أوضح المسالك إلی معرفة البلدان و الممالك - تاریخچهٔ نسخه‌ها

A-esmaili: جایگزینی متن - '↵↵|' به ' |'

2023-10-29T04:57:41Z

جایگزینی متن - '↵↵|' به ' |'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۷
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	\| مکان نشر =بیروت - لبنان		\| مکان نشر =بیروت - لبنان
	\| سال نشر = 1427 ق		\| سال نشر = 1427 ق

	\| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE10076AUTOMATIONCODE		\| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE10076AUTOMATIONCODE
	\| چاپ =1		\| چاپ =1

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۸

2022-05-19T11:38:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۰۸
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	\| چاپ =1		\| چاپ =1
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =~~6151~~		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =10076
	\| کتابخوان همراه نور =10076		\| کتابخوان همراه نور =10076
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =
خط ۱۱۵:		خط ۱۱۵:
	[[رده:جغرافیا (عمومی)، اطلس، نقشه]]		[[رده:جغرافیا (عمومی)، اطلس، نقشه]]
	[[رده: تاریخ جغرافیا]]		[[رده: تاریخ جغرافیا]]
	[[رده:~~فروردین~~(1401)]]		[[رده:اردیبهشت (1401)]]

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۲۲ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۱

2022-03-22T08:31:14Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۱
خط ۵۲:		خط ۵۲:

	==گزارش محتوا==		==گزارش محتوا==
	چنانكه مؤلف در مقدمه کتاب يادآور شده، وى در نگارش این کتاب بر ~~«تقویم البلدان»~~ ابوالفداء، حكمران حَماه كه در سال 721ق. نگاشته شده، متمركز شده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10076/%D8%A3%D9%88%D8%B6%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9?pageNumbe ر.ک: همان، ص30]</ref>. ابن سپاهى زاده این کتاب را جزو بهترين آثارى كه در علم جغرافيا نگاشته مى‌داند؛ چرا كه معتقد است این کتاب بين آثار متقدمان و نيز جغرافيا دانان متأخر گرد آورده است.		چنانكه مؤلف در مقدمه کتاب يادآور شده، وى در نگارش این کتاب بر «[[تقويم البلدان\|تقویم البلدان]]» ابوالفداء، حكمران حَماه كه در سال 721ق. نگاشته شده، متمركز شده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10076/%D8%A3%D9%88%D8%B6%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9?pageNumbe ر.ک: همان، ص30]</ref>. [[بروسوی، محمد بن علی\|ابن سپاهى زاده]] این کتاب را جزو بهترين آثارى كه در علم جغرافيا نگاشته مى‌داند؛ چرا كه معتقد است این کتاب بين آثار متقدمان و نيز جغرافيا دانان متأخر گرد آورده است.

	به جهت این ارتباط تنگاتنگ ما بين اوضح المسالك و کتاب تقویم البلدان لازم است، اشاره شود كه تقویم البلدان به دو بخش اصلى تقسيم مى‌گردد:		به جهت این ارتباط تنگاتنگ ما بين اوضح المسالك و کتاب تقویم البلدان لازم است، اشاره شود كه تقویم البلدان به دو بخش اصلى تقسيم مى‌گردد:
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	بخش بعدى، كه طولانى‌تر است، خود مشتمل بر 28 قسمت است كه در هر قسمت درباره یکى از اقاليم سبعه و اخلاق و عادات ساكنان آن و نيز آثار باستانى موجود در آنها و... سخن گفته شده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10096/%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86?pageNumber=14&viewType=html ر.ک: همان، ص14]</ref>.		بخش بعدى، كه طولانى‌تر است، خود مشتمل بر 28 قسمت است كه در هر قسمت درباره یکى از اقاليم سبعه و اخلاق و عادات ساكنان آن و نيز آثار باستانى موجود در آنها و... سخن گفته شده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10096/%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86?pageNumber=14&viewType=html ر.ک: همان، ص14]</ref>.

