https://fa.wikinoor.ir/w/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Yadavaran 2026-05-28T22:41:44Z مشارکت‌های کاربر MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%D8%B4%D8%A3%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%83%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%8A_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&diff=785557 2025-05-31T03:53:00Z

<p>Yadavaran: غلط املایی و زیادی حروف</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR12324J1.jpg<br /> | عنوان =نشأة الفكر الفلسفي في الإسلام<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> | پدیدآوران = <br /> [[نشار، علي سامي]] (نویسنده)<br /> <br /> | زبان =عربی<br /> | کد کنگره =‏BBR‎‏ ‎‏1482‎‏ ‎‏/‎‏ن‎‏5 <br /> | موضوع =<br /> تصوف - تاريخ <br /> <br /> فلسفه اسلامی - تاريخ <br /> <br /> کلام اهل سنت <br /> <br /> کلام شيعه - تاريخ <br /> | ناشر = <br /> دار المعارف <br /> | مکان نشر = مصر - قاهره<br /> | سال نشر =مجلد1: 1977م<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE12324AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =9<br /> | تعداد جلد =3<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =12324<br /> | کتابخوان همراه نور =12324<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''نشأة الفكر الفلسفي في الإسلام''' اثر علی سامی نشار، پژوهشی است پیرامون منشأ ظهور تفکر فلسفی در چهار قرن نخست اسلامی که به زبان عربی و در دوران معاصر نوشته شده است.<br /> <br /> ==ساختار==<br /> مطالب کتاب در سه جلد تنظیم شده است که هر کدام دارای ابواب مختلفی بوده و در ابتدای آن، یک یا چند مقدمه مربوط به چاپ‌های مختلف، آورده شده است.<br /> <br /> ==گزارش محتوا==<br /> جلد نخست، دارای شش باب بوده و مقدمه چاپ هفتم، ششم، پنجم و چهارم را در خود جای داده است.<br /> <br /> در مقدمه چاپ هفتم، به بیان این نکته پرداخته شده است که در این چاپ، فصل جدیدی پیرامون عوامل داخلی ظهور تفکر فلسفی در اسلام- ازجمله عوامل لغوی، سیاسی و اقتصادی-به مطالب کتاب، افزوده شده است&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/16 مقدمه، ج1، ص16]&lt;/ref&gt; در مقدمه چاپ‌های ششم، پنجم و چهارم به اضافه‌شدن مطالب جدید به کتاب اشاره شده و می‌گوید عنوان و مطالب برخی از ابواب و فصول کتاب در این چاپ نسبت به چاپ‌های پیشین تغییر کرده است&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/17 همان، ص17-21]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> باب اول، در سه فصل، مباحث کلی پیرامون فلسفه اسلامی را در خود جای داده است که عبارتند از: اعراب ابتدایی و تأثیر قرآن در تفکر آنان؛ شیوه بحث و تحقیق علوم تجربی در جهان اسلام و ابداع فلسفه اسلامی. در فصل سوم مباحثی چون فلسفه مشاء، تصوف، علم کلام، علم اصول فقه، فلسفه تاریخ و فلسفه نحو و ارتباط آن‌ها با اسلام مطرح شده است&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/29 همان، ص29-56]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> باب دوم، در پنج فصل، منشأ و خاستگاه خارجی و داخلی فلسفه اسلامی را بررسی می‌کند. در این باب ابتدا، رابطه اسلام و یهودیت و اختلافات عمومی میان آن دو، ازجمله مسئله نسخ مورد بحث و مطالعه قرار گرفته&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/59 همان، ص59-88]&lt;/ref&gt; و سپس، ضمن بررسی رابطه اسلام و مسیحیت و اختلافات داخلی مسیحیان و فرق مختلف موجود در آن ازجمله مکانیه، نسطوریه و یعقوبیه&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/90 همان، ص90-101]&lt;/ref&gt;، به مطالعه رابطه میان اسلام و فلسفه یونان و وجود اختلافات میان فلسفی اسلامی و فلسفه یونانی، پرداخته شده و مکاتب مختلف فلسفی یونانی و متفکران آن، معرفی شده است که عبارتند از: مدرسه طبیعیه (با متفکرانی همچون طالیس، انکسمندریس و انکسمانیس) فیثاغوریه (که در این زمینه، به بررسی تأثیر فیثاغورث در تفکرات اسماعیلیه و اخوان‌الصفا پرداخته شده است)؛ ایلیه (که دارای متفکرانی همچون اکستوفان، بارمیدس، زینون و سلیسوس است)؛ مدرسه تغییر (با تفکرات هیرقلیطس)؛ طبیعیون متأخر (ازجمله انبادقلیس و انکساغوراس)؛ سوفسطائیه؛ تصوریه مثالیه (سقراط، افلاطون، ارسطو و فلاسفه بعد او مانند اسکندر افرودیسی و جالینوس)؛ لذیه (ابیقور)؛ رواقیون؛ شکاکان تجربی و مدرسه نوافلاطونیه&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/102 همان، ص102-184]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> باب سوم، در دو فصل، آغاز و ابتدای جنبش عقل‌گرایی اسلامی، مورد مطالعه قرار گرفته است. در این باب، ابتدا به بررسی عقاید کلامی فقهایی همچون ابوحنیفه نعمان، مالک بن انس، محمد بن ادریس شافعی و [[ابن حنبل، احمد بن محمد|احمد بن حنبل]] پرداخته شده و سپس، آرا کلامی ابن کلاب، مورد بحث قرار گرفته است&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/227 همان، ص227-284]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نویسنده در باب چهارم، در دو فصل، حشویه، مشبه و مجسمه را معرفی نموده&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/285 همان، ص285-308]&lt;/ref&gt; و در باب پنجم، در دو فصل، از چگونگی ظهور تفکر عقلی و عقل‌گرایی در اسلام سخن گفته است&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/314 همان، ص314-371]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در باب ششم، در هشت فصل، به معرفی معتزله، پرداخته شده است. نویسنده در این باب، ابتدا به بررسی اصل تاریخی کلمه معتزله پرداخته و سپس، آرای و تفکرات واصل بن عطاء (81-131ق)؛ ابوهذیل علاف؛ نظام (231-845ق) و معمر بن عباد سلمی را بررسی کرده است&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/373 همان، ص373-516]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> جلد دوم، پیرامون منشأ و تطور تشیع بوده و مقدمه چاپ هفتم، چهارم، سوم و دوم را در خود جای داده است.<br /> <br /> باب اول، در هفت فصل، مقدمات تشیع و موضوعات مربوط به آن ازجمله نص الهی بر نصب امام؛ منشأ شیعه؛ قداست علی(ع) نزد شیعه؛ تصویر و جایگاه [[امام على(ع)|حضرت علی(ع)]] در میان اهل سنت و شیعیان معتدل؛ مختاریه، کیسانیه و حنفیه و شیعه ابوهاشمیه توضیح داده شده است&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/21 همان، ج1، ص21-60]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نویسنده در باب دوم، در سه فصل، ضمن معرفی شیعیان کیسانیه، امامیه و جعفریه، به بحث پیرامون غلو در این سه فرقه پرداخته است&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/65 همان، ص65-94]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> امامت معنوی و روحانی شیعه در باب سوم، در پنج فصل، ضمن معرفی امام سجاد(ع) و امام باقر(ع)، در ذیل بحث از حرکت و جنبش‌های سیاسی زیدیه و تطور کلامی عقاید این فرقه، توضیح داده شده است&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/101÷ همان، ص101-147]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> باب چهارم، در سه فصل، به معرفی امام جعفر صادق(ع) پرداخته شده و موضوعاتی همچون تجسم؛ فلسفه هشام بن حکم؛ الوهیت؛ ذات الله؛ صفات الله؛ وجود طبیعی؛ عالم انسانی؛ جبریت و حریت و عصمت انبیا(ع) و ائمه(ع) تشریح شده است&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/159 همان، ص159-198]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در باب پنجم، در دو فصل، ضمن معرفی شش امام پایانی شیعه اثناعشری، به توضیح و تشریح عقاید این مذهب پرداخته شده&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/209 همان، ص209-218]&lt;/ref&gt; و در باب ششم، در سه فصل، تطور و تکامل غلو، در خلال ظهور فرق میمیه، عینیه و سینیه و غلو عباسی، بررسی گردیده&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/229 همان، ص229-255]&lt;/ref&gt; و باب هفتم، در هشت فصل، به معرفی فرقه اسماعیلیه اختصاص یافته است. ازجمله موضوعات مطرح شده در این باب عبارتند از: اسماعیلیه اولی؛ باطنیه؛ اسماعیلیه یمن؛ قرامطه و تطور کیسانیه؛ نظریات اسماعیلیه درباره امامت و فلسفه اسماعیلیه در فارس&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/271 همان، ص271-377]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در جلد سوم، که مقدمه چاپ هفتم و اول را در خود جای داده است، ظهور و پیداییش تفکر زهد و تطور و تکامل آن، در دو قرن ابتدایی اسلام در مدارس و مکاتب مختلف اسلامی، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.<br /> <br /> نویسنده در باب اول، در چهار فصل، به بررسی مطالعات اخیر، پیرامون حقیقت تصوف اسلامی پرداخته است. روش‌های مطالعه تصوف اسلامی و مدارس آن؛ اصول و مصادر تصوف اسلامی و اشتقاق کلمه تصوف، موضوعات مطرح شده در این باب می‌باشند&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8121/1/21 همان، ج3، ص21-43]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در باب دوم، به مطالعه زندگی معنوی و روحانی در شبه‌جزیره عربستان در قرن اول هجری پرداخته شده&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8121/1/61 همان، ص61-91]&lt;/ref&gt; و در سایر ابواب کتاب، به ترتیب، مدارس بصره، کوفه، شام، موصل و خراسان در قرن اول و دوم هجری، مورد بحث و مطالعه قرار گرفته. ازجمله مهم‌ترین افراد معرفی شده در مدارس بصره، می‌توان به اعلام زیر، اشاره نمود: ابوموسی اشعری، عامر بن عبدقیس، هرم ابن حیان، احنف بن قیس، ابوالعالیه ریاحی، صله بن أشیم&lt;ref&gt;همان، ص105-197&lt;/ref&gt;؛ اثرات سفیان ثوری، داود طائی، اویس قرنی، کمیل بن زیاد و میثم تمار در مدارس کوفه&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8121/1/217 همان، ص217-278]&lt;/ref&gt;؛ و اثر عمرو بن اسود سکونی، احمد بن ابی‌حواری، قاسم بن عثمان جوعی، یوسف بن أسباط، سلم بن میمون خواص، ابوعبدالله صوری و ابوعبدالله ساجی در مدرسه شام&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8121/1/283 همان، ص283-359]&lt;/ref&gt;؛ اثر معافی بن عمران در مدرسه موصل&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8121/1/365 همان، ص365-367]&lt;/ref&gt; و اثر فضیل بن عیاض و ابراهیم بن ادهم در مدرسه خراسان مورد بررسی قرار گرفته است&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8121/1/379 همان، ص379-429]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==وضعیت کتاب==<br /> در هر جلد، فهرست مطالب در ابتدا و فهرست اعلام، در انتهای کتاب آمده است.<br /> <br /> در پاورقی‌ها علاوه بر ذکر منابع&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/178 ر.ک: پاورقی، ج1، ص178]&lt;/ref&gt;، به توضیح برخی از کلمات و عبارات متن پرداخته شده است&lt;ref&gt;[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/8120/1/265 همان، ص265]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> مقدمه و متن کتاب.<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:فلسفه، مذهب و روانشناسی]]<br /> <br /> [[رده:فلسفه اسلامی]]<br /> <br /> [[رده:عصر مدرسان فلسفه قرن چهاردهم]]<br /> <br /> [[رده:آثار فلسفی]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%86%D9%8A%D9%86_%D8%A5%D9%84%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D8%B7%D8%A7%D9%86&diff=770415 2025-01-09T09:53:10Z

<p>Yadavaran: آن در آن متن حذف گردید.</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR73749J1.jpg<br /> | عنوان = الحنين إلى الأوطان<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[جاحظ، عمرو بن بحر]] (نويسنده)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = ح9 3714 PJA <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار الرائد العربي<br /> | مکان نشر = لبنان - بیروت<br /> | سال نشر = 1402ق - 1982م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE73749AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 73749<br /> | کتابخوان همراه نور = 73749<br /> | کد پدیدآور = 2166<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''الحنين إلی الأوطان'''، منسوب به [[جاحظ، عمرو بن بحر|ابوعثمان عمرو بن بحر]] (160-255ق)، معروف به [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] است. اشتیاق به وطن، پیشینه‌ای به قدمت سرزمین میهنی دارد. نویسنده، دسته‌ای از اخباری را که عرب درباره میهن گفته، در دست داشته است. این اخبار، از اشتیاق و دلبستگی‌های این قوم به زادگاهشان حکایت می‌کند. [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]]، که ادیب چیره‌دستی است، به تدوین نوآفریدها و زیباترین‌های این آثار دست زده است.<br /> <br /> [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] در مقدمه، انگیزه تألیفش را بیان کرده، می‌گوید: «هرگاه ادیبان از تمییز اخبار و استنباط آثار غفلت ورزیده، گوهرهای نفیس حکمت را مشابه‌یابی نکردند، فرزانگی و دانش از میانشان به تباهی رفته، فرهنگ و ادبشان میرانده شد. باز این تلاش عالمان در ثبت اندوخته‌هایشان بود که جلوی تباهی علم از آغاز تا انجامش را گرفت»&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه نویسنده، ص6-5&lt;/ref&gt;. او در مقدمه، به حالات برخی فرمانروایان فاتح در اشتیاقی که به میهن خود و بازگشت به آن داشته‌اند، اشاره کرده، آنگاه شوق به وطن را از کلام عرب و دیگرانی چون بقراط و جالینوس بیرون ‌کشیده است. او به حالاتی چون غربت و دلتنگی برای وطن (هرچند آدمی در جایی خرّم‌تر از آنجا به سر برد) اشاره می‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص11-6&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] از نثر و نظم در شیوه نگارش خود بهره جسته است. او سخن از حب وطن را تیمّناً با آیه‌ 66 سوره نساء آغاز می‌کند تا اهمیت میهن‌دوستی را گوشزد نماید؛ در این آیه، مسئله «اینکه بندگان دست به کشتن یکدیگر بزنند» با مسئله «خروج آنها از دیارشان» یکسان انگاشته شده است&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص12-11&lt;/ref&gt;‏. او سپس، به عادت عرب در برگرفتن مشتی از خاک وطن به هنگام سفر اشاره می‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص16-15&lt;/ref&gt;‏ و در ادامه، نقل قول‌هایی را در اشتیاق به وطن از زبان افراد گوناگونی می‌آورد. بیشتر این اخبار (مانند حکایت ولید بن عبدالملک با یک اعرابی) از زبان اعراب‌ بادیه‌نشین است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص23-12&lt;/ref&gt;. ‏همچنین، حکایت‌هایی از عثمان بن عفان با یک اعرابی، ابوعبدالله جعفری با همسرش و باز حکایت عروسی عثمان با نائله در این شمارند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص27-23&lt;/ref&gt;‏. [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] در پردازش حب وطن، از اشعاری از ابونصر اسدی، غنوی، ابوعمرو بجلی، مازنی، همسر عقیل و ذوالرمه یاری می‌جوید&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص35-25&lt;/ref&gt; و در پایان، به شعری از فرزدق استشهاد می‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص43&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> این اثر، نخستین کتاب از مجموعه «سلسلة اللغة و الأدب» است و نامی از محقق آن درج نشده است. محقق، واژه‌های دشوار را معنا نموده و متن کتاب را در برخی آثار دیگر پی گرفته است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص20 و 28&lt;/ref&gt;‏. او در پایان کتاب، تنبیهی را آورده و در آن به نکته‌ای از [[ابوحیان توحیدی، علی بن محمد|ابوحیان توحیدی]]، دانشمند و ادیب و فیلسوف ایرانی‌ سده چهارم هجری، درباره رغبت مردم به کتب [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] اشاره کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص46-45&lt;/ref&gt;. کتاب از هرگونه فهرستی تهی است.<br /> <br /> ==نویسنده الحنین الی الاوطان کیست؟==<br /> مدتی این اثر در مجموعه‌ای با 18 کتاب و رساله از آنِ جاحظ شمرده شده، به چاپ می‌رسید. سپس محققی به نام «حسن سندوسی» در کتابش (أدب الجاحظ) در انتساب «الحنین» به جاحظ تردید افکند. هرچند محقق دیگری به نام «عبدالسلام هارون» با تأکید بر سه دلیل، آن را «جاحظیِ جاحظی» می‌داند. او می‌گوید:<br /> # کتاب با روش نگارش جاحظ نوشته شده است؛<br /> # متن، شخصیت‌ها و رخدادهای درون اثر از زمانۀ جاحظ فراتر نمی‌رود؛<br /> # همانندی‌های فراوانی میان نص کتاب با نص آثار دیگر جاحظ، که به «جاحظیه» شُهره است، دیده می‌شود. <br /> <br /> اما نشانه‌های دیگری هست که نسبت کتاب را از جاحظ می‌زداید:<br /> # نخست، اینکه پیشینیانْ کتابی را با این عنوان برای جاحظ به شمار نیاورده‌اند مگر مجموعه‌ای با 18 کتاب و رساله که بیشتر آن‌ها از جاحظ است و در کتابخانه «داماد ابراهیم» در استانبول نگهداری می‌شود و بارها به نام او چاپ شده است؛<br /> # محمد بن اسحاق «ندیم» در این باره، دو کتاب را توثیق نموده است: نخست، کتاب کسروی است، که آن را «حُبُّ الأوطان» نامیده است؛ و دوم، کتاب ابن مرزبان است؛<br /> # ابن مرزبان نیز کتاب استاد خود «کسروی» را بارها توثیق نموده است؛ به ویژه آنکه او در مقدمه‌اش می‌گوید: من کتاب او را ورق زدم ... دیدم که وی بسیاری از شعرها، رساله‌ها، خبرهای ناب و معناهای دقیق و لطیف این فن را رها نموده و در اثرش نیاورده است. پس من از کتاب او آنچه را که پسندیده‌ام برگرفتم. خود نیز شنیده‌هایم را به آن افزودم سپس مجموعۀ آن‌ها را باب‌بندی نمودم تا کار اصلی‌ام به حاشیه نرود.<br /> <br /> همه این قرینه‌ها جایی برای تردید نمی‌گذارد که متنی را که ابن مرزبان از آن سخن می‌گوید، همان کتاب استاد او «کسروی» است که متاسفانه، با انتساب به جاحظ طبع شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: العطیة، جلیل، ص131-129&lt;/ref&gt;‏<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> مقدمه نویسنده و متن کتاب.<br /> # العطیة، جلیل، «النصوص المحققة: کتاب الحنین إلی الأوطان لأبی منصور محمد بن سهل الکرخی» البغدادی، المورد، ربیع 1987م، جلد 16 - عدد 1.<br /> https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/296411<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:زبان‌شناسی، علم زبان]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات عربی]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 فروردین 1403]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1402 توسط محسن عزیزی]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%86%D9%8A%D9%86_%D8%A5%D9%84%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D8%B7%D8%A7%D9%86&diff=770414 2025-01-09T09:52:27Z

<p>Yadavaran: نام ابن ندیم اصلاح شد و از پایان یادداشت، «آن» در آن متن، حذف گردید. حسینی هاشمی</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR73749J1.jpg<br /> | عنوان = الحنين إلى الأوطان<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[جاحظ، عمرو بن بحر]] (نويسنده)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = ح9 3714 PJA <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار الرائد العربي<br /> | مکان نشر = لبنان - بیروت<br /> | سال نشر = 1402ق - 1982م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE73749AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 73749<br /> | کتابخوان همراه نور = 73749<br /> | کد پدیدآور = 2166<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''الحنين إلی الأوطان'''، منسوب به [[جاحظ، عمرو بن بحر|ابوعثمان عمرو بن بحر]] (160-255ق)، معروف به [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] است. اشتیاق به وطن، پیشینه‌ای به قدمت سرزمین میهنی دارد. نویسنده، دسته‌ای از اخباری را که عرب درباره میهن گفته، در دست داشته است. این اخبار، از اشتیاق و دلبستگی‌های این قوم به زادگاهشان حکایت می‌کند. [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]]، که ادیب چیره‌دستی است، به تدوین نوآفریدها و زیباترین‌های این آثار دست زده است.<br /> <br /> [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] در مقدمه، انگیزه تألیفش را بیان کرده، می‌گوید: «هرگاه ادیبان از تمییز اخبار و استنباط آثار غفلت ورزیده، گوهرهای نفیس حکمت را مشابه‌یابی نکردند، فرزانگی و دانش از میانشان به تباهی رفته، فرهنگ و ادبشان میرانده شد. باز این تلاش عالمان در ثبت اندوخته‌هایشان بود که جلوی تباهی علم از آغاز تا انجامش را گرفت»&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه نویسنده، ص6-5&lt;/ref&gt;. او در مقدمه، به حالات برخی فرمانروایان فاتح در اشتیاقی که به میهن خود و بازگشت به آن داشته‌اند، اشاره کرده، آنگاه شوق به وطن را از کلام عرب و دیگرانی چون بقراط و جالینوس بیرون ‌کشیده است. او به حالاتی چون غربت و دلتنگی برای وطن (هرچند آدمی در جایی خرّم‌تر از آنجا به سر برد) اشاره می‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص11-6&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] از نثر و نظم در شیوه نگارش خود بهره جسته است. او سخن از حب وطن را تیمّناً با آیه‌ 66 سوره نساء آغاز می‌کند تا اهمیت میهن‌دوستی را گوشزد نماید؛ در این آیه، مسئله «اینکه بندگان دست به کشتن یکدیگر بزنند» با مسئله «خروج آنها از دیارشان» یکسان انگاشته شده است&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص12-11&lt;/ref&gt;‏. او سپس، به عادت عرب در برگرفتن مشتی از خاک وطن به هنگام سفر اشاره می‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص16-15&lt;/ref&gt;‏ و در ادامه، نقل قول‌هایی را در اشتیاق به وطن از زبان افراد گوناگونی می‌آورد. بیشتر این اخبار (مانند حکایت ولید بن عبدالملک با یک اعرابی) از زبان اعراب‌ بادیه‌نشین است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص23-12&lt;/ref&gt;. ‏همچنین، حکایت‌هایی از عثمان بن عفان با یک اعرابی، ابوعبدالله جعفری با همسرش و باز حکایت عروسی عثمان با نائله در این شمارند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص27-23&lt;/ref&gt;‏. [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] در پردازش حب وطن، از اشعاری از ابونصر اسدی، غنوی، ابوعمرو بجلی، مازنی، همسر عقیل و ذوالرمه یاری می‌جوید&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص35-25&lt;/ref&gt; و در پایان، به شعری از فرزدق استشهاد می‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص43&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> این اثر، نخستین کتاب از مجموعه «سلسلة اللغة و الأدب» است و نامی از محقق آن درج نشده است. محقق، واژه‌های دشوار را معنا نموده و متن کتاب را در برخی آثار دیگر پی گرفته است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص20 و 28&lt;/ref&gt;‏. او در پایان کتاب، تنبیهی را آورده و در آن به نکته‌ای از [[ابوحیان توحیدی، علی بن محمد|ابوحیان توحیدی]]، دانشمند و ادیب و فیلسوف ایرانی‌ سده چهارم هجری، درباره رغبت مردم به کتب [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] اشاره کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص46-45&lt;/ref&gt;. کتاب از هرگونه فهرستی تهی است.