابوعبدالله محمد بن اصبغ ازدی معروف به ابن المناصف و ابوعبدالله جعفر بن محمد بن مكى و ابوبكر محمد بن عبدالله معافری معروف به ابن عربى و جز آنان حدیث آموخت و ابوالحسن شریح بن محمد و ابوالولید ابن بقوه هلالى و ابوبكر عبدالله معروف به ابن مدیر و ابوجعفر احمد بن عبدالرحمان بطروجى و ابوالفضل عیاض بن موسى بن عیاض به وی اجازه روایت دادند و ابوطاهر سلفى نیز از اسكندریه برای وی اجازه نوشت.<br />
پس از حدود 3 سال كه حدیث و غریب حدیث و جز اینها را فرا گرفت به المریه بازگشت و تا 542ق/1147م كه صلیبیون شهر را تسخیر كردند، در آنجا بود. بنا به نقل مقری، ابن حبیش پس از استیلای صلیبیون، نزد سلیطین (آلفونسوی هفتم) رفت و نسبت وی را تا هرقل (هراكلیوس امپراتور روم شرقى) نقل كرد و در ازای این كار، او و خاندان و همراهانش اجازه یافتند بدون پرداخت وجهى از شهر خارج گردند. ابن حبیش ابتدا به مرسیه رفت و ایامى در آنجا ماند. سپس به جزیره شقر، نزدیك بلنسیه رفت و متولى نماز و خطبه و احكام آنجا شد و پس از 12 سال در حدود 556ق/ 1161م به مرسیه بازگشت و خطیب مسجد جامع آنجا گردید و سپس در 575ق به قضاوت در آن دیار گمارده شد. <br />
==شاگردان==<br />
درباره سفرهای ابن حبیش جز شهرهای بر شمرده ذكری در منابع ما نیست، اما فروخ متذكر شده كه سهل بن محمد ازدی غرناطى (د 639ق/1242م) در مالقه از ابن حبیش كسب علم نموده است.<br />
از شاگردان وی علاوه بر آنچه یاد شد مىتوان از محمد بن محمد بن ابىالسداد، ابوالخطاب عمر بن حسن بن على معروف به ابن دحیة كلبى، محمد بن عبدالعزیز معروف به ابن عیاش تجیبى، محمد بن على همدانى معروف به ابن البراق، محمد بن یوسف بن عبدالله معروف به ابن عیاد و ابوبكر محمد بن احمد بن حبون معافری نام برد. احمد بن محمد طرسوسى، محمد بن ابراهیم بن صلتان و على بن ابىالعافیة قسطلى و جمعى دیگر نیز از وی روایت كردهاند و ابوعلى شلوبین از وی اجازه دریافت كرده است.<br />
==مذهب==<br />
ابن حبیش ظاهراً پیرو مذهب مالكى بوده است. گر چه این مطلب در منابع قدیمى ذكر نشده، اما تنبكتى و مخلوف او را در عداد مالكیان آوردهاند. معلوم نیست چرا حاجى خلیفه او را حنفى دانسته است. <br />
== خصوصیات فردی==<br />
از خصوصیات فردی ابن حبیش مىتوان قوت حافظه وی را یادآور شد. ابن ابار گوید: وی زمانى همه، یا اكثر تاریخ ابن ابىخیثمه را از برداشته است. ابن ابار، ابن حبیش را آخرین بازمانده محدثین بزرگ در مغرب معرفى نموده و شاگرد برجسته او، ابوالربیع كلاعى نیز نظیر این تعبیر را دارد. این سخن شاید اغراقآمیز جلوه كند، اما با توجه به روند فرهنگ اسلامى در اندلس در یكى دو نسل بعد، چندان نیز دور از حقیقت نیست.<br />
==وفات==<br />
وی سرانجام پس از مدتى بیماری، در مرسیه در سال 584ق درگذشت و امیر آنجا ابوحفص الرشید بر جنازهاش نماز گزارد.<br />
==آثار==<br />
