آفاق معرفت (تبصرة المبتدي و تذكرة المنتهي) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'مقدمه‌نویسنده' به 'مقدمه‌ نویسنده'

2026-01-13T10:30:26Z

جایگزینی متن - 'مقدمه‌نویسنده' به 'مقدمه‌ نویسنده'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۰۰
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	==گزارش محتوا==		==گزارش محتوا==
	مصحح، نکته‌ای تأمل‌برانگیز را درباره این اثر آشکارا بیان کرده است: در این رساله نیز، مثل دیگر آثار عرفا، جملاتى به‌عنوان احادیث آمده است که خواننده نباید انتظار داشته باشد که برای همه آنها سندى بیابد؛ زیرا اینها یا احادیث موضوعه است و یا اصولا سخنان صوفیانه است که به‌صورت مقبولات عام عرفا رنگ حدیث یافته، ولی حدیث نیست. کوشش بسیار به کار رفته است تا آنچه آورده مى‌‏‌شود با شرع مقدس سازگار باشد و یقینا در تمامى موارد چنین توفیقى حاصل نشده است. گاه‏گاه اشاراتى به حکمت استدلالى مى‌‏‌شود و مقایسه‏‌اى صورت می‌‏گیرد، امّا نه به‌منظور سازش دادن بین حکمت بحثى و حکمت ذوقى، بلکه برای نشان دادن ضعف حکمت استدلالى<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص9</ref>.		مصحح، نکته‌ای تأمل‌برانگیز را درباره این اثر آشکارا بیان کرده است: در این رساله نیز، مثل دیگر آثار عرفا، جملاتى به‌عنوان احادیث آمده است که خواننده نباید انتظار داشته باشد که برای همه آنها سندى بیابد؛ زیرا اینها یا احادیث موضوعه است و یا اصولا سخنان صوفیانه است که به‌صورت مقبولات عام عرفا رنگ حدیث یافته، ولی حدیث نیست. کوشش بسیار به کار رفته است تا آنچه آورده مى‌‏‌شود با شرع مقدس سازگار باشد و یقینا در تمامى موارد چنین توفیقى حاصل نشده است. گاه‏گاه اشاراتى به حکمت استدلالى مى‌‏‌شود و مقایسه‏‌اى صورت می‌‏گیرد، امّا نه به‌منظور سازش دادن بین حکمت بحثى و حکمت ذوقى، بلکه برای نشان دادن ضعف حکمت استدلالى<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص9</ref>.
	در ~~مقدمه‌نویسنده،~~ طرح کلى مباحث رساله ذکر شده است و چنین عنوان مى‌‏‌شود که مراد آفریدگار از ایجاد عالَم، اهل معرفت بوده است و بعد در مصباح اول، انواع معرفت‌ها طرح مى‌‏‌شود که عبارت است از: معرفت ذات حق یا غیب هویت که اشرف و اغمض علوم مکاشفات است، معرفت اسماء و صفات، معرفت افعال اعم از خلق و امر که شامل ملک (اجسام) و ملکوت (ارواح) است، معرفت اهل ملکوت اعلى و اسفل، معرفت شیاطین و جن، معرفت‏ عوالم تابع ارواح و اجسام، معرفت عوالم واسطه میان ارواح و اجسام، معرفت طور ولایت و نبوت، وحى و الهام و وسوسه، سرّ قدر، دنیا، آخرت، عالم برزخ، اسرار قیامت، حشر و نشر و صراط و میزان و بهشت و دوزخ، که این همه از علوم مکاشفه است و اطلاع بر آنها بر عارف ضرورى است و... با علم استدلالى نمى‌‏‌توان به حقیقت این مطالب دست یافت و راه آگاهى، علم لدنی و تصفیه باطن است و آمادگى بهره‏مندى از فیوضات ربّانى از طریق سرچشمه‏‌هاى معرفت، یعنى انبیا و اولیا<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص9-10</ref>.		