إرشاد الحيران إلی توجیهات القرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' '''' به '''''

2023-07-04T12:49:28Z

جایگزینی متن - ' '''' به '''''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۱۹
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	[[ابو مزیریق، احمد عبد السلام\|ابومُزیریق]] تعبیرها و دریافت‌های تازه‌ای را در تفسیرش به‌کار برده است؛ نوآوری‌هایی مانند آوردن مصداق‌های تازه‌ برای واژه «دابه» در پایان سوره نمل که از آن به خودرو (ماشین) و قطار تعبیر می‌کند؛ چراکه، این دو نیز به‌نوعی، از زمین برآمده و مصنوع گشته‌اند و...		[[ابو مزیریق، احمد عبد السلام\|ابومُزیریق]] تعبیرها و دریافت‌های تازه‌ای را در تفسیرش به‌کار برده است؛ نوآوری‌هایی مانند آوردن مصداق‌های تازه‌ برای واژه «دابه» در پایان سوره نمل که از آن به خودرو (ماشین) و قطار تعبیر می‌کند؛ چراکه، این دو نیز به‌نوعی، از زمین برآمده و مصنوع گشته‌اند و...

	یا مثلاً، «ظهور» را در آیه '''وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّك مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِيتَهُمْ'''، به بیرون ‌آمدن و حرکت آدمی به‌سوی زندگی معنا کرده است. پس ظهور را مصدر این حرکت دانسته و «مِن» که پیش از آن آمده، نشانگر آغاز حرکت است. بنابراین، معنای آیه چنین می‌شود: خداوند از هنگام پیدایش پدران و توانشان بر ازدواج، به ایجاد فرزندان آغازید.		یا مثلاً، «ظهور» را در آیه'''وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّك مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِيتَهُمْ'''، به بیرون ‌آمدن و حرکت آدمی به‌سوی زندگی معنا کرده است. پس ظهور را مصدر این حرکت دانسته و «مِن» که پیش از آن آمده، نشانگر آغاز حرکت است. بنابراین، معنای آیه چنین می‌شود: خداوند از هنگام پیدایش پدران و توانشان بر ازدواج، به ایجاد فرزندان آغازید.

	همچنین، او به بازگشت عیسی(ع) در آخرالزمان و مسحور شدن پیامبر(ص) باور ندارد.		همچنین، او به بازگشت عیسی(ع) در آخرالزمان و مسحور شدن پیامبر(ص) باور ندارد.
خط ۴۸:		خط ۴۸:
	او نسخ را به معنای «نقل» می‌گیرد؛ بدین‌گونه که برخی از محتوای شریعت‌های پیشین به دین اسلام آورده شده است.		او نسخ را به معنای «نقل» می‌گیرد؛ بدین‌گونه که برخی از محتوای شریعت‌های پیشین به دین اسلام آورده شده است.

	او «عصمت» را از آیه 67 سوره مائده: '''وَ اللَّهُ يعصِمُك مِنَ النّاسِ''' در معنایی فراتر از محافظت پیامبر(ص) از قتل - که معنای شایع میان مفسران است - ‌می‌گیرد؛ بلکه، عصمت را صیانت ایشان از کشته شدن، سحر و نیرنگ دشمنان می‌داند.		او «عصمت» را از آیه 67 سوره مائده:'''وَ اللَّهُ يعصِمُك مِنَ النّاسِ''' در معنایی فراتر از محافظت پیامبر(ص) از قتل - که معنای شایع میان مفسران است - ‌می‌گیرد؛ بلکه، عصمت را صیانت ایشان از کشته شدن، سحر و نیرنگ دشمنان می‌داند.