	ابن سپاهى زاده در این کتاب به همان روش کتاب ابوالفداء به معرفى شهرها، البته به ترتيب حروف الفبا مى‌پردازد و در ضبط دقيق اسامى از کتاب‌هاى لغت و انساب نظير: الصحاح؛ جوهرى، العباب الزاخر و اللباب الفاخر؛ صنعانى، [[القاموس المحيط]]؛ فيروزآبادى و...بهره مى‌برد كه با این كار زحمت خواننده را در دستيابى به ضبط دقيق شكل اسامى، كه بى‌توجهى بدان باعث بروز تحريف و افتادگى در آثار بسيارى از جغرافيا نویسان شده، كم كرده است. هرچند در بسيارى موارد آنچه را كه در تقویم البلدان آمده، مغفول گذارده و بابى را بدان اختصاص نداده است و لو از آنها در خلال ديگر مطالب ياد كرده است. سپاهى زاده جز اينكه کتاب را در قالب تازه عربى ريخته، قسمت‌هایى از این کتاب را نيز به تركى برگردانده است.		[[بروسوی، محمد بن علی\|ابن سپاهى زاده]] در این کتاب به همان روش کتاب ابوالفداء به معرفى شهرها، البته به ترتيب حروف الفبا مى‌پردازد و در ضبط دقيق اسامى از کتاب‌هاى لغت و انساب نظير: الصحاح؛ جوهرى، العباب الزاخر و اللباب الفاخر؛ صنعانى، [[القاموس المحيط]]؛ فيروزآبادى و...بهره مى‌برد كه با این كار زحمت خواننده را در دستيابى به ضبط دقيق شكل اسامى، كه بى‌توجهى بدان باعث بروز تحريف و افتادگى در آثار بسيارى از جغرافيا نویسان شده، كم كرده است. هرچند در بسيارى موارد آنچه را كه در تقویم البلدان آمده، مغفول گذارده و بابى را بدان اختصاص نداده است و لو از آنها در خلال ديگر مطالب ياد كرده است. سپاهى زاده جز اينكه کتاب را در قالب تازه عربى ريخته، قسمت‌هایى از این کتاب را نيز به تركى برگردانده است.

	مؤلف، در مقدمه کتاب به منابعى كه از آنها در نگارش این کتاب سود جسته، منابعى كه عمدتاً همان منابع تقویم البلدان هستند، اشاره مى‌كند كه از آن جمله‌اند: نزهة المشتاق؛ شريف [[ادریسی، محمد بن محمد\|ادريسى]]، المسالك و الممالك؛ ابن خردادبه، القانون المسعودى؛ [[ابوریحان بیرونی، محمد بن احمد\|ابوريحان بيرونى]] و...<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10076/%D8%A3%D9%88%D8%B6%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9?pageNumbe ر.ک: مقدمه، ص 32]</ref>		مؤلف، در مقدمه کتاب به منابعى كه از آنها در نگارش این کتاب سود جسته، منابعى كه عمدتاً همان منابع تقویم البلدان هستند، اشاره مى‌كند كه از آن جمله‌اند: نزهة المشتاق؛ شريف [[ادریسی، محمد بن محمد\|ادريسى]]، المسالك و الممالك؛ ابن خردادبه، القانون المسعودى؛ [[ابوریحان بیرونی، محمد بن احمد\|ابوريحان بيرونى]] و...<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10076/%D8%A3%D9%88%D8%B6%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9?pageNumbe ر.ک: مقدمه، ص 32]</ref>

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۲۲ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۲۷

2022-03-22T08:27:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۵۷
خط ۹۸:		خط ۹۸:
	# مقدمه مؤلف.		# مقدمه مؤلف.
	# متن کتاب.		# متن کتاب.

			==پانويس ==
			<references />


			==منابع مقاله==
			مقدمه و متن کتاب


	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
خط ۱۰۷:		خط ۱۱۵:
	[[رده:جغرافیا (عمومی)، اطلس، نقشه]]		[[رده:جغرافیا (عمومی)، اطلس، نقشه]]
	[[رده: تاریخ جغرافیا]]		[[رده: تاریخ جغرافیا]]
	~~<references />~~		[[رده:فروردین(1401)]]

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۲۲ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۴۸

