أقرباذين القلانسي - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ' به ''

2025-07-29T06:04:10Z

جایگزینی متن - ' ' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۴
خط ۳:		خط ۳:
	\| عنوان =أقرباذین القلانسي		\| عنوان =أقرباذین القلانسي
	\| عنوان‌های دیگر =		\| عنوان‌های دیگر =
	\| پدیدآوران =		\| پدیدآوران =
	[[بابا، محمد زهیر]] (محقق)		[[بابا، محمد زهیر]] (محقق)

خط ۱۳:		خط ۱۳:

	گیاهان دارویی - دایرةالمعارف‏ها - متون قدیمی تا قرن 14		گیاهان دارویی - دایرةالمعارف‏ها - متون قدیمی تا قرن 14
	\| ناشر =		\| ناشر =
	معهد التراث العلمی العربي، منشورات جامعة حلب		معهد التراث العلمی العربي، منشورات جامعة حلب
	\| مکان نشر =حلب - سوریه		\| مکان نشر =حلب - سوریه
	\| سال نشر = 1403 ق یا 1983 م		\| سال نشر =1403 ق یا 1983 م
	\| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE15853AUTOMATIONCODE		\| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE15853AUTOMATIONCODE
	\| چاپ =1		\| چاپ =1

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - '= ' به '= '

2024-02-14T18:29:49Z

جایگزینی متن - '= ' به '= '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۵۹
خط ۳:		خط ۳:
	\| عنوان =أقرباذین القلانسي		\| عنوان =أقرباذین القلانسي
	\| عنوان‌های دیگر =		\| عنوان‌های دیگر =
	\| پدیدآوران =		\| پدیدآوران =
	[[بابا، محمد زهیر]] (محقق)		[[بابا، محمد زهیر]] (محقق)

خط ۱۳:		خط ۱۳:

	گیاهان دارویی - دایرةالمعارف‏ها - متون قدیمی تا قرن 14		گیاهان دارویی - دایرةالمعارف‏ها - متون قدیمی تا قرن 14
	\| ناشر =		\| ناشر =
	معهد التراث العلمی العربي، منشورات جامعة حلب		معهد التراث العلمی العربي، منشورات جامعة حلب
	\| مکان نشر =حلب - سوریه		\| مکان نشر =حلب - سوریه
	\| سال نشر = 1403 ق یا 1983 م		\| سال نشر = 1403 ق یا 1983 م
	\| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE15853AUTOMATIONCODE		\| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE15853AUTOMATIONCODE
	\| چاپ =1		\| چاپ =1

A-esmaili: جایگزینی متن - '↵↵|' به ' |'

2023-10-29T04:37:21Z

جایگزینی متن - '↵↵|' به ' |'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۰۷
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	\| مکان نشر =حلب - سوریه		\| مکان نشر =حلب - سوریه
	\| سال نشر = 1403 ق یا 1983 م		\| سال نشر = 1403 ق یا 1983 م

	\| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE15853AUTOMATIONCODE		\| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE15853AUTOMATIONCODE
	\| چاپ =1		\| چاپ =1

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'رده:گیاه شناسی' به 'رده:گیاه‌شناسی'

2023-01-11T10:40:56Z

جایگزینی متن - 'رده:گیاه شناسی' به 'رده:گیاه‌شناسی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۱۰
خط ۷۳:		خط ۷۳:

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]
	[[رده:~~گیاه شناسی~~]]		[[رده:گیاه‌شناسی]]
	[[رده:اسفند(1400)]]		[[رده:اسفند(1400)]]

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'گي' به 'گی'