	او «نار» را در آیه 46 سوره غافر: '''النَّارُ يعْرَضُونَ عَلَيها غُدُوًّا وَ عَشِيَّا'''، به معنای آنچه از رِجز و عقوبت‌هایی مانند طوفان، ملخ، شپش، قورباغه، خون و دیگر مجازات‌ها است، می‌داند.		او «نار» را در آیه 46 سوره غافر:'''النَّارُ يعْرَضُونَ عَلَيها غُدُوًّا وَ عَشِيَّا'''، به معنای آنچه از رِجز و عقوبت‌هایی مانند طوفان، ملخ، شپش، قورباغه، خون و دیگر مجازات‌ها است، می‌داند.
	او فزونی فصاحت و روانی کلام هارون(ع) بر موسی(ع) را به حضور بیشتر هارون در میان فرعونیان تعبیر می‌کند و داستان تکه آتش (اخگر) و خرما و آزمودن موسی(ع) در کودکی را که به لکنت زبان او انجامید، بی‌اساس می‌انگارد.		او فزونی فصاحت و روانی کلام هارون(ع) بر موسی(ع) را به حضور بیشتر هارون در میان فرعونیان تعبیر می‌کند و داستان تکه آتش (اخگر) و خرما و آزمودن موسی(ع) در کودکی را که به لکنت زبان او انجامید، بی‌اساس می‌انگارد.

	او گوناگونی زبان‌ها و رنگ‌های آدمیان را در آیه 22 سوره روم: '''وَ اخْتِلَافُ أَلْسِنَتِكمْ وَ أَلْوَانِكمْ'''، به گوناگونی صداها و پوست چهره‌ها معنا می‌کند<ref>ر.ک: مقدمه ناشر، ج1، ص27-24</ref>‏.		او گوناگونی زبان‌ها و رنگ‌های آدمیان را در آیه 22 سوره روم:'''وَ اخْتِلَافُ أَلْسِنَتِكمْ وَ أَلْوَانِكمْ'''، به گوناگونی صداها و پوست چهره‌ها معنا می‌کند<ref>ر.ک: مقدمه ناشر، ج1، ص27-24</ref>‏.

	در آغاز نخستین جلد، شرحی از زندگی ابومزیریق و مهم‌ترین کسانی که در زندگی علمی او نقش داشته‌اند و نیز آثار علمی او آورده شده است<ref>ر.ک: همان، ص22-11</ref>‏.		در آغاز نخستین جلد، شرحی از زندگی ابومزیریق و مهم‌ترین کسانی که در زندگی علمی او نقش داشته‌اند و نیز آثار علمی او آورده شده است<ref>ر.ک: همان، ص22-11</ref>‏.

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ' به ' '

2023-06-17T05:33:00Z

جایگزینی متن - ' ' به ' '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۳
خط ۸:		خط ۸:
	\|زبان		\|زبان
	\| زبان = عربی		\| زبان = عربی
	\| کد کنگره = ‎‏/‎‏الف‎‏27‎‏ ‎‏الف‎‏4 98 BP		\| کد کنگره = ‎‏/‎‏الف‎‏27‎‏ ‎‏الف‎‏4 98 BP
	\| موضوع =تفاسیر ادبی - تفاسیر اهل سنت - قرن 14 - قرآن - اعراب		\| موضوع =تفاسیر ادبی - تفاسیر اهل سنت - قرن 14 - قرآن - اعراب
	\|ناشر		\|ناشر

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ' به ' '

2023-04-28T01:44:22Z

جایگزینی متن - ' ' به ' '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۱۴
خط ۸:		خط ۸:
	\|زبان		\|زبان
	\| زبان = عربی		\| زبان = عربی
	\| کد کنگره = ‎‏/‎‏الف‎‏27‎‏ ‎‏الف‎‏4 98 BP		\| کد کنگره = ‎‏/‎‏الف‎‏27‎‏ ‎‏الف‎‏4 98 BP
	\| موضوع =تفاسیر ادبی - تفاسیر اهل سنت - قرن 14 - قرآن - اعراب		\| موضوع =تفاسیر ادبی - تفاسیر اهل سنت - قرن 14 - قرآن - اعراب
	\|ناشر		\|ناشر