در مقدمه‌ نویسنده، طرح کلى مباحث رساله ذکر شده است و چنین عنوان مى‌‏‌شود که مراد آفریدگار از ایجاد عالَم، اهل معرفت بوده است و بعد در مصباح اول، انواع معرفت‌ها طرح مى‌‏‌شود که عبارت است از: معرفت ذات حق یا غیب هویت که اشرف و اغمض علوم مکاشفات است، معرفت اسماء و صفات، معرفت افعال اعم از خلق و امر که شامل ملک (اجسام) و ملکوت (ارواح) است، معرفت اهل ملکوت اعلى و اسفل، معرفت شیاطین و جن، معرفت‏ عوالم تابع ارواح و اجسام، معرفت عوالم واسطه میان ارواح و اجسام، معرفت طور ولایت و نبوت، وحى و الهام و وسوسه، سرّ قدر، دنیا، آخرت، عالم برزخ، اسرار قیامت، حشر و نشر و صراط و میزان و بهشت و دوزخ، که این همه از علوم مکاشفه است و اطلاع بر آنها بر عارف ضرورى است و... با علم استدلالى نمى‌‏‌توان به حقیقت این مطالب دست یافت و راه آگاهى، علم لدنی و تصفیه باطن است و آمادگى بهره‏مندى از فیوضات ربّانى از طریق سرچشمه‏‌هاى معرفت، یعنى انبیا و اولیا<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص9-10</ref>.
	در مصباح اول، نویسنده خداجویان را در دو گروه منحصر کرده است: یکى اصحاب بحث که می‌‏خواهند از طریق استدلال به حق برسند؛ به نظر مصنّف، این گروه چون از نور وحى بهره نمى‌گیرند، راه به جایى نخواهند برد و به حیرت خواهند رسید. گروه دوم، اصحاب کشف، مثل عرفا و حکماى اشراقى که اینان نه از راه بحث و استدلال عقلى، بلکه به عیان و مشاهده حضورى، به حق، آگاهى می‌یابند؛ به نظر مصنّف، این گروه نیز به حیرت می‌رسند، امّا حیرت دو گونه است: یکى حیرت ناپسند، مثل حیرت اهل بحث که بر اثر ناتوانى عقل، در تشخیص حق و تعارض ادله، سرگردان مى‌‏‌شوند و دیگرى حیرت پسندیده که بر اثر تجلّیات و بارقه‏‌هاى پیاپى الهى و مشاهده حضرت کبریایى حاصل مى‌‏‌شود، مثل کسى که در میان روشنایى شدید قرار گرفته باشد که از شدت نور راه به جایى نمی‌برد که این هم سرگردانى است، امّا نه چون سرگردانى در تاریکى<ref>ر.ک: متن کتاب، ص27-28، پاورقی 5</ref>.		در مصباح اول، نویسنده خداجویان را در دو گروه منحصر کرده است: یکى اصحاب بحث که می‌‏خواهند از طریق استدلال به حق برسند؛ به نظر مصنّف، این گروه چون از نور وحى بهره نمى‌گیرند، راه به جایى نخواهند برد و به حیرت خواهند رسید. گروه دوم، اصحاب کشف، مثل عرفا و حکماى اشراقى که اینان نه از راه بحث و استدلال عقلى، بلکه به عیان و مشاهده حضورى، به حق، آگاهى می‌یابند؛ به نظر مصنّف، این گروه نیز به حیرت می‌رسند، امّا حیرت دو گونه است: یکى حیرت ناپسند، مثل حیرت اهل بحث که بر اثر ناتوانى عقل، در تشخیص حق و تعارض ادله، سرگردان مى‌‏‌شوند و دیگرى حیرت پسندیده که بر اثر تجلّیات و بارقه‏‌هاى پیاپى الهى و مشاهده حضرت کبریایى حاصل مى‌‏‌شود، مثل کسى که در میان روشنایى شدید قرار گرفته باشد که از شدت نور راه به جایى نمی‌برد که این هم سرگردانى است، امّا نه چون سرگردانى در تاریکى<ref>ر.ک: متن کتاب، ص27-28، پاورقی 5</ref>.
	نویسنده سرانجام در همین مصباح به بحث وحدت وجود پرداخته و بر طبق مذاق عرفانی آن را بیان کرده و کوشیده است وحدت شخصی وجود را با مطالبی تأیید و تثبیت کند. او از جمله به ابیاتی از شاعران متوسل شده است که:		نویسنده سرانجام در همین مصباح به بحث وحدت وجود پرداخته و بر طبق مذاق عرفانی آن را بیان کرده و کوشیده است وحدت شخصی وجود را با مطالبی تأیید و تثبیت کند. او از جمله به ابیاتی از شاعران متوسل شده است که:

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'مقدمه نویس' به 'مقدمه‌نویس'

2026-01-13T09:24:36Z

جایگزینی متن - 'مقدمه نویس' به 'مقدمه‌نویس'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۴
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	==گزارش محتوا==		==گزارش محتوا==
	مصحح، نکته‌ای تأمل‌برانگیز را درباره این اثر آشکارا بیان کرده است: در این رساله نیز، مثل دیگر آثار عرفا، جملاتى به‌عنوان احادیث آمده است که خواننده نباید انتظار داشته باشد که برای همه آنها سندى بیابد؛ زیرا اینها یا احادیث موضوعه است و یا اصولا سخنان صوفیانه است که به‌صورت مقبولات عام عرفا رنگ حدیث یافته، ولی حدیث نیست. کوشش بسیار به کار رفته است تا آنچه آورده مى‌‏‌شود با شرع مقدس سازگار باشد و یقینا در تمامى موارد چنین توفیقى حاصل نشده است. گاه‏گاه اشاراتى به حکمت استدلالى مى‌‏‌شود و مقایسه‏‌اى صورت می‌‏گیرد، امّا نه به‌منظور سازش دادن بین حکمت بحثى و حکمت ذوقى، بلکه برای نشان دادن ضعف حکمت استدلالى<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص9</ref>.		مصحح، نکته‌ای تأمل‌برانگیز را درباره این اثر آشکارا بیان کرده است: در این رساله نیز، مثل دیگر آثار عرفا، جملاتى به‌عنوان احادیث آمده است که خواننده نباید انتظار داشته باشد که برای همه آنها سندى بیابد؛ زیرا اینها یا احادیث موضوعه است و یا اصولا سخنان صوفیانه است که به‌صورت مقبولات عام عرفا رنگ حدیث یافته، ولی حدیث نیست. کوشش بسیار به کار رفته است تا آنچه آورده مى‌‏‌شود با شرع مقدس سازگار باشد و یقینا در تمامى موارد چنین توفیقى حاصل نشده است. گاه‏گاه اشاراتى به حکمت استدلالى مى‌‏‌شود و مقایسه‏‌اى صورت می‌‏گیرد، امّا نه به‌منظور سازش دادن بین حکمت بحثى و حکمت ذوقى، بلکه برای نشان دادن ضعف حکمت استدلالى<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص9</ref>.
	در ~~مقدمه نویسنده،~~ طرح کلى مباحث رساله ذکر شده است و چنین عنوان مى‌‏‌شود که مراد آفریدگار از ایجاد عالَم، اهل معرفت بوده است و بعد در مصباح اول، انواع معرفت‌ها طرح مى‌‏‌شود که عبارت است از: معرفت ذات حق یا غیب هویت که اشرف و اغمض علوم مکاشفات است، معرفت اسماء و صفات، معرفت افعال اعم از خلق و امر که شامل ملک (اجسام) و ملکوت (ارواح) است، معرفت اهل ملکوت اعلى و اسفل، معرفت شیاطین و جن، معرفت‏ عوالم تابع ارواح و اجسام، معرفت عوالم واسطه میان ارواح و اجسام، معرفت طور ولایت و نبوت، وحى و الهام و وسوسه، سرّ قدر، دنیا، آخرت، عالم برزخ، اسرار قیامت، حشر و نشر و صراط و میزان و بهشت و دوزخ، که این همه از علوم مکاشفه است و اطلاع بر آنها بر عارف ضرورى است و... با علم استدلالى نمى‌‏‌توان به حقیقت این مطالب دست یافت و راه آگاهى، علم لدنی و تصفیه باطن است و آمادگى بهره‏مندى از فیوضات ربّانى از طریق سرچشمه‏‌هاى معرفت، یعنى انبیا و اولیا<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص9-10</ref>.		در مقدمه‌نویسنده، طرح کلى مباحث رساله ذکر شده است و چنین عنوان مى‌‏‌شود که مراد آفریدگار از ایجاد عالَم، اهل معرفت بوده است و بعد در مصباح اول، انواع معرفت‌ها طرح مى‌‏‌شود که عبارت است از: معرفت ذات حق یا غیب هویت که اشرف و اغمض علوم مکاشفات است، معرفت اسماء و صفات، معرفت افعال اعم از خلق و امر که شامل ملک (اجسام) و ملکوت (ارواح) است، معرفت اهل ملکوت اعلى و اسفل، معرفت شیاطین و جن، معرفت‏ عوالم تابع ارواح و اجسام، معرفت عوالم واسطه میان ارواح و اجسام، معرفت طور ولایت و نبوت، وحى و الهام و وسوسه، سرّ قدر، دنیا، آخرت، عالم برزخ، اسرار قیامت، حشر و نشر و صراط و میزان و بهشت و دوزخ، که این همه از علوم مکاشفه است و اطلاع بر آنها بر عارف ضرورى است و... با علم استدلالى نمى‌‏‌توان به حقیقت این مطالب دست یافت و راه آگاهى، علم لدنی و تصفیه باطن است و آمادگى بهره‏مندى از فیوضات ربّانى از طریق سرچشمه‏‌هاى معرفت، یعنى انبیا و اولیا<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص9-10</ref>.
	در مصباح اول، نویسنده خداجویان را در دو گروه منحصر کرده است: یکى اصحاب بحث که می‌‏خواهند از طریق استدلال به حق برسند؛ به نظر مصنّف، این گروه چون از نور وحى بهره نمى‌گیرند، راه به جایى نخواهند برد و به حیرت خواهند رسید. گروه دوم، اصحاب کشف، مثل عرفا و حکماى اشراقى که اینان نه از راه بحث و استدلال عقلى، بلکه به عیان و مشاهده حضورى، به حق، آگاهى می‌یابند؛ به نظر مصنّف، این گروه نیز به حیرت می‌رسند، امّا حیرت دو گونه است: یکى حیرت ناپسند، مثل حیرت اهل بحث که بر اثر ناتوانى عقل، در تشخیص حق و تعارض ادله، سرگردان مى‌‏‌شوند و دیگرى حیرت پسندیده که بر اثر تجلّیات و بارقه‏‌هاى پیاپى الهى و مشاهده حضرت کبریایى حاصل مى‌‏‌شود، مثل کسى که در میان روشنایى شدید قرار گرفته باشد که از شدت نور راه به جایى نمی‌برد که این هم سرگردانى است، امّا نه چون سرگردانى در تاریکى<ref>ر.ک: متن کتاب، ص27-28، پاورقی 5</ref>.		در مصباح اول، نویسنده خداجویان را در دو گروه منحصر کرده است: یکى اصحاب بحث که می‌‏خواهند از طریق استدلال به حق برسند؛ به نظر مصنّف، این گروه چون از نور وحى بهره نمى‌گیرند، راه به جایى نخواهند برد و به حیرت خواهند رسید. گروه دوم، اصحاب کشف، مثل عرفا و حکماى اشراقى که اینان نه از راه بحث و استدلال عقلى، بلکه به عیان و مشاهده حضورى، به حق، آگاهى می‌یابند؛ به نظر مصنّف، این گروه نیز به حیرت می‌رسند، امّا حیرت دو گونه است: یکى حیرت ناپسند، مثل حیرت اهل بحث که بر اثر ناتوانى عقل، در تشخیص حق و تعارض ادله، سرگردان مى‌‏‌شوند و دیگرى حیرت پسندیده که بر اثر تجلّیات و بارقه‏‌هاى پیاپى الهى و مشاهده حضرت کبریایى حاصل مى‌‏‌شود، مثل کسى که در میان روشنایى شدید قرار گرفته باشد که از شدت نور راه به جایى نمی‌برد که این هم سرگردانى است، امّا نه چون سرگردانى در تاریکى<ref>ر.ک: متن کتاب، ص27-28، پاورقی 5</ref>.
	نویسنده سرانجام در همین مصباح به بحث وحدت وجود پرداخته و بر طبق مذاق عرفانی آن را بیان کرده و کوشیده است وحدت شخصی وجود را با مطالبی تأیید و تثبیت کند. او از جمله به ابیاتی از شاعران متوسل شده است که:		نویسنده سرانجام در همین مصباح به بحث وحدت وجود پرداخته و بر طبق مذاق عرفانی آن را بیان کرده و کوشیده است وحدت شخصی وجود را با مطالبی تأیید و تثبیت کند. او از جمله به ابیاتی از شاعران متوسل شده است که:

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'شرح فصوص الحكم ابن عربی (پارسا)' به 'شرح فصوص الحكم ابن عربی (حل الفصوص)'

2025-03-26T11:43:44Z

جایگزینی متن - 'شرح فصوص الحكم ابن عربی (پارسا)' به 'شرح فصوص الحكم ابن عربی (حل الفصوص)'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۳
خط ۱۳۴:		خط ۱۳۴:
	[[مصنفات فارسی علاءالدوله سمنانی]]		[[مصنفات فارسی علاءالدوله سمنانی]]

	[[شرح فصوص الحكم ابن عربی (~~پارسا~~)]]		[[شرح فصوص الحكم ابن عربی (حل الفصوص)]]

	[[المصباح في التصوف (جديد)]]		[[المصباح في التصوف (جديد)]]

Hbaghizadeh: /* وابسته‌ها */

2024-09-10T07:05:44Z

وابسته‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۳۵
خط ۶۵:		خط ۶۵:
	{{وابسته‌ها}}		{{وابسته‌ها}}
	[[غيث المواهب العلية في شرح الحكم العطائية]]		[[غيث المواهب العلية في شرح الحكم العطائية]]

	[[شرح فصوص الحكم لابن عربي (بالی‌زاده حنفی)]]		[[شرح فصوص الحكم لابن عربي (بالی‌زاده حنفی)]]

	[[تبصرة المبتدي و تذكرة المنتهي]]		[[تبصرة المبتدي و تذكرة المنتهي]]

	[[مجموعة رسائل ابن عربی]]		[[مجموعة رسائل ابن عربی]]

	[[زبدة الحقایق]]		[[زبدة الحقایق]]

	[[المقدمات من كتاب نص النصوص في شرح فصوص الحكم]]		[[المقدمات من كتاب نص النصوص في شرح فصوص الحكم]]

	[[مجموعه رسائل و مصنفات]]		[[مجموعه رسائل و مصنفات]]

	[[انوار الحقيقة و اطوار الطريق و اسرار الشريعة]]		[[انوار الحقيقة و اطوار الطريق و اسرار الشريعة]]

	[[مرموزات اسدی در مزمورات داودی]]		[[مرموزات اسدی در مزمورات داودی]]

	[[المصباح في التصوف (جديد)]]		[[المصباح في التصوف (جديد)]]

	[[ترجمه و متن مرآة العارفين و مظهر الكاملين في ملتمس زبدة العابدين]]		[[ترجمه و متن مرآة العارفين و مظهر الكاملين في ملتمس زبدة العابدين]]

	[[رساله حق الیقین]]		[[رساله حق الیقین]]

	[[ساحت ربوبی]]		[[ساحت ربوبی]]

	[[زبدة الحقایق]]		[[زبدة الحقایق]]

	[[مصنفات فارسی علاءالدوله سمنانی]]		[[مصنفات فارسی علاءالدوله سمنانی]]

	[[مقالات شمس تبریزی]]		[[مقالات شمس تبریزی]]

	[[مجموعه رسائل عوارف المعارف]]		[[مجموعه رسائل عوارف المعارف]]

	[[لوائح الحق و لوامع العشق]]		[[لوائح الحق و لوامع العشق]]

	[[زبدة الحقایق]]		[[زبدة الحقایق]]

	[[عنقا مغرب في ختم الأولياء و شمس المغرب]]		[[عنقا مغرب في ختم الأولياء و شمس المغرب]]

	[[شرح فصوص الحكم (ابن تركه)]]		[[شرح فصوص الحكم (ابن تركه)]]

	[[ترجمه و شرح مصباح الانس(ناییجی)]]		[[ترجمه و شرح مصباح الانس(ناییجی)]]

	[[المقدمات من كتاب نص النصوص في شرح فصوص الحكم]]		[[المقدمات من كتاب نص النصوص في شرح فصوص الحكم]]

	[[رسائل دهدار]]		[[رسائل دهدار]]

	[[شرح فصوص الحكم (خوارزمی)]]		[[شرح فصوص الحكم (خوارزمی)]]

	[[منارات السائرين إلی حضرة الله جل جلاله و مقامات الطائرين]]		[[منارات السائرين إلی حضرة الله جل جلاله و مقامات الطائرين]]

	[[معارف؛ مجموعه مواعظ و سخنان سلطان العلما بهاءالدین محمد بن حسین خطیبی بلخی مشهور به بهاءولد]]		[[معارف؛ مجموعه مواعظ و سخنان سلطان العلما بهاءالدین محمد بن حسین خطیبی بلخی مشهور به بهاءولد]]

	[[المصباح في التصوف (جديد)]]		[[المصباح في التصوف (جديد)]]

	[[جامع الأسرار و منبع الأنوار]]		[[جامع الأسرار و منبع الأنوار]]

	[[مجموعه رسائل عوارف المعارف]]		[[مجموعه رسائل عوارف المعارف]]

	[[شرح فصوص الحكم ابن عربي (قاساني)]]		[[شرح فصوص الحكم ابن عربي (قاساني)]]