2022-03-22T07:48:41Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۸
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	در بخش نخست كه به معرفى درياها اختصاص دارد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10076/%D8%A3%D9%88%D8%B6%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9?pageNumbe ر.ک: همان، ص34]</ref>، مؤلف از پنج درياى: محيط، چين، روم، نِيطِش و خزر به عنوان درياهاى بزرگ ياد مى‌كند و به معرفى ساير درياها و طول و عرض جغرافيايى هر یک مى‌پردازد. برخى از این درياها عبارتند از: درياى قلزم، فارس، اخضر، اقيانوس و....		در بخش نخست كه به معرفى درياها اختصاص دارد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10076/%D8%A3%D9%88%D8%B6%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9?pageNumbe ر.ک: همان، ص34]</ref>، مؤلف از پنج درياى: محيط، چين، روم، نِيطِش و خزر به عنوان درياهاى بزرگ ياد مى‌كند و به معرفى ساير درياها و طول و عرض جغرافيايى هر یک مى‌پردازد. برخى از این درياها عبارتند از: درياى قلزم، فارس، اخضر، اقيانوس و....

	در بخش دوم، درياچه‌ها و طول و عرض جغرافيايى آنها معرفى گرديده است. برخى از این درياچه‌ها عبارتند از: درياچه سودان، فيّوم، زُغَر، بانياس، دمشق، بقاع، أنطاكيه، تلا و.... مؤلف همچنين درباره برخى درياها و درياچه‌ها به نقل حكايات شگفت مى‌پردازد.		در بخش دوم، درياچه‌ها و طول و عرض جغرافيايى آنها معرفى گرديده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10076/%D8%A3%D9%88%D8%B6%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9?pageNumbe ر.ک: همان، ص60]</ref>. برخى از این درياچه‌ها عبارتند از: درياچه سودان، فيّوم، زُغَر، بانياس، دمشق، بقاع، أنطاكيه، تلا و.... مؤلف همچنين درباره برخى درياها و درياچه‌ها به نقل حكايات شگفت مى‌پردازد.

	در بخش سوم، به معرفى رودهاى بزرگى؛ چون: رود نيل در مصر، كه به گفته نویسنده در بين رودهاى جهان بى‌نظير ~~است،~~ رود أشبيليه، رود اردن، رود يرموك، رود جيحون، رود فرات، رود دجله و...پرداخته شده و طول و عرض جغرافيايى آنها بيان گرديده است.		در بخش سوم، به معرفى رودهاى بزرگى؛ چون: رود نيل در مصر، كه به گفته نویسنده در بين رودهاى جهان بى‌نظير است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10076/%D8%A3%D9%88%D8%B6%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9?pageNumbe ر.ک: همان، ص70]</ref>، رود أشبيليه، رود اردن، رود يرموك، رود جيحون، رود فرات، رود دجله و...پرداخته شده و طول و عرض جغرافيايى آنها بيان گرديده است.

	در بخش چهارم به معرفى كوه‌هاى: القَمَر يا القُمر (به سكون میم)، دَرَن، طارق، جالوت، طور، جودى، دماوند و...پرداخته شده و طول و عرض جغرافيايى هر یک ذكر شده است.		در بخش چهارم به معرفى كوه‌هاى: القَمَر يا القُمر (به سكون میم)، دَرَن، طارق، جالوت، طور، جودى، دماوند و...پرداخته شده و طول و عرض جغرافيايى هر یک ذكر شده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10076/%D8%A3%D9%88%D8%B6%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9?pageNumber=97&viewType=html ر.ک: همان، ص97]</ref>.

	در بخش پنجم، از دو اقليم نام برده شده است: اقليم حقيقى كه شامل اقاليم هفتگانه است و اقليم عرفى كه شامل هر سرزمینى است كه خود شمار زيادى از اماكن و شهرها را در بر ~~دارد؛~~ مانند: شام و عراق و غيره. به گفته مؤلف، گاهى اقليمى عرفى بخشى از یک اقليم حقيقى و يا جزئى از دو اقليم حقيقى و يا بيشتر است؛ مانند شام كه بخشى از آن جزء اقليم سوم از اقاليم سبعه است و بخشى ديگر جزيى از اقليم چهارم از اقاليم سبعه. يا مانند چين كه مى‌گویند چون عرض جغرافيايى آن از طولش بيشتر است، مشتمل بر رؤوس اقاليم شرقى و حتى اطراف اقاليم سبعه نيز مى‌باشد.		در بخش پنجم، از دو اقليم نام برده شده است: اقليم حقيقى كه شامل اقاليم هفتگانه است و اقليم عرفى كه شامل هر سرزمینى است كه خود شمار زيادى از اماكن و شهرها را در بر دارد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10076/%D8%A3%D9%88%D8%B6%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9?pageNumbe ر.ک: همان، ص112]</ref>؛ مانند: شام و عراق و غيره. به گفته مؤلف، گاهى اقليمى عرفى بخشى از یک اقليم حقيقى و يا جزئى از دو اقليم حقيقى و يا بيشتر است؛ مانند شام كه بخشى از آن جزء اقليم سوم از اقاليم سبعه است و بخشى ديگر جزيى از اقليم چهارم از اقاليم سبعه. يا مانند چين كه مى‌گویند چون عرض جغرافيايى آن از طولش بيشتر است، مشتمل بر رؤوس اقاليم شرقى و حتى اطراف اقاليم سبعه نيز مى‌باشد.