2022-09-01T06:54:28Z

جایگزینی متن - 'گي' به 'گی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۴
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	'''أقرباذين القلانسي''' تألیف [[محمد بن بهرام قلانسى سمرقندى]] (متوفى بعد 590ق) با عنوان قرابادين به نحوه ساخت و معرفى داروهاى مركب در طب سنتى اختصاص دارد. این اثر یکى از مهم‌ترين تأليفاتى است كه در این زمینه به زبان عربى نگارش يافته است و شايد بتوان آن را تا قرن پانزدهم كامل‌ترين قرابادين دانست و تنها دراين‌باره با بعضى از تحقيقات طبيب اندلسى [[ابوالقاسم زهراوى]] قابل مقايسه است.		'''أقرباذين القلانسي''' تألیف [[محمد بن بهرام قلانسى سمرقندى]] (متوفى بعد 590ق) با عنوان قرابادين به نحوه ساخت و معرفى داروهاى مركب در طب سنتى اختصاص دارد. این اثر یکى از مهم‌ترين تأليفاتى است كه در این زمینه به زبان عربى نگارش يافته است و شايد بتوان آن را تا قرن پانزدهم كامل‌ترين قرابادين دانست و تنها دراين‌باره با بعضى از تحقيقات طبيب اندلسى [[ابوالقاسم زهراوى]] قابل مقايسه است.

	وى ~~انگيزه‌اش~~ را از تأليف این اثر چنين بازگو مى‌كند: «آنچه مرا به نگارش این اثر ~~برانگيخت~~ این بود كه ديدم بيشتر قرابادين‌ها پر است از نسخه‌ها و تركيباتى كه بسيار كم به آنها نياز مى‌شود. علاوه بر این كه تهيه بسيارى از آنها سخت است و مفردات آنها در دسترس نيست. همچنين در آنها بدل ادویه، اوزان و مقادير آنها، مطالب و نكات سودمند عملى مثل شيوه احراق، تحمیص، غسل، تسویل، ~~روغن‌گيرى~~ و مانند آن مطرح نشده است. همچنين در این نگاشته بسيارى از نسخ ساخت داروها نيز كه بسيار به آنها احتياج است و شيوه ساخت آنها نيز آسان است، ذكر نشده است.		وى انگیزه‌اش را از تأليف این اثر چنين بازگو مى‌كند: «آنچه مرا به نگارش این اثر برانگیخت این بود كه ديدم بيشتر قرابادين‌ها پر است از نسخه‌ها و تركيباتى كه بسيار كم به آنها نياز مى‌شود. علاوه بر این كه تهيه بسيارى از آنها سخت است و مفردات آنها در دسترس نيست. همچنين در آنها بدل ادویه، اوزان و مقادير آنها، مطالب و نكات سودمند عملى مثل شيوه احراق، تحمیص، غسل، تسویل، روغن‌گیرى و مانند آن مطرح نشده است. همچنين در این نگاشته بسيارى از نسخ ساخت داروها نيز كه بسيار به آنها احتياج است و شيوه ساخت آنها نيز آسان است، ذكر نشده است.

	==ساختار==		==ساختار==
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	کتاب با مقدمه محقق آغاز شده است. وى در این مقدمه پس از ذكر تاريخچه‌اى در موضوع قرابادين، درباره کتاب و شيوه تحقيقى خود در این اثر مطالبى را بيان كرده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=5&viewType=html ر.ک: مقدمه، ص5]</ref>.		کتاب با مقدمه محقق آغاز شده است. وى در این مقدمه پس از ذكر تاريخچه‌اى در موضوع قرابادين، درباره کتاب و شيوه تحقيقى خود در این اثر مطالبى را بيان كرده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=5&viewType=html ر.ک: مقدمه، ص5]</ref>.

