آراء المعتزلة الأصولية - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'مقدمه‌نویسنده' به 'مقدمه‌ نویسنده'

2026-01-13T10:30:07Z

جایگزینی متن - 'مقدمه‌نویسنده' به 'مقدمه‌ نویسنده'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۰۰
خط ۳۵:		خط ۳۵:

	روش پژوهش [[ضویحی، علی بن سعد\|ضویحی]] این‌گونه است که او به خوانش درست و دقیق آرای معتزلیان، آن‌گونه که امانت‌داری ایجاب می‌کند، می‌پردازد و در بررسی آرای اصولیان با نگاه به یک دیدگاه مخالف، ابتدا رأی جمهور را آورده، سپس، دیدگاه معتزلیانی که موافق آرای جمهورند، ارائه می‌دهد. او در هر مسئله‌ای، ترتیب زمانی آرا و گفتارها را به‌حسب گوینده آن‌ها رعایت کرده است.		روش پژوهش [[ضویحی، علی بن سعد\|ضویحی]] این‌گونه است که او به خوانش درست و دقیق آرای معتزلیان، آن‌گونه که امانت‌داری ایجاب می‌کند، می‌پردازد و در بررسی آرای اصولیان با نگاه به یک دیدگاه مخالف، ابتدا رأی جمهور را آورده، سپس، دیدگاه معتزلیانی که موافق آرای جمهورند، ارائه می‌دهد. او در هر مسئله‌ای، ترتیب زمانی آرا و گفتارها را به‌حسب گوینده آن‌ها رعایت کرده است.
	وی حدیث‌ها را از منابع معتبر نقل می‌کند و به احادیثی که اصولیان در کتاب‌هایشان آورده‌اند، از جهت اعتبار آن‌ها بی‌اعتنا بوده است. از کارهای دیگر او، ارائه استدلال‌های شرعی و عقلی در تبیین مسئله‌ها، اعتماد به‌درستی روایت‌هایی که از صحیحین نقل شده است و بررسی نمودن احادیثی که غیر از این دو منبع آورده شده‌اند، تخریج حدیث‌ها، ارائه شرح کوتاه از فرقه‌هایی که نامشان در کتاب آمده است، ارائه شرح کوتاه از هر دانشی که در بحث‌ها مطرح شده است، درج معنای واژه‌های دشوار از فرهنگ‌نامه‌ها، درج نتیجه هر بحث در پایان آن و درج فهرستی از آیه‌ها، حدیث‌ها، کتاب‌ها، فرقه‌ها، کسان و موضوع‌ها است.<ref>ر.ک: ~~مقدمه‌نویسنده،~~ ص22-19</ref>‏		وی حدیث‌ها را از منابع معتبر نقل می‌کند و به احادیثی که اصولیان در کتاب‌هایشان آورده‌اند، از جهت اعتبار آن‌ها بی‌اعتنا بوده است. از کارهای دیگر او، ارائه استدلال‌های شرعی و عقلی در تبیین مسئله‌ها، اعتماد به‌درستی روایت‌هایی که از صحیحین نقل شده است و بررسی نمودن احادیثی که غیر از این دو منبع آورده شده‌اند، تخریج حدیث‌ها، ارائه شرح کوتاه از فرقه‌هایی که نامشان در کتاب آمده است، ارائه شرح کوتاه از هر دانشی که در بحث‌ها مطرح شده است، درج معنای واژه‌های دشوار از فرهنگ‌نامه‌ها، درج نتیجه هر بحث در پایان آن و درج فهرستی از آیه‌ها، حدیث‌ها، کتاب‌ها، فرقه‌ها، کسان و موضوع‌ها است.<ref>ر.ک: مقدمه‌ نویسنده، ص22-19</ref>‏

	==پانویس ==		==پانویس ==
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	==منابع مقاله==		==منابع مقاله==
	# تقریظ کتاب		# تقریظ کتاب
	# ~~مقدمه‌نویسنده~~		# مقدمه‌ نویسنده

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'مقدمه نویس' به 'مقدمه‌نویس'

2026-01-13T08:51:18Z

جایگزینی متن - 'مقدمه نویس' به 'مقدمه‌نویس'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۲۱
خط ۳۵:		خط ۳۵:

	روش پژوهش [[ضویحی، علی بن سعد\|ضویحی]] این‌گونه است که او به خوانش درست و دقیق آرای معتزلیان، آن‌گونه که امانت‌داری ایجاب می‌کند، می‌پردازد و در بررسی آرای اصولیان با نگاه به یک دیدگاه مخالف، ابتدا رأی جمهور را آورده، سپس، دیدگاه معتزلیانی که موافق آرای جمهورند، ارائه می‌دهد. او در هر مسئله‌ای، ترتیب زمانی آرا و گفتارها را به‌حسب گوینده آن‌ها رعایت کرده است.		روش پژوهش [[ضویحی، علی بن سعد\|ضویحی]] این‌گونه است که او به خوانش درست و دقیق آرای معتزلیان، آن‌گونه که امانت‌داری ایجاب می‌کند، می‌پردازد و در بررسی آرای اصولیان با نگاه به یک دیدگاه مخالف، ابتدا رأی جمهور را آورده، سپس، دیدگاه معتزلیانی که موافق آرای جمهورند، ارائه می‌دهد. او در هر مسئله‌ای، ترتیب زمانی آرا و گفتارها را به‌حسب گوینده آن‌ها رعایت کرده است.
	وی حدیث‌ها را از منابع معتبر نقل می‌کند و به احادیثی که اصولیان در کتاب‌هایشان آورده‌اند، از جهت اعتبار آن‌ها بی‌اعتنا بوده است. از کارهای دیگر او، ارائه استدلال‌های شرعی و عقلی در تبیین مسئله‌ها، اعتماد به‌درستی روایت‌هایی که از صحیحین نقل شده است و بررسی نمودن احادیثی که غیر از این دو منبع آورده شده‌اند، تخریج حدیث‌ها، ارائه شرح کوتاه از فرقه‌هایی که نامشان در کتاب آمده است، ارائه شرح کوتاه از هر دانشی که در بحث‌ها مطرح شده است، درج معنای واژه‌های دشوار از فرهنگ‌نامه‌ها، درج نتیجه هر بحث در پایان آن و درج فهرستی از آیه‌ها، حدیث‌ها، کتاب‌ها، فرقه‌ها، کسان و موضوع‌ها است.<ref>ر.ک: ~~مقدمه نویسنده،~~ ص22-19</ref>‏		وی حدیث‌ها را از منابع معتبر نقل می‌کند و به احادیثی که اصولیان در کتاب‌هایشان آورده‌اند، از جهت اعتبار آن‌ها بی‌اعتنا بوده است. از کارهای دیگر او، ارائه استدلال‌های شرعی و عقلی در تبیین مسئله‌ها، اعتماد به‌درستی روایت‌هایی که از صحیحین نقل شده است و بررسی نمودن احادیثی که غیر از این دو منبع آورده شده‌اند، تخریج حدیث‌ها، ارائه شرح کوتاه از فرقه‌هایی که نامشان در کتاب آمده است، ارائه شرح کوتاه از هر دانشی که در بحث‌ها مطرح شده است، درج معنای واژه‌های دشوار از فرهنگ‌نامه‌ها، درج نتیجه هر بحث در پایان آن و درج فهرستی از آیه‌ها، حدیث‌ها، کتاب‌ها، فرقه‌ها، کسان و موضوع‌ها است.<ref>ر.ک: مقدمه‌نویسنده، ص22-19</ref>‏

	==پانویس ==		==پانویس ==
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	==منابع مقاله==		==منابع مقاله==
	# تقریظ کتاب		# تقریظ کتاب
	# ~~مقدمه نویسنده~~		# مقدمه‌نویسنده

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - '= ' به '='