<br /> <br /> ==نویسنده الحنین الی الاوطان کیست؟==<br /> مدتی این اثر در مجموعه‌ای با 18 کتاب و رساله از آنِ جاحظ شمرده شده، به چاپ می‌رسید. سپس محققی به نام «حسن سندوسی» در کتابش (أدب الجاحظ) در انتساب «الحنین» به جاحظ تردید افکند. هرچند محقق دیگری به نام «عبدالسلام هارون» با تأکید بر سه دلیل، آن را «جاحظیِ جاحظی» می‌داند. او می‌گوید:<br /> # کتاب با روش نگارش جاحظ نوشته شده است؛<br /> # متن، شخصیت‌ها و رخدادهای درون اثر از زمانۀ جاحظ فراتر نمی‌رود؛<br /> # همانندی‌های فراوانی میان نص کتاب با نص آثار دیگر جاحظ، که به «جاحظیه» شُهره است، دیده می‌شود. <br /> <br /> اما نشانه‌های دیگری هست که نسبت کتاب را از جاحظ می‌زداید:<br /> # نخست، اینکه پیشینیانْ کتابی را با این عنوان برای جاحظ به شمار نیاورده‌اند مگر مجموعه‌ای با 18 کتاب و رساله که بیشتر آن‌ها از جاحظ است و در کتابخانه «داماد ابراهیم» در استانبول نگهداری می‌شود و بارها به نام او چاپ شده است؛<br /> # ابن ندیم در «الفهرست» در این باره، دو کتاب را توثیق نموده است: نخست، کتاب کسروی است، که آن را «حُبُّ الأوطان» نامیده است؛ و دوم، کتاب ابن مرزبان است؛<br /> # ابن مرزبان نیز کتاب استاد خود «کسروی» را بارها توثیق نموده است؛ به ویژه آنکه او در مقدمه‌اش می‌گوید: من کتاب او را ورق زدم ... دیدم که وی بسیاری از شعرها، رساله‌ها، خبرهای ناب و معناهای دقیق و لطیف این فن را رها نموده و در اثرش نیاورده است. پس من از کتاب او آنچه را که پسندیده‌ام برگرفتم. خود نیز شنیده‌هایم را به آن افزودم سپس مجموعۀ آن‌ها را باب‌بندی نمودم تا کار اصلی‌ام به حاشیه نرود.<br /> <br /> همه این قرینه‌ها جایی برای تردید نمی‌گذارد که آن متنی را که ابن مرزبان از آن سخن می‌گوید، همان کتاب استاد او «کسروی» است که متاسفانه، با انتساب به جاحظ طبع شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: العطیة، جلیل، ص131-129&lt;/ref&gt;‏<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> مقدمه نویسنده و متن کتاب.<br /> # العطیة، جلیل، «النصوص المحققة: کتاب الحنین إلی الأوطان لأبی منصور محمد بن سهل الکرخی» البغدادی، المورد، ربیع 1987م، جلد 16 - عدد 1.<br /> https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/296411<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:زبان‌شناسی، علم زبان]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات عربی]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 فروردین 1403]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1402 توسط محسن عزیزی]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%86%D9%8A%D9%86_%D8%A5%D9%84%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D8%B7%D8%A7%D9%86&diff=770413 2025-01-09T09:48:42Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR73749J1.jpg<br /> | عنوان = الحنين إلى الأوطان<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[جاحظ، عمرو بن بحر]] (نويسنده)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = ح9 3714 PJA <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار الرائد العربي<br /> | مکان نشر = لبنان - بیروت<br /> | سال نشر = 1402ق - 1982م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE73749AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 73749<br /> | کتابخوان همراه نور = 73749<br /> | کد پدیدآور = 2166<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''الحنين إلی الأوطان'''، منسوب به [[جاحظ، عمرو بن بحر|ابوعثمان عمرو بن بحر]] (160-255ق)، معروف به [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] است. اشتیاق به وطن، پیشینه‌ای به قدمت سرزمین میهنی دارد. نویسنده، دسته‌ای از اخباری را که عرب درباره میهن گفته، در دست داشته است. این اخبار، از اشتیاق و دلبستگی‌های این قوم به زادگاهشان حکایت می‌کند. [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]]، که ادیب چیره‌دستی است، به تدوین نوآفریدها و زیباترین‌های این آثار دست زده است.<br /> <br /> [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] در مقدمه، انگیزه تألیفش را بیان کرده، می‌گوید: «هرگاه ادیبان از تمییز اخبار و استنباط آثار غفلت ورزیده، گوهرهای نفیس حکمت را مشابه‌یابی نکردند، فرزانگی و دانش از میانشان به تباهی رفته، فرهنگ و ادبشان میرانده شد. باز این تلاش عالمان در ثبت اندوخته‌هایشان بود که جلوی تباهی علم از آغاز تا انجامش را گرفت»&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه نویسنده، ص6-5&lt;/ref&gt;. او در مقدمه، به حالات برخی فرمانروایان فاتح در اشتیاقی که به میهن خود و بازگشت به آن داشته‌اند، اشاره کرده، آنگاه شوق به وطن را از کلام عرب و دیگرانی چون بقراط و جالینوس بیرون ‌کشیده است. او به حالاتی چون غربت و دلتنگی برای وطن (هرچند آدمی در جایی خرّم‌تر از آنجا به سر برد) اشاره می‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص11-6&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] از نثر و نظم در شیوه نگارش خود بهره جسته است. او سخن از حب وطن را تیمّناً با آیه‌ 66 سوره نساء آغاز می‌کند تا اهمیت میهن‌دوستی را گوشزد نماید؛ در این آیه، مسئله «اینکه بندگان دست به کشتن یکدیگر بزنند» با مسئله «خروج آنها از دیارشان» یکسان انگاشته شده است&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص12-11&lt;/ref&gt;‏. او سپس، به عادت عرب در برگرفتن مشتی از خاک وطن به هنگام سفر اشاره می‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص16-15&lt;/ref&gt;‏ و در ادامه، نقل قول‌هایی را در اشتیاق به وطن از زبان افراد گوناگونی می‌آورد. بیشتر این اخبار (مانند حکایت ولید بن عبدالملک با یک اعرابی) از زبان اعراب‌ بادیه‌نشین است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص23-12&lt;/ref&gt;. ‏همچنین، حکایت‌هایی از عثمان بن عفان با یک اعرابی، ابوعبدالله جعفری با همسرش و باز حکایت عروسی عثمان با نائله در این شمارند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص27-23&lt;/ref&gt;‏. [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] در پردازش حب وطن، از اشعاری از ابونصر اسدی، غنوی، ابوعمرو بجلی، مازنی، همسر عقیل و ذوالرمه یاری می‌جوید&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص35-25&lt;/ref&gt; و در پایان، به شعری از فرزدق استشهاد می‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص43&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> این اثر، نخستین کتاب از مجموعه «سلسلة اللغة و الأدب» است و نامی از محقق آن درج نشده است. محقق، واژه‌های دشوار را معنا نموده و متن کتاب را در برخی آثار دیگر پی گرفته است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص20 و 28&lt;/ref&gt;‏. او در پایان کتاب، تنبیهی را آورده و در آن به نکته‌ای از [[ابوحیان توحیدی، علی بن محمد|ابوحیان توحیدی]]، دانشمند و ادیب و فیلسوف ایرانی‌ سده چهارم هجری، درباره رغبت مردم به کتب [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] اشاره کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص46-45&lt;/ref&gt;. کتاب از هرگونه فهرستی تهی است.<br /> <br /> ==نویسنده الحنین الی الاوطان کیست؟==<br /> مدتی این اثر در مجموعه‌ای با 18 کتاب و رساله از آنِ جاحظ شمرده شده، به چاپ می‌رسید. سپس محققی به نام «حسن سندوسی» در کتابش (أدب الجاحظ) در انتساب «الحنین» به جاحظ تردید افکند. هرچند محقق دیگری به نام «عبدالسلام هارون» با تأکید بر سه دلیل، آن را «جاحظیِ جاحظی» می‌داند. او می‌گوید:<br /> # کتاب با روش نگارش جاحظ نوشته شده است؛<br /> # متن، شخصیت‌ها و رخدادهای درون اثر از زمانۀ جاحظ فراتر نمی‌رود؛<br /> # همانندی‌های فراوانی میان نص کتاب با نص آثار دیگر جاحظ، که به «جاحظیه» شُهره است، دیده می‌شود. <br /> <br /> اما نشانه‌های دیگری هست که نسبت کتاب را از جاحظ می‌زداید:<br /> # نخست، اینکه پیشینیانْ کتابی را با این عنوان برای جاحظ به شمار نیاورده‌اند مگر مجموعه‌ای با 18 کتاب و رساله که بیشتر آن‌ها از جاحظ است و در کتابخانه «داماد ابراهیم» در استانبول نگهداری می‌شود و بارها به نام او چاپ شده است؛<br /> # محمد بن اسحاق «ابن ندیم» در این باره، دو کتاب را توثیق نموده است: نخست، کتاب کسروی است، که آن را «حُبُّ الأوطان» نامیده است؛ و دوم، کتاب ابن مرزبان است؛<br /> # ابن مرزبان نیز کتاب استاد خود «کسروی» را بارها توثیق نموده است؛ به ویژه آنکه او در مقدمه‌اش می‌گوید: من کتاب او را ورق زدم ... دیدم که وی بسیاری از شعرها، رساله‌ها، خبرهای ناب و معناهای دقیق و لطیف این فن را رها نموده و در اثرش نیاورده است. پس من از کتاب او آنچه را که پسندیده‌ام برگرفتم. خود نیز شنیده‌هایم را به آن افزودم سپس مجموعۀ آن‌ها را باب‌بندی نمودم تا کار اصلی‌ام به حاشیه نرود.<br /> <br /> همه این قرینه‌ها جایی برای تردید نمی‌گذارد که آن متنی را که ابن مرزبان از آن سخن می‌گوید، همان کتاب استاد او «کسروی» است که متاسفانه، با انتساب به جاحظ طبع شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: العطیة، جلیل، ص131-129&lt;/ref&gt;‏<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> مقدمه نویسنده و متن کتاب.<br /> # العطیة، جلیل، «النصوص المحققة: کتاب الحنین إلی الأوطان لأبی منصور محمد بن سهل الکرخی» البغدادی، المورد، ربیع 1987م، جلد 16 - عدد 1.<br /> https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/296411<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:زبان‌شناسی، علم زبان]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات عربی]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 فروردین 1403]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1402 توسط محسن عزیزی]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%86%D9%8A%D9%86_%D8%A5%D9%84%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D8%B7%D8%A7%D9%86&diff=770412 2025-01-09T09:38:12Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR73749J1.jpg<br /> | عنوان = الحنين إلى الأوطان<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[جاحظ، عمرو بن بحر]] (نويسنده)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = ح9 3714 PJA <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار الرائد العربي<br /> | مکان نشر = لبنان - بیروت<br /> | سال نشر = 1402ق - 1982م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE73749AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 73749<br /> | کتابخوان همراه نور = 73749<br /> | کد پدیدآور = 2166<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''الحنين إلی الأوطان'''، منسوب به [[جاحظ، عمرو بن بحر|ابوعثمان عمرو بن بحر]] (160-255ق)، معروف به [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] است. اشتیاق به وطن، پیشینه‌ای به قدمت سرزمین میهنی دارد. نویسنده، دسته‌ای از اخباری را که عرب درباره میهن گفته، در دست داشته است. این اخبار، از اشتیاق و دلبستگی‌های این قوم به زادگاهشان حکایت می‌کند. [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]]، که ادیب چیره‌دستی است، به تدوین نوآفریدها و زیباترین‌های این آثار دست زده است.<br /> <br /> [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] در مقدمه، انگیزه تألیفش را بیان کرده، می‌گوید: «هرگاه ادیبان از تمییز اخبار و استنباط آثار غفلت ورزیده، گوهرهای نفیس حکمت را مشابه‌یابی نکردند، فرزانگی و دانش از میانشان به تباهی رفته، فرهنگ و ادبشان میرانده شد. باز این تلاش عالمان در ثبت اندوخته‌هایشان بود که جلوی تباهی علم از آغاز تا انجامش را گرفت»&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه نویسنده، ص6-5&lt;/ref&gt;. او در مقدمه، به حالات برخی فرمانروایان فاتح در اشتیاقی که به میهن خود و بازگشت به آن داشته‌اند، اشاره کرده، آنگاه شوق به وطن را از کلام عرب و دیگرانی چون بقراط و جالینوس بیرون ‌کشیده است. او به حالاتی چون غربت و دلتنگی برای وطن (هرچند آدمی در جایی خرّم‌تر از آنجا به سر برد) اشاره می‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص11-6&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] از نثر و نظم در شیوه نگارش خود بهره جسته است. او سخن از حب وطن را تیمّناً با آیه‌ 66 سوره نساء آغاز می‌کند تا اهمیت میهن‌دوستی را گوشزد نماید؛ در این آیه، مسئله «اینکه بندگان دست به کشتن یکدیگر بزنند» با مسئله «خروج آنها از دیارشان» یکسان انگاشته شده است&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص12-11&lt;/ref&gt;‏. او سپس، به عادت عرب در برگرفتن مشتی از خاک وطن به هنگام سفر اشاره می‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص16-15&lt;/ref&gt;‏ و در ادامه، نقل قول‌هایی را در اشتیاق به وطن از زبان افراد گوناگونی می‌آورد. بیشتر این اخبار (مانند حکایت ولید بن عبدالملک با یک اعرابی) از زبان اعراب‌ بادیه‌نشین است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص23-12&lt;/ref&gt;. ‏همچنین، حکایت‌هایی از عثمان بن عفان با یک اعرابی، ابوعبدالله جعفری با همسرش و باز حکایت عروسی عثمان با نائله در این شمارند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص27-23&lt;/ref&gt;‏. [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] در پردازش حب وطن، از اشعاری از ابونصر اسدی، غنوی، ابوعمرو بجلی، مازنی، همسر عقیل و ذوالرمه یاری می‌جوید&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص35-25&lt;/ref&gt; و در پایان، به شعری از فرزدق استشهاد می‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص43&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> این اثر، نخستین کتاب از مجموعه «سلسلة اللغة و الأدب» است و نامی از محقق آن درج نشده است. محقق، واژه‌های دشوار را معنا نموده و متن کتاب را در برخی آثار دیگر پی گرفته است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص20 و 28&lt;/ref&gt;‏. او در پایان کتاب، تنبیهی را آورده و در آن به نکته‌ای از [[ابوحیان توحیدی، علی بن محمد|ابوحیان توحیدی]]، دانشمند و ادیب و فیلسوف ایرانی‌ سده چهارم هجری، درباره رغبت مردم به کتب [[جاحظ، عمرو بن بحر|جاحظ]] اشاره کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص46-45&lt;/ref&gt;. کتاب از هرگونه فهرستی تهی است.<br /> <br /> ==نویسنده الحنین الی الاوطان کیست؟==<br /> مدتی این اثر در مجموعه‌ای با 18 کتاب و رساله از آنِ جاحظ شمرده شده، به چاپ می‌رسید. سپس محققی به نام «حسن سندوسی» در کتابش (أدب الجاحظ) در انتساب «الحنین» به جاحظ تردید افکند. هرچند محقق دیگری به نام «عبدالسلام هارون» با تأکید بر سه دلیل، آن را «جاحظیِ جاحظی» می‌داند. او می‌گوید:<br /> # کتاب با روش نگارش جاحظ نوشته شده است؛<br /> # متن، شخصیت‌ها و رخدادهای درون اثر از زمانۀ جاحظ فراتر نمی‌رود؛<br /> # همانندی‌های فراوانی میان نص کتاب با نص آثار دیگر جاحظ، که به «جاحظیه» شُهره است، دیده می‌شود. <br /> <br /> اما نشانه‌های دیگری هست که نسبت کتاب را از جاحظ می‌زداید:<br /> # نخست، اینکه پیشینیانْ کتابی را با این عنوان برای جاحظ به شمار نیاورده‌اند مگر مجموعه‌ای با 18 کتاب و رساله که بیشتر آن‌ها از جاحظ است و در کتابخانه «داماد ابراهیم» در استانبول نگهداری می‌شود و بارها به نام او چاپ شده است؛<br /> # محمد بن اسحاق «ندیم» در این باره، دو کتاب را توثیق نموده است: نخست، کتاب کسروی است، که آن را «حُبُّ الأوطان» نامیده است؛ و دوم، کتاب ابن مرزبان است؛<br /> # ابن مرزبان نیز کتاب استاد خود «کسروی» را بارها توثیق نموده است؛ به ویژه آنکه او در مقدمه‌اش می‌گوید: من کتاب او را ورق زدم ... دیدم که وی بسیاری از شعرها، رساله‌ها، خبرهای ناب و معناهای دقیق و لطیف این فن را رها نموده و در اثرش نیاورده است. پس من از کتاب او آنچه را که پسندیده‌ام برگرفتم. خود نیز شنیده‌هایم را به آن افزودم سپس مجموعۀ آن‌ها را باب‌بندی نمودم تا کار اصلی‌ام به حاشیه نرود.<br /> <br /> همه این قرینه‌ها جایی برای تردید نمی‌گذارد که متنی را که ابن مرزبان از آن سخن می‌گوید، همان کتاب استاد او «کسروی» است که متاسفانه، با انتساب به جاحظ طبع شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: العطیة، جلیل، ص131-129&lt;/ref&gt;‏<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> مقدمه نویسنده و متن کتاب.<br /> # العطیة، جلیل، «النصوص المحققة: کتاب الحنین إلی الأوطان لأبی منصور محمد بن سهل الکرخی» البغدادی، المورد، ربیع 1987م، جلد 16 - عدد 1.<br /> https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/296411<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:زبان‌شناسی، علم زبان]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات عربی]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 فروردین 1403]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1402 توسط محسن عزیزی]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%A5%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A9&diff=749034 2024-08-28T03:55:25Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR124422J1.jpg<br /> | عنوان = رسائل في الإمامة<br /> | عنوان‌های دیگر = إنسان العیون ** تثبیت إمامة أمیرالمؤمنین علي بن أبي طالب ** تثبیت الإمامة ** رسالة في الرد علی ابن تیمیة ** سبع رسائل في إمامة أميرالمؤمنين و أبنائه المعصومين عليهم‌السلام ** کتاب الکواکب الدریة في النصوص علی إمامة خیر البریة ** کتاب تثبیت الإمامة **<br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[جمع من علماء الزیدیة]] (نويسنده)<br /> [[مؤسسة شمس الضحی الثقافیة]] (سایر)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = 5ر 223 BP <br /> | موضوع =امامت - علی بن ابی طالب(ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. - اثبات خلافت<br /> |ناشر <br /> | ناشر = شمس الضحی<br /> | مکان نشر = ایران - تهران<br /> | سال نشر = 1383ش<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE124422AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = 978-964-95245-0-9<br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 124422<br /> | کتابخوان همراه نور = 124422<br /> | کد پدیدآور = 99050<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''رسائل في الإمامة'''، مجموعه هفت رساله از رساله‌های برخی علمای شیعه‌ زیدیه درباره‌ امامت امیرالمؤمنین و فرزندانش است که عبارتند از: «[[تثبیت الإمامة|تثبيت الإمامة]]» و «تثبيت إمامة أميرالمؤمنين علي بن أبي‌طالب(ع)»، از [[ابن‌ قاسم‌، یحیى‌ بن‌ حسین‌|یحیی بن حسین بن قاسم]]؛ «إنسان العيون»، از [[ابوالمعالی محمد بن علی حسینی بغدادی]]؛ «تثبيت الوصية لعلي(ع) و بنوة الحسنين لرسول‌الله(ص)»؛ «رسالة في الرّد علی ابن تيمية»، از حسن بن اسحاق؛ «تثبيت الإمامة»، از قاسم رسّی؛ «الكواكب الدرّيّة في النصوص علی إمامة خير البريّة»، از صلاح‌الدین یمنی. مؤسسه شمس‌الضّحی الثقافية، پژوهش این اثر را انجام داده است.<br /> <br /> این رساله‌ها نخستین بار، با پیوست به کتاب «المنتخب و يليه كتاب الفنون» چاپ شده است. در شمار امامت‌نامه‌های این مجموعه، دو رساله دیگر نیز دیده می‌شود که جدای از این رساله‌ها عرضه شده‌اند و عبارتند از: «تنبيه الغافلين عن فضائل الطالبيين»، از حاکم جشمی و «شرح لاميّة الصاحب بن عبّاد (في أصول الدين و إمامة أميرالمؤمنين)»، از قاضی جعفر بن احمد بهلولی معتزلی&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص6&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> * [[تثبيت الإمامة]]: اثر [[هادی الی الحق، یحیی بن حسین|ابوالحسین یحیى بن الحسین بن القاسم]] (245-298ق)، معروف به «[[هادی الی الحق، یحیی بن حسین|الهادي‌إلى‌الحق]]»، امام و مجتهد زیدیه، مؤسس مذهب ‌هادویه است. این کتاب از کهن‌ترین آثاری است که در آیین اسلام به مسئله «امامت» و سرآغاز پیدایش این «اصل» در امت رسول‌الله(ص) و آنچه که هنگام درگذشت پیامبر(ص) و سال‌های پس از آن بر امامت گذشت، می‌پردازد. نویسنده پس از وصف افتراقی که در امت پیامبر افتاد، دوره خلافت ابوبکر و عمر تا تعیین شورای شش‌نفره از سوی او را کوتاه بررسی می‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص67-16&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> * «تثبيت إمامة أميرالمؤمنين علي بن أبي‌طالب(ع)»: اثر [[ابن‌ قاسم‌، یحیى‌ بن‌ حسین‌|یحیی بن حسین بن قاسم]] (245-298ق)، معروف به «الهادي‌إلى‌الحق» است. او با بهره‌گیری از حدیث نبوی(ص): «عَلِيٌّ مِنِّي بِمَنزِلَةِ هَارُونَ مِن مُوسی إلّا أَنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعدِي»، ادعا می‌کند که پیامبر(ص) این گفته را درباره علی، نه از روی اینکه همچون او دوستی نداشته است و یا به میل خود و یا از فرط دوست‌ داشتنش گفته، بلکه بنا به دستور خداوندی بر زبان رانده است. دیگر اینکه قرآن نیز با آیه 17 سوره هود: «أَ فَمَنْ کانَ عَلى‌ بَينَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ وَ مِنْ قَبْلِهِ كتابُ مُوسى‌ إِماماً وَ رَحْمَةً أُولئِك يؤْمِنُونَ بِهِ»، سخن پیامبر(ص) را تصدیق می‌کند. همچنین آیه 10 سوره واقعه: «وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ»، مؤید آن گفتار است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص74-69&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> * «[[إنسان العيون]]»: اثر [[ابوالمعالی محمد بن علی حسینی بغدادی]] است. این اثر، هفت مجلس را از میان مجالسی که در کتاب «عيون الأخبار في مناقب الأخيار» آمده است، در بر دارد. این مجالس از سلسله روایات مورد وثوق زیدیه فراهم آمده است که به‌همراه اسنادشان در این کتاب برگُزیده و درج ‌شده‌اند. موضوع‌هایی که این روایات را در خود جای داده‌اند، عبارتند از: بیان فضیلت [[امام علی علیه‌السلام|علی بن ابی‌طالب(ع)]]؛ بیان برتری خاندان پیامبر(ص)؛ آنچه از فضیلت‌ها که درباره پاکی میلادشان آمده است؛ آنچه از پیامبر(ص) در فضیلت فاطمه(س) رسیده است؛ فضیلت و شأن حسن بن علی(ع)؛ آنچه به امام حسین(ع) شهید کربلا مربوط است؛ آنچه در فضیلت امام حسن(ع) و امام حسین(ع) آمده است؛ آنچه که از فضیلتی بزرگ و ثوابی درشت در باب حسین بن علی(ع) بیان شده است و آنچه در باب فضایل هر دو امام (حسنین) آمده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص128-75&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> * «[[تثبيت الوصية لعلي(ع) و بُنوة الحسنين لرسول‌الله(ص)]]»: اثری است که نویسنده آن شناخته‌شده نیست. این رساله درصدد اثبات جانشینی علی(ع) و نوادگی امام حسن(ع) و امام حسین(ع) برای پیامبر(ص) با بهره‌گیری از آیه‌های قرآن و روایات است. مباحث این رساله عبارتند از: درخواست زید شهید از مردم در پاسخ به این پرسش که آیا پیامبر(ص) وصیتی داشته‌ است یا نه؟