	نویسنده پس از مقدمه‌اى كوتاه درباره ~~انگيزه‌اش~~ از نگارش کتاب و فهرست مطالب<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=17&viewType=html ر.ک: همان، ص17]</ref>، در ابتداى کتاب به كليات داروسازى اشاره مى‌كند؛ مسائلى از قبيل برداشت و ذخيره ادویه در داروسازى<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=20&viewType=html ر.ک: همان، ص20]</ref>، احكام سوزاندن<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=22&viewType=html ر.ک: همان، ص22]</ref> و غسل داروها<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=23&viewType=html ر.ک: همان، ص23]</ref>، استخراج روغن<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=36&viewType=html ر.ک: همان، ص36]</ref>، مدت ماندگارى داروها و شدت اثر آنها از جمله مسائل مطرح شده در شانزده باب اول این اثر است. ابواب بعدى کتاب به انواع داروها و شيوه ساخت آنها اختصاص دارد. البته گاه مؤلف تنها داروها را بر اساس نوع ساخت در كنار هم قرار مى‌دهد مثل: مبحث حبوبات و يا لعوقات<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=154&viewType=html ر.ک: همان، ص154]</ref> و يا سفوفات<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=212&viewType=html ر.ک: همان، ص212]</ref> و گاه ابواب بر اساس خواص آنها تدوین يافته است مانند: باب سى‌ام كه به داروهاى رعاف اختصاص دارد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=107&viewType=html ر.ک: همان، ص107]</ref> و يا باب چهل‌ودوم كه در مورد داروهایى است كه باعث قطع شهوت مى‌شود<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=244&viewType=html ر.ک: همان، ص244]</ref>. ابواب آخر کتاب نيز در مورد تركيب مواد نيست، بلكه در آنها به نكات سودمند استطرادى اشاره مى‌شود.		نویسنده پس از مقدمه‌اى كوتاه درباره انگیزه‌اش از نگارش کتاب و فهرست مطالب<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=17&viewType=html ر.ک: همان، ص17]</ref>، در ابتداى کتاب به كليات داروسازى اشاره مى‌كند؛ مسائلى از قبيل برداشت و ذخيره ادویه در داروسازى<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=20&viewType=html ر.ک: همان، ص20]</ref>، احكام سوزاندن<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=22&viewType=html ر.ک: همان، ص22]</ref> و غسل داروها<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=23&viewType=html ر.ک: همان، ص23]</ref>، استخراج روغن<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=36&viewType=html ر.ک: همان، ص36]</ref>، مدت ماندگارى داروها و شدت اثر آنها از جمله مسائل مطرح شده در شانزده باب اول این اثر است. ابواب بعدى کتاب به انواع داروها و شيوه ساخت آنها اختصاص دارد. البته گاه مؤلف تنها داروها را بر اساس نوع ساخت در كنار هم قرار مى‌دهد مثل: مبحث حبوبات و يا لعوقات<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=154&viewType=html ر.ک: همان، ص154]</ref> و يا سفوفات<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=212&viewType=html ر.ک: همان، ص212]</ref> و گاه ابواب بر اساس خواص آنها تدوین يافته است مانند: باب سى‌ام كه به داروهاى رعاف اختصاص دارد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=107&viewType=html ر.ک: همان، ص107]</ref> و يا باب چهل‌ودوم كه در مورد داروهایى است كه باعث قطع شهوت مى‌شود<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=244&viewType=html ر.ک: همان، ص244]</ref>. ابواب آخر کتاب نيز در مورد تركيب مواد نيست، بلكه در آنها به نكات سودمند استطرادى اشاره مى‌شود.

	در ابواب چهل‌وپنجم و چهل‌وششم کتاب به ترتيب درمان مسمومیت‌ها<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=271&viewType=html ر.ک: همان، ص271]</ref> و مفرداتى كه مى‌تواند جايگزين مفردى ديگر شود بيان شده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=280&viewType=html ر.ک: همان، ص280]</ref>.		در ابواب چهل‌وپنجم و چهل‌وششم کتاب به ترتيب درمان مسمومیت‌ها<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=271&viewType=html ر.ک: همان، ص271]</ref> و مفرداتى كه مى‌تواند جايگزين مفردى ديگر شود بيان شده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=280&viewType=html ر.ک: همان، ص280]</ref>.
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	اين کتاب بر اساس پنج نسخه خطى و به همت دكتر محمد زهير بابا تصحيح و تحقيق شده و در سال 1403ق توسط معهد التراث العلمى العربى دانشگاه حلب (سوريه) در به چاپ رسيده است.		اين کتاب بر اساس پنج نسخه خطى و به همت دكتر محمد زهير بابا تصحيح و تحقيق شده و در سال 1403ق توسط معهد التراث العلمى العربى دانشگاه حلب (سوريه) در به چاپ رسيده است.