Hbaghizadeh در ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۱

2023-04-20T08:21:12Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۱
خط ۶۴:		خط ۶۴:
	==منابع مقاله==		==منابع مقاله==
	# مقدمه و متن کتاب.		# مقدمه و متن کتاب.
	# کدخدا، راضیه، «روش تفسیری إرشاد الحيران إلی توجيهات القرآن»، پایگاه اینترنتی ویرا ساینس:		# [https://www.virascience.com/thesis/692749/ کدخدا، راضیه، «روش تفسیری إرشاد الحيران إلی توجيهات القرآن»، پایگاه اینترنتی ویرا ساینس]
	~~https://www.virascience.com/thesis/692749/~~


خط ۷۷:		خط ۷۷:
	[[رده:متون تفاسیر]]		[[رده:متون تفاسیر]]
	[[رده:قرن 14 متون تفاسیر]]		[[رده:قرن 14 متون تفاسیر]]
			[[رده:مقالات بازبینی شده2 اردیبهشت 1402]]
	[[رده:مقالات بازبینی ~~نشده2~~]]
	[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ فروردین 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]		[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ فروردین 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]
	[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ فروردین 1402 توسط محسن عزیزی]]		[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ فروردین 1402 توسط محسن عزیزی]]

Hbaghizadeh در ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۰

2023-04-20T08:20:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۰
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}
	'''إرشاد الحيران إلی توجيهات القرآن'''، نوشته احمد عبدالسلام ابومُزَیریق است. این کتاب، در زمره تفسیرهای اهل سنت در قرن پانزدهم هجری است که در آن، همه سوره‌های قرآنی تفسیر شده و در دوازده جلد در کشور لیبی چاپ و عرضه گردیده است.		'''إرشاد الحيران إلی توجيهات القرآن'''، نوشته [[ابو مزیریق، احمد عبد السلام\|احمد عبدالسلام ابومُزَیریق]] است. این کتاب، در زمره تفسیرهای اهل سنت در قرن پانزدهم هجری است که در آن، همه سوره‌های قرآنی تفسیر شده و در دوازده جلد در کشور لیبی چاپ و عرضه گردیده است.

	مفسر در نگارش کتاب خود، فقط از منبع‌های تفسیری اهل سنت، به‌ویژه «التحرير و التنوير» و «في ظلال القرآن» بهره ‌جسته است. روش تفسیری او بر پایه تفسیر ادبی از قرآن می‌باشد؛ به‌گونه‌ای که مباحث مفردات، اعراب و بلاغت در سرتاسر مجلدهای دوازده‌گانه و در ذیل تمام سوره‌ها دیده می‌شود؛ البته، روش‌های دیگری مانند تفسیر قرآن به قرآن و گرایش‌های علمی و اجتماعی را نیز می‌توان در آن یافت<ref>ر.ک: کدخدا، راضیه</ref>‏.		مفسر در نگارش کتاب خود، فقط از منبع‌های تفسیری اهل سنت، به‌ویژه «التحرير و التنوير» و «في ظلال القرآن» بهره ‌جسته است. روش تفسیری او بر پایه تفسیر ادبی از قرآن می‌باشد؛ به‌گونه‌ای که مباحث مفردات، اعراب و بلاغت در سرتاسر مجلدهای دوازده‌گانه و در ذیل تمام سوره‌ها دیده می‌شود؛ البته، روش‌های دیگری مانند تفسیر قرآن به قرآن و گرایش‌های علمی و اجتماعی را نیز می‌توان در آن یافت<ref>ر.ک: کدخدا، راضیه</ref>‏.