؛ سیره پیامبر(ص) در زندگی‌اش وصی ‌قرار دادن بهترین مردم برای کارها بوده است؛ تأکید بر حدیث ثقلین؛ تمسک به آیه خمس و حق ذوی‌القربی در آن؛ استشهاد به آیه 26 سوره حدید و مانند آن در استمرار نبوت در نسل نوح(ع) و ابراهیم(ع)؛ اثبات ذریه ‌بودن حسنین(ع) برای پیامبر(ص) در آیه‌هایی مانند 61 آل عمران&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص131، 142، 146 و 148&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> * «[[رسالة في الرّد علی ابن تيمية]]»: نوشته [[حسن بن اسحاق بن المهدی]]، از نوادگان امام المنصور قاسم بن محمد بن علی (درگذشته 1160ق) است. او در این اثر، کتاب «منهاج السّنة» ابن تیمیه را، که نقدی تند بر کتاب «منهاج الكرامة في معرفة الإمامة» از ابن مطهر (علامه حلی) است، نقد می‌کند.<br /> <br /> نویسنده، کتاب ابن تیمیه را به دریایی مواج تشبیه می‌کند که آب تلخ و گوارای آن باهم درآمیخته است و آن را دشتی وسیع می‌داند که راه‌هایش درهم و فراوان بوده، راه حق از راه باطل در آن غیر قابل تشخیص است. نویسنده، در طرح مطالب، از صراط مستقیم دور ‌افتاده است. اهل معرفت با دقت در این کتاب درمی‌یابند که حق با باطل پوشانده شده است...&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص160-159&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> حسن بن اسحاق، رافضیان را گمراه می‌داند و ابن تیمیه را در نقدی که بر آنان نوشته است، می‌ستاید، اما می‌گوید: چرا او زیدیه را در کنار رافضیان نهاده و هر دو فرقه را گمراه شمرده است؟&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص170-169&lt;/ref&gt;‏. نقد دیگر او به ابن تیمیه درباره حرکت امام حسین(ع) است؛ به‌گونه‌ای که امام را باغی برمی‌شمرد! حسن بن اسحاق سپس به‌تفصیل، دیدگاه ابن تیمیه را در تفسیر آیه «إنّما وليّكم اللَّه و رسوله و الّذين امنوا الّذين يقيمون الصّلاة و يؤتون الزّكاة و هم راكعون»، که در شأن امیرالمؤمنین(ع) است، به نقد می‌کشد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص185-179&lt;/ref&gt;. ‏نقدهای دیگری نیز بر کلام ابن تیمیه مانند تشبیهی که او میان رافضیان و قوم یهود می‌کند، در کتاب دیده می‌شود. نویسنده در پایان، کتاب ابن تیمیه را منهای این مخاصمه‌ها و جدل‌های ناروا، اثری نفیس، مختصر و مفید برمی‌شمرد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص191-186&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> * «[[مجموع كتب و رسائل الإمام القاسم بن إبراهيم الرسي|تثبيت الإمامة]]»: نوشته [[رسی، قاسم بن ابراهیم|ابومحمد قاسم بن ابراهیم بن اسماعیل بن ابراهیم بن حسن بن حسن بن على بن ابى‌‌طالب]] (169-246ق)، فقیه زیدی و معروف به [[رسی، قاسم بن ابراهیم|قاسم الرَّسّى]] است.<br /> <br /> [[رسی، قاسم بن ابراهیم|رسّی]] در این رساله به پرسشی که از او درباره امامت و وجوب آن شده است، پاسخ مى‌دهد. او در تثبیت اندیشه امامت، به آیات‌ فراوانى از قرآن استناد مى‌کند. این استنادها افزون بر اینکه فهم عمیق او را از مُصحف کریم نشان می‌دهد، این نکته را در بر دارد که «امامت» امرى وحیانى و جزء سنن لایتغیر الهى است که پیشینیه آن در امت‌هاى گذشته نیز دیده می‌شود&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص199-196&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> [[رسی، قاسم بن ابراهیم|رسی]] سخنش را با نگاهی به پیدایش جهان، شب و روز، فصل‌های سال، تغذیه موجودات، برتری انسان، ادب و دانایی او ادامه داده&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص210-200&lt;/ref&gt;، ‏تا به هدایت آدمیان و بعثت پیامبران می‌رسد و پیگیری کار هدایت را در وصی‌ گشتن پیشوایان معصوم، به‌ویژه «[[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]]» می‌بیند. رسی در این‌باره، برای اثبات «امامت امیر مؤمنان(ع)» به آیه‌های قرآنی مانند «السّابِقُونَ السّابِقُونَ» و حدیث نبوی مانند «أَنتَ مِنّي بِمَنزِلَةِ هَارُونَ مِن مُوسَی» استناد می‌کند و آن را در میان اقران علی بن ابی‌طالب(ع) مختص ایشان می‌داند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص219-211&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> * [[الكواكب الدرّيّة في النصوص علی إمامة خير البريّة]]: نوشته [[سید صلاح بن ابراهیم بن احمد حسنی زیدی]] (درگذشته اوایل قرن 8 هجری) در اثبات امامت [[امام علی علیه‌السلام|امیرالمؤمنین علی(ع)]] است. این کتاب از آثار خاص و مهم در منابع زیدی بشمار می‌آید. نویسنده با تمسک به قرآن، سنّت و اجماع و با بهره‌گیری از آثاری مانند «تفسیر کبیر» به منکران ولایت [[امام علی علیه‌السلام|امیر مؤمنان(ع)]] پاسخ می‌دهد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص263&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> پایان‌بخش کتاب، اشعاری است در مدح پیامبر(ص) و [[امام علی علیه‌السلام|علی(ع)]]، که در ذیل چند فصل با عناوین متعدد ارائه شده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص296-275&lt;/ref&gt;.‏<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> مقدمه محقق و متن کتاب.<br /> <br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده:کلام و عقاید]]<br /> [[رده:مباحث خاص کلامی]]<br /> [[رده:امامت]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 مرداد 1403]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1403 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1403 توسط محسن عزیزی]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%A5%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A9&diff=749033 2024-08-28T03:54:12Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR124422J1.jpg<br /> | عنوان = رسائل في الإمامة<br /> | عنوان‌های دیگر = إنسان العیون ** تثبیت إمامة أمیرالمؤمنین علي بن أبي طالب ** تثبیت الإمامة ** رسالة في الرد علی ابن تیمیة ** سبع رسائل في إمامة أميرالمؤمنين و أبنائه المعصومين عليهم‌السلام ** کتاب الکواکب الدریة في النصوص علی إمامة خیر البریة ** کتاب تثبیت الإمامة **<br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[جمع من علماء الزیدیة]] (نويسنده)<br /> [[مؤسسة شمس الضحی الثقافیة]] (سایر)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = 5ر 223 BP <br /> | موضوع =امامت - علی بن ابی طالب(ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. - اثبات خلافت<br /> |ناشر <br /> | ناشر = شمس الضحی<br /> | مکان نشر = ایران - تهران<br /> | سال نشر = 1383ش<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE124422AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = 978-964-95245-0-9<br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 124422<br /> | کتابخوان همراه نور = 124422<br /> | کد پدیدآور = 99050<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''رسائل في الإمامة'''، مجموعه هفت رساله از رساله‌های برخی علمای شیعه‌ زیدیه درباره‌ امامت امیرالمؤمنین و فرزندانش است که عبارتند از: «[[تثبیت الإمامة|تثبيت الإمامة]]» و «تثبيت إمامة أميرالمؤمنين علي بن أبي‌طالب(ع)»، از [[ابن‌ قاسم‌، یحیى‌ بن‌ حسین‌|یحیی بن حسین بن قاسم]]؛ «إنسان العيون»، از [[ابوالمعالی محمد بن علی حسینی بغدادی]]؛ «تثبيت الوصية لعلي(ع) و بنوة الحسنين لرسول‌الله(ص)»؛ «رسالة في الرّد علی ابن تيمية»، از حسن بن اسحاق؛ «تثبيت الإمامة»، از قاسم رسّی؛ «الكواكب الدرّيّة في النصوص علی إمامة خير البريّة»، از صلاح‌الدین یمنی. مؤسسه شمس‌الضّحی الثقافية، پژوهش این اثر را انجام داده است.<br /> <br /> این رساله‌ها نخستین بار، با پیوست به کتاب «المنتخب و يليه كتاب الفنون» چاپ شده است. در شمار امامت‌نامه‌های این مجموعه، دو رساله دیگر نیز دیده می‌شود که جدای از این رساله‌ها عرضه شده‌اند و عبارتند از: «تنبيه الغافلين عن فضائل الطالبيين»، از حاکم جشمی و «شرح لاميّة الصاحب بن عبّاد (في أصول الدين و إمامة أميرالمؤمنين)»، از قاضی جعفر بن احمد بهلولی معتزلی&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص6&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> * [[تثبيت الإمامة]]: اثر [[هادی الی الحق، یحیی بن حسین|ابوالحسین یحیى بن الحسین بن القاسم]] (245-298ق)، معروف به «[[هادی الی الحق، یحیی بن حسین|الهادي‌إلى‌الحق]]»، امام و مجتهد زیدیه، مؤسس مذهب ‌هادویه است. این کتاب از کهن‌ترین آثاری است که در آیین اسلام به مسئله «امامت» و سرآغاز پیدایش این «اصل» در امت رسول‌الله(ص) و آنچه که هنگام درگذشت پیامبر(ص) و سال‌های پس از آن بر امامت گذشت، می‌پردازد. نویسنده پس از وصف افتراقی که در امت پیامبر افتاد، دوره خلافت ابوبکر و عمر تا تعیین شورای شش‌نفره از سوی او را کوتاه بررسی می‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص67-16&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> * «تثبيت إمامة أميرالمؤمنين علي بن أبي‌طالب(ع)»: اثر [[ابن‌ قاسم‌، یحیى‌ بن‌ حسین‌|یحیی بن حسین بن قاسم]] (245-298ق)، معروف به «الهادي‌إلى‌الحق» است. او با بهره‌گیری از حدیث نبوی(ص): «عَلِيٌّ مِنِّي بِمَنزِلَةِ هَارُونَ مِن مُوسی إلّا أَنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعدِي»، ادعا می‌کند که پیامبر(ص) این گفته را درباره علی، نه از روی اینکه همچون او دوستی نداشته است و یا به میل خود و یا از فرط دوست‌ داشتنش گفته، بلکه بنا به دستور خداوندی بر زبان رانده است. دیگر اینکه قرآن نیز با آیه 17 سوره هود: «أَ فَمَنْ کانَ عَلى‌ بَينَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ وَ مِنْ قَبْلِهِ كتابُ مُوسى‌ إِماماً وَ رَحْمَةً أُولئِك يؤْمِنُونَ بِهِ»، سخن پیامبر(ص) را تصدیق می‌کند. همچنین آیه 10 سوره واقعه: «وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ»، مؤید آن گفتار است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص74-69&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> * «[[إنسان العيون]]»: اثر [[ابوالمعالی محمد بن علی حسینی بغدادی]] است. این اثر، هفت مجلس را از میان مجالسی که در کتاب «عيون الأخبار في مناقب الأخيار» آمده است، در بر دارد. این مجالس از سلسله روایات مورد وثوق زیدیه فراهم آمده است که به‌همراه اسنادشان در این کتاب برگُزیده و درج ‌شده‌اند. موضوع‌هایی که این روایات را در خود جای داده‌اند، عبارتند از: بیان فضیلت [[امام علی علیه‌السلام|علی بن ابی‌طالب(ع)]]؛ بیان برتری خاندان پیامبر(ص)؛ آنچه از فضیلت‌ها که درباره پاکی میلادشان آمده است؛ آنچه از پیامبر(ص) در فضیلت فاطمه(س) رسیده است؛ فضیلت و شأن حسن بن علی(ع)؛ آنچه به امام حسین(ع) شهید کربلا مربوط است؛ آنچه در فضیلت امام حسن(ع) و امام حسین(ع) آمده است؛ آنچه که از فضیلتی بزرگ و ثوابی درشت در باب حسین بن علی(ع) بیان شده است و آنچه در باب فضایل هر دو امام (حسنین) آمده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص128-75&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> * «[[تثبيت الوصية لعلي(ع) و بُنوة الحسنين لرسول‌الله(ص)]]»: اثری است که نویسنده آن شناخته‌شده نیست. این رساله درصدد اثبات جانشینی علی(ع) و نوادگی امام حسن(ع) و امام حسین(ع) برای پیامبر(ص) با بهره‌گیری از آیه‌های قرآن و روایات است. مباحث این رساله عبارتند از: درخواست زید شهید از مردم در پاسخ به این پرسش که آیا پیامبر(ص) وصیتی داشته‌ است یا نه؟؛ سیره پیامبر(ص) در زندگی‌اش وصی ‌قرار دادن بهترین مردم برای کارها بوده است؛ تأکید بر حدیث ثقلین؛ تمسک به آیه خمس و حق ذوی‌القربی در آن؛ استشهاد به آیه 26 سوره حدید و مانند آن در استمرار نبوت در نسل نوح(ع) و ابراهیم(ع)؛ اثبات ذریه ‌بودن حسنین(ع) برای پیامبر(ص) در آیه‌هایی مانند 61 آل عمران&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص131، 142، 146 و 148&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> * «[[رسالة في الرّد علی ابن تيمية]]»: نوشته [[حسن بن اسحاق بن المهدی]]، از نوادگان امام المنصور قاسم بن محمد بن علی (درگذشته 1160ق) است. او در این اثر، کتاب «منهاج السّنة» ابن تیمیه را، که نقدی تند بر کتاب «منهاج الكرامة في معرفة الإمامة» از ابن مطهر (علامه حلی) است، نقد می‌کند.<br /> <br /> نویسنده، کتاب ابن تیمیه را به دریایی مواج تشبیه می‌کند که آب تلخ و گوارای آن باهم درآمیخته است و آن را دشتی وسیع می‌داند که راه‌هایش درهم و فراوان و راه حق از راه باطل در آن غیر قابل تشخیص است. نویسنده، در طرح مطالب، از صراط مستقیم دور ‌افتاده است. اهل معرفت با دقت در این کتاب درمی‌یابند که حق با باطل پوشانده شده است...&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص160-159&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> حسن بن اسحاق، رافضیان را گمراه می‌داند و ابن تیمیه را در نقدی که بر آنان نوشته است، می‌ستاید، اما می‌گوید: چرا او زیدیه را در کنار رافضیان نهاده و هر دو فرقه را گمراه شمرده است؟&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص170-169&lt;/ref&gt;‏. نقد دیگر او به ابن تیمیه درباره حرکت امام حسین(ع) است؛ به‌گونه‌ای که امام را باغی برمی‌شمرد! حسن بن اسحاق سپس به‌تفصیل، دیدگاه ابن تیمیه را در تفسیر آیه «إنّما وليّكم اللَّه و رسوله و الّذين امنوا الّذين يقيمون الصّلاة و يؤتون الزّكاة و هم راكعون»، که در شأن امیرالمؤمنین(ع) است، به نقد می‌کشد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص185-179&lt;/ref&gt;. ‏نقدهای دیگری نیز بر کلام ابن تیمیه مانند تشبیهی که او میان رافضیان و قوم یهود می‌کند، در کتاب دیده می‌شود. نویسنده در پایان، کتاب ابن تیمیه را منهای این مخاصمه‌ها و جدل‌های ناروا، اثری نفیس، مختصر و مفید برمی‌شمرد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص191-186&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> * «[[مجموع كتب و رسائل الإمام القاسم بن إبراهيم الرسي|تثبيت الإمامة]]»: نوشته [[رسی، قاسم بن ابراهیم|ابومحمد قاسم بن ابراهیم بن اسماعیل بن ابراهیم بن حسن بن حسن بن على بن ابى‌‌طالب]] (169-246ق)، فقیه زیدی و معروف به [[رسی، قاسم بن ابراهیم|قاسم الرَّسّى]] است.<br /> <br /> [[رسی، قاسم بن ابراهیم|رسّی]] در این رساله به پرسشی که از او درباره امامت و وجوب آن شده است، پاسخ مى‌دهد. او در تثبیت اندیشه امامت، به آیات‌ فراوانى از قرآن استناد مى‌کند. این استنادها افزون بر اینکه فهم عمیق او را از مُصحف کریم نشان می‌دهد، این نکته را در بر دارد که «امامت» امرى وحیانى و جزء سنن لایتغیر الهى است که پیشینیه آن در امت‌هاى گذشته نیز دیده می‌شود&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص199-196&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> [[رسی، قاسم بن ابراهیم|رسی]] سخنش را با نگاهی به پیدایش جهان، شب و روز، فصل‌های سال، تغذیه موجودات، برتری انسان، ادب و دانایی او ادامه داده&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص210-200&lt;/ref&gt;، ‏تا به هدایت آدمیان و بعثت پیامبران می‌رسد و پیگیری کار هدایت را در وصی‌ گشتن پیشوایان معصوم، به‌ویژه «[[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]]» می‌بیند. رسی در این‌باره، برای اثبات «امامت امیر مؤمنان(ع)» به آیه‌های قرآنی مانند «السّابِقُونَ السّابِقُونَ» و حدیث نبوی مانند «أَنتَ مِنّي بِمَنزِلَةِ هَارُونَ مِن مُوسَی» استناد می‌کند و آن را در میان اقران علی بن ابی‌طالب(ع) مختص ایشان می‌داند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص219-211&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> * [[الكواكب الدرّيّة في النصوص علی إمامة خير البريّة]]: نوشته [[سید صلاح بن ابراهیم بن احمد حسنی زیدی]] (درگذشته اوایل قرن 8 هجری) در اثبات امامت [[امام علی علیه‌السلام|امیرالمؤمنین علی(ع)]] است. این کتاب از آثار خاص و مهم در منابع زیدی بشمار می‌آید. نویسنده با تمسک به قرآن، سنّت و اجماع و با بهره‌گیری از آثاری مانند «تفسیر کبیر» به منکران ولایت [[امام علی علیه‌السلام|امیر مؤمنان(ع)]] پاسخ می‌دهد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص263&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> پایان‌بخش کتاب، اشعاری است در مدح پیامبر(ص) و [[امام علی علیه‌السلام|علی(ع)]]، که در ذیل چند فصل با عناوین متعدد ارائه شده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص296-275&lt;/ref&gt;.‏<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> مقدمه محقق و متن کتاب.<br /> <br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده:کلام و عقاید]]<br /> [[رده:مباحث خاص کلامی]]<br /> [[رده:امامت]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 مرداد 1403]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1403 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1403 توسط محسن عزیزی]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%AB%D8%A8%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D8%A5%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A9&diff=749029 2024-08-28T03:50:24Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR57501J1.jpg<br /> | عنوان = تثبیت الإمامة<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[رستی حسنی، یحیی بن حسین]] (نويسنده)<br /> [[علی، یوسف]] (محقق)<br /> [[زبیدی، سلام]] (محقق)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره =BP ۲۲۳/۵۴/ر۵،ت۲ <br /> | موضوع =خلافت‌ - دفا‌عیه‌ها‌ و ردیه‌ها‌,زیدیه‌ - عقا‌ید,ابوبکر، عبدالله‌ بن‌ ابی‌ قحا‌فه‌، ۵۱ قبل‌ از هجرت‌ - ۱۳ق‌ - دفا‌عیه‌ها‌ و ردیه‌ها‌,علی‌ بن‌ ابیطا‌لب‌(ع)، اما‌م‌ اول‌، ۲۳قبل‌ ازهجرت‌ - ۴۰ق‌ - اثبا‌ت‌ خلافت‌,اما‌مت‌<br /> |ناشر <br /> | ناشر = مؤسسة ام القری للتحقيق و النشر<br /> | مکان نشر = لبنان - بیروت<br /> | سال نشر = 1426ق - 2005م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE57501AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 57501<br /> | کتابخوان همراه نور = 57501<br /> | کد پدیدآور = 45787<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''تثبيت الإمامة'''، اثر [[هادی الی الحق، یحیی بن حسین|ابوالحسین یحیى بن حسین بن قاسم]] (245-298ق)، معروف به «[[هادی الی الحق، یحیی بن حسین|الهادي‌إلى‌الحق]]»، مجتهد زیدی، امام نخستین دولت زیدیه در یمن و مؤسس مذهب ‌هادویه است. این اثر به مسئله جانشینی پیامبر(ص) و افتراقی که بر سر آن میان امت پدید آمد، می‌پردازد. «یوسف العلی» و «سلام زبیدی»، پژوهش این اثر را انجام داده‌اند.<br /> <br /> کتابِ پیش رو، از کهن‌ترین آثاری است که در آیین اسلام به مسئله «امامت» و سرآغاز پیدایش این «اصل» در امت رسول‌الله(ص) و آنچه که هنگام درگذشت پیامبر(ص) و سال‌های بعد بر آن گذشت، می‌پردازد. این نکته درخور توجه است که یحیى بن حسین - نویسنده‌ای که رخدادهای اندوه‌بار تاریخ امامت را در صدر اسلام و هنگام جانشینی خلفای ثلات می‌نگارد – شیعه دوازده‌امامی نیست تا بدین سبب به طعن اهل سنّت گرفتار شود؛ او زیدی‌مسلک است و با توجه به تساهلی که زیدیان در کار خلافت و خُلفای صدر اسلام دارند، یحیی بن حسین از نیش زبان مخالفان تشیع مصون است. از سوی دیگر، این اثر با دقت و رعایت امانتی که در گزارش تاریخی‌اش دارد، دلیلی سرشکن علیه کسانی است که برتری اهل‌بیت پیامبر(ص) را انکار می‌کنند&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محققان، ص41&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> کتاب با ستایش پروردگار و اشاره‌ به مجاهدت پیامبر(ص) در ابلاغ رسالتش می‌پردازد. سپس، با سفارشی که رسول‌الله(ص) به تمسک به قرآن نموده است، بحث امامت و جانشینی را آغاز می‌کند. نکته درخور توجه این است که «یحیى بن حسین» هیچ اشاره‌ای به تمسک رایجی که به اهل‌بیت(ع) می‌شود و در حدیث شریف «إنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ اَلثَّقَلَينِ كِتَابَ اَللَّهِ وَ عِتْرَتِي مَا إِنْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدِي أَبَدا»، جِلوه‌گر است، نمی‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص50-45&lt;/ref&gt;. او در ادامه، به تفرقه‌‎ای‏ که بر سر جانشینی پیامبر(ص) میان امتش افتاد اشاره کرده، آنان را به چهار دسته‌ای که در آن‌ها برخی تکفیرکننده برخی دیگرند، بخش می‌کند:<br /> # آنانی که به نصب علی بن ابی‌طالب(ع) باور دارند؛<br /> # آنانی که به گفته‌های ممتاز پیامبر(ص) درباره [[امام علی علیه‌السلام|علی(ع)]] و عدالت او اشاره می‌کنند و نتیجه می‌گیرند که حتی جایگاه «امامت» و جانشینی [[امام علی علیه‌السلام|علی(ع)]] در کف این توصیفات نشسته است (نویسنده سخن ‌گفتن از این بخش را به کتاب دیگرش وانهاده است)؛<br /> # آنانی که به نصب ابوبکر برای اقامه نماز از سوی پیامبر(ص) اشاره می‌کنند و آن را دلیل شایستگی او برای جانشینی می‌دانند؛<br /> # آنانی که به نبودن نصی از پیامبر(ص) در مسئله «جانشینی» درباره هیچ‌کس اشاره نموده، آن را به امت واگذار می‌کنند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص53-51&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> [[هادی الی الحق، یحیی بن حسین|یحیى بن حسین]]، سپس از خلافت ابوبکر آغاز نموده، به شرح رخدادی که او را به‌جای پیامبر(ص) نشاند، می‌پردازد؛ البته او در کتابش درباره ابوبکر فقط به شرح نخستین ماه‌های خلافت او و چگونگی بیعت ‌ستاندنش از امت می‌پردازد و در این‌باره، مباحثی را درباره «غیبت یاران علی هنگام بیعت با ابوکر»، «موضع [[امام علی علیه‌السلام|علی(ع)]] در برابر بیعت»، «مسئله اعزام لشکر اسامه»، «نصب ابوبکر به اقامه نماز از سوی پیامبر(ص)»، «موضع ابوبکر در برابر میراث مادی پیامبر(ص)» و «باغ فدک و موضع ابوبکر و عُمر در این‌باره» طرح می‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص203-56&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> [[هادی الی الحق، یحیی بن حسین|یحیى بن حسین]] در ادامه، به نصب عمر از سوی ابوبکر و تفاوت موقعیت و کنش این دو تن در چگونگی ساز و کار «جانشینی» (که یکی با بیعت انجام یافت و دیگری با نصب صورت پذیرفت) و نیز به تخلف عمر از سیره پیامبر(ص) و ابوبکر در احکامی که آنان پیش‌تر صادر کرده بودند، می‌پردازد. آخرین بحث نویسنده درباره تخطئه راه و روش او در کار حکمرانی، به‌ویژه در امر جانشینی پس از خود است و اینکه او چگونه به خود جرأت بخشیده است که به کشتن (گردن ‌زدن) کسانی که از رأی شورای شش‌نفره جانشینی تخلف بورزند، دستور دهد!