	به گفته مؤلف، جمهور جغرافيا دانان، مبدأ طول جغرافيايى را از ساحل درياى غربى (اقيانوس اطلس) و جزاير خالدات، و عرض جغرافيايى را از خط استوا در نظر گرفته‌اند. اما يادآور مى‌شود كه در ترتيب اقاليم به حسب عرض جغرافيايى آنها اختلاف نظر وجود دارد؛ يعنى برخى مبدأ اقليم نخست را خط استوا و آخر اقليم هفتم را منتهاى قسمت معموره زمین دانسته‌اند؛ اما ديدگاه محققان، كه مؤلف خود آن را برگزيده است، این است كه ابتداى اقليم نخست عرض دوازده درجه و دو سوم درجه و انتهاى اقليم هفتم عرض پنجاه درجه و یک سوم درجه است. مؤلف نيز مبدأ عرض جغرافيايى اقاليم سبعه را بر اساس همین ديدگاه مختار مرتب ساخته است؛ اما درباره مبدأ طول جغرافيايى اقاليم همان نظر جمهور را پذيرفته است.		به گفته مؤلف، جمهور جغرافيا دانان، مبدأ طول جغرافيايى را از ساحل درياى غربى (اقيانوس اطلس) و جزاير خالدات، و عرض جغرافيايى را از خط استوا در نظر گرفته‌اند. اما يادآور مى‌شود كه در ترتيب اقاليم به حسب عرض جغرافيايى آنها اختلاف نظر وجود دارد؛ يعنى برخى مبدأ اقليم نخست را خط استوا و آخر اقليم هفتم را منتهاى قسمت معموره زمین دانسته‌اند؛ اما ديدگاه محققان، كه مؤلف خود آن را برگزيده است، این است كه ابتداى اقليم نخست عرض دوازده درجه و دو سوم درجه و انتهاى اقليم هفتم عرض پنجاه درجه و یک سوم درجه است. مؤلف نيز مبدأ عرض جغرافيايى اقاليم سبعه را بر اساس همین ديدگاه مختار مرتب ساخته است؛ اما درباره مبدأ طول جغرافيايى اقاليم همان نظر جمهور را پذيرفته است.
خط ۱۰۷:		خط ۱۰۷:
	[[رده:جغرافیا (عمومی)، اطلس، نقشه]]		[[رده:جغرافیا (عمومی)، اطلس، نقشه]]
	[[رده: تاریخ جغرافیا]]		[[رده: تاریخ جغرافیا]]
			<references />

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۲۱ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۰۴

2022-03-21T21:04:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۰۱:۳۴
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}


	'''أوضح المسالك إلی معرفة البلدان و الممالك'''، کتابى است به زبان عربى در جغرافياى رياضى.		'''أوضح المسالك إلی معرفة البلدان و الممالك'''، کتابى است به زبان عربى در جغرافياى رياضى.
خط ۴۰:		خط ۳۹:

	==ساختار==		==ساختار==
	کتاب؛ مشتمل بر مقدمه‌اى به قلم محقق، دو جدول كه به معرفى حساب جمل به ترتيب مغربى و مشرقى ~~مى‌پردازد،~~ مقدمه‌اى به قلم مؤلف و پنج بخش ذيل است:		کتاب؛ مشتمل بر مقدمه‌اى به قلم محقق<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10076/%D8%A3%D9%88%D8%B6%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9?pageNumbe ر.ک: مقدمه محقق، ص9]</ref>، دو جدول كه به معرفى حساب جمل به ترتيب مغربى و مشرقى مى‌پردازد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10076/%D8%A3%D9%88%D8%B6%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9?pageNumber=22&viewType=html ر.ک: همان، ص22]</ref>، مقدمه‌اى به قلم مؤلف<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10076/%D8%A3%D9%88%D8%B6%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9?pageNumbe ر.ک: همان، ص29]</ref> و پنج بخش ذيل است:

	بخش اول: درياها.		بخش اول: درياها.
خط ۵۳:		خط ۵۲:

	==گزارش محتوا==		==گزارش محتوا==
	چنانكه مؤلف در مقدمه کتاب يادآور شده، وى در نگارش این کتاب بر «تقویم البلدان» ابوالفداء، حكمران حَماه كه در سال 721ق. نگاشته شده، متمركز شده است. ابن سپاهى زاده این کتاب را جزو بهترين آثارى كه در علم جغرافيا نگاشته مى‌داند؛ چرا كه معتقد است این کتاب بين آثار متقدمان و نيز جغرافيا دانان متأخر گرد آورده است.		چنانكه مؤلف در مقدمه کتاب يادآور شده، وى در نگارش این کتاب بر «تقویم البلدان» ابوالفداء، حكمران حَماه كه در سال 721ق. نگاشته شده، متمركز شده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10076/%D8%A3%D9%88%D8%B6%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9?pageNumbe ر.ک: همان، ص30]</ref>. ابن سپاهى زاده این کتاب را جزو بهترين آثارى كه در علم جغرافيا نگاشته مى‌داند؛ چرا كه معتقد است این کتاب بين آثار متقدمان و نيز جغرافيا دانان متأخر گرد آورده است.

	به جهت این ارتباط تنگاتنگ ما بين اوضح المسالك و کتاب تقویم البلدان لازم است، اشاره شود كه تقویم البلدان به دو بخش اصلى تقسيم مى‌گردد:		به جهت این ارتباط تنگاتنگ ما بين اوضح المسالك و کتاب تقویم البلدان لازم است، اشاره شود كه تقویم البلدان به دو بخش اصلى تقسيم مى‌گردد:

	بخش نخست، مقدمه کتاب است كه درباره تقسيمات زمین، خط استواء، اقليم‌هاى هفتگانه، قسمت‌هاى آبادان زمین و مساحت هر یک مطالب مهمى را بيان مى‌دارد.		بخش نخست، مقدمه کتاب است كه درباره تقسيمات زمین، خط استواء، اقليم‌هاى هفتگانه، قسمت‌هاى آبادان زمین و مساحت هر یک مطالب مهمى را بيان مى‌دارد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10096/%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86?pageNumber=5&viewType=html ر.ک: تقویم البلدان، مقدمه، ص5]</ref>.

	بخش بعدى، كه طولانى‌تر است، خود مشتمل بر 28 قسمت است كه در هر قسمت درباره یکى از اقاليم سبعه و اخلاق و عادات ساكنان آن و نيز آثار باستانى موجود در آنها و... سخن گفته شده است.		بخش بعدى، كه طولانى‌تر است، خود مشتمل بر 28 قسمت است كه در هر قسمت درباره یکى از اقاليم سبعه و اخلاق و عادات ساكنان آن و نيز آثار باستانى موجود در آنها و... سخن گفته شده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10096/%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86?pageNumber=14&viewType=html ر.ک: همان، ص14]</ref>.