	مُزیریق مجموعاً از این عالمان تفسیر بهره ‌جسته است: محمد بن جریر طبری (که بهره فراوانی از تفسیر او، ~~«جامع~~ البيان عن تأويل ~~القرآن»~~ برده است)، نیشابوری و آرای تفسیری او، ابن کثیر و روش تفسیری قرآن به قرآن او، نسفی و آرای استوار او در توجیه آیه‌ها، رازی و آرای کم‌نظیر او در ربط میان آیات، آلوسی و دانش نحو او در اعراب آیه‌ها در ~~«روح المعاني»،~~ رشید رضا و تفسیر ~~«المنار»~~ او، سید قطب و تعبیرها، توجیه‌های قرآنی و تصویر فنی که از آیات در ~~«في~~ ظلال ~~القرآن»~~ ارائه می‌دهد و ابن عاشور و تفسیر ~~«التحرير~~ و ~~التنوير»~~ او<ref>ر.ک: مقدمه ناشر، ج1، ص21-20</ref>‏.		[[ابو مزیریق، احمد عبد السلام\|مُزیریق]] مجموعاً از این عالمان تفسیر بهره ‌جسته است: [[طبری، محمد بن جریر بن یزید\|محمد بن جریر طبری]] (که بهره فراوانی از تفسیر او، «[[جامع البيان في تفسير القرآن (تفسير الطبري)\|جامع البيان عن تأويل القرآن]]» برده است)، [[نیشابوری، محمود بن ابوالحسن\|نیشابوری]] و آرای تفسیری او، [[ابن کثیر، اسماعیل بن عمر\|ابن کثیر]] و روش تفسیری قرآن به قرآن او، [[نسفی، عبدالله بن احمد\|نسفی]] و آرای استوار او در توجیه آیه‌ها، رازی و آرای کم‌نظیر او در ربط میان آیات، [[آلوسی، محمود بن عبدالله\|آلوسی]] و دانش نحو او در اعراب آیه‌ها در «[[روح المعاني في تفسير القرآن العظيم و السبع المثاني\|روح المعاني]]»، [[محمد رشید رضا\|رشید رضا]] و تفسیر «[[تفسیر القرآن الحکیم الشهیر بتفسیر المنار\|المنار]]» او، [[سید قطب]] و تعبیرها، توجیه‌های قرآنی و تصویر فنی که از آیات در «[[في ظلال القرآن]]» ارائه می‌دهد و [[ابن عاشور، محمدطاهر\|ابن عاشور]] و تفسیر «[[تفسير التحرير و التنوير المعروف بتفسير ابن عاشور\|التحرير و التنوير]]» او<ref>ر.ک: مقدمه ناشر، ج1، ص21-20</ref>‏.

	این، نخستین تفسیری است که نویسنده‌اش آن را بر مبنای قرائتی که «قالون» از «نافع مدنی» کرده، بدون اینکه از آن به‌سوی قرائت‌های‌ دیگر بیرون رود، تحریر نموده است. همچنان‌که او مذهب فقهی اهل مدینه را مبنایی برای تحلیل مسئله‌های فقهی قرار داده است.		این، نخستین تفسیری است که نویسنده‌اش آن را بر مبنای قرائتی که «قالون» از «نافع مدنی» کرده، بدون اینکه از آن به‌سوی قرائت‌های‌ دیگر بیرون رود، تحریر نموده است. همچنان‌که او مذهب فقهی اهل مدینه را مبنایی برای تحلیل مسئله‌های فقهی قرار داده است.