	محقق علاوه بر تصحيح متن کتاب، مقدمه‌اى درباره زندگانى مؤلف و جايگاه این اثر نگاشته است. همچنين در آخر کتاب چندين فهرست همراه با معادل لاتين تدوین كرده است. این فهرست‌ها عبارتند از: فهارس ~~گياهان~~ و مفردات، داروها، ادوات داروسازى، و اوزان و مقاييس.		محقق علاوه بر تصحيح متن کتاب، مقدمه‌اى درباره زندگانى مؤلف و جايگاه این اثر نگاشته است. همچنين در آخر کتاب چندين فهرست همراه با معادل لاتين تدوین كرده است. این فهرست‌ها عبارتند از: فهارس گیاهان و مفردات، داروها، ادوات داروسازى، و اوزان و مقاييس.

	پاورقى‌هاى این اثر بيشتر به اختلاف نسخ و گاه توضيح لفظ يا عبارتى اختصاص دارد.		پاورقى‌هاى این اثر بيشتر به اختلاف نسخ و گاه توضيح لفظ يا عبارتى اختصاص دارد.

Hbaghizadeh@noornet.net: /* وضعيت کتاب */

2022-03-13T16:15:56Z

وضعيت کتاب

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۴۵
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	\| چاپ =1		\| چاپ =1
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =15853
	\| کتابخوان همراه نور =15853		\| کتابخوان همراه نور =15853
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =
خط ۶۱:		خط ۶۱:

	پاورقى‌هاى این اثر بيشتر به اختلاف نسخ و گاه توضيح لفظ يا عبارتى اختصاص دارد.		پاورقى‌هاى این اثر بيشتر به اختلاف نسخ و گاه توضيح لفظ يا عبارتى اختصاص دارد.

			==پانويس ==
			<references />

	==منابع مقاله==		==منابع مقاله==

Hbaghizadeh@noornet.net: /* منابع مقاله */

2022-03-13T16:15:29Z

منابع مقاله

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۴۵
خط ۶۴:		خط ۶۴:
	==منابع مقاله==		==منابع مقاله==
	مقدمه و متن کتاب		مقدمه و متن کتاب

			==وابسته‌ها==
			{{وابسته‌ها}}


	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]
			[[رده:گیاه شناسی]]
			[[رده:اسفند(1400)]]

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۱۳ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۱۳

2022-03-13T16:13:34Z

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - '}} '''' به '}} ''''

2021-08-31T11:38:45Z

جایگزینی متن - '}} '''' به '}} ''''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۰۸
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}


	'''أقرباذين القلانسي''' تألیف [[محمد بن بهرام قلانسى سمرقندى]] (متوفى بعد 590ق) با عنوان قرابادين به نحوه ساخت و معرفى داروهاى مركب در طب سنتى اختصاص دارد. این اثر یکى از مهم‌ترين تأليفاتى است كه در این زمینه به زبان عربى نگارش يافته است و شايد بتوان آن را تا قرن پانزدهم كامل‌ترين قرابادين دانست و تنها دراين‌باره با بعضى از تحقيقات طبيب اندلسى ابوالقاسم زهراوى قابل مقايسه است.		'''أقرباذين القلانسي''' تألیف [[محمد بن بهرام قلانسى سمرقندى]] (متوفى بعد 590ق) با عنوان قرابادين به نحوه ساخت و معرفى داروهاى مركب در طب سنتى اختصاص دارد. این اثر یکى از مهم‌ترين تأليفاتى است كه در این زمینه به زبان عربى نگارش يافته است و شايد بتوان آن را تا قرن پانزدهم كامل‌ترين قرابادين دانست و تنها دراين‌باره با بعضى از تحقيقات طبيب اندلسى ابوالقاسم زهراوى قابل مقايسه است.

Mhosseini@noornet.net در ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۱۸

2020-09-30T11:18:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۴:۴۸
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	}}		}}