&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص210-203&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> محققان در پژوهش و تهیه این اثر از نسخه‌ای بهره ‌جسته‌اند که به کتاب «المنتخب و يليه الفنون» چاپ 1413ق، ملحق بوده است. آنان خواننده را با افزودن عنوان‌ها‌ و بخش‌بندی‌ها در خوانش کتاب یاری رسانده‌اند. همچنین ایشان به تخریج آیه‌ها و حدیث‌ها، درج شرح حالی از نامدارانی که از آنان در کتاب یاد شده است، گزارش ‌دادن از برخی رخدادهای مهم (مانند رخداد غدیر) و در آخر، به تهیه فهرست‌ برای عنوان‌های کتاب دست زده‌اند&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محققان، ص43-42&lt;/ref&gt;. ‏آنان شرح حالی از «[[هادی الی الحق، یحیی بن حسین|الهادي‌إلی‌الحق]]» نوشته‌اند و در آن به سیر زندگی او با برجسته ‌کردن نوشته‌جات علمی، شیوه بندگی، نقش اجتماعی، جهاد و شجاعتی که در میدان رزم داشته است و به قضاوت او علیه قرامطه، پرداخته‌اند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص40-11&lt;/ref&gt;.‏<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> مقدمه محققان و متن کتاب.<br /> <br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده:کلام و عقاید]]<br /> [[رده: مباحث خاص کلامی]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 مرداد 1403]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1403 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1403 توسط محسن عزیزی]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%AB%D8%A8%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D8%A5%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A9&diff=749028 2024-08-28T03:47:38Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR57501J1.jpg<br /> | عنوان = تثبیت الإمامة<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[رستی حسنی، یحیی بن حسین]] (نويسنده)<br /> [[علی، یوسف]] (محقق)<br /> [[زبیدی، سلام]] (محقق)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره =BP ۲۲۳/۵۴/ر۵،ت۲ <br /> | موضوع =خلافت‌ - دفا‌عیه‌ها‌ و ردیه‌ها‌,زیدیه‌ - عقا‌ید,ابوبکر، عبدالله‌ بن‌ ابی‌ قحا‌فه‌، ۵۱ قبل‌ از هجرت‌ - ۱۳ق‌ - دفا‌عیه‌ها‌ و ردیه‌ها‌,علی‌ بن‌ ابیطا‌لب‌(ع)، اما‌م‌ اول‌، ۲۳قبل‌ ازهجرت‌ - ۴۰ق‌ - اثبا‌ت‌ خلافت‌,اما‌مت‌<br /> |ناشر <br /> | ناشر = مؤسسة ام القری للتحقيق و النشر<br /> | مکان نشر = لبنان - بیروت<br /> | سال نشر = 1426ق - 2005م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE57501AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 57501<br /> | کتابخوان همراه نور = 57501<br /> | کد پدیدآور = 45787<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''تثبيت الإمامة'''، اثر [[هادی الی الحق، یحیی بن حسین|ابوالحسین یحیى بن حسین بن قاسم]] (245-298ق)، معروف به «[[هادی الی الحق، یحیی بن حسین|الهادي‌إلى‌الحق]]»، مجتهد زیدی، امام نخستین دولت زیدیه در یمن و مؤسس مذهب ‌هادویه است. این اثر به مسئله جانشینی پیامبر(ص) و افتراقی که بر سر آن میان امت پدید آمد، می‌پردازد. «یوسف العلی» و «سلام زبیدی»، پژوهش این اثر را انجام داده‌اند.<br /> <br /> کتابِ پیش رو، از کهن‌ترین آثاری است که در آیین اسلام به مسئله «امامت» و سرآغاز پیدایش این «اصل» در امت رسول‌الله(ص) و آنچه که هنگام درگذشت پیامبر(ص) و سال‌های بعد بر آن گذشت، می‌پردازد. این نکته درخور توجه است که یحیى بن حسین - نویسنده‌ای که رخدادهای اندوه‌بار تاریخ امامت را در صدر اسلام و هنگام جانشینی خلفای ثلات می‌نگارد – شیعه دوازده‌امامی نیست تا بدین سبب به طعن اهل سنّت گرفتار شود؛ او زیدی‌مسلک است و با توجه به تساهلی که زیدیان در کار خلافت و خُلفای صدر اسلام دارند، یحیی بن حسین از نیش زبان مخالفان تشیع مصون است. از سوی دیگر، این اثر با دقت و رعایت امانتی که در گزارش تاریخی‌اش دارد، دلیلی سرشکن علیه کسانی است که برتری اهل‌بیت پیامبر(ص) را انکار می‌کنند&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محققان، ص41&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> کتاب با ستایش پروردگار و اشاره‌ به مجاهدت پیامبر(ص) در ابلاغ رسالتش می‌پردازد. سپس، با سفارشی که رسول‌الله(ص) به تمسک به قرآن نموده است، بحث امامت و جانشینی را آغاز می‌کند. نکته درخور توجه این است که «یحیى بن حسین» هیچ اشاره‌ای به تمسک رایجی که به اهل‌بیت(ع) می‌شود و در حدیث شریف «إنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ اَلثَّقَلَينِ كِتَابَ اَللَّهِ وَ عِتْرَتِي مَا إِنْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدِي أَبَدا»، جِلوه‌گر است، نمی‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص50-45&lt;/ref&gt;. او در ادامه، به تفرقه‌‎ای‏ که بر سر جانشینی پیامبر(ص) میان امتش افتاد اشاره کرده، آنان را به چهار دسته‌ای که در آن‌ها برخی تکفیرکننده برخی دیگرند، بخش می‌کند:<br /> # آنانی که به نصب علی بن ابی‌طالب(ع) باور دارند؛<br /> # آنانی که به گفته‌های ممتاز پیامبر(ص) درباره [[امام علی علیه‌السلام|علی(ع)]] و عدالت او اشاره می‌کنند و نتیجه می‌گیرند که حتی جایگاه «امامت» و جانشینی [[امام علی علیه‌السلام|علی(ع)]] در کف این توصیفات نشسته است (نویسنده سخن ‌گفتن از این بخش را به کتاب دیگرش وانهاده است)؛<br /> # آنانی که به نصب ابوبکر برای اقامه نماز از سوی پیامبر(ص) اشاره می‌کنند و آن را دلیل شایستگی او برای جانشینی می‌دانند؛<br /> # آنانی که به نبودن نصی از پیامبر(ص) در مسئله «جانشینی» درباره هیچ‌کس اشاره نموده، آن را به امت واگذار می‌کنند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص53-51&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> [[هادی الی الحق، یحیی بن حسین|یحیى بن حسین]]، سپس از خلافت ابوبکر آغاز نموده، به شرح رخدادی که او را به‌جای پیامبر(ص) نشاند، می‌پردازد؛ البته او در کتابش درباره ابوبکر فقط به شرح نخستین ماه‌های خلافت او و چگونگی بیعت ‌ستاندنش از امت می‌پردازد و در این‌باره، مباحثی را درباره «غیبت یاران علی هنگام بیعت با ابوکر»، «موضع [[امام علی علیه‌السلام|علی(ع)]] در برابر بیعت»، «مسئله اعزام لشکر اسامه»، «نصب ابوبکر به اقامه نماز از سوی پیامبر(ص)»، «موضع ابوبکر در برابر میراث مادی پیامبر(ص)» و «باغ فدک و موضع ابوبکر و عُمر در این‌باره» طرح می‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص203-56&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> [[هادی الی الحق، یحیی بن حسین|یحیى بن حسین]] در ادامه، به نصب عمر از سوی ابوبکر و تفاوت موقعیت و کنش این دو در چگونگی ساز و کار «جانشینی» (که یکی با بیعت انجام یافت و دیگری با نصب صورت پذیرفت) و نیز به تخلف عمر از سیره پیامبر(ص) و ابوبکر در احکامی که آنان پیش‌تر صادر کرده بودند، می‌پردازد. آخرین بحث نویسنده درباره تخطئه راه و روش او در کار حکمرانی، به‌ویژه در امر جانشینی پس از خود است و اینکه او چگونه به خود جرأت بخشیده است که به کشتن (گردن ‌زدن) کسانی که از رأی شورای شش‌نفره جانشینی تخلف بورزند، دستور دهد!&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص210-203&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> محققان در پژوهش و تهیه این اثر از نسخه‌ای بهره ‌جسته‌اند که به کتاب «المنتخب و يليه الفنون» چاپ 1413ق، ملحق بوده است. آنان خواننده را با افزودن عنوان‌ها‌ و بخش‌بندی‌ها در خوانش کتاب یاری رسانده‌اند. همچنین ایشان به تخریج آیه‌ها و حدیث‌ها، درج شرح حالی از نامدارانی که از آنان در کتاب یاد شده است، گزارش ‌دادن از برخی رخدادهای مهم (مانند رخداد غدیر) و در آخر، به تهیه فهرست‌ برای عنوان‌های کتاب دست زده‌اند&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محققان، ص43-42&lt;/ref&gt;. ‏آنان شرح حالی از «[[هادی الی الحق، یحیی بن حسین|الهادي‌إلی‌الحق]]» نوشته‌اند و در آن به سیر زندگی او با برجسته ‌کردن نوشته‌جات علمی، شیوه بندگی، نقش اجتماعی، جهاد و شجاعتی که در میدان رزم داشته است و به قضاوت او علیه قرامطه، پرداخته‌اند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص40-11&lt;/ref&gt;.‏<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> مقدمه محققان و متن کتاب.<br /> <br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده:کلام و عقاید]]<br /> [[رده: مباحث خاص کلامی]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 مرداد 1403]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1403 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1403 توسط محسن عزیزی]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B0%DA%A9%D8%B1%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B9%D8%B8&diff=689461 2023-10-10T09:53:46Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR74981J1.jpg<br /> | عنوان =التذکرة في الوعظ<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = [[ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی]] (نویسنده)<br /> <br /> [[سعد، طه عبد الروف]] (محقق)<br /> |زبان <br /> | زبان =عربی<br /> | کد کنگره =‏/الف?ت? / 10/5 BP<br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار ابن خلدون<br /> | مکان نشر =مصر - اسکندریه<br /> | سال نشر = 13ش.<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE74981AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =چاپ یکم<br /> | شابک =<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =01804-15847 <br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''التذكرة في الوعظ'''، نوشته [[ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی|جمال‌الدین ابوالفرج عبدالرحمن بن علی بن محمد الجوزی]] (597ق)، از دانشمندان بزرگ حنبلی‌مذهب است که در دانش‌های گوناگون نظیر فقه، اصول فقه، تفسیر، حدیث، اخبار و تاریخ چیره‌دست بوده است. این کتاب با تحقیق [[سعد، طه عبد الروف|طه عبدالرئوف سعد]] چاپ شده است. [[ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی|ابن جوزی]] کتابش را در بیست‌وچهار مجلس تنظیم کرده است. روش او در اندرزگویی (وعظ) خطابی است&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص6-197&lt;/ref&gt;‏ و معمولاً در همان آغاز و نیز در جای‌جای موعظه‌هایش سخن را با آوردن شعر زینت می‌بخشد. وی بیشتر از آیات قرآن نسبت به احادیث برای اتقان کلامش بهره برده و برخی از آیات قرآن را نیز تفسیر کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص147&lt;/ref&gt;‏. <br /> <br /> سمت و سوی مباحث‌ [[ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی|ابن جوزی]] عبارت است از: عبودیت خدای یگانه‌ای که پروردگار جهان هستی است و شأنیت پرستش دارد و اینکه باید آدمیان به او پناهنده شوند و خودشان را از یک‌سو، با درک انسانیت خویش و از سوی دیگر، با شوق بندگی خداوند و بایستگی ترس و هراس از او به مقام بندگی برسانند و پایان نیکویی را در انتهای زندگی داشته باشند و به بهشت جاویدانش دست یابند. <br /> <br /> [[ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی|ابن جوزی]] بخشی از زندگی‌اش را در زمان دو جنگ صلیبی گذرانده است؛ ازاین‌رو، ترغیب مسلمانان به نبرد با کفار صلیبی برای وی اهمیت داشته و یک مجلس را به جهاد در راه خدا ویژه کرده است؛ با اینکه در مجالس اندرزگویی کمتر به این دست موضوع‌ها پرداخته می‌شود&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص168&lt;/ref&gt;.‏ <br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> متن کتاب.<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده:کلیات]]<br /> [[رده:داستان‌های دینی، قصه‌های مذهبی، مقاله‌ها و سخنرانی‌ها، مجالس و منابر، متون وعظ و خطابه]]<br /> [[رده:مقالات مرداد 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بارگذاری شده مردادماه 01 قربانی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده مرداد 01]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 شهریور 1401]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B0%DA%A9%D8%B1%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B9%D8%B8&diff=689460 2023-10-10T09:48:38Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR74981J1.jpg<br /> | عنوان =التذکرة في الوعظ<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = [[ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی]] (نویسنده)<br /> <br /> [[سعد، طه عبد الروف]] (محقق)<br /> |زبان <br /> | زبان =عربی<br /> | کد کنگره =‏/الف?ت? / 10/5 BP<br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار ابن خلدون<br /> | مکان نشر =مصر - اسکندریه<br /> | سال نشر = 13ش.<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE74981AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =چاپ یکم<br /> | شابک =<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =01804-15847 <br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''التذكرة في الوعظ'''، نوشته [[ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی|جمال‌الدین ابوالفرج عبدالرحمن بن علی بن محمد الجوزی]] (597ق)، از دانشمندان بزرگ حنبلی‌مذهب است که در دانش‌های گوناگون نظیر فقه، اصول فقه، تفسیر، حدیث، اخبار و تاریخ صاحب رأی بوده است. این کتاب با تحقیق [[سعد، طه عبد الروف|طه عبدالرئوف سعد]] چاپ شده است. [[ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی|ابن جوزی]] کتابش را در بیست‌وچهار مجلس تنظیم کرده است. روش او در اندرزگویی (وعظ) خطابی است&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص6-197&lt;/ref&gt;‏ و معمولاً در همان آغاز و نیز در جای‌جای موعظه‌هایش سخن را با آوردن شعر زینت می‌بخشد. وی بیشتر از آیات قرآن نسبت به احادیث برای اتقان کلامش بهره برده و برخی از آیات قرآن را نیز تفسیر کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص147&lt;/ref&gt;‏. <br /> <br /> سمت و سوی مباحث‌ [[ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی|ابن جوزی]] عبارت است از: عبودیت خدای یگانه‌ای که پروردگار جهان هستی است و شأنیت پرستش دارد و اینکه باید آدمیان به او پناهنده شوند و خودشان را از یک‌سو، با درک انسانیت خویش و از سوی دیگر، با شوق بندگی خداوند و بایستگی ترس و هراس از او به مقام بندگی برسانند و پایان نیکویی را در انتهای زندگی داشته باشند و به بهشت جاویدانش دست یابند. <br /> <br /> [[ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی|ابن جوزی]] بخشی از زندگی‌اش را در زمان دو جنگ صلیبی گذرانده است؛ ازاین‌رو، ترغیب مسلمانان به نبرد با کفار صلیبی برای وی اهمیت داشته و یک مجلس را به جهاد در راه خدا ویژه کرده است؛ با اینکه در مجالس اندرزگویی کمتر به این دست موضوع‌ها پرداخته می‌شود&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص168&lt;/ref&gt;.‏ <br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> متن کتاب.<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده:کلیات]]<br /> [[رده:داستان‌های دینی، قصه‌های مذهبی، مقاله‌ها و سخنرانی‌ها، مجالس و منابر، متون وعظ و خطابه]]<br /> [[رده:مقالات مرداد 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بارگذاری شده مردادماه 01 قربانی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده مرداد 01]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 شهریور 1401]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B4%D9%8A%D8%A9_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%83%D9%81%D8%A7%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%88%D9%84_(%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%83%D9%8A)&diff=659075 2023-05-14T11:59:43Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR13519J1.jpg<br /> | عنوان =الحاشیة علی کفایة الاصول (سلطان العلماء اراکی)<br /> | عنوان‌های دیگر =کفایه الاصول. حاشیه<br /> | پدیدآوران = <br /> [[سلطان العلماء، محمد]] (نویسنده)<br /> | زبان =عربی<br /> | کد کنگره =‏BP‎‏ ‎‏159‎‏/‎‏8‎‏ ‎‏/‎‏آ‎‏3‎‏ ‎‏ک‎‏70‎‏35<br /> | موضوع =<br /> آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین، 1255 - 1329ق. کفایه الاصول - نقد و تفسیر<br /> <br /> اصول فقه شیعه - قرن 14<br /> | ناشر = <br /> مطبعة الموسوية<br /> | مکان نشر =اراک - ایران<br /> | سال نشر = 1370 ق <br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE13519AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =1<br /> | تعداد جلد =7<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =13519<br /> | کتابخوان همراه نور =13519<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> {{کاربردهای دیگر|شرح كفاية الأصول (ابهام‌ زدایی)}}<br /> '''حاشية على كفاية الاصول'''، اثر [[سلطان العلماء، محمد|شيخ محمد سلطان العلماء]]، يكى از حواشى مفصل و تخصّصى درباره «كفاية الاصول» است.<br /> <br /> == ساختار ==<br /> كتاب، با توجه به ملحقات داراى نه جلد است. محشى، در هر مبحث، نخست، بخشى از عبارت متن را با عنوان «قوله...»، ذكر مى‌كند، آن‌گاه زير عنوان «اقول...» به بررسى آن مى‌پردازد.<br /> <br /> == گزارش محتوا ==<br /> جلد اوّل، از بحث موضوع علم تا آخر مباحث مشتق است. در اين جلد، امور سيزده‌گانه مقدّماتى مورد تعليق قرار مى‌گيرد و در بيان موضوع علم، از كلمات [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|صدر المتألهين]] در «اسفار» و [[سهروردی، یحیی بن حبش|شيخ اشراق]] در «حكمة الاشراق» استفاده شده و معناى عرض ذاتى و غريب تبيين مى‌گردد و در امر پنجم، كلام [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|شيخ الرئيس]] و محقق طوسى بررسى مى‌شود و در امر هفتم، كلام محقق قمى ذكر مى‌گردد.<br /> <br /> جلد دوم، درباره بحث اوامر و جلد سوم، از ابتداى بحث نواهى تا آخر مباحث الفاظ و جلد چهارم، از ابتداى ادلّه عقليه و شرعيه تا آخر مباحث ظن است. جلد چهارم، ملحقاتى دارد كه در يك مجلّد مستقل به چاپ رسيده است.<br /> <br /> جلد پنجم، با يك جلد ملحق، از اصول عمليه تا آخر قاعده «لا ضرر» است.<br /> <br /> جلد ششم، درباره استصحاب است. شارح مى‌گويد: بر اساس فرمايش شيخ در «فرائد» بيش از يازده تعريف براى استصحاب به عمل آمده است و بهترين آنها، «ابقاء ما كان» است.<br /> <br /> محشى محترم، مطالب مفيدى بر تعريف استصحاب، اصولى بودن آن، اركان استصحاب، دلايل حجيّت استصحاب دارند. ايشان هم‌چنين به نكات مهى در تنبيهات استصحاب اشاره كرده و در خاتمه تعارض استصحاب با ساير اصول عمليه و يا استصحاب ديگر و هم‌چنين رابطه استصحاب با قواعد فقهيّه را مورد تعليق و تحقيق قرار مى‌دهد.<br /> <br /> جلد هفتم، درباره تعارض ادلّه و امارات است.<br /> <br /> نمونه‌اى از كار محشى:<br /> <br /> (قوله: «الظاهر ان النهى بمادته و صيغته فى الدلالة على الطلب مثل الامر بمادته و صيغته»).<br /> <br /> (اقول): قد يكون لفظ النهى مصدرا و يصح منه الاشتقاق كما يقال انهاك عن كذا و عليه يصدق النهى على طلب الترك بالقول و الاشارة و الكناية و قد يطلق و يراد منه خصوص طلب الترك بالقول المخصوص؛ اعنى صيغة لا تفعل و يكون من باب اطلاق الكلى على الفرد و قد يكون اسما يراد منه القول المخصوص الدال على طلب الترك و...<br /> <br /> == منابع مقاله ==<br /> مقدّمه و متن كتاب.<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده: فقه و اصول]]<br /> [[رده:اصول فقه (آثارکلی)]]<br /> [[رده:اصول فقه شیعه]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1_%D9%88_%D8%B2%D8%A8%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%81%DA%A9%D8%A7%D8%B1&diff=630453 2023-01-08T09:41:11Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR14243J11.jpg<br /> | عنوان =خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار (بخش کاشان)<br /> | عنوان‌های دیگر =خلاصه الاشعار وزبده الافکار. برگزيده<br /> | پدیدآوران = <br /> [[تقی‌الدین کاشی، محمد بن علی]] (نویسنده)<br /> <br /> [[نصيري کهن‌مويي، محمدحسین]] (به کوشش) <br /> <br /> [[ادیب برومند، عبدالعلی]] (به کوشش)<br /> | زبان =فارسی <br /> | کد کنگره =‏‎‏PIR‎‏ ‎‏3751‎‏ ‎‏/‎‏ت‎‏7‎‏خ‎‏8 <br /> | موضوع =<br /> 1.شاعران ايرانی - قرن 10ق. - سرگذشت‌نامه<br /> 2.شعر فارسی - قرن 10ق. - مجموعه‌‏ها<br /> | ناشر = <br /> مرکز پژوهشی ميراث مکتوب <br /> | مکان نشر =ايران - تهران<br /> | سال نشر =1384ش <br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE35808AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE34664AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE14243AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92809AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92808AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE55870AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE35810AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE108663AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92811AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =1<br /> | شابک =964-6781-97-7<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =14243<br /> | کتابخوان همراه نور =14243<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار'''، نوشته میرتقی‌الدین محمد بن شرف‌الدین علی حسینی کاشانی معروف به «میرتذکره» و متخلص به «ذکری»(956 تا حدود 1022)&lt;ref&gt;ر.ک: ایرانی، نفیسه، اصل شیراز، ص9&lt;/ref&gt;است. او از شاعران و نویسندگان دورۀ صفوی است که دورۀ شش جلدی «تذکرة خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار» را در بازۀ زمانی نزدیک به 40 سال (از 977 تا 1016 ق) گرد‌آورده است.&lt;ref&gt;ر.