	ابومزیریق با هدف دوری از اسرائیلیات، جایگاهی برای روایت‌ها (حتی روایات اهل سنت) در تفسیرش نگذاشته است. این تفسیر از بحث‌های علوم قرآنی تُهی نیست و مفسر به فراخور حال، به برخی از این مبحث‌ها مانند تناسب، اعجاز، نَسخ، حروف مقطعه، سبب نزول و دیگر موارد پرداخته است. مفسر در ذیل برخی از آیه‌ها دیدگاه‌های تفسیری تازه‌ای را بیان نموده است.		[[ابو مزیریق، احمد عبد السلام\|ابومزیریق]] با هدف دوری از اسرائیلیات، جایگاهی برای روایت‌ها (حتی روایات اهل سنت) در تفسیرش نگذاشته است. این تفسیر از بحث‌های علوم قرآنی تُهی نیست و مفسر به فراخور حال، به برخی از این مبحث‌ها مانند تناسب، اعجاز، نَسخ، حروف مقطعه، سبب نزول و دیگر موارد پرداخته است. مفسر در ذیل برخی از آیه‌ها دیدگاه‌های تفسیری تازه‌ای را بیان نموده است.
	او در مبحث مفردات لغت، واژه‌ها را بدون درازگویی، معنا کرده است و در مبحث «اِعراب» از اختلاف‌های نحوی و تعدد وجه‌های مختلف اِعراب واژه‌ها دوری‌جسته و به یک وجه اِعرابی بسنده نموده است. او در مبحث شیوه‌های بلاغی، از فنون و زیبایی‌های آن در نص قرآنی به‌اعتبار اینکه آن فنون، یکی از وجوه اعجاز قرآن است، بهره‌گرفته، سپس خلاصه‌ای از معنا و آنچه از توجیهات و احکام واژه‌ها و عبارت‌ها را در بر دارد، ارائه داده است<ref>ر.ک: کدخدا، راضیه</ref>‏.		او در مبحث مفردات لغت، واژه‌ها را بدون درازگویی، معنا کرده است و در مبحث «اِعراب» از اختلاف‌های نحوی و تعدد وجه‌های مختلف اِعراب واژه‌ها دوری‌جسته و به یک وجه اِعرابی بسنده نموده است. او در مبحث شیوه‌های بلاغی، از فنون و زیبایی‌های آن در نص قرآنی به‌اعتبار اینکه آن فنون، یکی از وجوه اعجاز قرآن است، بهره‌گرفته، سپس خلاصه‌ای از معنا و آنچه از توجیهات و احکام واژه‌ها و عبارت‌ها را در بر دارد، ارائه داده است<ref>ر.ک: کدخدا، راضیه</ref>‏.

خط ۴۰:		خط ۴۰:
	إرشاد الحيران به‌لحاظ پرباری، گردآوری نیکو، اعتدال و دوری از تعصب و غلو و دربرداشتن چکیده مطالب کتاب‌های تفسیری از آغاز تاکنون ممتاز‌ گردیده و خواننده را از تفسیرهای پیشین و کنونی بی‌نیاز می‌کند. این تفسیر از گفتارهای خرافی و چرند، دیدگاه‌های سست، روایت‌های بی‌پایه، اسرائیلیات ساختگی و آرای بی‌دلیل دور است و کلام را به اندازه آورده، مگر در جایی که نیاز به حاشیه‌هایی بوده است.		إرشاد الحيران به‌لحاظ پرباری، گردآوری نیکو، اعتدال و دوری از تعصب و غلو و دربرداشتن چکیده مطالب کتاب‌های تفسیری از آغاز تاکنون ممتاز‌ گردیده و خواننده را از تفسیرهای پیشین و کنونی بی‌نیاز می‌کند. این تفسیر از گفتارهای خرافی و چرند، دیدگاه‌های سست، روایت‌های بی‌پایه، اسرائیلیات ساختگی و آرای بی‌دلیل دور است و کلام را به اندازه آورده، مگر در جایی که نیاز به حاشیه‌هایی بوده است.

	ابومُزیریق تعبیرها و دریافت‌های تازه‌ای را در تفسیرش به‌کار برده است؛ نوآوری‌هایی مانند آوردن مصداق‌های تازه‌ برای واژه «دابه» در پایان سوره نمل که از آن به خودرو (ماشین) و قطار تعبیر می‌کند؛ چراکه، این دو نیز به‌نوعی، از زمین برآمده و مصنوع گشته‌اند و...		[[ابو مزیریق، احمد عبد السلام\|ابومُزیریق]] تعبیرها و دریافت‌های تازه‌ای را در تفسیرش به‌کار برده است؛ نوآوری‌هایی مانند آوردن مصداق‌های تازه‌ برای واژه «دابه» در پایان سوره نمل که از آن به خودرو (ماشین) و قطار تعبیر می‌کند؛ چراکه، این دو نیز به‌نوعی، از زمین برآمده و مصنوع گشته‌اند و...