	'''~~اقرباذين القلانسى~~''' تألیف [[محمد بن بهرام قلانسى سمرقندى]] (متوفى بعد 590ق) با عنوان قرابادين به نحوه ساخت و معرفى داروهاى مركب در طب سنتى اختصاص دارد. این اثر یکى از مهم‌ترين تأليفاتى است كه در این زمینه به زبان عربى نگارش يافته است و شايد بتوان آن را تا قرن پانزدهم كامل‌ترين قرابادين دانست و تنها دراين‌باره با بعضى از تحقيقات طبيب اندلسى ابوالقاسم زهراوى قابل مقايسه است.		'''أقرباذين القلانسي''' تألیف [[محمد بن بهرام قلانسى سمرقندى]] (متوفى بعد 590ق) با عنوان قرابادين به نحوه ساخت و معرفى داروهاى مركب در طب سنتى اختصاص دارد. این اثر یکى از مهم‌ترين تأليفاتى است كه در این زمینه به زبان عربى نگارش يافته است و شايد بتوان آن را تا قرن پانزدهم كامل‌ترين قرابادين دانست و تنها دراين‌باره با بعضى از تحقيقات طبيب اندلسى ابوالقاسم زهراوى قابل مقايسه است.

	وى انگيزه‌اش را از تأليف این اثر چنين بازگو مى‌كند: «آنچه مرا به نگارش این اثر برانگيخت این بود كه ديدم بيشتر قرابادين‌ها پر است از نسخه‌ها و تركيباتى كه بسيار كم به آنها نياز مى‌شود. علاوه بر این كه تهيه بسيارى از آنها سخت است و مفردات آنها در دسترس نيست. همچنين در آنها بدل ادویه، اوزان و مقادير آنها، مطالب و نكات سودمند عملى مثل شيوه احراق، تحمیص، غسل، تسویل، روغن‌گيرى و مانند آن مطرح نشده است. همچنين در این نگاشته بسيارى از نسخ ساخت داروها نيز كه بسيار به آنها احتياج است و شيوه ساخت آنها نيز آسان است، ذكر نشده است.		وى انگيزه‌اش را از تأليف این اثر چنين بازگو مى‌كند: «آنچه مرا به نگارش این اثر برانگيخت این بود كه ديدم بيشتر قرابادين‌ها پر است از نسخه‌ها و تركيباتى كه بسيار كم به آنها نياز مى‌شود. علاوه بر این كه تهيه بسيارى از آنها سخت است و مفردات آنها در دسترس نيست. همچنين در آنها بدل ادویه، اوزان و مقادير آنها، مطالب و نكات سودمند عملى مثل شيوه احراق، تحمیص، غسل، تسویل، روغن‌گيرى و مانند آن مطرح نشده است. همچنين در این نگاشته بسيارى از نسخ ساخت داروها نيز كه بسيار به آنها احتياج است و شيوه ساخت آنها نيز آسان است، ذكر نشده است.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۴۳
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	}}		}}

			'''أقرباذين القلانسي''' تألیف [[محمد بن بهرام قلانسى سمرقندى]] (متوفى بعد 590ق) با عنوان قرابادين به نحوه ساخت و معرفى داروهاى مركب در طب سنتى اختصاص دارد. این اثر یکى از مهم‌ترين تأليفاتى است كه در این زمینه به زبان عربى نگارش يافته است و شايد بتوان آن را تا قرن پانزدهم كامل‌ترين قرابادين دانست و تنها دراين‌باره با بعضى از تحقيقات طبيب اندلسى [[ابوالقاسم زهراوى]] قابل مقايسه است.
	'''أقرباذين القلانسي''' تألیف [[محمد بن بهرام قلانسى سمرقندى]] (متوفى بعد 590ق) با عنوان قرابادين به نحوه ساخت و معرفى داروهاى مركب در طب سنتى اختصاص دارد. این اثر یکى از مهم‌ترين تأليفاتى است كه در این زمینه به زبان عربى نگارش يافته است و شايد بتوان آن را تا قرن پانزدهم كامل‌ترين قرابادين دانست و تنها دراين‌باره با بعضى از تحقيقات طبيب اندلسى ابوالقاسم زهراوى قابل مقايسه است.