ک: ادیب برومند، عبدالعلی، اصل کاشان، ص 22&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> == ساختار ==<br /> مبنای این تذکره بر یک مقدمه در آغاز کتاب، چهار فصل در باب عشق، چهار رکن در ذکر شاعران متقدم (دربردارندۀ 247 سراینده) و خاتمه‌ای با یک مقدمه و دوازده اصل با 414 سُراینده است که هر یک از این اصل‌ها به شاعران ناحیه‌ای از روزگار مؤلف می‌پردازد. ذیلی نیز در پایان اصل‌های دوازده‌گانه آمده که در مجموع، شعرهای 206 سراینده را بدون ذکر شرح حال آنان دربردارد. با شمارش این 206 نفر شمار شاعران خلاصةالأشعار به 867 شاعر می‌رسد. ذیل دیگری نیز در پایان مجلد چهارم خلاصةالأشعار موجود است که در کتابخانه بانکی‌پور نگهداری می‌شود و نذیر احمد از میان شاعران آن، بیست شاعر را معرفی کرده است. از این کتاب دستنویس‌های بسیاری در کتابخانه‌ها موجود است که در بخش شناخت‌نامۀ کتاب «میر تذکره» به سی و شش دست‌نویس اشاره شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: ایرانی، نفیسه، ص10&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ارکان اربعه==<br /> رکن‌های چهارگانۀ کتاب به شاعران متقدم پارسی (247 سراینده) و شعر آنان اختصاص دارد و با شرح حال و ذکر اشعار عنصری بلخی(متوفای 431ق) آغاز شده و با شرح احوال و اشعار غزالی مشهدی(متوفای 980ق) پایان می‌یابد. <br /> <br /> رکن اول، مشتمل بر دو جلد و حاوی احوال و اشعار قصیده‌سرایان قدیم از آغاز عهد غزنوی تا قرن هشتم است. <br /> <br /> رکن دوم، شامل احوال و اشعار غزل‌سرایان و برخی قصیده‌سرایان تا پایان قرن هشتم است.<br /> <br /> رکن سوم، حاوی تراجم و اشعار غزل‌سرایان و برخی قصیده‌سرایان از حافظ به بعد است.<br /> <br /> رکن چهارم، دربردارندۀ شرح حال و اشعار شعرای زمان سلطان‌حسین‌میرزا از جامی تا زمان تألیف کتاب است.&lt;ref&gt;ر.ک: صادقی علی‌اشرف، ص9&lt;/ref&gt;از این چهار رکن تاکنون هیچ رکنی چاپ نشده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==خاتمه==<br /> بخش خاتمۀ خلاصة الأشعار خود، از دوازده اصل شکل یافته و هر اصل (با ترتیب شمارۀ آن) به ذکر شاعران یک ناحیه از نواحی ایران (کاشان، اصفهان، قم، ساوه، قزوین، گیلان و دارالمرز مازندران، تبریز و آذزبایجان، یزد و کرمان و هندوستان، شیراز و نواحی آن، همدان و فراهان، ری و استرآباد و خراسان) می‌پردازد.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص10&lt;/ref&gt;این بخش شرح 414 شاعر هم‌عصر مؤلف را دربردارد که برخی را دیده بوده و به خدمت رسیده؛ برخی را ندیده ؛ برخی زنده بوده‌اند؛ و برخی روی در نقاب خاک کشیده بوده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: سید علی میرافضلی، اصل یزد و کرمان، ص9&lt;/ref&gt;‏البته، تا کنون هیچ دست‌نویسی از خلاصة الأشعار که همۀ کتاب را دربرداشته باشد، یکجا به دست نیامده است اما نسخه‌های بی‌شماری از بخش‌های مختلف کتاب در کتابخانه‌های جهان پراکنده است. شاید روزی به نمایۀ کامل و دقیقی از آن بتوان دست یافت.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص13&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==شیوۀ نگارش==<br /> حجم شعرهای برگزیده در این اثر یا اهمیت شعر شاعر را نشان می‌دهد و یا صرفا به کیفیت والای ادبی او ربطی ندارد و کاشی، شاعر و شعر او را با توجه به جایگاه او در میان هم‌عصرانش و یا با عنایت به منزلت اجتماعی او در خلاصةالأشعار آورده است؛ برای نمونه، کسی مانند «میرمعصوم نامی بکری» بسیار ناشناخته است اما نویسنده، او را بیش از حد و قدرش ستایش می‌کند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص11&lt;/ref&gt;از این رو، در ذکر احوال شاعران هم گاهی جنبه بی‌طرفی را رعایت نکرده و شاعر درجه چندم را در طراز شاعری فحل و توانمند قرار داده است.&lt;ref&gt;ر.ک: ادیب برومند، عبدالعلی، اصل کاشان، ص25&lt;/ref&gt;البته، تمایز خلاصةالأشعار با دیگر تذکره‌ها همین شناساندن شاعران گمنام است؛ عرشی یزدی، سپهری زواره ای، صافی بمی، نیازی کرمانی و... نمونه‌هایی از این دست‌اند. <br /> <br /> همچنین این اثر، منبع خوبی برای تصحیح دیوان‌های شاعران نامدار است به گونه‌ای که گاه، شعری در این اثر از وحشی بافقی، فیضی دکنی و سنجر کاشانی هست که در بسیاری از دست‌نویس‌های دیوان‌های این شاعران یافت نمی‌شود.‏&lt;ref&gt;ر.ک: سید علی میرافضلی، اصل یزد و کرمان ، ص12&lt;/ref&gt;بیشتر شاعرانی که در بخش معاصران خلاصةالأشعار از آنان نام برده شده است، پیروان مکتب وقوع اند.&lt;ref&gt;ر.ک: بایرام حقیقی، رقیه، اصل تبریز و آذربایجان، ص78&lt;/ref&gt;کاشی در نقل اشعار شاعران به قصیده و غزل و رباعی و ترجیع‌بند و ترکیب‌بند بسنده کرده و از آوردن مثنویات چشم‌پوشیده است.&lt;ref&gt;ر.ک: ادیب برومند، عبدالعلی، اصل کاشان، ص24&lt;/ref&gt;<br /> <br /> سبک نویسندگی کاشی بیشتر، ساده و با سجع‌های ملایم و مقبول است. در میان گفته‌های او نیز، داده‌های سودمندی از جامعه ادبی و شیوۀ سخنوری به دست می‌آید. اما او گاهی اسیر لفّاظی و سجع‌پردازی‌های متکلف می‌گردد؛ اغراق‌های او دربارۀ جایگاه ادبی فیضی دکنی، اوصاف اکبرشاه و شاه عباس صفوی اینچنین‌اند. دیگر اینکه، گاهی از وصف شاعر و شعرش فراتر می‌رود و به توصیف زادگاه او و خُلقیات مردم دیارش می‌پردازد و فارغ از اینکه از موضوع بحث بیرون رفته است، سخن را با ذکر فضیلت‌های اخلاقی و روایت‌ها و امثال و حِکم به درازا می‌کشاند.&lt;ref&gt;ر.ک: سید علی میرافضلی، اصل یزد و کرمان، ص12&lt;/ref&gt; <br /> <br /> آنچه درباره کتاب باید گفت، عشق و دلبستگی پایان‌ناپذیری است که نویسنده آن، به شعر و شاعری داشته و چنان مجذوب آن بوده که زندگانی خود را وقف این کار کرده است. وی برای تهیه یک شرح حال از نامه‌نگاری و تحقیق همه‌جانبه و دعوت شاعران و یا مسافرت برای دیدارشان خودداری نداشته و به طور مستمر از پی‌جویی احوال شاعران زمان، چیزی فروگذار نمی‌کرده است. وی تذکره‌نویسی را از استاد عنصری آغاز کرده و تا معاصران خویش ادامه داده و در نقل اشعار آنان، سنگ تمام گذاشته است.&lt;ref&gt;ر.ک: ادیب برومند، عبدالعلی، اصل کاشان، ص23&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==اصل‌های دوازده‌گانۀ بخش خاتمه==<br /> ===اصل اول: «بخش کاشان»===<br /> [[پرونده:NUR14243J1.jpg|بی‌قاب|چپ|150px]]<br /> <br /> این بخش نخستین قسمت از بخش خاتمه است که با احوال و شعرهای شاعران کاشان آغاز می‌شود و عبدالعلی ادیب برومند و محمدحسین نصیری کهنمویی بر آن پاورقی زده، ویرایشش نموده و تصحیحش کرده‌اند. کاشی چونکه خاتمه را با این اصل آغاز کرده، بر آن مقدمه‌ای نوشته است؛ آغاز این مقدمه، سپاس از پروردگار، ستایش پیامبر (ص) و امیر مؤمنان (ع)، مدح شیخ صفی‌الدین اردبیلی و شاه عباس صفوی و مناجات با خداوند است. سپس، کاشی پس از اشاره به تقسیمات کتاب، حدیث حُبّ الوطن را بهانه کرده و اصل‌های دوازده‌گانه را با زادگاه خود، «کاشان» آغاز می‌کند.&lt;ref&gt;ر.ک: ادیب برومند، عبدالعلی، اصل کاشان، ص12-1&lt;/ref&gt;کاشی شاعران زادگاهش را در دو فصل آورده است؛ نخستین فصل برای آنانی است که هنگام نوشتن این اثر زنده بوده‌اند و «در عرصه حیات جلوه‌گرند» و در دومین، برای آنانی که «رخت هستی از دامگاه فنا به آرامگاه بقا کشیده‌اند».&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص13و619&lt;/ref&gt;برومند نیز در مقدمه‌اش به تناسب زمان تألیف کتاب، به تشکیل دولت صفوی، ویژگی‌های شعری و سبک‌های رایج آن زمانه پرداخته است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص44-11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===اصل دوم: «بخش اصفهان»===<br /> [[پرونده:NUR34664J1.jpg|بی‌قاب|چپ|150px]]<br /> <br /> این بخش را عبدالعلی ادیب برومند(1395-1303ش) و محمدحسین نصیری کهنمویی تصحیح کرده‌اند. در این بخش شرح حال 47 شاعر آمده است که آثارشان جز شعرهای حکیم شفایی به چاپ نرسیده است. مصححان اذعان دارند که آگاهی از برخی از این شاعران در دسترس نیست و شعرهایشان نیز در جایی یا اصلا دیده نشده و یا بیش از چند بیت شنیده نشده است. برای همین، بخش اصفهان از ارزش تاریخی والایی برخوردار است. شاعران برگزیده در این بخش عبارتند از: شکیبی اصفهانی، نوری، حکیم شفایی، ضمیری اصفهانی، پیری، نیکی اصفهانی و باباشاه و چند نفر دیگر که در مکتب وقوع و شیوۀ معنی طرازی اشعار آبداری از خود به یادگار گذاشته‌اند. شاعران اصفهان در دوره عباسی، بویژه از پادشاهی شاه طهماسب تا میانۀ عهد شاه عباس، بیشتر در سبک ساده و خودمانی «مکتب وقوع» شعر می‌سروده‌اند و به مکتب طرازی -که در استعاره، تمثیل، تشبیه و تفکر خلاق پیچیده است- توجه کمتری می‌شده است. مصححان ناخوانا بودن و یا بدخط بودن متن را با بهره‌گیری از وزن‌شناسی اصلاح کرده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: عبدالعلی ادیب برومند و محمدحسین نصیری کهنمویی، اصل اصفهان، ص16-15&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===اصل سوم و چهارم: «بخش قم و ساوه» ===<br /> [[پرونده:NUR35810J1.jpg|بی‌قاب|چپ|150px]]<br /> <br /> کاشی این بخش را در سال 1000 هجری قمری تدوین کرده است. این بخش با تصحیح علی‌اشرف صادقی ارائه شده است. او از پنج نسخه برای تصحیح کتاب بهره گرفته است: دو نسخه در مجلس شورای اسلامی، دو نسخه در کتابخانه اینداآفیس و یک نسخه در مجلس سنای دوره پهلوی. از میان این‌ها، نسخه شماره 334 مجلس شورای اسلامی مبنای پژوهش او گشته و برای ویرایش آن از نسخه‌های دیگر بهره برده است. صادقی رسم الخط کتاب را به شیوۀ امروزی ویرایش نموده است.&lt;ref&gt;ر.ک: صادقی، علی‌اشرف، اصل قم و ساوه، ص13-11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===اصل پنجم و ششم: «بخش قزوین، گیلان و دارُالمرز و نواحی آن»===<br /> [[پرونده:NUR92808J1.jpg|بی‌قاب|چپ|150px]]<br /> <br /> این بخش را سیدمحمد دبیرسیاقی و مهدی ملک‌محمدی تصحیح و ویرایش کرده‌اند. در این اصل، شرح حال و نمونۀ شعر 25 تن از شاعران دارالسلطنۀ قزوین و 18 تن از شاعران دارالمرز -گیلان و مازندران-، که با کاشی هم‌عصر بوده‌اند، گردآوری شده است. دبیرسیاقی نسخۀ مجلس شورای اسلامی (ش: 5506) را کامل‌ترین دانسته و آن را برای ویرایش و تصحیح مبنا گرفته است. او از نسخه دیگر مجلس شورای اسلامی (َش: 4549) نیز بهره‌برده است. این نسخه، هرچند به خط کاشی است، اما شاعران اصل اول تا هفتم آن آشفته و درهم بوده و صفحه‌شمارش پریشان و نامرتب است و صفحه‌های افتاده دارد. تاریخ کتابت نیز ندارد.&lt;ref&gt;ر.ک: دبیرسیاقی، سیدمحمد، اصل قزوین، گیلان، ص15&lt;/ref&gt;<br /> <br /> اصل ششم «بخش گیلان و دارالمرز مازندران»، جداگانه با تصحیح و ویرایش امُ‌البین صادقی ارائه شده است. صادقی نسخۀ کتابخانه مجلس شورای ملی (ش: 334) را مبنا گرفته است. ادامۀ این نسخه در کتابخانه ادیب برومند یافت می‌شود. نسخه‌های دیگر نیز از کتابخانه‌های مجلس شورای ملی (ش: 4549)، ایندیاآفیس (ش: 668)، مجلس سنا (ش: 244)، دانشکده ادبیات دانشگاه تهران به کار او آمده‌اند.(ش: 59)&lt;ref&gt;ر.ک: ام البنین صادقی، اصل گیلان و دارالمرز مازندران، ص51-48&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ===اصل هفتم: «بخش تبریز و آذربایجان و نواحی آن»===<br /> [[پرونده:NUR92809J1.jpg|بی‌قاب|چپ|150px]]<br /> <br /> این بخش را رقیه بایرام حقیقی تصحیح کرده است. او درآغاز، به زندگی کاشی و ساختار کلی خلاصةالأشعار پرداخته است.&lt;ref&gt;ر.ک: بایرام‌حقیقی، رقیه، اصل تبریز و آذربایجان، ص35-17&lt;/ref&gt;حقیقی برای ویرایش و تصحیح خود، از دست‌نویس کتابخانه مجلس شورای اسلامی (ش:334) بهره برده و آن را کاملترین نسخۀ هفت اصل اول خاتمه می‌داند. دست‌نویس‌های دیگر از کتابخانۀ مجلس (ش:4549) و (ش:244)، دست‌نویس دانشکدۀ ادبیات (ش: 59ج) و دستنویس ایندیا آفیس (ش: 668) به کار ویرایش او آمده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص40-37&lt;/ref&gt;حقیقی ادعا دارد که تعداد شاعران این اصل بیش از 35 تنی است که کاشی در این اصل آورده است. او سپس، این 35 شاعر را در مقدمه‌اش به گونه‌ای کوتاه و فهرست‌وار، با بهره‌گیری از خلاصةالأشعار و منبع‌های دیگر معرفی نموده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص78-40&lt;/ref&gt;و چون بیشتر شاعران این دوره در مکتب وقوعی شعر می‌سروده‌اند، توضیحی در بارۀ ویژگی‌های آن (بویژه شیوع آن در تبریز) و سرانجام ناکام این مکتب داده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص115-78&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===اصل هشتم: «بخش یزد و کرمان و نواحی آن» ===<br /> [[پرونده:NUR92811J1.jpg|بی‌قاب|چپ|150px]]<br /> <br /> این بخش از خاتمۀ خلاصة الأشعار (جلد هفتم) ویژۀ شاعران یزد، کرمان و نواحی آن و دیار هندوستان است که با تصحیح سید علی میرافضلی انجام یافته است. نویسنده در میان سال‌های 981 تا 1013ق، سرگذشت 40 سخنور و 7371 بیت شعر را در دوفصل تهیه کرده است؛ فصل نخست از وحشی بافقی تا صوفی اردستانی و فصل دوم شرح شاعران کرمان، بم، سیستان، کابل، بدخشان، دکن، کشمیر و جاهای دیگر هندوستان است که از امیرشمس‌الدین محمد صدر کرمانی تا صانعی بدخشانی را دربرمی‌گیرد.&lt;ref&gt;ر.ک: سید علی میرافضلی، اصل یزد و کرمان، ص10-9&lt;/ref&gt;اصل هشتم با نظارت خود کاشی تدوین و ویرایش نهایی شده و کامل‌ترین دست‌نویس بخش خاتمه است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص11&lt;/ref&gt;برای تصحیح این بخش یک نسخۀ اصلی و چند دستنویس در اختیار میرافضلی بوده است که نسخۀ کتابخانۀ شخصی عبدالعلی ادیب اساس کار او شده و نسخه‌های دیگر به یاری او آمده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص13&lt;/ref&gt;پیشتر، احمد گلچین‌معانی بر این نسخه حاشیه زده و نیز از شاعرانش فهرست تهیه نموده که آن‌ها ضمیمۀ پایان کتاب شده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص16&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===اصل نهم: «بخش شیراز و نواحی آن»===<br /> [[پرونده:NUR35808J1.jpg|بی‌قاب|چپ|150px]]<br /> <br /> این بخش با تصحیح نفیسه ایرانی(1364ش) ارائه شده است. کاشی در این بخش، بسیاری از اطلاعات خود را در بارۀ شاعران فارس از طریق منبع‌های زیر به دست می‌آورده است: الف. شاعرانی که از فارس به کاشان سفر کرده بودند (ذیل غیرتی، ابوالقاسم کازرونی و حامد بهبهانی)؛ ب. شاعرانی که در سفرهای خود با آنان دیدار داشته است (ذیل صحیفی)؛ پ. جُنگ‌ها و تذکره‌ها (ذیل مکتبی)؛ و ت. گفته‌های معتمدان (ذیل میرهیبت‌الله غریبی).&lt;ref&gt;ر.ک: ایرانی، نفیسه، اصل شیراز، ص10&lt;/ref&gt; ایرانی برای تصحیح خلاصةالأشعار، دستنویس کتابخانه شخصی عبدالعلی ادیب برومند (نسخه ب) را -که کاملترین نسخه است- مبنا گرفته و از نسخه‌های دیگر برای ویرایش آن بهره برده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص17&lt;/ref&gt;او برای ویرایش این نسخه از رسم الخط پیشنهادی فرهنگستان زبان و ادب فارسی پیروی کرده است؛ واژه‌هایی مانند: گریهای- گریه‌های، زادهای-زاده‌های، پروانۀ- پروانه ای، کتابة- کتابت، جاهی- جایی، نداهی- ندایی، غلطیدن- غلتیدن، طپیدن- تپیدن و... اصلاح شده‌اند. البته او رسم الخط همزه را کمتر تغییر داده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص17-15&lt;/ref&gt;پایان‌بخش کتاب، فهرستی از کسان، جای‌ها و کتاب‌ها است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص479-443&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===اصل دهم: «بخش همدان و فراهان»===<br /> این بخش به شیوۀ امروزی چاپ نشده است.<br /> <br /> ===اصل یازدهم: «بخش ری و استراباد و نواحی آن بلاد»===<br /> [[پرونده:NUR93035J1.jpg|بی‌قاب|چپ|150px]]<br /> <br /> این بخش، در دو فصل تنظیم شده است؛ فصل نخست، ویژۀ شاعران ری (15 شاعر) است و فصل دوم، در بارۀ سرایندگان استرآباد (16شاعر) است. دو ویژگی در این بخش نمود یافته است: <br /> <br /> یکی اینکه، صاحبان تراجم این اصل، از طبقات گوناگون اجتماعی انتخاب شده‌اند که می‌توان آنان را از این حیث، عموما در دو دسته گنجاند: الف- وابستگان به دربار سلطنت و عوامل حکومت: مانند قاسم‌بیگ حالتی از امیرزادگان ترک، قاضی محمد، قاضی عطاءالله و مولانا علی نیازی، از حاضران در مجالس شاه تهماسب؛ خواجه محمدشریف هجری و میر محمدیوسف صدر، از وزرای صفویه و... . ب) صاحبان مشاغل غیردرباری و مردمی: مانند قاضی عبدالله که زراعت می‌کرده و مولانا فهمی و مولانا ناطفی که بارزگانی پیشه گرفته بودند و...<br /> <br /> دوم اینکه، در این بخش اشاره به سبک و تتبعات ادبی و نقد و نظر یا جانب‌داری از شعر برخی سرایندگان شده است. در این باره، تقی‌الدین، جز کاربرد واژگان و اصطلاحات عمومی با رنگ ‌و بوی نقد ادبی در معرفی قریحۀ سخنوران، در لابه‌لای نوشته‌های خویش، گریزی هم به اسلوب ویژه شاعری بعضی از آن‌ها می‌زند و گاه، سخت و کوتاه به داوری سروده‌هایشان می‌نشیند&lt;ref&gt;ر.ک: موسوی، مرتضی، مساح، رضوان، اصل ری و استرآباد، ص19-18&lt;/ref&gt;ویرایش این اصل بر مبنای نسخۀ کتابخانه عبدالعلی ادیب برومند و با مقابلۀ نسخه‌های دیگر انجام شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص22&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===اصل دوازدهم: «بخش خراسان»===<br /> [[پرونده:NUR55870J1.jpg|بی‌قاب|چپ|150px]]<br /> <br /> این بخشِ خاتمه را خطۀ خراسان شکل داده است. تصحیح آن با عبدالعلی ادیب برومند(1395-1303ش) و محمدحسین نصیری کهنمویی است. این کار با نسخه‌ای از آنِ ادیب برومند انجام یافته است. این نسخه، قسمت دوم بخش خاتمه را که در 1013 هجری قمری نوشته شده، دربردارد. نسخه‌ای از کتابخانه موزه ملی ملک و جُنگ تذکرةالشعرا نیز برای ویرایش و تصحیح خلاصةالأشعار به کارآمده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: برومند، ادیب، اصل خراسان، ص25&lt;/ref&gt;برومند نیز در مقدمه، به تاریخ عهد تیمور تا ظهور صفویان پرداخته و به سبک رایج شعر (مکتب وقوع) در دوره صفوی اشاره نموده &lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص18-9&lt;/ref&gt;و شیوۀ نویسندگی کاشی را توضیح داده و از ارزش کار او سخن گفته است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص24-22&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> == منابع مقاله ==<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش کاشان)، به تصحیح به تصحیح عبدالعلی ادیب برومند و محمدحسین نصیری کهنمویی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1384ش.<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش اصفهان)، به تصحیح عبدالعلی ادیب برومند و محمدحسین نصیری کهنمویی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1386ش.<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش قم و ساوه)، به تصحیح علی‌اشرف صادقی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1392ش.<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش قزوین و گیلان)، به تصحیح سیدمحمد دبیرسیاقی و مهدی ملک‌محمدی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1396ش.<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش گیلان و دارالمرز مازندران)، به تصحیح به تصحیح ام‌البنین صادقی، تهران، انتشارات سفیر اردهال، چاپ اول، 1392ش.<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش تبریز و آذربایجان و نواحی آن)، به تصحیح رقیه بایرام حقیقی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1395ش.<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش یزد و کرمان و نواحی آن)، به تصحیح سیدعلی میرافضلی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1395ش.<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش شیراز و نواحی آن)، به تصحیح نفیسه ایرانی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1392ش.<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش ری و استرآباد و نواحی آن)، به تصحیح مرتضی موسوی و رضوان مساح، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1399ش.<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش خراسان)، به تصحیح عبدالعلی ادیب برومند و محمدحسین نصیری کهنمویی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1393ش.<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:زبان‌شناسی، علم زبان]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات فارسی]]<br /> <br /> [[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]]<br /> <br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1401 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1_%D9%88_%D8%B2%D8%A8%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%81%DA%A9%D8%A7%D8%B1&diff=630452 2023-01-08T09:30:02Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR14243J11.jpg<br /> | عنوان =خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار (بخش کاشان)<br /> | عنوان‌های دیگر =خلاصه الاشعار وزبده الافکار. برگزيده<br /> | پدیدآوران = <br /> [[تقی‌الدین کاشی، محمد بن علی]] (نویسنده)<br /> <br /> [[نصيري کهن‌مويي، محمدحسین]] (به کوشش) <br /> <br /> [[ادیب برومند، عبدالعلی]] (به کوشش)<br /> | زبان =فارسی <br /> | کد کنگره =‏‎‏PIR‎‏ ‎‏3751‎‏ ‎‏/‎‏ت‎‏7‎‏خ‎‏8 <br /> | موضوع =<br /> 1.شاعران ايرانی - قرن 10ق. - سرگذشت‌نامه<br /> 2.شعر فارسی - قرن 10ق. - مجموعه‌‏ها<br /> | ناشر = <br /> مرکز پژوهشی ميراث مکتوب <br /> | مکان نشر =ايران - تهران<br /> | سال نشر =1384ش <br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE35808AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE34664AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE14243AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92809AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92808AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE55870AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE35810AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE108663AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92811AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =1<br /> | شابک =964-6781-97-7<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =14243<br /> | کتابخوان همراه نور =14243<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار'''، نوشته میرتقی‌الدین محمد بن شرف‌الدین علی حسینی کاشانی معروف به «میرتذکره» و متخلص به «ذکری»(956 تا حدود 1022)&lt;ref&gt;ر.ک: ایرانی، نفیسه، اصل شیراز، ص9&lt;/ref&gt;است. او از شاعران و نویسندگان دورۀ صفوی است که دورۀ شش جلدی «تذکرة خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار» را در بازۀ زمانی نزدیک به 40 سال (از 977 تا 1016 ق) گرد‌آورده است.&lt;ref&gt;ر.