	یا مثلاً، «ظهور» را در آیه '''وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّك مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِيتَهُمْ'''، به بیرون ‌آمدن و حرکت آدمی به‌سوی زندگی معنا کرده است. پس ظهور را مصدر این حرکت دانسته و «مِن» که پیش از آن آمده، نشانگر آغاز حرکت است. بنابراین، معنای آیه چنین می‌شود: خداوند از هنگام پیدایش پدران و توانشان بر ازدواج، به ایجاد فرزندان آغازید.		یا مثلاً، «ظهور» را در آیه '''وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّك مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِيتَهُمْ'''، به بیرون ‌آمدن و حرکت آدمی به‌سوی زندگی معنا کرده است. پس ظهور را مصدر این حرکت دانسته و «مِن» که پیش از آن آمده، نشانگر آغاز حرکت است. بنابراین، معنای آیه چنین می‌شود: خداوند از هنگام پیدایش پدران و توانشان بر ازدواج، به ایجاد فرزندان آغازید.

Hbaghizadeh: Hbaghizadeh صفحهٔ إرشاد الحيران إلي توجیهات القرآن را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به إرشاد الحيران إلی توجیهات القرآن منتقل کرد

2023-04-20T08:14:41Z

Hbaghizadeh صفحهٔ إرشاد الحيران إلي توجیهات القرآن را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به إرشاد الحيران إلی توجیهات القرآن منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر

نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۴۴

A-esmaeili: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR21913J1.jpg | عنوان = إرشاد الحيران إلي توجیهات القرآن | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = ابو مزیریق، احمد عبد السلام (نويسنده) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = ‎‏/‎‏الف‎‏27‎‏ ‎‏الف‎‏4 98 BP | موضوع =ت...» ایجاد کرد

2023-04-13T04:24:49Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR21913J1.jpg | عنوان = إرشاد الحيران إلي توجیهات القرآن | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = ابو مزیریق، احمد عبد السلام (نويسنده) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = ‎‏/‎‏الف‎‏27‎‏ ‎‏الف‎‏4 98 BP | موضوع =ت...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات کتاب
| تصویر =NUR21913J1.jpg
| عنوان = إرشاد الحيران إلي توجیهات القرآن
| عنوان‌های دیگر =
| پدیدآورندگان
| پدیدآوران =
[[ابو مزیریق، احمد عبد السلام]] (نويسنده)
|زبان
| زبان = عربی
| کد کنگره = ‎‏/‎‏الف‎‏27‎‏ ‎‏الف‎‏4 98 BP
| موضوع =تفاسیر ادبی - تفاسیر اهل سنت - قرن 14 - قرآن - اعراب
|ناشر
| ناشر = دار المدار الإسلامي
| مکان نشر = لبنان - بیروت
| سال نشر = 2011م
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE21913AUTOMATIONCODE
| چاپ = 1
| شابک = 9959-29-182-0
| تعداد جلد = 12
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 21913
| کتابخوان همراه نور = 21913
| کد پدیدآور = 14230
| پس از =
| پیش از =
}}
'''إرشاد الحيران إلی توجيهات القرآن'''، نوشته احمد عبدالسلام ابومُزَیریق است. این کتاب، در زمره تفسیرهای اهل سنت در قرن پانزدهم هجری است که در آن، همه سوره‌های قرآنی تفسیر شده و در دوازده جلد در کشور لیبی چاپ و عرضه گردیده است.

مفسر در نگارش کتاب خود، فقط از منبع‌های تفسیری اهل سنت، به‌ویژه «التحرير و التنوير» و «في ظلال القرآن» بهره ‌جسته است. روش تفسیری او بر پایه تفسیر ادبی از قرآن می‌باشد؛ به‌گونه‌ای که مباحث مفردات، اعراب و بلاغت در سرتاسر مجلدهای دوازده‌گانه و در ذیل تمام سوره‌ها دیده می‌شود؛ البته، روش‌های دیگری مانند تفسیر قرآن به قرآن و گرایش‌های علمی و اجتماعی را نیز می‌توان در آن یافت<ref>ر.ک: کدخدا، راضیه</ref>‏.