	وى انگيزه‌اش را از تأليف این اثر چنين بازگو مى‌كند: «آنچه مرا به نگارش این اثر برانگيخت این بود كه ديدم بيشتر قرابادين‌ها پر است از نسخه‌ها و تركيباتى كه بسيار كم به آنها نياز مى‌شود. علاوه بر این كه تهيه بسيارى از آنها سخت است و مفردات آنها در دسترس نيست. همچنين در آنها بدل ادویه، اوزان و مقادير آنها، مطالب و نكات سودمند عملى مثل شيوه احراق، تحمیص، غسل، تسویل، روغن‌گيرى و مانند آن مطرح نشده است. همچنين در این نگاشته بسيارى از نسخ ساخت داروها نيز كه بسيار به آنها احتياج است و شيوه ساخت آنها نيز آسان است، ذكر نشده است.		وى انگيزه‌اش را از تأليف این اثر چنين بازگو مى‌كند: «آنچه مرا به نگارش این اثر برانگيخت این بود كه ديدم بيشتر قرابادين‌ها پر است از نسخه‌ها و تركيباتى كه بسيار كم به آنها نياز مى‌شود. علاوه بر این كه تهيه بسيارى از آنها سخت است و مفردات آنها در دسترس نيست. همچنين در آنها بدل ادویه، اوزان و مقادير آنها، مطالب و نكات سودمند عملى مثل شيوه احراق، تحمیص، غسل، تسویل، روغن‌گيرى و مانند آن مطرح نشده است. همچنين در این نگاشته بسيارى از نسخ ساخت داروها نيز كه بسيار به آنها احتياج است و شيوه ساخت آنها نيز آسان است، ذكر نشده است.
خط ۴۳:		خط ۴۲:
	امتياز ارزنده ديگر این کتاب این است كه مؤلف در تركيب ادویه، مفرداتى را ذكر مى‌كند كه عموم مردم به راحتى بتوانند به آنها دسترسى داشته باشند نه آن كه تنها قصد نگارش نظريه‌هاى غيرعملى داشته باشد.		امتياز ارزنده ديگر این کتاب این است كه مؤلف در تركيب ادویه، مفرداتى را ذكر مى‌كند كه عموم مردم به راحتى بتوانند به آنها دسترسى داشته باشند نه آن كه تنها قصد نگارش نظريه‌هاى غيرعملى داشته باشد.

	کتاب با مقدمه محقق آغاز شده است. وى در این مقدمه پس از ذكر تاريخچه‌اى در موضوع قرابادين، درباره کتاب و شيوه تحقيقى خود در این اثر مطالبى را بيان كرده است.		کتاب با مقدمه محقق آغاز شده است. وى در این مقدمه پس از ذكر تاريخچه‌اى در موضوع قرابادين، درباره کتاب و شيوه تحقيقى خود در این اثر مطالبى را بيان كرده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=5&viewType=html ر.ک: مقدمه، ص5]</ref>.

	نویسنده پس از مقدمه‌اى كوتاه درباره انگيزه‌اش از نگارش کتاب و فهرست ~~مطالب،~~ در ابتداى کتاب به كليات داروسازى اشاره مى‌كند؛ مسائلى از قبيل برداشت و ذخيره ادویه در ~~داروسازى،~~ احكام سوزاندن و غسل ~~داروها،~~ استخراج ~~روغن،~~ مدت ماندگارى داروها و شدت اثر آنها از جمله مسائل مطرح شده در شانزده باب اول این اثر است. ابواب بعدى کتاب به انواع داروها و شيوه ساخت آنها اختصاص دارد. البته گاه مؤلف تنها داروها را بر اساس نوع ساخت در كنار هم قرار مى‌دهد مثل: مبحث حبوبات و يا لعوقات و يا سفوفات و گاه ابواب بر اساس خواص آنها تدوین يافته است مانند: باب سى‌ام كه به داروهاى رعاف اختصاص دارد و يا باب چهل‌ودوم كه در مورد داروهایى است كه باعث قطع شهوت مى‌شود. ابواب آخر کتاب نيز در مورد تركيب مواد نيست، بلكه در آنها به نكات سودمند استطرادى اشاره مى‌شود.		نویسنده پس از مقدمه‌اى كوتاه درباره انگيزه‌اش از نگارش کتاب و فهرست مطالب<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=17&viewType=html ر.ک: همان، ص17]</ref>، در ابتداى کتاب به كليات داروسازى اشاره مى‌كند؛ مسائلى از قبيل برداشت و ذخيره ادویه در داروسازى<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=20&viewType=html ر.ک: همان، ص20]</ref>، احكام سوزاندن<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=22&viewType=html ر.ک: همان، ص22]</ref> و غسل داروها<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=23&viewType=html ر.ک: همان، ص23]</ref>، استخراج روغن<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=36&viewType=html ر.ک: همان، ص36]</ref>، مدت ماندگارى داروها و شدت اثر آنها از جمله مسائل مطرح شده در شانزده باب اول این اثر است. ابواب بعدى کتاب به انواع داروها و شيوه ساخت آنها اختصاص دارد. البته گاه مؤلف تنها داروها را بر اساس نوع ساخت در كنار هم قرار مى‌دهد مثل: مبحث حبوبات و يا لعوقات<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=154&viewType=html ر.ک: همان، ص154]</ref> و يا سفوفات<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=212&viewType=html ر.ک: همان، ص212]</ref> و گاه ابواب بر اساس خواص آنها تدوین يافته است مانند: باب سى‌ام كه به داروهاى رعاف اختصاص دارد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=107&viewType=html ر.ک: همان، ص107]</ref> و يا باب چهل‌ودوم كه در مورد داروهایى است كه باعث قطع شهوت مى‌شود<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=244&viewType=html ر.ک: همان، ص244]</ref>. ابواب آخر کتاب نيز در مورد تركيب مواد نيست، بلكه در آنها به نكات سودمند استطرادى اشاره مى‌شود.