	[[لوامع و لوایح در شرح قصیده خمریه ابن فارض و در بیان معارف و معانی عرفانی (سه رساله در تصوف)]]		[[لوامع و لوایح در شرح قصیده خمریه ابن فارض و در بیان معارف و معانی عرفانی (سه رساله در تصوف)]]

	[[مرصاد العباد]]		[[مرصاد العباد]]

	[[شرح فصوص الحكم داود القيصري (حسن‌زاده آملی)]]		[[شرح فصوص الحكم داود القيصري (حسن‌زاده آملی)]]

	[[مصنفات فارسی علاءالدوله سمنانی]]		[[مصنفات فارسی علاءالدوله سمنانی]]

	[[شرح فصوص الحكم ابن عربی (پارسا)]]		[[شرح فصوص الحكم ابن عربی (پارسا)]]

	[[المصباح في التصوف (جديد)]]		[[المصباح في التصوف (جديد)]]

	[[شرح فصوص الحكم داود القيصري (حسن‌زاده آملی)]]		[[شرح فصوص الحكم داود القيصري (حسن‌زاده آملی)]]

	[[ممد الهمم در شرح فصوص الحكم]]		[[ممد الهمم در شرح فصوص الحكم]]

	[[فصوص الحكم (تعليقات ابوالعلاء عفيفي)]]		[[فصوص الحكم (تعليقات ابوالعلاء عفيفي)]]

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - '= ' به '='

2024-02-10T12:17:46Z

جایگزینی متن - '= ' به '='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۴۷
خط ۳:		خط ۳:
	\| عنوان =آفاق معرفت (تبصرة المبتدي و تذكرة المنتهي)		\| عنوان =آفاق معرفت (تبصرة المبتدي و تذكرة المنتهي)
	\| عنوان‌های دیگر =تبصره المبتدي و تذکره المنتهي		\| عنوان‌های دیگر =تبصره المبتدي و تذکره المنتهي
	\| پدیدآوران =		\| پدیدآوران =
	[[صدرالدین قونوی، محمد بن اسحاق]] (نویسنده)		[[صدرالدین قونوی، محمد بن اسحاق]] (نویسنده)
	[[حبیبی، نجفقلی]] (مصحح)		[[حبیبی، نجفقلی]] (مصحح)
	\| زبان = فارسی		\| زبان =فارسی
	\| کد کنگره =‏BP‎‏ ‎‏283‎‏ ‎‏/‎‏ص‎‏4‎‏ت‎‏2		\| کد کنگره =‏BP‎‏ ‎‏283‎‏ ‎‏/‎‏ص‎‏4‎‏ت‎‏2
	\| موضوع =		\| موضوع =
	خدا شناسی		خدا شناسی
	\| ناشر =		\| ناشر =
	بخشايش		بخشايش
	\| مکان نشر = ایران - قم		\| مکان نشر =ایران - قم
	\| سال نشر = \|مجلد1: 1381ش ,		\| سال نشر =\|مجلد1: 1381ش ,
	\| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE10216AUTOMATIONCODE		\| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE10216AUTOMATIONCODE
	\| چاپ =1		\| چاپ =1

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'مى‏' به 'مى‌‏'

2023-03-11T20:56:15Z

جایگزینی متن - 'مى‏' به 'مى‌‏'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۰:۲۶
خط ۳۶:		خط ۳۶:

	==گزارش محتوا==		==گزارش محتوا==
	مصحح، نکته‌ای تأمل‌برانگیز را درباره این اثر آشکارا بیان کرده است: در این رساله نیز، مثل دیگر آثار عرفا، جملاتى به‌عنوان احادیث آمده است که خواننده نباید انتظار داشته باشد که برای همه آنها سندى بیابد؛ زیرا اینها یا احادیث موضوعه است و یا اصولا سخنان صوفیانه است که به‌صورت مقبولات عام عرفا رنگ حدیث یافته، ولی حدیث نیست. کوشش بسیار به کار رفته است تا آنچه آورده ~~مى‏‌شود~~ با شرع مقدس سازگار باشد و یقینا در تمامى موارد چنین توفیقى حاصل نشده است. گاه‏گاه اشاراتى به حکمت استدلالى ~~مى‏‌شود~~ و مقایسه‏‌اى صورت می‌‏گیرد، امّا نه به‌منظور سازش دادن بین حکمت بحثى و حکمت ذوقى، بلکه برای نشان دادن ضعف حکمت استدلالى<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص9</ref>.		مصحح، نکته‌ای تأمل‌برانگیز را درباره این اثر آشکارا بیان کرده است: در این رساله نیز، مثل دیگر آثار عرفا، جملاتى به‌عنوان احادیث آمده است که خواننده نباید انتظار داشته باشد که برای همه آنها سندى بیابد؛ زیرا اینها یا احادیث موضوعه است و یا اصولا سخنان صوفیانه است که به‌صورت مقبولات عام عرفا رنگ حدیث یافته، ولی حدیث نیست. کوشش بسیار به کار رفته است تا آنچه آورده مى‌‏‌شود با شرع مقدس سازگار باشد و یقینا در تمامى موارد چنین توفیقى حاصل نشده است. گاه‏گاه اشاراتى به حکمت استدلالى مى‌‏‌شود و مقایسه‏‌اى صورت می‌‏گیرد، امّا نه به‌منظور سازش دادن بین حکمت بحثى و حکمت ذوقى، بلکه برای نشان دادن ضعف حکمت استدلالى<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص9</ref>.
	در مقدمه نویسنده، طرح کلى مباحث رساله ذکر شده است و چنین عنوان ~~مى‏‌شود~~ که مراد آفریدگار از ایجاد عالَم، اهل معرفت بوده است و بعد در مصباح اول، انواع معرفت‌ها طرح ~~مى‏‌شود~~ که عبارت است از: معرفت ذات حق یا غیب هویت که اشرف و اغمض علوم مکاشفات است، معرفت اسماء و صفات، معرفت افعال اعم از خلق و امر که شامل ملک (اجسام) و ملکوت (ارواح) است، معرفت اهل ملکوت اعلى و اسفل، معرفت شیاطین و جن، معرفت‏ عوالم تابع ارواح و اجسام، معرفت عوالم واسطه میان ارواح و اجسام، معرفت طور ولایت و نبوت، وحى و الهام و وسوسه، سرّ قدر، دنیا، آخرت، عالم برزخ، اسرار قیامت، حشر و نشر و صراط و میزان و بهشت و دوزخ، که این همه از علوم مکاشفه است و اطلاع بر آنها بر عارف ضرورى است و... با علم استدلالى ~~نمى‏‌توان~~ به حقیقت این مطالب دست یافت و راه آگاهى، علم لدنی و تصفیه باطن است و آمادگى بهره‏مندى از فیوضات ربّانى از طریق سرچشمه‏‌هاى معرفت، یعنى انبیا و اولیا<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص9-10</ref>.		در مقدمه نویسنده، طرح کلى مباحث رساله ذکر شده است و چنین عنوان مى‌‏‌شود که مراد آفریدگار از ایجاد عالَم، اهل معرفت بوده است و بعد در مصباح اول، انواع معرفت‌ها طرح مى‌‏‌شود که عبارت است از: معرفت ذات حق یا غیب هویت که اشرف و اغمض علوم مکاشفات است، معرفت اسماء و صفات، معرفت افعال اعم از خلق و امر که شامل ملک (اجسام) و ملکوت (ارواح) است، معرفت اهل ملکوت اعلى و اسفل، معرفت شیاطین و جن، معرفت‏ عوالم تابع ارواح و اجسام، معرفت عوالم واسطه میان ارواح و اجسام، معرفت طور ولایت و نبوت، وحى و الهام و وسوسه، سرّ قدر، دنیا، آخرت، عالم برزخ، اسرار قیامت، حشر و نشر و صراط و میزان و بهشت و دوزخ، که این همه از علوم مکاشفه است و اطلاع بر آنها بر عارف ضرورى است و... با علم استدلالى نمى‌‏‌توان به حقیقت این مطالب دست یافت و راه آگاهى، علم لدنی و تصفیه باطن است و آمادگى بهره‏مندى از فیوضات ربّانى از طریق سرچشمه‏‌هاى معرفت، یعنى انبیا و اولیا<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص9-10</ref>.
	در مصباح اول، نویسنده خداجویان را در دو گروه منحصر کرده است: یکى اصحاب بحث که می‌‏خواهند از طریق استدلال به حق برسند؛ به نظر مصنّف، این گروه چون از نور وحى بهره نمى‌گیرند، راه به جایى نخواهند برد و به حیرت خواهند رسید. گروه دوم، اصحاب کشف، مثل عرفا و حکماى اشراقى که اینان نه از راه بحث و استدلال عقلى، بلکه به عیان و مشاهده حضورى، به حق، آگاهى می‌یابند؛ به نظر مصنّف، این گروه نیز به حیرت می‌رسند، امّا حیرت دو گونه است: یکى حیرت ناپسند، مثل حیرت اهل بحث که بر اثر ناتوانى عقل، در تشخیص حق و تعارض ادله، سرگردان ~~مى‏‌شوند~~ و دیگرى حیرت پسندیده که بر اثر تجلّیات و بارقه‏‌هاى پیاپى الهى و مشاهده حضرت کبریایى حاصل ~~مى‏‌شود،~~ مثل کسى که در میان روشنایى شدید قرار گرفته باشد که از شدت نور راه به جایى نمی‌برد که این هم سرگردانى است، امّا نه چون سرگردانى در تاریکى<ref>ر.ک: متن کتاب، ص27-28، پاورقی 5</ref>.		