2024-02-10T11:59:51Z

جایگزینی متن - '= ' به '='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۲۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات کتاب		{{جعبه اطلاعات کتاب
	\| تصویر =NUR67697J1.jpg		\| تصویر =NUR67697J1.jpg
	\| عنوان = آراء المعتزلة الأصولية		\| عنوان =آراء المعتزلة الأصولية
	\| عنوان‌های دیگر = دراسة و تقويما		\| عنوان‌های دیگر =دراسة و تقويما
	\| پدیدآورندگان		\| پدیدآورندگان
	\| پدیدآوران =		\| پدیدآوران =
	[[ضویحی، علی بن سعد]] (نويسنده)		[[ضویحی، علی بن سعد]] (نويسنده)
	\|زبان		\|زبان
	\| زبان = عربی		\| زبان =عربی
	\| کد کنگره = /ض9 آ4 155/1 BP		\| کد کنگره =/ض9 آ4 155/1 BP
	\| موضوع =اصول فقه اهل سنت - قرن 14		\| موضوع =اصول فقه اهل سنت - قرن 14
	\|ناشر		\|ناشر
	\| ناشر =		\| ناشر =
	\| مکان نشر =		\| مکان نشر =
	\| سال نشر = 1415ق - 1995م		\| سال نشر =1415ق - 1995م
	\| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE67697AUTOMATIONCODE		\| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE67697AUTOMATIONCODE
	\| چاپ = 1		\| چاپ =1
	\| شابک = 9960-01-024-4		\| شابک =9960-01-024-4
	\| تعداد جلد = 1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور = 67697		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =67697
	\| کتابخوان همراه نور = 67697		\| کتابخوان همراه نور =67697
	\| کد پدیدآور = 15299		\| کد پدیدآور =15299
	\| پس از =		\| پس از =
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}
	'''آراء المعتزلة الأصولیة'''، نوشته [[ضویحی، علی بن سعد\|علی بن سعد بن صالح ضویحی]] است که در آن، آرای معتزلیان را در آنچه که به‌حکم شرعی، ادله شرعی، نسخ، دلالت الفاظ، اجتهاد و تقلید تعلق می‌گیرد و با مقایسه‌ای که با فرقه‌های اصولی دیگر انجام داده، بررسی کرده است. [[عبدالحمید میهوب عویس]] بر این کتاب تقریظ زده است.		'''آراء المعتزلة الأصولیة'''، نوشته [[ضویحی، علی بن سعد\|علی بن سعد بن صالح ضویحی]] است که در آن، آرای معتزلیان را در آنچه که به‌حکم شرعی، ادله شرعی، نسخ، دلالت الفاظ، اجتهاد و تقلید تعلق می‌گیرد و با مقایسه‌ای که با فرقه‌های اصولی دیگر انجام داده، بررسی کرده است. [[عبدالحمید میهوب عویس]] بر این کتاب تقریظ زده است.

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ' به ' '

2023-06-17T05:19:31Z

جایگزینی متن - ' ' به ' '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۴۹
خط ۲:		خط ۲:
	\| تصویر =NUR67697J1.jpg		\| تصویر =NUR67697J1.jpg
	\| عنوان = آراء المعتزلة الأصولية		\| عنوان = آراء المعتزلة الأصولية
	\| عنوان‌های دیگر = دراسة و تقويما		\| عنوان‌های دیگر = دراسة و تقويما
	\| پدیدآورندگان		\| پدیدآورندگان
	\| پدیدآوران =		\| پدیدآوران =
خط ۸:		خط ۸:
	\|زبان		\|زبان
	\| زبان = عربی		\| زبان = عربی
	\| کد کنگره = /ض9 آ4 155/1 BP		\| کد کنگره = /ض9 آ4 155/1 BP
	\| موضوع =اصول فقه اهل سنت - قرن 14		\| موضوع =اصول فقه اهل سنت - قرن 14
	\|ناشر		\|ناشر

Hbaghizadeh: /* وابسته‌ها */

2023-05-13T17:13:59Z

وابسته‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۴۳
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	[[رده:اصول فقه اهل سنت]]		[[رده:اصول فقه اهل سنت]]
	[[رده:اهل سنت قرن 1 - 8]]		[[رده:اهل سنت قرن 1 - 8]]
			[[رده:مقالات بازبینی شده2 اردیبهشت 1402]]
	[[رده:مقالات بازبینی ~~نشده2~~]]
	[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اردیبهشت 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]		[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اردیبهشت 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]
	[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اردیبهشت 1402 توسط فریدون سبحانی]]		[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اردیبهشت 1402 توسط فریدون سبحانی]]

Hbaghizadeh در ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۱۲

2023-05-13T17:12:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۴۲
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}
	'''آراء المعتزلة الأصولیة'''، نوشته علی بن سعد بن صالح ضویحی است که در آن، آرای معتزلیان را در آنچه که به‌حکم شرعی، ادله شرعی، نسخ، دلالت الفاظ، اجتهاد و تقلید تعلق می‌گیرد و با مقایسه‌ای که با فرقه‌های اصولی دیگر انجام داده، بررسی کرده است. عبدالحمید میهوب عویس بر این کتاب تقریظ زده است.		'''آراء المعتزلة الأصولیة'''، نوشته [[ضویحی، علی بن سعد\|علی بن سعد بن صالح ضویحی]] است که در آن، آرای معتزلیان را در آنچه که به‌حکم شرعی، ادله شرعی، نسخ، دلالت الفاظ، اجتهاد و تقلید تعلق می‌گیرد و با مقایسه‌ای که با فرقه‌های اصولی دیگر انجام داده، بررسی کرده است. [[عبدالحمید میهوب عویس]] بر این کتاب تقریظ زده است.