	در ابواب چهل‌وپنجم و چهل‌وششم کتاب به ترتيب درمان مسمومیت‌ها و مفرداتى كه مى‌تواند جايگزين مفردى ديگر شود بيان شده است.		در ابواب چهل‌وپنجم و چهل‌وششم کتاب به ترتيب درمان مسمومیت‌ها<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=271&viewType=html ر.ک: همان، ص271]</ref> و مفرداتى كه مى‌تواند جايگزين مفردى ديگر شود بيان شده است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=280&viewType=html ر.ک: همان، ص280]</ref>.

	باب چهل‌وهفتم به شرح و توضيح مقاييس و اندازه‌هایى اختصاص دارد كه در دوران‌هاى گذشته مورد استفاده قرار مى‌گرفته است از قبيل اوقيه، استار، قسط رومى، قسط مصرى.		باب چهل‌وهفتم به شرح و توضيح مقاييس و اندازه‌هایى اختصاص دارد كه در دوران‌هاى گذشته مورد استفاده قرار مى‌گرفته است از قبيل اوقيه، استار، قسط رومى، قسط مصرى<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=291&viewType=html ر.ک: همان، ص291]</ref>.

	باب چهل‌وهشتم این اثر در مورد شيوه دفع حشرات موذى و گزنده با كمك ادویه است.		باب چهل‌وهشتم این اثر در مورد شيوه دفع حشرات موذى و گزنده با كمك ادویه است<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=297&viewType=html ر.ک: همان، ص297]</ref>.

	آخرين باب این اثر نيز به بررسى خواص عجيب و غريب اشياء اختصاص دارد. در این باب مؤلف مفردات گوناگونى را به ترتيب حروف الفبا ذكر كرده و بر اساس منابع موجود، خواصى شگرف برای آنها بيان نموده است.		آخرين باب این اثر نيز به بررسى خواص عجيب و غريب اشياء اختصاص دارد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15853/%D8%A3%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A?pageNumber=299&viewType=html ر.ک: همان، ص299]</ref>. در این باب مؤلف مفردات گوناگونى را به ترتيب حروف الفبا ذكر كرده و بر اساس منابع موجود، خواصى شگرف برای آنها بيان نموده است.

	==وضعيت کتاب==		==وضعيت کتاب==


	اين کتاب بر اساس پنج نسخه خطى و به همت دكتر محمد زهير بابا تصحيح و تحقيق شده و در سال 1403ق توسط معهد التراث العلمى العربى دانشگاه حلب (سوريه) در به چاپ رسيده است.		اين کتاب بر اساس پنج نسخه خطى و به همت دكتر محمد زهير بابا تصحيح و تحقيق شده و در سال 1403ق توسط معهد التراث العلمى العربى دانشگاه حلب (سوريه) در به چاپ رسيده است.