مُزیریق مجموعاً از این عالمان تفسیر بهره ‌جسته است: محمد بن جریر طبری (که بهره فراوانی از تفسیر او، «جامع البيان عن تأويل القرآن» برده است)، نیشابوری و آرای تفسیری او، ابن کثیر و روش تفسیری قرآن به قرآن او، نسفی و آرای استوار او در توجیه آیه‌ها، رازی و آرای کم‌نظیر او در ربط میان آیات، آلوسی و دانش نحو او در اعراب آیه‌ها در «روح المعاني»، رشید رضا و تفسیر «المنار» او، سید قطب و تعبیرها، توجیه‌های قرآنی و تصویر فنی که از آیات در «في ظلال القرآن» ارائه می‌دهد و ابن عاشور و تفسیر «التحرير و التنوير» او<ref>ر.ک: مقدمه ناشر، ج1، ص21-20</ref>‏.

این، نخستین تفسیری است که نویسنده‌اش آن را بر مبنای قرائتی که «قالون» از «نافع مدنی» کرده، بدون اینکه از آن به‌سوی قرائت‌های‌ دیگر بیرون رود، تحریر نموده است. همچنان‌که او مذهب فقهی اهل مدینه را مبنایی برای تحلیل مسئله‌های فقهی قرار داده است.

ابومزیریق با هدف دوری از اسرائیلیات، جایگاهی برای روایت‌ها (حتی روایات اهل سنت) در تفسیرش نگذاشته است. این تفسیر از بحث‌های علوم قرآنی تُهی نیست و مفسر به فراخور حال، به برخی از این مبحث‌ها مانند تناسب، اعجاز، نَسخ، حروف مقطعه، سبب نزول و دیگر موارد پرداخته است. مفسر در ذیل برخی از آیه‌ها دیدگاه‌های تفسیری تازه‌ای را بیان نموده است.
او در مبحث مفردات لغت، واژه‌ها را بدون درازگویی، معنا کرده است و در مبحث «اِعراب» از اختلاف‌های نحوی و تعدد وجه‌های مختلف اِعراب واژه‌ها دوری‌جسته و به یک وجه اِعرابی بسنده نموده است. او در مبحث شیوه‌های بلاغی، از فنون و زیبایی‌های آن در نص قرآنی به‌اعتبار اینکه آن فنون، یکی از وجوه اعجاز قرآن است، بهره‌گرفته، سپس خلاصه‌ای از معنا و آنچه از توجیهات و احکام واژه‌ها و عبارت‌ها را در بر دارد، ارائه داده است<ref>ر.ک: کدخدا، راضیه</ref>‏.

مزیت‌های تفسیر إرشاد الحيران
ابومُزیریق از دانش‌های لغت، نحو و بلاغت بهره ‌جسته و رابطه‌های میان موضوع‌ها، سوره‌ها و آیه‌های قرآن را توضیح داده است. او از مزیت‌های کتاب‌های تفسیری از آغاز پیدایش دانش تفسیر تاکنون بهره ‌برده است. او دو تفسیر گران‌سنگ معاصر از ابن‌ عاشور و سید قطب را با یکدیگر ممزوج نموده و از میان آن‌ها تفسیر خود را بیرون آورده است؛ بدین‌گونه که از درازگویی ابن عاشور (هرچند نیکو است) و از غلو در نقدهای سید قطب دوری‌گزیده است.

إرشاد الحيران به‌لحاظ پرباری، گردآوری نیکو، اعتدال و دوری از تعصب و غلو و دربرداشتن چکیده مطالب کتاب‌های تفسیری از آغاز تاکنون ممتاز‌ گردیده و خواننده را از تفسیرهای پیشین و کنونی بی‌نیاز می‌کند. این تفسیر از گفتارهای خرافی و چرند، دیدگاه‌های سست، روایت‌های بی‌پایه، اسرائیلیات ساختگی و آرای بی‌دلیل دور است و کلام را به اندازه آورده، مگر در جایی که نیاز به حاشیه‌هایی بوده است.