	ضویحی، در رویکرد تطبیقی خود، آرای معتزلیان اصولی را با روش ممتاز و یکتا (منحصربه‌فرد) پژوهش‌ کرده است. او چهار روش را در تحقیق علم اصول در برابر خود دیده است؛ الف- رویکرد جمهور علمای اصولی که از سه مذهب مالکی، شافعی و حنبلی فراهم می‌آید. آنان رویکرد متکلمان را برگزیده‌اند؛ ب- رویکرد حنفیان که در روش پژوهش خود به استقرای فرع‌ها و مسئله‌ها دست‌زده و قاعده‌ها را از میان آن‌ها بیرون می‌آورند. روش آنان، به خلاف رویۀ جمهور، برای آشنایی مبتدیان سودمندتر است. چراکه جمهور در ابتدا، قاعده‌ها را وضع می‌کنند. اما کار تطبیق آن‌ها را بر فروع به خواننده وامی‌نهند. البته، کاربرد این رویکرد تطبیقی از توان کسی جز عالمان برنمی‌آید؛ پ- رویکرد شاطبی، عالم اصولی که در روش خود، تحقیقات علمی را به واقعیت احکام شرعیه ربط می‌دهد؛ ت- رویکرد تطبیقی میان همه دیدگاه‌ها و برگزیدن رأی درست از میان آن‌ها. ضویحی همین رویکرد اخیر را در پژوهش خود برگزیده است.		[[ضویحی، علی بن سعد\|ضویحی]]، در رویکرد تطبیقی خود، آرای معتزلیان اصولی را با روش ممتاز و یکتا (منحصربه‌فرد) پژوهش‌ کرده است. او چهار روش را در تحقیق علم اصول در برابر خود دیده است؛ الف- رویکرد جمهور علمای اصولی که از سه مذهب مالکی، شافعی و حنبلی فراهم می‌آید. آنان رویکرد متکلمان را برگزیده‌اند؛ ب- رویکرد حنفیان که در روش پژوهش خود به استقرای فرع‌ها و مسئله‌ها دست‌زده و قاعده‌ها را از میان آن‌ها بیرون می‌آورند. روش آنان، به خلاف رویۀ جمهور، برای آشنایی مبتدیان سودمندتر است. چراکه جمهور در ابتدا، قاعده‌ها را وضع می‌کنند. اما کار تطبیق آن‌ها را بر فروع به خواننده وامی‌نهند. البته، کاربرد این رویکرد تطبیقی از توان کسی جز عالمان برنمی‌آید؛ پ- رویکرد [[شاطبی، ابراهیم بن موسی\|شاطبی]]، عالم اصولی که در روش خود، تحقیقات علمی را به واقعیت احکام شرعیه ربط می‌دهد؛ ت- رویکرد تطبیقی میان همه دیدگاه‌ها و برگزیدن رأی درست از میان آن‌ها. [[ضویحی، علی بن سعد\|ضویحی]] همین رویکرد اخیر را در پژوهش خود برگزیده است.

	ضویحی در روش خود، آرای جمهور اصولیان را بررسی نموده و موارد همسان و اختلافی دیدگاه‌ها را بیان کرده است. او سپس، آرای جمهور را با آرای معتزلیان مقایسه نموده و در این کار، هر مسئله‌ای را که اثر و فرع فقهی بر آن بار نشود، بیرون گذارده است؛ چراکه، این‌گونه مسائل در علم «اصول فقه» اصالت نداشته و جایگاه عاریتی دارند و این، نکته‌ای است که شاطبی نیز به آن تاکید ورزیده و ضویحی از او پیروی نموده است.<ref>ر.ک: تقریظ کتاب، ص9-8</ref>‏		[[ضویحی، علی بن سعد\|ضویحی]] در روش خود، آرای جمهور اصولیان را بررسی نموده و موارد همسان و اختلافی دیدگاه‌ها را بیان کرده است. او سپس، آرای جمهور را با آرای معتزلیان مقایسه نموده و در این کار، هر مسئله‌ای را که اثر و فرع فقهی بر آن بار نشود، بیرون گذارده است؛ چراکه، این‌گونه مسائل در علم «اصول فقه» اصالت نداشته و جایگاه عاریتی دارند و این، نکته‌ای است که شاطبی نیز به آن تاکید ورزیده و [[ضویحی، علی بن سعد\|ضویحی]] از او پیروی نموده است.<ref>ر.ک: تقریظ کتاب، ص9-8</ref>‏