	ابن سپاهى زاده در این کتاب به همان روش کتاب ابوالفداء به معرفى شهرها، البته به ترتيب حروف الفبا مى‌پردازد و در ضبط دقيق اسامى از کتاب‌هاى لغت و انساب نظير: الصحاح؛ جوهرى، العباب الزاخر و اللباب الفاخر؛ صنعانى، [[القاموس المحيط]]؛ فيروزآبادى و...بهره مى‌برد كه با این كار زحمت خواننده را در دستيابى به ضبط دقيق شكل اسامى، كه بى‌توجهى بدان باعث بروز تحريف و افتادگى در آثار بسيارى از جغرافيا نویسان شده، كم كرده است. هرچند در بسيارى موارد آنچه را كه در تقویم البلدان آمده، مغفول گذارده و بابى را بدان اختصاص نداده است و لو از آنها در خلال ديگر مطالب ياد كرده است. سپاهى زاده جز اينكه کتاب را در قالب تازه عربى ريخته، قسمت‌هایى از این کتاب را نيز به تركى برگردانده است.		ابن سپاهى زاده در این کتاب به همان روش کتاب ابوالفداء به معرفى شهرها، البته به ترتيب حروف الفبا مى‌پردازد و در ضبط دقيق اسامى از کتاب‌هاى لغت و انساب نظير: الصحاح؛ جوهرى، العباب الزاخر و اللباب الفاخر؛ صنعانى، [[القاموس المحيط]]؛ فيروزآبادى و...بهره مى‌برد كه با این كار زحمت خواننده را در دستيابى به ضبط دقيق شكل اسامى، كه بى‌توجهى بدان باعث بروز تحريف و افتادگى در آثار بسيارى از جغرافيا نویسان شده، كم كرده است. هرچند در بسيارى موارد آنچه را كه در تقویم البلدان آمده، مغفول گذارده و بابى را بدان اختصاص نداده است و لو از آنها در خلال ديگر مطالب ياد كرده است. سپاهى زاده جز اينكه کتاب را در قالب تازه عربى ريخته، قسمت‌هایى از این کتاب را نيز به تركى برگردانده است.

	مؤلف، در مقدمه کتاب به منابعى كه از آنها در نگارش این کتاب سود جسته، منابعى كه عمدتاً همان منابع تقویم البلدان هستند، اشاره مى‌كند كه از آن جمله‌اند: نزهة المشتاق؛ شريف [[ادریسی، محمد بن محمد\|ادريسى]]، المسالك و الممالك؛ ابن خردادبه، القانون المسعودى؛ [[ابوریحان بیرونی، محمد بن احمد\|ابوريحان بيرونى]] و...		مؤلف، در مقدمه کتاب به منابعى كه از آنها در نگارش این کتاب سود جسته، منابعى كه عمدتاً همان منابع تقویم البلدان هستند، اشاره مى‌كند كه از آن جمله‌اند: نزهة المشتاق؛ شريف [[ادریسی، محمد بن محمد\|ادريسى]]، المسالك و الممالك؛ ابن خردادبه، القانون المسعودى؛ [[ابوریحان بیرونی، محمد بن احمد\|ابوريحان بيرونى]] و...<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10076/%D8%A3%D9%88%D8%B6%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9?pageNumbe ر.ک: مقدمه، ص 32]</ref>

	در بخش نخست كه به معرفى درياها اختصاص ~~دارد،~~ مؤلف از پنج درياى: محيط، چين، روم، نِيطِش و خزر به عنوان درياهاى بزرگ ياد مى‌كند و به معرفى ساير درياها و طول و عرض جغرافيايى هر یک مى‌پردازد. برخى از این درياها عبارتند از: درياى قلزم، فارس، اخضر، اقيانوس و....		در بخش نخست كه به معرفى درياها اختصاص دارد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10076/%D8%A3%D9%88%D8%B6%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9?pageNumbe ر.ک: همان، ص34]</ref>، مؤلف از پنج درياى: محيط، چين، روم، نِيطِش و خزر به عنوان درياهاى بزرگ ياد مى‌كند و به معرفى ساير درياها و طول و عرض جغرافيايى هر یک مى‌پردازد. برخى از این درياها عبارتند از: درياى قلزم، فارس، اخضر، اقيانوس و....

	در بخش دوم، درياچه‌ها و طول و عرض جغرافيايى آنها معرفى گرديده است. برخى از این درياچه‌ها عبارتند از: درياچه سودان، فيّوم، زُغَر، بانياس، دمشق، بقاع، أنطاكيه، تلا و.... مؤلف همچنين درباره برخى درياها و درياچه‌ها به نقل حكايات شگفت مى‌پردازد.		در بخش دوم، درياچه‌ها و طول و عرض جغرافيايى آنها معرفى گرديده است. برخى از این درياچه‌ها عبارتند از: درياچه سودان، فيّوم، زُغَر، بانياس، دمشق، بقاع، أنطاكيه، تلا و.... مؤلف همچنين درباره برخى درياها و درياچه‌ها به نقل حكايات شگفت مى‌پردازد.