ابومُزیریق تعبیرها و دریافت‌های تازه‌ای را در تفسیرش به‌کار برده است؛ نوآوری‌هایی مانند آوردن مصداق‌های تازه‌ برای واژه «دابه» در پایان سوره نمل که از آن به خودرو (ماشین) و قطار تعبیر می‌کند؛ چراکه، این دو نیز به‌نوعی، از زمین برآمده و مصنوع گشته‌اند و...

یا مثلاً، «ظهور» را در آیه '''وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّك مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِيتَهُمْ'''، به بیرون ‌آمدن و حرکت آدمی به‌سوی زندگی معنا کرده است. پس ظهور را مصدر این حرکت دانسته و «مِن» که پیش از آن آمده، نشانگر آغاز حرکت است. بنابراین، معنای آیه چنین می‌شود: خداوند از هنگام پیدایش پدران و توانشان بر ازدواج، به ایجاد فرزندان آغازید.

همچنین، او به بازگشت عیسی(ع) در آخرالزمان و مسحور شدن پیامبر(ص) باور ندارد.

او نسخ را به معنای «نقل» می‌گیرد؛ بدین‌گونه که برخی از محتوای شریعت‌های پیشین به دین اسلام آورده شده است.

او «عصمت» را از آیه 67 سوره مائده: '''وَ اللَّهُ يعصِمُك مِنَ النّاسِ''' در معنایی فراتر از محافظت پیامبر(ص) از قتل - که معنای شایع میان مفسران است - ‌می‌گیرد؛ بلکه، عصمت را صیانت ایشان از کشته شدن، سحر و نیرنگ دشمنان می‌داند.

او «نار» را در آیه 46 سوره غافر: '''النَّارُ يعْرَضُونَ عَلَيها غُدُوًّا وَ عَشِيَّا'''، به معنای آنچه از رِجز و عقوبت‌هایی مانند طوفان، ملخ، شپش، قورباغه، خون و دیگر مجازات‌ها است، می‌داند.
او فزونی فصاحت و روانی کلام هارون(ع) بر موسی(ع) را به حضور بیشتر هارون در میان فرعونیان تعبیر می‌کند و داستان تکه آتش (اخگر) و خرما و آزمودن موسی(ع) در کودکی را که به لکنت زبان او انجامید، بی‌اساس می‌انگارد.

او گوناگونی زبان‌ها و رنگ‌های آدمیان را در آیه 22 سوره روم: '''وَ اخْتِلَافُ أَلْسِنَتِكمْ وَ أَلْوَانِكمْ'''، به گوناگونی صداها و پوست چهره‌ها معنا می‌کند<ref>ر.ک: مقدمه ناشر، ج1، ص27-24</ref>‏.

در آغاز نخستین جلد، شرحی از زندگی ابومزیریق و مهم‌ترین کسانی که در زندگی علمی او نقش داشته‌اند و نیز آثار علمی او آورده شده است<ref>ر.ک: همان، ص22-11</ref>‏.

ساختار نوشتاری تفسیر، این‌گونه است که در آغاز، نص مجموعه‌ای از آیه‌ها درج می‌شود، سپس سلسله مباحث مفردات لغوی، اِعراب و اسلوب بلاغی آورده شده و در آخر، خلاصه‌ای از معنای عام، توجیه‌ها و احکام آیه‌ها بیان می‌گردد<ref>ر.ک: متن کتاب، همان، ص349، 351، 356، 360 و...</ref>‏.

==پانویس==
<references/>

==منابع مقاله==
# مقدمه و متن کتاب.
# کدخدا، راضیه، «روش تفسیری إرشاد الحيران إلی توجيهات القرآن»، پایگاه اینترنتی ویرا ساینس:
https://www.virascience.com/thesis/692749/

==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}

[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]
[[رده:تفسیر]]
[[رده:متون تفاسیر]]
[[رده:قرن 14 متون تفاسیر]]

[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ فروردین 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ فروردین 1402 توسط محسن عزیزی]]