ک: ادیب برومند، عبدالعلی، اصل کاشان، ص 22&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> == ساختار ==<br /> مبنای این تذکره بر یک مقدمه در آغاز کتاب، چهار فصل در باب عشق، چهار رکن در ذکر شاعران متقدم (دربردارندۀ 247 سراینده) و خاتمه‌ای با یک مقدمه و دوازده اصل با 414 سُراینده است که هر یک از این اصل‌ها به شاعران ناحیه‌ای از روزگار مؤلف می‌پردازد. ذیلی نیز در پایان اصل‌های دوازده‌گانه آمده که در مجموع، شعرهای 206 سراینده را بدون ذکر شرح حال آنان دربردارد. با شمارش این 206 نفر شمار شاعران خلاصةالأشعار به 867 شاعر می‌رسد. ذیل دیگری نیز در پایان مجلد چهارم خلاصةالأشعار موجود است که در کتابخانه بانکی‌پور نگهداری می‌شود و نذیر احمد از میان شاعران آن، بیست شاعر را معرفی کرده است. از این کتاب دستنویس‌های بسیاری در کتابخانه‌ها موجود است که در بخش شناخت‌نامۀ کتاب «میر تذکره» به سی و شش دست‌نویس اشاره شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: ایرانی، نفیسه، ص10&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ارکان اربعه==<br /> رکن‌های چهارگانۀ کتاب به شاعران متقدم پارسی (247 سراینده) و شعر آنان اختصاص دارد و با شرح حال و ذکر اشعار عنصری بلخی(متوفای 431ق) آغاز شده و با شرح احوال و اشعار غزالی مشهدی(متوفای 980ق) پایان می‌یابد. <br /> <br /> رکن اول، مشتمل بر دو جلد و حاوی احوال و اشعار قصیده‌سرایان قدیم از آغاز عهد غزنوی تا قرن هشتم است. <br /> <br /> رکن دوم، شامل احوال و اشعار غزل‌سرایان و برخی قصیده‌سرایان تا پایان قرن هشتم است.<br /> <br /> رکن سوم، حاوی تراجم و اشعار غزل‌سرایان و برخی قصیده‌سرایان از حافظ به بعد است.<br /> <br /> رکن چهارم، دربردارندۀ شرح حال و اشعار شعرای زمان سلطان‌حسین‌میرزا از جامی تا زمان تألیف کتاب است.&lt;ref&gt;ر.ک: صادقی علی‌اشرف، ص9&lt;/ref&gt;از این چهار رکن تاکنون هیچ رکنی چاپ نشده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==خاتمه==<br /> بخش خاتمۀ خلاصة الأشعار خود، از دوازده اصل شکل یافته و هر اصل (با ترتیب شمارۀ آن) به ذکر شاعران یک ناحیه از نواحی ایران (کاشان، اصفهان، قم، ساوه، قزوین، گیلان و دارالمرز مازندران، تبریز و آذزبایجان، یزد و کرمان و هندوستان، شیراز و نواحی آن، همدان و فراهان، ری و استرآباد و خراسان) می‌پردازد.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص10&lt;/ref&gt;این بخش شرح 414 شاعر هم‌عصر مؤلف را دربردارد که برخی را دیده بوده و به خدمت رسیده؛ برخی را ندیده ؛ برخی زنده بوده‌اند؛ و برخی روی در نقاب خاک کشیده بوده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: سید علی میرافضلی، اصل یزد و کرمان، ص9&lt;/ref&gt;‏البته، تا کنون هیچ دست‌نویسی از خلاصة الأشعار که همۀ کتاب را دربرداشته باشد، یکجا به دست نیامده است اما نسخه‌های بی‌شماری از بخش‌های مختلف کتاب در کتابخانه‌های جهان پراکنده است. شاید روزی به نمایۀ کامل و دقیقی از آن بتوان دست یافت.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص13&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==شیوۀ نگارش==<br /> حجم شعرهای برگزیده در این اثر یا اهمیت شعر شاعر را نشان می‌دهد و یا صرفا به کیفیت والای ادبی او ربطی ندارد و کاشی، شاعر و شعر او را با توجه به جایگاه او در میان هم‌عصرانش و یا با عنایت به منزلت اجتماعی او در خلاصةالأشعار آورده است؛ برای نمونه، کسی مانند «میرمعصوم نامی بکری» بسیار ناشناخته است اما نویسنده، او را بیش از حد و قدرش ستایش می‌کند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص11&lt;/ref&gt;از این رو، در ذکر احوال شاعران هم گاهی جنبه بی‌طرفی را رعایت نکرده و شاعر درجه چندم را در طراز شاعری فحل و توانمند قرار داده است.&lt;ref&gt;ر.ک: ادیب برومند، عبدالعلی، اصل کاشان، ص25&lt;/ref&gt;البته، تمایز خلاصةالأشعار با دیگر تذکره‌ها همین شناساندن شاعران گمنام است؛ عرشی یزدی، سپهری زواره ای، صافی بمی، نیازی کرمانی و... نمونه‌هایی از این دست‌اند. <br /> <br /> همچنین این اثر، منبع خوبی برای تصحیح دیوان‌های شاعران نامدار است به گونه‌ای که گاه، شعری در این اثر از وحشی بافقی، فیضی دکنی و سنجر کاشانی هست که در بسیاری از دست‌نویس‌های دیوان‌های این شاعران یافت نمی‌شود.‏&lt;ref&gt;ر.ک: سید علی میرافضلی، اصل یزد و کرمان ، ص12&lt;/ref&gt;بیشتر شاعرانی که در بخش معاصران خلاصةالأشعار از آنان نام برده شده است، پیروان مکتب وقوع اند.&lt;ref&gt;ر.ک: بایرام حقیقی، رقیه، اصل تبریز و آذربایجان، ص78&lt;/ref&gt;کاشی در نقل اشعار شاعران به قصیده و غزل و رباعی و ترجیع‌بند و ترکیب‌بند بسنده کرده و از آوردن مثنویات چشم‌پوشیده است.&lt;ref&gt;ر.ک: ادیب برومند، عبدالعلی، اصل کاشان، ص24&lt;/ref&gt;<br /> <br /> سبک نویسندگی کاشی بیشتر، ساده و با سجع‌های ملایم و مقبول است. در میان گفته‌های او نیز، داده‌های سودمندی از جامعه ادبی و شیوۀ سخنوری به دست می‌آید. اما او گاهی اسیر لفّاظی و سجع‌پردازی‌های متکلف می‌گردد؛ اغراق‌های او دربارۀ جایگاه ادبی فیضی دکنی، اوصاف اکبرشاه و شاه عباس صفوی اینچنین‌اند. دیگر اینکه، گاهی از وصف شاعر و شعرش فراتر می‌رود و به توصیف زادگاه او و خُلقیات مردم دیارش می‌پردازد و فارغ از اینکه از موضوع بحث بیرون رفته است، سخن را با ذکر فضیلت‌های اخلاقی و روایت‌ها و امثال و حِکم به درازا می‌کشاند.&lt;ref&gt;ر.ک: سید علی میرافضلی، اصل یزد و کرمان، ص12&lt;/ref&gt; <br /> <br /> آنچه درباره کتاب باید گفت، عشق و دلبستگی پایان‌ناپذیری است که نویسنده آن، به شعر و شاعری داشته و چنان مجذوب آن بوده که زندگانی خود را وقف این کار کرده است. وی برای تهیه یک شرح حال از نامه‌نگاری و تحقیق همه‌جانبه و دعوت شاعران و یا مسافرت برای دیدارشان خودداری نداشته و به طور مستمر از پی‌جویی احوال شاعران زمان، چیزی فروگذار نمی‌کرده است. وی تذکره‌نویسی را از استاد عنصری آغاز کرده و تا معاصران خویش ادامه داده و در نقل اشعار آنان، سنگ تمام گذاشته است.&lt;ref&gt;ر.ک: ادیب برومند، عبدالعلی، اصل کاشان، ص23&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==اصل‌های دوازده‌گانۀ بخش خاتمه==<br /> ===اصل اول: «بخش کاشان»===<br /> [[پرونده:NUR14243J1.jpg|بی‌قاب|چپ|150px]]<br /> <br /> این بخش نخستین قسمت از بخش خاتمه است که با احوال و شعرهای شاعران کاشان آغاز می‌شود و عبدالعلی ادیب برومند و محمدحسین نصیری کهنمویی بر آن پاورقی زده، ویرایشش نموده و تصحیحش کرده‌اند. کاشی چونکه خاتمه را با این اصل آغاز کرده، بر آن مقدمه‌ای نوشته است؛ آغاز این مقدمه، سپاس از پروردگار، ستایش پیامبر (ص) و امیر مؤمنان (ع)، مدح شیخ صفی‌الدین اردبیلی و شاه عباس صفوی و مناجات با خداوند است. سپس، کاشی پس از اشاره به تقسیمات کتاب، حدیث حُبّ الوطن را بهانه کرده و اصل‌های دوازده‌گانه را با زادگاه خود، «کاشان» آغاز می‌کند.&lt;ref&gt;ر.ک: ادیب برومند، عبدالعلی، اصل کاشان، ص12-1&lt;/ref&gt;کاشی شاعران زادگاهش را در دو فصل آورده است؛ نخستین فصل برای آنانی است که هنگام نوشتن این اثر زنده بوده‌اند و «در عرصه حیات جلوه‌گرند» و در دومین، برای آنانی که «رخت هستی از دامگاه فنا به آرامگاه بقا کشیده‌اند».&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص13و619&lt;/ref&gt;برومند نیز در مقدمه‌اش به تناسب زمان تألیف کتاب، به تشکیل دولت صفوی، ویژگی‌های شعری و سبک‌های رایج آن زمانه پرداخته است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص44-11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===اصل دوم: «بخش اصفهان»===<br /> [[پرونده:NUR34664J1.jpg|بی‌قاب|چپ|150px]]<br /> <br /> این بخش را عبدالعلی ادیب برومند(1395-1303ش) و محمدحسین نصیری کهنمویی تصحیح کرده‌اند. در این بخش شرح حال 47 شاعر آمده است که آثارشان جز شعرهای حکیم شفایی به چاپ نرسیده است. مصححان اذعان دارند که آگاهی از برخی از این شاعران در دسترس نیست و شعرهایشان نیز در جایی یا اصلا دیده نشده و یا بیش از چند بیت شنیده نشده است. برای همین، بخش اصفهان از ارزش تاریخی والایی برخوردار است. شاعران برگزیده در این بخش عبارتند از: شکیبی اصفهانی، نوری، حکیم شفایی، ضمیری اصفهانی، پیری، نیکی اصفهانی و باباشاه و چند نفر دیگر که در مکتب وقوع و شیوۀ معنی طرازی اشعار آبداری از خود به یادگار گذاشته‌اند. شاعران اصفهان در دوره عباسی، بویژه از پادشاهی شاه طهماسب تا میانۀ عهد شاه عباس، بیشتر در سبک ساده و خودمانی «مکتب وقوع» شعر می‌سروده‌اند و به مکتب طرازی -که در استعاره، تمثیل، تشبیه و تفکر خلاق پیچیده است- توجه کمتری می‌شده است. مصححان ناخوانا بودن و یا بدخط بودن متن را با بهره‌گیری از وزن‌شناسی اصلاح کرده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: عبدالعلی ادیب برومند و محمدحسین نصیری کهنمویی، اصل اصفهان، ص16-15&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===اصل سوم و چهارم: «بخش قم و ساوه» ===<br /> [[پرونده:NUR35810J1.jpg|بی‌قاب|چپ|150px]]<br /> <br /> کاشی این بخش را در سال 1000 هجری قمری تدوین کرده است. این بخش با تصحیح علی‌اشرف صادقی ارائه شده است. او از پنج نسخه برای تصحیح کتاب بهره گرفته است: دو نسخه در مجلس شورای اسلامی، دو نسخه در کتابخانه اینداآفیس و یک نسخه در مجلس سنای دوره پهلوی. از میان این‌ها، نسخه شماره 334 مجلس شورای اسلامی مبنای پژوهش او گشته و برای ویرایش آن از نسخه‌های دیگر بهره برده است. صادقی رسم الخط کتاب را به شیوۀ امروزی ویرایش نموده است.&lt;ref&gt;ر.ک: صادقی، علی‌اشرف، اصل قم و ساوه، ص13-11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===اصل پنجم و ششم: «بخش قزوین، گیلان و دارُالمرز و نواحی آن»===<br /> [[پرونده:NUR92808J1.jpg|بی‌قاب|چپ|150px]]<br /> <br /> این بخش را سیدمحمد دبیرسیاقی و مهدی ملک‌محمدی تصحیح و ویرایش کرده‌اند. در این اصل، شرح حال و نمونۀ شعر 25 تن از شاعران دارالسلطنۀ قزوین و 18 تن از شاعران دارالمرز -گیلان و مازندران-، که با کاشی هم‌عصر بوده‌اند، گردآوری شده است. دبیرسیاقی نسخۀ مجلس شورای اسلامی (ش: 5506) را کامل‌ترین دانسته و آن را برای ویرایش و تصحیح مبنا گرفته است. او از نسخه دیگر مجلس شورای اسلامی (َش: 4549) نیز بهره‌برده است. این نسخه، هرچند به خط کاشی است، اما شاعران اصل اول تا هفتم آن آشفته و درهم بوده و صفحه‌شمارش پریشان و نامرتب است و صفحه‌های افتاده دارد. تاریخ کتابت نیز ندارد.&lt;ref&gt;ر.ک: دبیرسیاقی، سیدمحمد، اصل قزوین، گیلان، ص15&lt;/ref&gt;<br /> <br /> اصل ششم «بخش گیلان و دارالمرز مازندران»، جداگانه با تصحیح و ویرایش امُ‌البین صادقی ارائه شده است. صادقی نسخۀ کتابخانه مجلس شورای ملی (ش: 334) را مبنا گرفته است. ادامۀ این نسخه در کتابخانه ادیب برومند یافت می‌شود. نسخه‌های دیگر نیز از کتابخانه‌های مجلس شورای ملی (ش: 4549)، ایندیاآفیس (ش: 668)، مجلس سنا (ش: 244)، دانشکده ادبیات دانشگاه تهران (ش: 59) &lt;ref&gt;ر.ک: ام البنین صادقی، اصل گیلان و دارالمرز مازندران، ص51-48&lt;/ref&gt;به کار او آمده‌اند. <br /> <br /> ===اصل هفتم: «بخش تبریز و آذربایجان و نواحی آن»===<br /> [[پرونده:NUR92809J1.jpg|بی‌قاب|چپ|150px]]<br /> <br /> این بخش را رقیه بایرام حقیقی تصحیح کرده است. او درآغاز، به زندگی کاشی و ساختار کلی خلاصةالأشعار پرداخته است.&lt;ref&gt;ر.ک: بایرام‌حقیقی، رقیه، اصل تبریز و آذربایجان، ص35-17&lt;/ref&gt;حقیقی برای ویرایش و تصحیح خود، از دست‌نویس کتابخانه مجلس شورای اسلامی (ش:334) بهره برده و آن را کاملترین نسخۀ هفت اصل اول خاتمه می‌داند. دست‌نویس‌های دیگر از کتابخانۀ مجلس (ش:4549) و (ش:244)، دست‌نویس دانشکدۀ ادبیات (ش: 59ج) و دستنویس ایندیا آفیس (ش: 668) به کار ویرایش او آمده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص40-37&lt;/ref&gt;حقیقی ادعا دارد که تعداد شاعران این اصل بیش از 35 تنی است که کاشی در این اصل آورده است. او سپس، این 35 شاعر را در مقدمه‌اش به گونه‌ای کوتاه و فهرست‌وار، با بهره‌گیری از خلاصةالأشعار و منبع‌های دیگر معرفی نموده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص78-40&lt;/ref&gt;و چون بیشتر شاعران این دوره در مکتب وقوعی شعر می‌سروده‌اند، توضیحی در بارۀ ویژگی‌های آن (بویژه شیوع آن در تبریز) و سرانجام ناکام این مکتب داده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص115-78&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===اصل هشتم: «بخش یزد و کرمان و نواحی آن» ===<br /> [[پرونده:NUR92811J1.jpg|بی‌قاب|چپ|150px]]<br /> <br /> این بخش از خاتمۀ خلاصة الأشعار (جلد هفتم) ویژۀ شاعران یزد، کرمان و نواحی آن و دیار هندوستان است که با تصحیح سید علی میرافضلی انجام یافته است. نویسنده در میان سال‌های 981 تا 1013ق، سرگذشت 40 سخنور و 7371 بیت شعر را در دوفصل تهیه کرده است؛ فصل نخست از وحشی بافقی تا صوفی اردستانی و فصل دوم شرح شاعران کرمان، بم، سیستان، کابل، بدخشان، دکن، کشمیر و جاهای دیگر هندوستان است که از امیرشمس‌الدین محمد صدر کرمانی تا صانعی بدخشانی را دربرمی‌گیرد.&lt;ref&gt;ر.ک: سید علی میرافضلی، اصل یزد و کرمان، ص10-9&lt;/ref&gt;اصل هشتم با نظارت خود کاشی تدوین و ویرایش نهایی شده و کامل‌ترین دست‌نویس بخش خاتمه است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص11&lt;/ref&gt;برای تصحیح این بخش یک نسخۀ اصلی و چند دستنویس در اختیار میرافضلی بوده است که نسخۀ کتابخانۀ شخصی عبدالعلی ادیب اساس کار او شده و نسخه‌های دیگر به یاری او آمده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص13&lt;/ref&gt;پیشتر، احمد گلچین‌معانی بر این نسخه حاشیه زده و نیز از شاعرانش فهرست تهیه نموده که آن‌ها ضمیمۀ پایان کتاب شده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص16&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===اصل نهم: «بخش شیراز و نواحی آن»===<br /> [[پرونده:NUR35808J1.jpg|بی‌قاب|چپ|150px]]<br /> <br /> این بخش با تصحیح نفیسه ایرانی(1364ش) ارائه شده است. کاشی در این بخش، بسیاری از اطلاعات خود را در بارۀ شاعران فارس از طریق منبع‌های زیر به دست می‌آورده است: الف. شاعرانی که از فارس به کاشان سفر کرده بودند (ذیل غیرتی، ابوالقاسم کازرونی و حامد بهبهانی)؛ ب. شاعرانی که در سفرهای خود با آنان دیدار داشته است (ذیل صحیفی)؛ پ. جُنگ‌ها و تذکره‌ها (ذیل مکتبی)؛ و ت. گفته‌های معتمدان (ذیل میرهیبت‌الله غریبی).&lt;ref&gt;ر.ک: ایرانی، نفیسه، اصل شیراز، ص10&lt;/ref&gt; ایرانی برای تصحیح خلاصةالأشعار، دستنویس کتابخانه شخصی عبدالعلی ادیب برومند (نسخه ب) را -که کاملترین نسخه است- مبنا گرفته و از نسخه‌های دیگر برای ویرایش آن بهره برده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص17&lt;/ref&gt;او برای ویرایش این نسخه از رسم الخط پیشنهادی فرهنگستان زبان و ادب فارسی پیروی کرده است؛ واژه‌هایی مانند: گریهای- گریه‌های، زادهای-زاده‌های، پروانۀ- پروانه ای، کتابة- کتابت، جاهی- جایی، نداهی- ندایی، غلطیدن- غلتیدن، طپیدن- تپیدن و... اصلاح شده‌اند. البته او رسم الخط همزه را کمتر تغییر داده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص17-15&lt;/ref&gt;پایان‌بخش کتاب، فهرستی از کسان، جای‌ها و کتاب‌ها است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص479-443&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===اصل دهم: «بخش همدان و فراهان»===<br /> این بخش به شیوۀ امروزی چاپ نشده است.<br /> <br /> ===اصل یازدهم: «بخش ری و استراباد و نواحی آن بلاد»===<br /> [[پرونده:NUR93035J1.jpg|بی‌قاب|چپ|150px]]<br /> <br /> این بخش، در دو فصل تنظیم شده است؛ فصل نخست، ویژۀ شاعران ری (15 شاعر) است و فصل دوم، در بارۀ سرایندگان استرآباد (16شاعر) است. دو ویژگی در این بخش نمود یافته است: <br /> <br /> یکی اینکه، صاحبان تراجم این اصل، از طبقات گوناگون اجتماعی انتخاب شده‌اند که می‌توان آنان را از این حیث، عموما در دو دسته گنجاند: الف- وابستگان به دربار سلطنت و عوامل حکومت: مانند قاسم‌بیگ حالتی از امیرزادگان ترک، قاضی محمد، قاضی عطاءالله و مولانا علی نیازی، از حاضران در مجالس شاه تهماسب؛ خواجه محمدشریف هجری و میر محمدیوسف صدر، از وزرای صفویه و... . ب) صاحبان مشاغل غیردرباری و مردمی: مانند قاضی عبدالله که زراعت می‌کرده و مولانا فهمی و مولانا ناطفی که بارزگانی پیشه گرفته بودند و...<br /> <br /> دوم اینکه، در این بخش اشاره به سبک و تتبعات ادبی و نقد و نظر یا جانب‌داری از شعر برخی سرایندگان شده است. در این باره، تقی‌الدین، جز کاربرد واژگان و اصطلاحات عمومی با رنگ ‌و بوی نقد ادبی در معرفی قریحۀ سخنوران، در لابه‌لای نوشته‌های خویش، گریزی هم به اسلوب ویژه شاعری بعضی از آن‌ها می‌زند و گاه، سخت و کوتاه به داوری سروده‌هایشان می‌نشیند&lt;ref&gt;ر.ک: موسوی، مرتضی، مساح، رضوان، اصل ری و استرآباد، ص19-18&lt;/ref&gt;ویرایش این اصل بر مبنای نسخۀ کتابخانه عبدالعلی ادیب برومند و با مقابلۀ نسخه‌های دیگر انجام شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص22&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===اصل دوازدهم: «بخش خراسان»===<br /> [[پرونده:NUR55870J1.jpg|بی‌قاب|چپ|150px]]<br /> <br /> این بخشِ خاتمه را خطۀ خراسان شکل داده است. تصحیح آن با عبدالعلی ادیب برومند(1395-1303ش) و محمدحسین نصیری کهنمویی است. این کار با نسخه‌ای از آنِ ادیب برومند انجام یافته است. این نسخه، قسمت دوم بخش خاتمه را که در 1013 هجری قمری نوشته شده، دربردارد. نسخه‌ای از کتابخانه موزه ملی ملک و جُنگ تذکرةالشعرا نیز برای ویرایش و تصحیح خلاصةالأشعار به کارآمده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: برومند، ادیب، اصل خراسان، ص25&lt;/ref&gt;برومند نیز در مقدمه، به تاریخ عهد تیمور تا ظهور صفویان پرداخته و به سبک رایج شعر (مکتب وقوع) در دوره صفوی اشاره نموده &lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص18-9&lt;/ref&gt;و شیوۀ نویسندگی کاشی را توضیح داده و از ارزش کار او سخن گفته است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص24-22&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> == منابع مقاله ==<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش کاشان)، به تصحیح به تصحیح عبدالعلی ادیب برومند و محمدحسین نصیری کهنمویی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1384ش.<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش اصفهان)، به تصحیح عبدالعلی ادیب برومند و محمدحسین نصیری کهنمویی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1386ش.<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش قم و ساوه)، به تصحیح علی‌اشرف صادقی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1392ش.<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش قزوین و گیلان)، به تصحیح سیدمحمد دبیرسیاقی و مهدی ملک‌محمدی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1396ش.<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش تبریز و آذربایجان و نواحی آن)، به تصحیح رقیه بایرام حقیقی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1395ش.<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش یزد و کرمان و نواحی آن)، به تصحیح سیدعلی میرافضلی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1395ش.<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش شیراز و نواحی آن)، به تصحیح نفیسه ایرانی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1392ش.<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش ری و استرآباد و نواحی آن)، به تصحیح مرتضی موسوی و رضوان مساح، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1399ش.<br /> # کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش خراسان)، به تصحیح عبدالعلی ادیب برومند و محمدحسین نصیری کهنمویی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1393ش.<br /> #<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:زبان‌شناسی، علم زبان]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات فارسی]]<br /> <br /> [[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]]<br /> <br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1401 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1_%D9%88_%D8%B2%D8%A8%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%81%DA%A9%D8%A7%D8%B1&diff=630420 2023-01-08T07:12:35Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR14243J1.jpg<br /> | عنوان =خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار (بخش کاشان)<br /> | عنوان‌های دیگر =خلاصه الاشعار وزبده الافکار. برگزيده<br /> | پدیدآوران = <br /> [[تقی‌الدین کاشی، محمد بن علی]] (نویسنده)<br /> <br /> [[نصيري کهن‌مويي، محمدحسین]] (به کوشش) <br /> <br /> [[ادیب برومند، عبدالعلی]] (به کوشش)<br /> | زبان =فارسی <br /> | کد کنگره =‏‎‏PIR‎‏ ‎‏3751‎‏ ‎‏/‎‏ت‎‏7‎‏خ‎‏8 <br /> | موضوع =<br /> 1.شاعران ايرانی - قرن 10ق. - سرگذشت‌نامه<br /> 2.شعر فارسی - قرن 10ق. - مجموعه‌‏ها<br /> | ناشر = <br /> مرکز پژوهشی ميراث مکتوب <br /> | مکان نشر =ايران - تهران<br /> | سال نشر =1384ش <br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE35808AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE34664AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE14243AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92809AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92808AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE55870AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE35810AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE108663AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92811AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =1<br /> | شابک =964-6781-97-7<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =14243<br /> | کتابخوان همراه نور =14243<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار'''، خلاصةالأشعار و تذکرةالأبرار، نوشته میرتقی‌الدین محمد بن شرف‌الدین علی حسینی کاشانی معروف به «میرتذکره» و متخلص به «ذکری»(956 تا حدود 1022)&lt;ref&gt;ر.ک: ایرانی، نفیسه، اصل شیراز، ص9&lt;/ref&gt;است. او از شاعران و نویسندگان دورۀ صفوی است که دورۀ شش جلدی «تذکرة خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار» را در بازۀ زمانی نزدیک به 40 سال (از 977 تا 1016 ق) گرد‌آورده است.&lt;ref&gt;ر.