	ضویحی هیچ موضوع اصولی را وانهاده است و با رویکرد تطبیقی میان همه آرا، همسانی‌ها و تفاوت‌های آن‌ها را نمایان کرده است. او کار خود را از مباحث مقدماتی علم اصول آغاز کرده، سپس از مبحث «حکم شرعی» و تقسیمات آن تا آخرین مبحث «تقلید» و مسائل آن پیش رفته است.		[[ضویحی، علی بن سعد\|ضویحی]] هیچ موضوع اصولی را وانهاده است و با رویکرد تطبیقی میان همه آرا، همسانی‌ها و تفاوت‌های آن‌ها را نمایان کرده است. او کار خود را از مباحث مقدماتی علم اصول آغاز کرده، سپس از مبحث «حکم شرعی» و تقسیمات آن تا آخرین مبحث «تقلید» و مسائل آن پیش رفته است.

	نویسنده بر این باور است که این موضوع، تا کنون، جداگانه بررسی نشده است. ازاین‌رو، دست به تحریر آرای معتزلیان زده است و آن‌ها را از منابع اصلی‌شان، مانند کتاب «مغنی» از قاضی عبدالجبار، «المعتمد» از حسین بصری و آثار دیگران به همراه بهره‌گیری از کتاب‌های اصولی فرقه‌های دیگر که دیدگاه معتزلیان را ثبت کرده‌اند، به دست آورده است.		نویسنده بر این باور است که این موضوع، تا کنون، جداگانه بررسی نشده است. ازاین‌رو، دست به تحریر آرای معتزلیان زده است و آن‌ها را از منابع اصلی‌شان، مانند کتاب «مغنی» از قاضی عبدالجبار، «المعتمد» از حسین بصری و آثار دیگران به همراه بهره‌گیری از کتاب‌های اصولی فرقه‌های دیگر که دیدگاه معتزلیان را ثبت کرده‌اند، به دست آورده است.

			روش پژوهش [[ضویحی، علی بن سعد\|ضویحی]] این‌گونه است که او به خوانش درست و دقیق آرای معتزلیان، آن‌گونه که امانت‌داری ایجاب می‌کند، می‌پردازد و در بررسی آرای اصولیان با نگاه به یک دیدگاه مخالف، ابتدا رأی جمهور را آورده، سپس، دیدگاه معتزلیانی که موافق آرای جمهورند، ارائه می‌دهد. او در هر مسئله‌ای، ترتیب زمانی آرا و گفتارها را به‌حسب گوینده آن‌ها رعایت کرده است.
	روش پژوهش ضویحی این‌گونه است که او به خوانش درست و دقیق آرای معتزلیان، آن‌گونه که امانت‌داری ایجاب می‌کند، می‌پردازد و در بررسی آرای اصولیان با نگاه به یک دیدگاه مخالف، ابتدا رأی جمهور را آورده، سپس، دیدگاه معتزلیانی که موافق آرای جمهورند، ارائه می‌دهد. او در هر مسئله‌ای، ترتیب زمانی آرا و گفتارها را به‌حسب گوینده آن‌ها رعایت کرده است.
	وی حدیث‌ها را از منابع معتبر نقل می‌کند و به احادیثی که اصولیان در کتاب‌هایشان آورده‌اند، از جهت اعتبار آن‌ها بی‌اعتنا بوده است. از کارهای دیگر او، ارائه استدلال‌های شرعی و عقلی در تبیین مسئله‌ها، اعتماد به‌درستی روایت‌هایی که از صحیحین نقل شده است و بررسی نمودن احادیثی که غیر از این دو منبع آورده شده‌اند، تخریج حدیث‌ها، ارائه شرح کوتاه از فرقه‌هایی که نامشان در کتاب آمده است، ارائه شرح کوتاه از هر دانشی که در بحث‌ها مطرح شده است، درج معنای واژه‌های دشوار از فرهنگ‌نامه‌ها، درج نتیجه هر بحث در پایان آن و درج فهرستی از آیه‌ها، حدیث‌ها، کتاب‌ها، فرقه‌ها، کسان و موضوع‌ها است.<ref>ر.ک: مقدمه نویسنده، ص22-19</ref>‏		وی حدیث‌ها را از منابع معتبر نقل می‌کند و به احادیثی که اصولیان در کتاب‌هایشان آورده‌اند، از جهت اعتبار آن‌ها بی‌اعتنا بوده است. از کارهای دیگر او، ارائه استدلال‌های شرعی و عقلی در تبیین مسئله‌ها، اعتماد به‌درستی روایت‌هایی که از صحیحین نقل شده است و بررسی نمودن احادیثی که غیر از این دو منبع آورده شده‌اند، تخریج حدیث‌ها، ارائه شرح کوتاه از فرقه‌هایی که نامشان در کتاب آمده است، ارائه شرح کوتاه از هر دانشی که در بحث‌ها مطرح شده است، درج معنای واژه‌های دشوار از فرهنگ‌نامه‌ها، درج نتیجه هر بحث در پایان آن و درج فهرستی از آیه‌ها، حدیث‌ها، کتاب‌ها، فرقه‌ها، کسان و موضوع‌ها است.<ref>ر.ک: مقدمه نویسنده، ص22-19</ref>‏