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۲۱ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۲

2022-03-21T11:12:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۴۲
خط ۸۶:		خط ۸۶:

	==وضعيت کتاب==		==وضعيت کتاب==


	کتاب؛ مشتمل بر پاورقى‌هایى به قلم محقق، آقاى المهدى عبدالرواضية و فهرست‌هاى ذيل مى‌باشد:		کتاب؛ مشتمل بر پاورقى‌هایى به قلم محقق، آقاى المهدى عبدالرواضية و فهرست‌هاى ذيل مى‌باشد:
خط ۹۴:		خط ۹۳:
	==منابع مقاله==		==منابع مقاله==

			# كحاله، عمر رضا، معجم المؤلفين، ج11، ص12.
			# ربيعى، منيژه، دانشنامه جهان اسلام، ج7، ص868.
			# كراچكوفسكى، ايگناتى يولیانوویچ، تاريخ نوشته‌هاى جغرافيايى در جهان اسلامى، ترجمه: [[پاینده، ابوالقاسم\|ابوالقاسم پاينده]]، ص307 - 309.
			# مقدمه محقق.
			# مقدمه مؤلف.
			# متن کتاب.

	~~1- كحاله، عمر رضا، معجم المؤلفين، ج11، ص12.~~		==وابسته‌ها==
			{{وابسته‌ها}}
	~~2- ربيعى، منيژه، دانشنامه جهان اسلام، ج7، ص868.~~

	3- كراچكوفسكى، ايگناتى يولیانوویچ، تاريخ نوشته‌هاى جغرافيايى در جهان اسلامى، ترجمه: [[پاینده، ابوالقاسم\|ابوالقاسم پاينده]]، ص307 - 309.

	~~4- مقدمه محقق.~~

	~~5- مقدمه مؤلف.~~

	~~6- متن کتاب.~~		[[تقويم البلدان]]

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]
	[[رده:جغرافیا (عمومی)، اطلس، نقشه]]		[[رده:جغرافیا (عمومی)، اطلس، نقشه]]
	[[رده: تاریخ جغرافیا]]		[[رده: تاریخ جغرافیا]]

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - '}} '''' به '}} ''''

2021-08-31T11:53:35Z

جایگزینی متن - '}} '''' به '}} ''''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۲۳
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}


	'''أوضح المسالك إلی معرفة البلدان و الممالك'''، کتابى است به زبان عربى در جغرافياى رياضى.		'''أوضح المسالك إلی معرفة البلدان و الممالك'''، کتابى است به زبان عربى در جغرافياى رياضى.

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'أوضح المسالک إلی معرفة البلدان و الممالک' به 'أوضح المسالك إلی معرفة البلدان و الممالك'

2020-09-03T08:06:41Z

جایگزینی متن - 'أوضح المسالک إلی معرفة البلدان و الممالک' به 'أوضح المسالك إلی معرفة البلدان و الممالك'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ سپتامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۳۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات کتاب		{{جعبه اطلاعات کتاب
	\| تصویر =NUR10076J1.jpg		\| تصویر =NUR10076J1.jpg
	\| عنوان =أوضح ~~المسالک~~ إلی معرفة البلدان و ~~الممالک~~		\| عنوان =أوضح المسالك إلی معرفة البلدان و الممالك
	\| عنوان‌های دیگر =تقویم البلدان. شرح		\| عنوان‌های دیگر =تقویم البلدان. شرح
	\| پدیدآوران =		\| پدیدآوران =

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ولي' به 'ولی'

2019-08-07T19:22:07Z

جایگزینی متن - 'ولي' به 'ولی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۲۲:۵۲
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =6151		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =6151
			\| کتابخوان همراه نور =10076
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =
	\| پس از =		\| پس از =
خط ۹۷:		خط ۹۸:
	2- ربيعى، منيژه، دانشنامه جهان اسلام، ج7، ص868.		2- ربيعى، منيژه، دانشنامه جهان اسلام، ج7، ص868.

	3- كراچكوفسكى، ايگناتى ~~يوليانوویچ،~~ تاريخ نوشته‌هاى جغرافيايى در جهان اسلامى، ترجمه: [[پاینده، ابوالقاسم\|ابوالقاسم پاينده]]، ص307 - 309.		3- كراچكوفسكى، ايگناتى يولیانوویچ، تاريخ نوشته‌هاى جغرافيايى در جهان اسلامى، ترجمه: [[پاینده، ابوالقاسم\|ابوالقاسم پاينده]]، ص307 - 309.

	4- مقدمه محقق.		4- مقدمه محقق.