در مصباح اول، نویسنده خداجویان را در دو گروه منحصر کرده است: یکى اصحاب بحث که می‌‏خواهند از طریق استدلال به حق برسند؛ به نظر مصنّف، این گروه چون از نور وحى بهره نمى‌گیرند، راه به جایى نخواهند برد و به حیرت خواهند رسید. گروه دوم، اصحاب کشف، مثل عرفا و حکماى اشراقى که اینان نه از راه بحث و استدلال عقلى، بلکه به عیان و مشاهده حضورى، به حق، آگاهى می‌یابند؛ به نظر مصنّف، این گروه نیز به حیرت می‌رسند، امّا حیرت دو گونه است: یکى حیرت ناپسند، مثل حیرت اهل بحث که بر اثر ناتوانى عقل، در تشخیص حق و تعارض ادله، سرگردان مى‌‏‌شوند و دیگرى حیرت پسندیده که بر اثر تجلّیات و بارقه‏‌هاى پیاپى الهى و مشاهده حضرت کبریایى حاصل مى‌‏‌شود، مثل کسى که در میان روشنایى شدید قرار گرفته باشد که از شدت نور راه به جایى نمی‌برد که این هم سرگردانى است، امّا نه چون سرگردانى در تاریکى<ref>ر.ک: متن کتاب، ص27-28، پاورقی 5</ref>.
	نویسنده سرانجام در همین مصباح به بحث وحدت وجود پرداخته و بر طبق مذاق عرفانی آن را بیان کرده و کوشیده است وحدت شخصی وجود را با مطالبی تأیید و تثبیت کند. او از جمله به ابیاتی از شاعران متوسل شده است که:		نویسنده سرانجام در همین مصباح به بحث وحدت وجود پرداخته و بر طبق مذاق عرفانی آن را بیان کرده و کوشیده است وحدت شخصی وجود را با مطالبی تأیید و تثبیت کند. او از جمله به ابیاتی از شاعران متوسل شده است که:
	«کس هست که عقل گویدى: «او»، جز تو		«کس هست که عقل گویدى: «او»، جز تو
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	در اولین لامع از مصباح دوم، حقیقت ولایت بیان شده است که پایان عالَم عقل، آغاز طور ولایت است و آن نوری از عالَم ملکوت است و بر کسی اشراق می‌شود که با پیروی از حضرت محمد مصطفی(ص)، ‌آینه عقل را از ظلمات طبیعت پاک کرده باشد...<ref>ر.ک: همان، ص69</ref>.		در اولین لامع از مصباح دوم، حقیقت ولایت بیان شده است که پایان عالَم عقل، آغاز طور ولایت است و آن نوری از عالَم ملکوت است و بر کسی اشراق می‌شود که با پیروی از حضرت محمد مصطفی(ص)، ‌آینه عقل را از ظلمات طبیعت پاک کرده باشد...<ref>ر.ک: همان، ص69</ref>.
	در دومین لامع از مصباح دوم، درباره حقیقت نبوت و نسبت آن با ولایت آمده است که نهایت طور ولایت، بدایت طور نبوت است؛ پس هر علمی از انواع علوم مکاشفات که ولی دارد، برای نبىّ هم حاصل است، ولی عکس قضیه درست نیست و وظیفه صاحب ولایت در اذواق طور نبوت، ایمان به غیب است...<ref>ر.ک: همان، ص81</ref>.		در دومین لامع از مصباح دوم، درباره حقیقت نبوت و نسبت آن با ولایت آمده است که نهایت طور ولایت، بدایت طور نبوت است؛ پس هر علمی از انواع علوم مکاشفات که ولی دارد، برای نبىّ هم حاصل است، ولی عکس قضیه درست نیست و وظیفه صاحب ولایت در اذواق طور نبوت، ایمان به غیب است...<ref>ر.ک: همان، ص81</ref>.
	لامع اول از مصباح سوم، در معرفت حقیقت دنیا و فوائد و آفات آن است. انسان تا زمانی که در این هیکل جسمانى است و احوالى که بر او عارض ~~مى‏‌شود~~ و توجه به لذات و عالم طبیعت دارد، «دنیا» گفته می‌شود. نویسنده مثالی می‌زند و می‌گوید: آنان که فریفته دنیا شده‌اند مانند شخصی است که برای حج سفر کرده است و در میان بیابان به آماده ساختن آب و علف برای مرکب خود مشغول شود و کعبه را که مقصود اصلى است فراموش کند تاآنکه قافله بگذرد و او را در بادیه، جوع و عطش هلاک کند و طعمه حشرات و درندگان شود و خود دنیا از آن جهت که جسم و آب و خاک و... است، مذموم نیست، بلکه تعلق و وابستگی و محبت آدمى به آن نکوهیده است؛ زیرا اگر دنیا را ابزار و وسیله دین‌داری قرار دهد و از آن در جهت رضای الهی بهره بگیرد، در این صورت دنیا وسیله‌ای برای تکامل انسان و پیمودن راه مستقیم است... او سپس هشدار داده است که باید مواظب فریبندگی دنیا باشیم؛ زیرا:		لامع اول از مصباح سوم، در معرفت حقیقت دنیا و فوائد و آفات آن است. انسان تا زمانی که در این هیکل جسمانى است و احوالى که بر او عارض مى‌‏‌شود و توجه به لذات و عالم طبیعت دارد، «دنیا» گفته می‌شود. نویسنده مثالی می‌زند و می‌گوید: آنان که فریفته دنیا شده‌اند مانند شخصی است که برای حج سفر کرده است و در میان بیابان به آماده ساختن آب و علف برای مرکب خود مشغول شود و کعبه را که مقصود اصلى است فراموش کند تاآنکه قافله بگذرد و او را در بادیه، جوع و عطش هلاک کند و طعمه حشرات و درندگان شود و خود دنیا از آن جهت که جسم و آب و خاک و... است، مذموم نیست، بلکه تعلق و وابستگی و محبت آدمى به آن نکوهیده است؛ زیرا اگر دنیا را ابزار و وسیله دین‌داری قرار دهد و از آن در جهت رضای الهی بهره بگیرد، در این صورت دنیا وسیله‌ای برای تکامل انسان و پیمودن راه مستقیم است... او سپس هشدار داده است که باید مواظب فریبندگی دنیا باشیم؛ زیرا:
	«همه اندرز من به تو این است		«همه اندرز من به تو این است
	که تو طفلى و خانه رنگین است»<ref>ر.ک: همان، ص93-98</ref>.		که تو طفلى و خانه رنگین است»<ref>ر.ک: همان، ص93-98</ref>.