A-esmaeili: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR67697J1.jpg | عنوان = آراء المعتزلة الأصولية | عنوان‌های دیگر = دراسة و تقويما | پدیدآورندگان | پدیدآوران = ضویحی، علی بن سعد (نويسنده) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /ض9 آ4 155/1 BP | موضوع =اصول فقه اهل سنت - قرن 14 |ناشر |...» ایجاد کرد

2023-05-13T10:02:00Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR67697J1.jpg | عنوان = آراء المعتزلة الأصولية | عنوان‌های دیگر = دراسة و تقويما | پدیدآورندگان | پدیدآوران = ضویحی، علی بن سعد (نويسنده) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /ض9 آ4 155/1 BP | موضوع =اصول فقه اهل سنت - قرن 14 |ناشر |...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات کتاب
| تصویر =NUR67697J1.jpg
| عنوان = آراء المعتزلة الأصولية
| عنوان‌های دیگر = دراسة و تقويما
| پدیدآورندگان
| پدیدآوران =
[[ضویحی، علی بن سعد]] (نويسنده)
|زبان
| زبان = عربی
| کد کنگره = /ض9 آ4 155/1 BP
| موضوع =اصول فقه اهل سنت - قرن 14
|ناشر
| ناشر =
| مکان نشر =
| سال نشر = 1415ق - 1995م
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE67697AUTOMATIONCODE
| چاپ = 1
| شابک = 9960-01-024-4
| تعداد جلد = 1
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 67697
| کتابخوان همراه نور = 67697
| کد پدیدآور = 15299
| پس از =
| پیش از =
}}
'''آراء المعتزلة الأصولیة'''، نوشته علی بن سعد بن صالح ضویحی است که در آن، آرای معتزلیان را در آنچه که به‌حکم شرعی، ادله شرعی، نسخ، دلالت الفاظ، اجتهاد و تقلید تعلق می‌گیرد و با مقایسه‌ای که با فرقه‌های اصولی دیگر انجام داده، بررسی کرده است. عبدالحمید میهوب عویس بر این کتاب تقریظ زده است.

ضویحی، در رویکرد تطبیقی خود، آرای معتزلیان اصولی را با روش ممتاز و یکتا (منحصربه‌فرد) پژوهش‌ کرده است. او چهار روش را در تحقیق علم اصول در برابر خود دیده است؛ الف- رویکرد جمهور علمای اصولی که از سه مذهب مالکی، شافعی و حنبلی فراهم می‌آید. آنان رویکرد متکلمان را برگزیده‌اند؛ ب- رویکرد حنفیان که در روش پژوهش خود به استقرای فرع‌ها و مسئله‌ها دست‌زده و قاعده‌ها را از میان آن‌ها بیرون می‌آورند. روش آنان، به خلاف رویۀ جمهور، برای آشنایی مبتدیان سودمندتر است. چراکه جمهور در ابتدا، قاعده‌ها را وضع می‌کنند. اما کار تطبیق آن‌ها را بر فروع به خواننده وامی‌نهند. البته، کاربرد این رویکرد تطبیقی از توان کسی جز عالمان برنمی‌آید؛ پ- رویکرد شاطبی، عالم اصولی که در روش خود، تحقیقات علمی را به واقعیت احکام شرعیه ربط می‌دهد؛ ت- رویکرد تطبیقی میان همه دیدگاه‌ها و برگزیدن رأی درست از میان آن‌ها. ضویحی همین رویکرد اخیر را در پژوهش خود برگزیده است.