ک: ادیب برومند، عبدالعلی، اصل کاشان، ص 22&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> == ساختار ==<br /> کبنای این تذکره بر یک مقدمه در آغاز کتاب، چهار فصل در باب عشق، چهار رکن در ذکر شاعران متقدم (دربردارندۀ 247 سراینده) و خاتمه‌ای با یک مقدمه و دوازده اصل با 414 سُراینده است که هر یک از این اصل‌ها به شاعران ناحیه‌ای از روزگار مؤلف می‌پردازد. ذیلی نیز در پایان اصل‌های دوازده‌گانه آمده که در مجموع، شعرهای 206 سراینده را بدون ذکر شرح حال آنان دربردارد. با شمارش این 206 نفر شمار شاعران خلاصةالأشعار به 867 شاعر می‌رسد. ذیل دیگری نیز در پایان مجلد چهارم خلاصةالأشعار موجود است که در کتابخانه بانکی‌پور نگهداری می‌شود و نذیر احمد از میان شاعران آن، بیست شاعر را معرفی کرده است. از این کتاب دستنویس‌های بسیاری در کتابخانه‌ها موجود است که در بخش شناخت‌نامۀ کتاب «میر تذکره» به سی و شش دست‌نویس اشاره شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: ایرانی، نفیسه، ص10&lt;/ref&gt;<br /> ارکان اربعه<br /> رکن‌های چهارگانۀ کتاب به شاعران متقدم پارسی (247 سراینده) و شعر آنان اختصاص دارد و با شرح حال و ذکر اشعار عنصری بلخی(متوفای 431ق) آغاز شده و با شرح احوال و اشعار غزالی مشهدی(متوفای 980ق) پایان می‌یابد. <br /> رکن اول، مشتمل بر دو جلد و حاوی احوال و اشعار قصیده‌سرایان قدیم از آغاز عهد غزنوی تا قرن هشتم است. <br /> رکن دوم، شامل احوال و اشعار غزل‌سرایان و برخی قصیده‌سرایان تا پایان قرن هشتم است.<br /> رکن سوم، حاوی تراجم و اشعار غزل‌سرایان و برخی قصیده‌سرایان از حافظ به بعد است.<br /> رکن چهارم، دربردارندۀ شرح حال و اشعار شعرای زمان سلطان‌حسین‌میرزا از جامی تا زمان تألیف کتاب است.&lt;ref&gt;ر.ک: صادقی علی‌اشرف، ص9&lt;/ref&gt;از این چهار رکن تاکنون هیچ رکنی چاپ نشده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص11&lt;/ref&gt;<br /> خاتمه<br /> بخش خاتمۀ خلاصة الأشعار خود، از دوازده اصل شکل یافته و هر اصل (با ترتیب شمارۀ آن) به ذکر شاعران یک ناحیه از نواحی ایران (کاشان، اصفهان، قم، ساوه، قزوین، گیلان و دارالمرز مازندران، تبریز و آذزبایجان، یزد و کرمان و هندوستان، شیراز و نواحی آن، همدان و فراهان، ری و استرآباد و خراسان) می‌پردازد.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص10&lt;/ref&gt;این بخش شرح 414 شاعر هم‌عصر مؤلف را دربردارد که برخی را دیده بوده و به خدمت رسیده؛ برخی را ندیده ؛ برخی زنده بوده‌اند؛ و برخی روی در نقاب خاک کشیده بوده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: سید علی میرافضلی، اصل یزد و کرمان، ص9&lt;/ref&gt;‏البته، تا کنون هیچ دست‌نویسی از خلاصة الأشعار که همۀ کتاب را دربرداشته باشد، یکجا به دست نیامده است اما نسخه‌های بی‌شماری از بخش‌های مختلف کتاب در کتابخانه‌های جهان پراکنده است. شاید روزی به نمایۀ کامل و دقیقی از آن بتوان دست یافت.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص13&lt;/ref&gt; <br /> شیوۀ نگارش<br /> حجم شعرهای برگزیده در این اثر یا اهمیت شعر شاعر را نشان می‌دهد و یا صرفا به کیفیت والای ادبی او ربطی ندارد و کاشی، شاعر و شعر او را با توجه به جایگاه او در میان هم‌عصرانش و یا با عنایت به منزلت اجتماعی او در خلاصةالأشعار آورده است؛ برای نمونه، کسی مانند «میرمعصوم نامی بکری» بسیار ناشناخته است اما نویسنده، او را بیش از حد و قدرش ستایش می‌کند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص11&lt;/ref&gt;از این رو، در ذکر احوال شاعران هم گاهی جنبه بی‌طرفی را رعایت نکرده و شاعر درجه چندم را در طراز شاعری فحل و توانمند قرار داده است.&lt;ref&gt;ر.ک: ادیب برومند، عبدالعلی، اصل کاشان، ص25&lt;/ref&gt;البته، تمایز خلاصةالأشعار با دیگر تذکره‌ها همین شناساندن شاعران گمنام است؛ عرشی یزدی، سپهری زواره ای، صافی بمی، نیازی کرمانی و... نمونه‌هایی از این دست‌اند. همچنین این اثر، منبع خوبی برای تصحیح دیوان‌های شاعران نامدار است به گونه‌ای که گاه، شعری در این اثر از وحشی بافقی، فیضی دکنی و سنجر کاشانی هست که در بسیاری از دست‌نویس‌های دیوان‌های این شاعران یافت نمی‌شود.‏&lt;ref&gt;ر.ک: سید علی میرافضلی، اصل یزد و کرمان ، ص12&lt;/ref&gt;بیشتر شاعرانی که در بخش معاصران خلاصةالأشعار از آنان نام برده شده است، پیروان مکتب وقوع اند.&lt;ref&gt;ر.ک: بایرام حقیقی، رقیه، اصل تبریز و آذربایجان، ص78&lt;/ref&gt;کاشی در نقل اشعار شاعران به قصیده و غزل و رباعی و ترجیع‌بند و ترکیب‌بند بسنده کرده و از آوردن مثنویات چشم‌پوشیده است.&lt;ref&gt;ر.ک: ادیب برومند، عبدالعلی، اصل کاشان، ص24&lt;/ref&gt;<br /> <br /> سبک نویسندگی کاشی بیشتر، ساده و با سجع‌های ملایم و مقبول است. در میان گفته‌های او نیز، داده‌های سودمندی از جامعه ادبی و شیوۀ سخنوری به دست می‌آید. اما او گاهی اسیر لفّاظی و سجع‌پردازی‌های متکلف می‌گردد؛ اغراق‌های او دربارۀ جایگاه ادبی فیضی دکنی، اوصاف اکبرشاه و شاه عباس صفوی اینچنین‌اند. دیگر اینکه، گاهی از وصف شاعر و شعرش فراتر می‌رود و به توصیف زادگاه او و خُلقیات مردم دیارش می‌پردازد و فارغ از اینکه از موضوع بحث بیرون رفته است، سخن را با ذکر فضیلت‌های اخلاقی و روایت‌ها و امثال و حِکم به درازا می‌کشاند.&lt;ref&gt;ر.ک: سید علی میرافضلی، اصل یزد و کرمان، ص12&lt;/ref&gt; <br /> آنچه درباره کتاب باید گفت، عشق و دلبستگی پایان‌ناپذیری است که نویسنده آن، به شعر و شاعری داشته و چنان مجذوب آن بوده که زندگانی خود را وقف این کار کرده است. وی برای تهیه یک شرح حال از نامه‌نگاری و تحقیق همه‌جانبه و دعوت شاعران و یا مسافرت برای دیدارشان خودداری نداشته و به طور مستمر از پی‌جویی احوال شاعران زمان، چیزی فروگذار نمی‌کرده است. وی تذکره‌نویسی را از استاد عنصری آغاز کرده و تا معاصران خویش ادامه داده و در نقل اشعار آنان، سنگ تمام گذاشته است.&lt;ref&gt;ر.ک: ادیب برومند، عبدالعلی، اصل کاشان، ص23&lt;/ref&gt;<br /> <br /> اصل‌های دوازده‌گانۀ بخش خاتمه<br /> اصل اول: «بخش کاشان»<br /> این بخش نخستین قسمت از بخش خاتمه است که با احوال و شعرهای شاعران کاشان آغاز می‌شود و عبدالعلی ادیب برومند و محمدحسین نصیری کهنمویی بر آن پاورقی زده، ویرایشش نموده و تصحیحش کرده‌اند. کاشی چونکه خاتمه را با این اصل آغاز کرده، بر آن مقدمه‌ای نوشته است؛ آغاز این مقدمه، سپاس از پروردگار، ستایش پیامبر (ص) و امیر مؤمنان (ع)، مدح شیخ صفی‌الدین اردبیلی و شاه عباس صفوی و مناجات با خداوند است. سپس، کاشی پس از اشاره به تقسیمات کتاب، حدیث حُبّ الوطن را بهانه کرده و اصل‌های دوازده‌گانه را با زادگاه خود، «کاشان» آغاز می‌کند.&lt;ref&gt;ر.ک: ادیب برومند، عبدالعلی، اصل کاشان، ص12-1&lt;/ref&gt;کاشی شاعران زادگاهش را در دو فصل آورده است؛ نخستین فصل برای آنانی است که هنگام نوشتن این اثر زنده بوده‌اند و «در عرصه حیات جلوه‌گرند» و در دومین، برای آنانی که «رخت هستی از دامگاه فنا به آرامگاه بقا کشیده‌اند».&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص13و619&lt;/ref&gt;برومند نیز در مقدمه‌اش به تناسب زمان تألیف کتاب، به تشکیل دولت صفوی، ویژگی‌های شعری و سبک‌های رایج آن زمانه پرداخته است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص44-11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> اصل دوم: «بخش اصفهان» <br /> این بخش را عبدالعلی ادیب برومند(1395-1303ش) و محمدحسین نصیری کهنمویی تصحیح کرده‌اند. در این بخش شرح حال 47 شاعر آمده است که آثارشان جز شعرهای حکیم شفایی به چاپ نرسیده است. مصححان اذعان دارند که آگاهی از برخی از این شاعران در دسترس نیست و شعرهایشان نیز در جایی یا اصلا دیده نشده و یا بیش از چند بیت شنیده نشده است. برای همین، بخش اصفهان از ارزش تاریخی والایی برخوردار است. شاعران برگزیده در این بخش عبارتند از: شکیبی اصفهانی، نوری، حکیم شفایی، ضمیری اصفهانی، پیری، نیکی اصفهانی و باباشاه و چند نفر دیگر که در مکتب وقوع و شیوۀ معنی طرازی اشعار آبداری از خود به یادگار گذاشته‌اند. شاعران اصفهان در دوره عباسی، بویژه از پادشاهی شاه طهماسب تا میانۀ عهد شاه عباس، بیشتر در سبک ساده و خودمانی «مکتب وقوع» شعر می‌سروده‌اند و به مکتب طرازی -که در استعاره، تمثیل، تشبیه و تفکر خلاق پیچیده است- توجه کمتری می‌شده است. مصححان ناخوانا بودن و یا بدخط بودن متن را با بهره‌گیری از وزن‌شناسی اصلاح کرده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: عبدالعلی ادیب برومند و محمدحسین نصیری کهنمویی، اصل اصفهان، ص16-15&lt;/ref&gt;<br /> <br /> اصل سوم و چهارم: «بخش قم و ساوه» <br /> کاشی این بخش را در سال 1000 هجری قمری تدوین کرده است. این بخش با تصحیح علی‌اشرف صادقی ارائه شده است. او از پنج نسخه برای تصحیح کتاب بهره گرفته است: دو نسخه در مجلس شورای اسلامی، دو نسخه در کتابخانه اینداآفیس و یک نسخه در مجلس سنای دوره پهلوی. از میان این‌ها، نسخه شماره 334 مجلس شورای اسلامی مبنای پژوهش او گشته و برای ویرایش آن از نسخه‌های دیگر بهره برده است. صادقی رسم الخط کتاب را به شیوۀ امروزی ویرایش نموده است.&lt;ref&gt;ر.ک: صادقی، علی‌اشرف، اصل قم و ساوه، ص13-11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> اصل پنجم و ششم: «بخش قزوین، گیلان و دارُالمرز و نواحی آن»<br /> این بخش را سیدمحمد دبیرسیاقی و مهدی ملک‌محمدی تصحیح و ویرایش کرده‌اند. در این اصل، شرح حال و نمونۀ شعر 25 تن از شاعران دارالسلطنۀ قزوین و 18 تن از شاعران دارالمرز -گیلان و مازندران-، که با کاشی هم‌عصر بوده‌اند، گردآوری شده است. دبیرسیاقی نسخۀ مجلس شورای اسلامی (ش: 5506) را کامل‌ترین دانسته و آن را برای ویرایش و تصحیح مبنا گرفته است. او از نسخه دیگر مجلس شورای اسلامی (َش: 4549) نیز بهره‌برده است. این نسخه، هرچند به خط کاشی است، اما شاعران اصل اول تا هفتم آن آشفته و درهم بوده و صفحه‌شمارش پریشان و نامرتب است و صفحه‌های افتاده دارد. تاریخ کتابت نیز ندارد.&lt;ref&gt;ر.ک: دبیرسیاقی، سیدمحمد، اصل قزوین، گیلان، ص15&lt;/ref&gt;<br /> <br /> اصل ششم «بخش گیلان و دارالمرز مازندران»، جداگانه با تصحیح و ویرایش امُ‌البین صادقی ارائه شده است. صادقی نسخۀ کتابخانه مجلس شورای ملی (ش: 334) را مبنا گرفته است. ادامۀ این نسخه در کتابخانه ادیب برومند یافت می‌شود. نسخه‌های دیگر نیز از کتابخانه‌های مجلس شورای ملی (ش: 4549)، ایندیاآفیس (ش: 668)، مجلس سنا (ش: 244)، دانشکده ادبیات دانشگاه تهران (ش: 59) &lt;ref&gt;ر.ک: ام البنین صادقی، اصل گیلان و دارالمرز مازندران، ص51-48&lt;/ref&gt;به کار او آمده‌اند. <br /> <br /> اصل هفتم: «بخش تبریز و آذربایجان و نواحی آن»<br /> این بخش را رقیه بایرام حقیقی تصحیح کرده است. او درآغاز، به زندگی کاشی و ساختار کلی خلاصةالأشعار پرداخته است.&lt;ref&gt;ر.ک: بایرام‌حقیقی، رقیه، اصل تبریز و آذربایجان، ص35-17&lt;/ref&gt;حقیقی برای ویرایش و تصحیح خود، از دست‌نویس کتابخانه مجلس شورای اسلامی (ش:334) بهره برده و آن را کاملترین نسخۀ هفت اصل اول خاتمه می‌داند. دست‌نویس‌های دیگر از کتابخانۀ مجلس (ش:4549) و (ش:244)، دست‌نویس دانشکدۀ ادبیات (ش: 59ج) و دستنویس ایندیا آفیس (ش: 668) به کار ویرایش او آمده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص40-37&lt;/ref&gt;حقیقی ادعا دارد که تعداد شاعران این اصل بیش از 35 تنی است که کاشی در این اصل آورده است. او سپس، این 35 شاعر را در مقدمه‌اش به گونه‌ای کوتاه و فهرست‌وار، با بهره‌گیری از خلاصةالأشعار و منبع‌های دیگر معرفی نموده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص78-40&lt;/ref&gt;و چون بیشتر شاعران این دوره در مکتب وقوعی شعر می‌سروده‌اند، توضیحی در بارۀ ویژگی‌های آن (بویژه شیوع آن در تبریز) و سرانجام ناکام این مکتب داده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص115-78&lt;/ref&gt;<br /> <br /> اصل هشتم: «بخش یزد و کرمان و نواحی آن» <br /> این بخش از خاتمۀ خلاصة الأشعار (جلد هفتم) ویژۀ شاعران یزد، کرمان و نواحی آن و دیار هندوستان است که با تصحیح سید علی میرافضلی انجام یافته است. نویسنده در میان سال‌های 981 تا 1013ق، سرگذشت 40 سخنور و 7371 بیت شعر را در دوفصل تهیه کرده است؛ فصل نخست از وحشی بافقی تا صوفی اردستانی و فصل دوم شرح شاعران کرمان، بم، سیستان، کابل، بدخشان، دکن، کشمیر و جاهای دیگر هندوستان است که از امیرشمس‌الدین محمد صدر کرمانی تا صانعی بدخشانی را دربرمی‌گیرد.&lt;ref&gt;ر.ک: سید علی میرافضلی، اصل یزد و کرمان، ص10-9&lt;/ref&gt;اصل هشتم با نظارت خود کاشی تدوین و ویرایش نهایی شده و کامل‌ترین دست‌نویس بخش خاتمه است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص11&lt;/ref&gt;برای تصحیح این بخش یک نسخۀ اصلی و چند دستنویس در اختیار میرافضلی بوده است که نسخۀ کتابخانۀ شخصی عبدالعلی ادیب اساس کار او شده و نسخه‌های دیگر به یاری او آمده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص13&lt;/ref&gt;پیشتر، احمد گلچین‌معانی بر این نسخه حاشیه زده و نیز از شاعرانش فهرست تهیه نموده که آن‌ها ضمیمۀ پایان کتاب شده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص16&lt;/ref&gt;<br /> <br /> اصل نهم: «بخش شیراز و نواحی آن»<br /> این بخش با تصحیح نفیسه ایرانی(1364ش) ارائه شده است. کاشی در این بخش، بسیاری از اطلاعات خود را در بارۀ شاعران فارس از طریق منبع‌های زیر به دست می‌آورده است: الف. شاعرانی که از فارس به کاشان سفر کرده بودند (ذیل غیرتی، ابوالقاسم کازرونی و حامد بهبهانی)؛ ب. شاعرانی که در سفرهای خود با آنان دیدار داشته است (ذیل صحیفی)؛ پ. جُنگ‌ها و تذکره‌ها (ذیل مکتبی)؛ و ت. گفته‌های معتمدان (ذیل میرهیبت‌الله غریبی).&lt;ref&gt;ر.ک: ایرانی، نفیسه، اصل شیراز، ص10&lt;/ref&gt; ایرانی برای تصحیح خلاصةالأشعار، دستنویس کتابخانه شخصی عبدالعلی ادیب برومند (نسخه ب) را -که کاملترین نسخه است- مبنا گرفته و از نسخه‌های دیگر برای ویرایش آن بهره برده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص17&lt;/ref&gt;او برای ویرایش این نسخه از رسم الخط پیشنهادی فرهنگستان زبان و ادب فارسی پیروی کرده است؛ واژه‌هایی مانند: گریهای- گریه‌های، زادهای-زاده‌های، پروانۀ- پروانه ای، کتابة- کتابت، جاهی- جایی، نداهی- ندایی، غلطیدن- غلتیدن، طپیدن- تپیدن و... اصلاح شده‌اند. البته او رسم الخط همزه را کمتر تغییر داده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص17-15&lt;/ref&gt;پایان‌بخش کتاب، فهرستی از کسان، جای‌ها و کتاب‌ها است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص479-443&lt;/ref&gt;<br /> <br /> اصل دهم: «بخش همدان و فراهان»،<br /> این بخش به شیوۀ امروزی چاپ نشده است.<br /> اصل یازدهم: «بخش ری و استراباد و نواحی آن بلاد»<br /> این بخش، در دو فصل تنظیم شده است؛ فصل نخست، ویژۀ شاعران ری (15 شاعر) است و فصل دوم، در بارۀ سرایندگان استرآباد (16شاعر) است. دو ویژگی در این بخش نمود یافته است: <br /> یکی اینکه، صاحبان تراجم این اصل، از طبقات گوناگون اجتماعی انتخاب شده‌اند که می‌توان آنان را از این حیث، عموما در دو دسته گنجاند: الف- وابستگان به دربار سلطنت و عوامل حکومت: مانند قاسم‌بیگ حالتی از امیرزادگان ترک، قاضی محمد، قاضی عطاءالله و مولانا علی نیازی، از حاضران در مجالس شاه تهماسب؛ خواجه محمدشریف هجری و میر محمدیوسف صدر، از وزرای صفویه و... . ب) صاحبان مشاغل غیردرباری و مردمی: مانند قاضی عبدالله که زراعت می‌کرده و مولانا فهمی و مولانا ناطفی که بارزگانی پیشه گرفته بودند و... . <br /> دوم اینکه، در این بخش اشاره به سبک و تتبعات ادبی و نقد و نظر یا جانب‌داری از شعر برخی سرایندگان شده است. در این باره، تقی‌الدین، جز کاربرد واژگان و اصطلاحات عمومی با رنگ ‌و بوی نقد ادبی در معرفی قریحۀ سخنوران، در لابه‌لای نوشته‌های خویش، گریزی هم به اسلوب ویژه شاعری بعضی از آن‌ها می‌زند و گاه، سخت و کوتاه به داوری سروده‌هایشان می‌نشیند&lt;ref&gt;ر.ک: موسوی، مرتضی، مساح، رضوان، اصل ری و استرآباد، ص19-18&lt;/ref&gt;ویرایش این اصل بر مبنای نسخۀ کتابخانه عبدالعلی ادیب برومند و با مقابلۀ نسخه‌های دیگر انجام شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص22&lt;/ref&gt;<br /> <br /> اصل دوازدهم: «بخش خراسان»<br /> این بخشِ خاتمه را خطۀ خراسان شکل داده است. تصحیح آن با عبدالعلی ادیب برومند(1395-1303ش) و محمدحسین نصیری کهنمویی است. این کار با نسخه‌ای از آنِ ادیب برومند انجام یافته است. این نسخه، قسمت دوم بخش خاتمه را که در 1013 هجری قمری نوشته شده، دربردارد. نسخه‌ای از کتابخانه موزه ملی ملک و جُنگ تذکرةالشعرا نیز برای ویرایش و تصحیح خلاصةالأشعار به کارآمده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: برومند، ادیب، اصل خراسان، ص25&lt;/ref&gt;برومند نیز در مقدمه، به تاریخ عهد تیمور تا ظهور صفویان پرداخته و به سبک رایج شعر (مکتب وقوع) در دوره صفوی اشاره نموده &lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص18-9&lt;/ref&gt;و شیوۀ نویسندگی کاشی را توضیح داده و از ارزش کار او سخن گفته است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص24-22&lt;/ref&gt;<br /> <br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> == منابع مقاله ==<br /> کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (اصل کاشان)، به تصحیح به تصحیح عبدالعلی ادیب برومند و محمدحسین نصیری کهنمویی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1384ش.<br /> کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (اصل اصفهان)، به تصحیح عبدالعلی ادیب برومند و محمدحسین نصیری کهنمویی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1386ش.<br /> کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (اصل قم و ساوه)، به تصحیح علی‌اشرف صادقی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1392ش.<br /> کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (اصل قزوین و گیلان)، به تصحیح سیدمحمد دبیرسیاقی و مهدی ملک‌محمدی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1396ش.<br /> کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (اصل تبریز و آذربایجان و نواحی آن)، به تصحیح رقیه بایرام حقیقی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1395ش.<br /> کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (اصل یزد و کرمان و نواحی آن)، به تصحیح سیدعلی میرافضلی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1395ش.<br /> کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (اصل شیراز و نواحی آن)، به تصحیح نفیسه ایرانی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1392ش.<br /> کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (اصل ری و استرآباد و نواحی آن)، به تصحیح مرتضی موسوی و رضوان مساح، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1399ش.<br /> کاشانی، میرتقی‌الدین، خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (اصل خراسان)، به تصحیح عبدالعلی ادیب برومند و محمدحسین نصیری کهنمویی، تهران، میراث مکتوب، چاپ اول، 1393ش.<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:زبان‌شناسی، علم زبان]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات فارسی]]<br /> <br /> [[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1_%D9%88_%D8%B2%D8%A8%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%81%DA%A9%D8%A7%D8%B1&diff=630168 2023-01-07T10:09:17Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR14243J1.jpg<br /> | عنوان =خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار (بخش کاشان)<br /> | عنوان‌های دیگر =خلاصه الاشعار وزبده الافکار. برگزيده<br /> | پدیدآوران = <br /> [[تقی‌الدین کاشی، محمد بن علی]] (نویسنده)<br /> <br /> [[نصيري کهن‌مويي، محمدحسین]] (به کوشش) <br /> <br /> [[ادیب برومند، عبدالعلی]] (به کوشش)<br /> | زبان =فارسی <br /> | کد کنگره =‏‎‏PIR‎‏ ‎‏3751‎‏ ‎‏/‎‏ت‎‏7‎‏خ‎‏8 <br /> | موضوع =<br /> 1.شاعران ايرانی - قرن 10ق. - سرگذشت‌نامه<br /> 2.شعر فارسی - قرن 10ق. - مجموعه‌‏ها<br /> | ناشر = <br /> مرکز پژوهشی ميراث مکتوب <br /> | مکان نشر =ايران - تهران<br /> | سال نشر =1384ش <br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE35808AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE34664AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE14243AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92809AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92808AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE55870AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE35810AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE108663AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92811AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =1<br /> | شابک =964-6781-97-7<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =14243<br /> | کتابخوان همراه نور =14243<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار'''، تألیف [[تقی‌الدین کاشی، محمد بن علی|میر تقی‌الدین کاشانی]] ، بزرگ‌ترین پروژه تذکره نویسی شاعران فارسی گو تا سده دهم قمری است.<br /> <br /> کتاب به زبان فارسی نوشته شده و کتابت آن، در سال 1016ق پایان یافته است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، صفحه بیست وشش&lt;/ref&gt;<br /> <br /> کتاب به کوشش [[ادیب برومند، عبدالعلی|عبدالعلی ادیب برومند]] و [[نصيري کهن‌مويي، محمدحسین|محمدحسین نصیری کهنمویی]] عرضه شده است.<br /> <br /> == ساختار ==<br /> کتاب با دو مقدمه از مصحح و مؤلف آغاز و مطالب در دو فصل، تنظیم شده است.<br /> <br /> کتاب حاضر جلد ششم از مجلدهای 6 جلدی «تذکره خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار» می‌باشد. این کتاب، از مهم ترین تذکره‌هایی است که در ایران و کشورهای دیگر مانند هند نوشته شده و از جهت احتوای بر جزئیات احوال و سعی در شناساندن شاعران به نحوی که خواننده را تا حدی اقناع کند، بی رقیب است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، صفحه بیست ودو و بیست وسه&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نویسنده از ویژگی‌هایی درباره صاحبان تراجم نقل نموده که در کمتر تذکره ای بدین گونه دیده شده است. قطع نظر از تمجیدهایی که درباره شخصیت‌های تذکره به نگارش آورده، جای خرده گیری را باز گذاشته و این دو را در بسیاری از شرح حال‌ها توأم کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وسه&lt;/ref&gt;<br /> <br /> شیوه نگارش و انشای نویسنده در این تذکره، همان شیوه معمول دوران او است که به عبارت پردازی‌های فضل نمایانه، همراه پاره‌ای از واژه‌های دشوار و مغلق پرداخته، ولی مطلب‌ها فصیح و قابل فهم و خوشایند نوشته شده است و برای کسی که زبان فارسی را خوب فراگرفته باشد، مشکل به نظر نمی‌رسد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وچهار&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == گزارش محتوا ==<br /> &lt;ref&gt;-&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در مقدمه مؤلف، به بیان فضیلت علم فصاحت و بلاغت و تفضیل شعرا بر اصحاب صناعت پرداخته شده است.