A-esmaili: جایگزینی متن - '.↵==' به '. =='

2023-01-28T08:24:22Z

جایگزینی متن - '.↵==' به '. =='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۴
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	نویسنده در اغلب موارد، عبارات را به‌صورت خطابى آورده و درباره مباحث توضیح کافی نداده و چنین عذر آورده که این نوع علم در قالب کلمات نمى‌گنجد و غرض بزرگان از گفتن و نوشتن این علم تنها تنبیه و تشویق بوده است.<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص8-9</ref>.		نویسنده در اغلب موارد، عبارات را به‌صورت خطابى آورده و درباره مباحث توضیح کافی نداده و چنین عذر آورده که این نوع علم در قالب کلمات نمى‌گنجد و غرض بزرگان از گفتن و نوشتن این علم تنها تنبیه و تشویق بوده است.<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص8-9</ref>.
	از نکات قابل توجه این اثر، نقل اشعار بسیارى از [[سنایی، مجدود بن آدم\|سنائى]] متوفى 535 هجری (اعم از [[حديقة الحقيقة و شريعة الطريقة\|حديقة الحقيقة]] و دیوان او)، بیتى از [[ابن فارض، عمر بن علی\|ابن فارض]] متوفى 632 هجری و اشعارى از [[عطار، محمد بن ابراهیم\|فریدالدین عطار]] (کشته شده به احتمال در 627 هجری) و نیز [[عراقی، ابراهیم بن بزرگمهر\|فخرالدین عراقى]] که از شاگردان مورد توجه قونوى بوده، است.<ref>ر.ک: مقدمه چاپ دوم (مقدمه مصحح)، ص3</ref>.		از نکات قابل توجه این اثر، نقل اشعار بسیارى از [[سنایی، مجدود بن آدم\|سنائى]] متوفى 535 هجری (اعم از [[حديقة الحقيقة و شريعة الطريقة\|حديقة الحقيقة]] و دیوان او)، بیتى از [[ابن فارض، عمر بن علی\|ابن فارض]] متوفى 632 هجری و اشعارى از [[عطار، محمد بن ابراهیم\|فریدالدین عطار]] (کشته شده به احتمال در 627 هجری) و نیز [[عراقی، ابراهیم بن بزرگمهر\|فخرالدین عراقى]] که از شاگردان مورد توجه قونوى بوده، است.<ref>ر.ک: مقدمه چاپ دوم (مقدمه مصحح)، ص3</ref>.

	==گزارش محتوا==		==گزارش محتوا==
	مصحح، نکته‌ای تأمل‌برانگیز را درباره این اثر آشکارا بیان کرده است: در این رساله نیز، مثل دیگر آثار عرفا، جملاتى به‌عنوان احادیث آمده است که خواننده نباید انتظار داشته باشد که برای همه آنها سندى بیابد؛ زیرا اینها یا احادیث موضوعه است و یا اصولا سخنان صوفیانه است که به‌صورت مقبولات عام عرفا رنگ حدیث یافته، ولی حدیث نیست. کوشش بسیار به کار رفته است تا آنچه آورده مى‏‌شود با شرع مقدس سازگار باشد و یقینا در تمامى موارد چنین توفیقى حاصل نشده است. گاه‏گاه اشاراتى به حکمت استدلالى مى‏‌شود و مقایسه‏‌اى صورت می‌‏گیرد، امّا نه به‌منظور سازش دادن بین حکمت بحثى و حکمت ذوقى، بلکه برای نشان دادن ضعف حکمت استدلالى<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص9</ref>.		مصحح، نکته‌ای تأمل‌برانگیز را درباره این اثر آشکارا بیان کرده است: در این رساله نیز، مثل دیگر آثار عرفا، جملاتى به‌عنوان احادیث آمده است که خواننده نباید انتظار داشته باشد که برای همه آنها سندى بیابد؛ زیرا اینها یا احادیث موضوعه است و یا اصولا سخنان صوفیانه است که به‌صورت مقبولات عام عرفا رنگ حدیث یافته، ولی حدیث نیست. کوشش بسیار به کار رفته است تا آنچه آورده مى‏‌شود با شرع مقدس سازگار باشد و یقینا در تمامى موارد چنین توفیقى حاصل نشده است. گاه‏گاه اشاراتى به حکمت استدلالى مى‏‌شود و مقایسه‏‌اى صورت می‌‏گیرد، امّا نه به‌منظور سازش دادن بین حکمت بحثى و حکمت ذوقى، بلکه برای نشان دادن ضعف حکمت استدلالى<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص9</ref>.

A-esmaili: جایگزینی متن - '↵==منابع مقاله==↵' به ' ==منابع مقاله== '

2023-01-28T08:03:50Z

جایگزینی متن - '<references />↵==منابع مقاله==↵' به '<references /> ==منابع مقاله== '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۳۳
خط ۵۷:		خط ۵۷:
	==پانویس==		==پانویس==
	<references />		<references />

	==منابع مقاله==		==منابع مقاله==
	مقدمه و متن کتاب.		مقدمه و متن کتاب.

A-esmaili: جایگزینی متن - '↵↵' به ' '

2023-01-28T06:51:10Z

جایگزینی متن - '↵↵' به ' '

نمایش تغییرات

A-esmaili: جایگزینی متن - '↵↵↵' به ' '

2023-01-16T12:42:03Z

جایگزینی متن - '↵↵↵' به ' '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۱۲
خط ۷۸:		خط ۷۸:
	مقدمه و متن کتاب.		مقدمه و متن کتاب.



	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
خط ۱۶۲:		خط ۱۶۱:

	[[فصوص الحكم (تعليقات ابوالعلاء عفيفي)]]		[[فصوص الحكم (تعليقات ابوالعلاء عفيفي)]]