مهمترین اثر ابن حبیش كتاب المغازی یا الغزوات است كه عنوان كامل آن كتاب ذكر الغزوات الضامنة الكافلة و الفتوح الجامعة الحافلة الكائنة في أیام الخلفاء الأئمة الأولى الثلاثة است كه فعلاً دو جزء آن شناخته شده و موجود است. چنانكه از عنوان كتاب پیداست، در آن از لشكركشیهای فاتحانه مسلمین در ثلث اول قرن اولق (نیمه اول قرن 7م) در ایام حكومت 3 خلیفه اول یاد شده است. ابن حبیش دستور تألیف این كتاب را در 575 ق/1179م از خلیفه الناصر لدینالله یوسف موحّدی گرفت. كتاب با ذكر مسیر خالد بن ولید به سوی بُزاخة شروع مىشود و پس از ذكر جنگها و فتح برقه و مصر و طرابلس و صلح نوبه و غزوه ذاتالصّواري جزء اول آن پایان مىگیرد. جزء دوم از فتح عراق و صلح احنف با اهل بلخ تا 21ق/642م و ورود به سرزمین روم را در بردارد. هونر باخ استفادههای ابن حبیش را از كتاب الرّدة واقدی كه یك منبع معتبر و قدیمى است، نشان داده است. به گفته كائتانى گرچه ابن حبیش متأخرتر از طبری است، اما شاید در این كتاب از تنها منبع مطمئن برای تایخ رده یعنى كتاب الرّدة واقدی، بهتر از طبری استفاده كرده باشد. به گفته او، ابن حبیش از دو منبع مفقودالاثر دیگر، كتاب یحیى بن سعید اموی و كتاب یعقوب بن محمد زهری، كه این دومى ناشناخته است، نیز بهره برده است. دانلوپ، سؤال مهمى را طرح كرده است مبنى بر اینكه چرا كتاب الغزوات، محبوبیت و شهرت لازم را نیافته است؟ او پاسخ این سؤال را از سویى احتمالاً مربوط به همكاری وی با موحدون و از سوی دیگر اتّكاء بر قول محدثین غیر قابل اعتماد - بنا به قول ابن دحیه - دانسته است. شاید این مطلب با حوادث بعدی اندلس كه در پنهان ماندن بسیاری از گنجینههای تمدن اسلامى آن دیار نقش مؤثری داشته، مرتبط بوده است. نكته دیگر وجود كتابى به نام الاكتفاء في مغازي رسولالله صلىالله علیه و سلم و مغازيالثلاثة الخلفاء از ابوالربیع كلاعى شاگرد ابن حبیش است و اینكه تا چه میزان این كتاب در گمنام ماندن و عدم محبوبیت كتاب الغزوات نقش داشته، قابل بررسى است.<br />
ظاهراً ابن حبیش قصد داشته است بر كتاب الصلة ابن بشكوال تكملهای بنویسد و برای همین منظور خلاصهای از آن تهیه كرده، فواید و تعلیقاتى بر آنها افزود. اما خود موفق به عملى كردن مقصود نشد و یادداشتهای وی به دست ابن ابار افتاد و وی با استفاده از آنها در التكملة خود موارد مذكور را با انتساب به ابن حبیش نقل كرد.<br />
اثر دیگر ابن حبیش مجموعه كوچكى در القاب است و ابن ابار از نسخهای از آن كه نزد ابوالربیع كلاعى بوده است، نام برده و مىگوید كه از آن استنساخ كرده است، اما تاكنون اثری از آن به دست نیامده است.<ref> مؤذن جامى، محمدهادی، ج3، ص310-312</ref><br />
==پانویس==<br />
<references/><br />
==منابع مقاله==<br />
مؤذن جامى، محمدهادی، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1374.<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
[[رده:زندگینامه]] <br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:فاقد کد پدیدآور]]</div>
Mhosseini