ضویحی در روش خود، آرای جمهور اصولیان را بررسی نموده و موارد همسان و اختلافی دیدگاه‌ها را بیان کرده است. او سپس، آرای جمهور را با آرای معتزلیان مقایسه نموده و در این کار، هر مسئله‌ای را که اثر و فرع فقهی بر آن بار نشود، بیرون گذارده است؛ چراکه، این‌گونه مسائل در علم «اصول فقه» اصالت نداشته و جایگاه عاریتی دارند و این، نکته‌ای است که شاطبی نیز به آن تاکید ورزیده و ضویحی از او پیروی نموده است.<ref>ر.ک: تقریظ کتاب، ص9-8</ref>‏

ضویحی هیچ موضوع اصولی را وانهاده است و با رویکرد تطبیقی میان همه آرا، همسانی‌ها و تفاوت‌های آن‌ها را نمایان کرده است. او کار خود را از مباحث مقدماتی علم اصول آغاز کرده، سپس از مبحث «حکم شرعی» و تقسیمات آن تا آخرین مبحث «تقلید» و مسائل آن پیش رفته است.

نویسنده بر این باور است که این موضوع، تا کنون، جداگانه بررسی نشده است. ازاین‌رو، دست به تحریر آرای معتزلیان زده است و آن‌ها را از منابع اصلی‌شان، مانند کتاب «مغنی» از قاضی عبدالجبار، «المعتمد» از حسین بصری و آثار دیگران به همراه بهره‌گیری از کتاب‌های اصولی فرقه‌های دیگر که دیدگاه معتزلیان را ثبت کرده‌اند، به دست آورده است.

روش پژوهش ضویحی این‌گونه است که او به خوانش درست و دقیق آرای معتزلیان، آن‌گونه که امانت‌داری ایجاب می‌کند، می‌پردازد و در بررسی آرای اصولیان با نگاه به یک دیدگاه مخالف، ابتدا رأی جمهور را آورده، سپس، دیدگاه معتزلیانی که موافق آرای جمهورند، ارائه می‌دهد. او در هر مسئله‌ای، ترتیب زمانی آرا و گفتارها را به‌حسب گوینده آن‌ها رعایت کرده است.
وی حدیث‌ها را از منابع معتبر نقل می‌کند و به احادیثی که اصولیان در کتاب‌هایشان آورده‌اند، از جهت اعتبار آن‌ها بی‌اعتنا بوده است. از کارهای دیگر او، ارائه استدلال‌های شرعی و عقلی در تبیین مسئله‌ها، اعتماد به‌درستی روایت‌هایی که از صحیحین نقل شده است و بررسی نمودن احادیثی که غیر از این دو منبع آورده شده‌اند، تخریج حدیث‌ها، ارائه شرح کوتاه از فرقه‌هایی که نامشان در کتاب آمده است، ارائه شرح کوتاه از هر دانشی که در بحث‌ها مطرح شده است، درج معنای واژه‌های دشوار از فرهنگ‌نامه‌ها، درج نتیجه هر بحث در پایان آن و درج فهرستی از آیه‌ها، حدیث‌ها، کتاب‌ها، فرقه‌ها، کسان و موضوع‌ها است.<ref>ر.ک: مقدمه نویسنده، ص22-19</ref>‏

==پانویس ==
<references/>
==منابع مقاله==
# تقریظ کتاب
# مقدمه نویسنده

==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}

[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]
[[رده:فقه و اصول]]
[[رده:اصول فقه (آثارکلی)]]
[[رده:اصول فقه اهل سنت]]
[[رده:اهل سنت قرن 1 - 8]]

[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اردیبهشت 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اردیبهشت 1402 توسط فریدون سبحانی]]