&lt;ref&gt;مقدمه دوم، ص1-12&lt;/ref&gt;<br /> <br /> کل تذکره تقی‌الدین مشتمل بر شرح حال 650 شاعر ایران از گذشته تا هم زمانان تذکره نویس (1016-975) است که از سال 975ق با ذکر دعا برای بقای پادشاهی شاه تهماسب آغاز گردیده و اصول دوازده گانه پایانی به شاه عباس اول صفوی تقدیم شده است. بخش پایانی این کتاب - معاصران - ترجمه احوال 385 شاعر سده دهم هجری را در بر دارد که از 12 اصل به شمارگان برج‌های آسمانی - به گفته مؤلف - تشکیل یافته است. هریک از اصول دوازده گانه به شرح زیر به شهرها و نواحی مختلف ایران اختصاص دارد که در دو فصل مرتب شده است:<br />  <br /> فصل اول: در شرح احوال شاعرانی است که در دوران زندگی مؤلّف می‌زیسته‌اند و به قول خودش بعضی را به ملازمت رسیده و به شرف قدومشان مشرف گردیده است.<br /> <br /> فصل دوم: در شرح احوال شعرایی است که بنا به گفته او، در زمان تألیف کتاب خیر مآل رخت هستی از دامگاه فنا به آرامگاه بقا کشیده‌اند و بعضی از آن‌ها را در اوایل سن به صحبت رسیده&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، صفحه بیست وشش&lt;/ref&gt;<br />  <br /> آنچه درباره کتاب باید گفت، عشق و دلبستگی پایان ناپذیری است که نویسنده آن، به شعر و شاعری داشته و چنان مجذوب آن بوده که زندگانی خود را وقف این کار کرده است. وی برای تهیه یک شرح حال از نامه نگاری و تحقیق همه جانبه و دعوت شاعران و یا مسافرت برای دیدارشان خودداری نداشته و به طور مستمر از پی جویی احوال شعرای زمان، چیزی فروگذار نمی‌کرده است. وی تذکره نویسی را از استاد عنصری آغاز کرده و تا معاصران خویش ادامه داده و در نقل اشعار آنان، سنگ تمام گذاشته است. ازاین رو، کتابت کنندگان این شرح حالات، موفق به تجلید همه آنها نشده و به گونه پراکنده قسمت‌های گوناگون آن در گوشه و کنار کتابخانه‌ها یافته می‌شود&lt;ref&gt;همان، صفحه بیست وسه&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در این تذکره، از هر شاعری بیت‌های فراوان آورده شده که بعضی از آنان دیوانشان به چاپ رسیده و برخی دیگر یا دیوانی نداشته یا داشته‌اند و به طبع نینجامیده است. در مورد آنان که دیوانشان چاپ شده یا پاره‌ای از اشعارشان در جایی جداگانه نقل گردیده، پس از ذکر شرح حال، اشعاری نیاورده، به دیوان مطبوع، ارجاع داده شده که بیش از یک مورد درباره محتشم کاشانی نیست، ولی از دیگران اشعاری که تذکره نویس آورده، نقل شده است؛ مگر به طور استثنا، قطعه ای دو سه بیتی سخیف و یا هجو بوده که ممکن است از قلم افتاده باشد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وچهار&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نویسنده چون به گویندگی - واعظی - هم اشتغال داشته، در نگارش مطالب، درازنویس است و هم در بعضی از موارد، به ‌اندرزگویی می‌پردازد و در ضمن شرح حال شاعری، از صفتی به خوبی و از خصلتی به بدی یاد می‌کند و گاه درباره وی، تناقض گویی در توصیف به نظر می‌آید. وی در نقل اشعار شاعران به قصیده و غزل و رباعی و ترجیع بند و ترکیب بند بسنده کرده و از آوردن مثنویات چشم پوشیده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در ذکر احوال شاعران هم گاهی جنبه بی طرفی را رعایت نکرده و شاعر درجه چندم را در طراز شاعری فحل و توانمند قرار داده است؛ بااین حال تذکره یادشده از جهت اشتمال بر اشعار زیاد از شاعران گمنام و ذکر پاره‌ای از رویدادها و حوادث تاریخی و توصیف اخلاقیات صاحبان تراجم که نماد ویژگی‌های اخلاقی و خوی‌ها و منش‌های افراد جامعه خویش بوده‌اند، خواننده را با جامعه شناسی زمان آشنا می‌کند و به هر تقدیر همت و پشتکار و شعردوستی فزون مقدار او درخور تحسین و سپاسگزاری است و تذکره اش از منابع دست اول قرن دهم و اوایل قرن یازدهم، بلکه یکی از مهم ترین منابعی است که مورد استفاده پژوهشگران تاریخ ادبیات ایران قرار گرفته است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وپنج&lt;/ref&gt;<br /> <br /> مجموعه جلد ششم خلاصة الأشعار، شامل بخش‌های اصلی ذیل است:<br /> #در ذکر شعرای دارالمؤمنین کاشان؛<br /> #در ذکر شعرای دارالمؤمنین اصفهان، 47 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالمؤمنین قم و نواحی آن، 16 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای بلده فاخره ساوه و نواحی آن، 14 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالسلطنه قزوین، خصوصا بعضی از شاهزادگان کامکار و سلاطین نامدار و وزرای عالی مقدار با لاحقه، 23 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای گیلان و دارالمرز مازندران و نواحی آن، 18 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالسلطنه تبریز و آذربایجان و نواحی آن، 35 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای یزد و دارالأمان کرمان و نواحی آن، 35 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالأفاضل شیراز و نواحی آن، 33 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای بلدة الإسلام همدان و نواحی آن و بعضی الکات فراهان، 33 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالسلام بغداد و نواحی آن و جرفادقان و قصبات و حوالی نزدیک؛<br /> #در ذکر شعرای دارالخلافه ری و استرآباد و نواحی آن، 29 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای سخن سرایان بلاد خراسان&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وپنج و بیست وشش&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نویسنده در طول سال‌هایی که به این کار خطیر اشتغال داشته، اجزا و ارکان و مواد مربوط به کتاب را به ترتیبی که به دست آورده نوشته و بیشتر به تاریخ تحریر تراجم اشاره کرده است. بااین حال، بارها در پایان شرح حال و درج اشعار، به علت دست یافتن به مطالب تازه، به تکمیل آنچه نوشته بود همت گماشته و در جای جای کتاب، به آن اشاره کرده است. این کار تا سال 1016 که از تألیف کتاب فراغت حاصل نموده، ادامه داشته است؛ مثلاًدر ترجمه احوال ابوتراب بیک فرقتی آورده است: «بعد از ترک تذکره نویسی لازم شد، بلکه واجب که نام نامی آن جناب را با اشعار گزیده وی در داخل این نسخه خیر مآل گردانم. لاجرم در شهور سنه عشر و ألف هجریه نتایج طبع آن حضرت در این اوراق مثبت شد». در شرح حال میر داماد هم به همین ترتیب عمل کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وشش&lt;/ref&gt;<br /> <br /> از ویژگی‌های این تذکره آن است که در ضمن شرح حال برخی از شاعران، درباره پدرشان، اگر شخص نام برداری بوده است، مقداری مطلب نوشته و آگاهی مختصری به دست داده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وهفت&lt;/ref&gt;<br /> <br /> دکتر نقوی مؤلف کتاب «تذکره نویسی پارسی در هند و پاکستان» معتقد است که آنچه تقی‌الدین درباره شعرای مهاجر به هند و عثمانی نوشته، چون نقل قول از دیگران است و دست اول نیست، مورد اطمینان کامل نمی‌تواند باشد، هرچند این مطلب از کیفیت ترجمه احوال شاعران نمی‌کاهد.<br /> <br /> == وضعیت کتاب ==<br /> فهرست مطالب در ابتدا و فهرست آیات، اسامی اشخاص، تخلص، قبایل و گروه‌ها، کتاب‌ها، مکان‌ها، ماده تاریخ و لغات و اصطلاحات، در انتهای کتاب آمده است.<br /> <br /> در پاورقی‌ها علاوه بر اشاره به اختلاف نسخ، به توضیح برخی از مطالب متن پرداخته شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: پاورقی، ص211&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> == منابع مقاله ==<br /> مقدمه و متن خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار (بخش کاشان)<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:زبان‌شناسی، علم زبان]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات فارسی]]<br /> <br /> [[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1_%D9%88_%D8%B2%D8%A8%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%81%DA%A9%D8%A7%D8%B1&diff=630163 2023-01-07T10:07:13Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR14243J1.jpg<br /> | عنوان =خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار (بخش کاشان)<br /> | عنوان‌های دیگر =خلاصه الاشعار وزبده الافکار. برگزيده<br /> | پدیدآوران = <br /> [[تقی‌الدین کاشی، محمد بن علی]] (نویسنده)<br /> <br /> [[نصيري کهن‌مويي، محمدحسین]] (به کوشش) <br /> <br /> [[ادیب برومند، عبدالعلی]] (به کوشش)<br /> | زبان =فارسی <br /> | کد کنگره =‏‎‏PIR‎‏ ‎‏3751‎‏ ‎‏/‎‏ت‎‏7‎‏خ‎‏8 <br /> | موضوع =<br /> 1.شاعران ايرانی - قرن 10ق. - سرگذشت‌نامه<br /> 2.شعر فارسی - قرن 10ق. - مجموعه‌‏ها<br /> | ناشر = <br /> مرکز پژوهشی ميراث مکتوب <br /> | مکان نشر =ايران - تهران<br /> | سال نشر =1384ش <br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE35808AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE34664AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE14243AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92809AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92808AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE55870AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE35810AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE108663AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92811AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =1<br /> | شابک =964-6781-97-7<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =14243<br /> | کتابخوان همراه نور =14243<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''تذکرۀ خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار'''، نوشته [[تقی‌الدین کاشی، محمد بن علی|میر تقی‌الدین کاشانی]] (956 تا حدود 1022)،&lt;ref&gt;ر.ک: ایرانی، نفیسه، اصل شیراز، ص9&lt;/ref&gt;بزرگ‌ترین پروژۀ تذکره‌نویسی شاعران فارسی‌گو تا سده دهم قمری است.<br /> <br /> کتاب به زبان فارسی نوشته شده و کتابت آن، در سال 1016ق پایان یافته است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، صفحه بیست وشش&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ساختار ==<br /> <br /> <br /> این کتاب، از مهم ترین تذکره‌هایی است که در ایران و کشورهای دیگر مانند هند نوشته شده و از جهت احتوای بر جزئیات احوال و سعی در شناساندن شاعران به نحوی که خواننده را تا حدی اقناع کند، بی رقیب است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، صفحه بیست ودو و بیست وسه&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نویسنده از ویژگی‌هایی درباره صاحبان تراجم نقل نموده که در کمتر تذکره ای بدین گونه دیده شده است. قطع نظر از تمجیدهایی که درباره شخصیت‌های تذکره به نگارش آورده، جای خرده گیری را باز گذاشته و این دو را در بسیاری از شرح حال‌ها توأم کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وسه&lt;/ref&gt;<br /> <br /> شیوه نگارش و انشای نویسنده در این تذکره، همان شیوه معمول دوران او است که به عبارت پردازی‌های فضل نمایانه، همراه پاره‌ای از واژه‌های دشوار و مغلق پرداخته، ولی مطلب‌ها فصیح و قابل فهم و خوشایند نوشته شده است و برای کسی که زبان فارسی را خوب فراگرفته باشد، مشکل به نظر نمی‌رسد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وچهار&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == گزارش محتوا ==<br /> &lt;ref&gt;-&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در مقدمه مؤلف، به بیان فضیلت علم فصاحت و بلاغت و تفضیل شعرا بر اصحاب صناعت پرداخته شده است.&lt;ref&gt;مقدمه دوم، ص1-12&lt;/ref&gt;<br /> <br /> کل تذکره تقی‌الدین مشتمل بر شرح حال 650 شاعر ایران از گذشته تا هم زمانان تذکره نویس (1016-975) است که از سال 975ق با ذکر دعا برای بقای پادشاهی شاه تهماسب آغاز گردیده و اصول دوازده گانه پایانی به شاه عباس اول صفوی تقدیم شده است. بخش پایانی این کتاب - معاصران - ترجمه احوال 385 شاعر سده دهم هجری را در بر دارد که از 12 اصل به شمارگان برج‌های آسمانی - به گفته مؤلف - تشکیل یافته است. هریک از اصول دوازده گانه به شرح زیر به شهرها و نواحی مختلف ایران اختصاص دارد که در دو فصل مرتب شده است:<br />  <br /> فصل اول: در شرح احوال شاعرانی است که در دوران زندگی مؤلّف می‌زیسته‌اند و به قول خودش بعضی را به ملازمت رسیده و به شرف قدومشان مشرف گردیده است.<br /> <br /> فصل دوم: در شرح احوال شعرایی است که بنا به گفته او، در زمان تألیف کتاب خیر مآل رخت هستی از دامگاه فنا به آرامگاه بقا کشیده‌اند و بعضی از آن‌ها را در اوایل سن به صحبت رسیده&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، صفحه بیست وشش&lt;/ref&gt;<br />  <br /> آنچه درباره کتاب باید گفت، عشق و دلبستگی پایان ناپذیری است که نویسنده آن، به شعر و شاعری داشته و چنان مجذوب آن بوده که زندگانی خود را وقف این کار کرده است. وی برای تهیه یک شرح حال از نامه نگاری و تحقیق همه جانبه و دعوت شاعران و یا مسافرت برای دیدارشان خودداری نداشته و به طور مستمر از پی جویی احوال شعرای زمان، چیزی فروگذار نمی‌کرده است. وی تذکره نویسی را از استاد عنصری آغاز کرده و تا معاصران خویش ادامه داده و در نقل اشعار آنان، سنگ تمام گذاشته است. ازاین رو، کتابت کنندگان این شرح حالات، موفق به تجلید همه آنها نشده و به گونه پراکنده قسمت‌های گوناگون آن در گوشه و کنار کتابخانه‌ها یافته می‌شود&lt;ref&gt;همان، صفحه بیست وسه&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در این تذکره، از هر شاعری بیت‌های فراوان آورده شده که بعضی از آنان دیوانشان به چاپ رسیده و برخی دیگر یا دیوانی نداشته یا داشته‌اند و به طبع نینجامیده است. در مورد آنان که دیوانشان چاپ شده یا پاره‌ای از اشعارشان در جایی جداگانه نقل گردیده، پس از ذکر شرح حال، اشعاری نیاورده، به دیوان مطبوع، ارجاع داده شده که بیش از یک مورد درباره محتشم کاشانی نیست، ولی از دیگران اشعاری که تذکره نویس آورده، نقل شده است؛ مگر به طور استثنا، قطعه ای دو سه بیتی سخیف و یا هجو بوده که ممکن است از قلم افتاده باشد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وچهار&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نویسنده چون به گویندگی - واعظی - هم اشتغال داشته، در نگارش مطالب، درازنویس است و هم در بعضی از موارد، به ‌اندرزگویی می‌پردازد و در ضمن شرح حال شاعری، از صفتی به خوبی و از خصلتی به بدی یاد می‌کند و گاه درباره وی، تناقض گویی در توصیف به نظر می‌آید. وی در نقل اشعار شاعران به قصیده و غزل و رباعی و ترجیع بند و ترکیب بند بسنده کرده و از آوردن مثنویات چشم پوشیده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در ذکر احوال شاعران هم گاهی جنبه بی طرفی را رعایت نکرده و شاعر درجه چندم را در طراز شاعری فحل و توانمند قرار داده است؛ بااین حال تذکره یادشده از جهت اشتمال بر اشعار زیاد از شاعران گمنام و ذکر پاره‌ای از رویدادها و حوادث تاریخی و توصیف اخلاقیات صاحبان تراجم که نماد ویژگی‌های اخلاقی و خوی‌ها و منش‌های افراد جامعه خویش بوده‌اند، خواننده را با جامعه شناسی زمان آشنا می‌کند و به هر تقدیر همت و پشتکار و شعردوستی فزون مقدار او درخور تحسین و سپاسگزاری است و تذکره اش از منابع دست اول قرن دهم و اوایل قرن یازدهم، بلکه یکی از مهم ترین منابعی است که مورد استفاده پژوهشگران تاریخ ادبیات ایران قرار گرفته است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وپنج&lt;/ref&gt;<br /> <br /> مجموعه جلد ششم خلاصة الأشعار، شامل بخش‌های اصلی ذیل است:<br /> #در ذکر شعرای دارالمؤمنین کاشان؛<br /> #در ذکر شعرای دارالمؤمنین اصفهان، 47 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالمؤمنین قم و نواحی آن، 16 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای بلده فاخره ساوه و نواحی آن، 14 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالسلطنه قزوین، خصوصا بعضی از شاهزادگان کامکار و سلاطین نامدار و وزرای عالی مقدار با لاحقه، 23 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای گیلان و دارالمرز مازندران و نواحی آن، 18 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالسلطنه تبریز و آذربایجان و نواحی آن، 35 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای یزد و دارالأمان کرمان و نواحی آن، 35 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالأفاضل شیراز و نواحی آن، 33 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای بلدة الإسلام همدان و نواحی آن و بعضی الکات فراهان، 33 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالسلام بغداد و نواحی آن و جرفادقان و قصبات و حوالی نزدیک؛<br /> #در ذکر شعرای دارالخلافه ری و استرآباد و نواحی آن، 29 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای سخن سرایان بلاد خراسان&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وپنج و بیست وشش&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نویسنده در طول سال‌هایی که به این کار خطیر اشتغال داشته، اجزا و ارکان و مواد مربوط به کتاب را به ترتیبی که به دست آورده نوشته و بیشتر به تاریخ تحریر تراجم اشاره کرده است. بااین حال، بارها در پایان شرح حال و درج اشعار، به علت دست یافتن به مطالب تازه، به تکمیل آنچه نوشته بود همت گماشته و در جای جای کتاب، به آن اشاره کرده است. این کار تا سال 1016 که از تألیف کتاب فراغت حاصل نموده، ادامه داشته است؛ مثلاًدر ترجمه احوال ابوتراب بیک فرقتی آورده است: «بعد از ترک تذکره نویسی لازم شد، بلکه واجب که نام نامی آن جناب را با اشعار گزیده وی در داخل این نسخه خیر مآل گردانم. لاجرم در شهور سنه عشر و ألف هجریه نتایج طبع آن حضرت در این اوراق مثبت شد». در شرح حال میر داماد هم به همین ترتیب عمل کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وشش&lt;/ref&gt;<br /> <br /> از ویژگی‌های این تذکره آن است که در ضمن شرح حال برخی از شاعران، درباره پدرشان، اگر شخص نام برداری بوده است، مقداری مطلب نوشته و آگاهی مختصری به دست داده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وهفت&lt;/ref&gt;<br /> <br /> دکتر نقوی مؤلف کتاب «تذکره نویسی پارسی در هند و پاکستان» معتقد است که آنچه تقی‌الدین درباره شعرای مهاجر به هند و عثمانی نوشته، چون نقل قول از دیگران است و دست اول نیست، مورد اطمینان کامل نمی‌تواند باشد، هرچند این مطلب از کیفیت ترجمه احوال شاعران نمی‌کاهد.<br /> <br /> == وضعیت کتاب ==<br /> فهرست مطالب در ابتدا و فهرست آیات، اسامی اشخاص، تخلص، قبایل و گروه‌ها، کتاب‌ها، مکان‌ها، ماده تاریخ و لغات و اصطلاحات، در انتهای کتاب آمده است.<br /> <br /> در پاورقی‌ها علاوه بر اشاره به اختلاف نسخ، به توضیح برخی از مطالب متن پرداخته شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: پاورقی، ص211&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> == منابع مقاله ==<br /> مقدمه و متن خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار (بخش کاشان)<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:زبان‌شناسی، علم زبان]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات فارسی]]<br /> <br /> [[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1_%D9%88_%D8%B2%D8%A8%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%81%DA%A9%D8%A7%D8%B1&diff=630160 2023-01-07T10:06:05Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR14243J1.jpg<br /> | عنوان =خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار (بخش کاشان)<br /> | عنوان‌های دیگر =خلاصه الاشعار وزبده الافکار. برگزيده<br /> | پدیدآوران = <br /> [[تقی‌الدین کاشی، محمد بن علی]] (نویسنده)<br /> <br /> [[نصيري کهن‌مويي، محمدحسین]] (به کوشش) <br /> <br /> [[ادیب برومند، عبدالعلی]] (به کوشش)<br /> | زبان =فارسی <br /> | کد کنگره =‏‎‏PIR‎‏ ‎‏3751‎‏ ‎‏/‎‏ت‎‏7‎‏خ‎‏8 <br /> | موضوع =<br /> 1.شاعران ايرانی - قرن 10ق. - سرگذشت‌نامه<br /> 2.شعر فارسی - قرن 10ق. - مجموعه‌‏ها<br /> | ناشر = <br /> مرکز پژوهشی ميراث مکتوب <br /> | مکان نشر =ايران - تهران<br /> | سال نشر =1384ش <br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE35808AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE34664AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE14243AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92809AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92808AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE55870AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE35810AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE108663AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92811AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =1<br /> | شابک =964-6781-97-7<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =14243<br /> | کتابخوان همراه نور =14243<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''تذکرۀ خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار'''، نوشته [[تقی‌الدین کاشی، محمد بن علی|میر تقی‌الدین کاشانی]] (956 تا حدود 1022)،&lt;ref&gt;ر.ک: ایرانی، نفیسه، اصل شیراز، ص9&lt;/ref&gt; بزرگ‌ترین پروژۀ تذکره‌نویسی شاعران فارسی‌گو تا سده دهم قمری است.<br /> <br /> کتاب به زبان فارسی نوشته شده و کتابت آن، در سال 1016ق پایان یافته است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، صفحه بیست وشش&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ساختار ==<br /> <br /> <br /> این کتاب، از مهم ترین تذکره‌هایی است که در ایران و کشورهای دیگر مانند هند نوشته شده و از جهت احتوای بر جزئیات احوال و سعی در شناساندن شاعران به نحوی که خواننده را تا حدی اقناع کند، بی رقیب است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، صفحه بیست ودو و بیست وسه&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نویسنده از ویژگی‌هایی درباره صاحبان تراجم نقل نموده که در کمتر تذکره ای بدین گونه دیده شده است. قطع نظر از تمجیدهایی که درباره شخصیت‌های تذکره به نگارش آورده، جای خرده گیری را باز گذاشته و این دو را در بسیاری از شرح حال‌ها توأم کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وسه&lt;/ref&gt;<br /> <br /> شیوه نگارش و انشای نویسنده در این تذکره، همان شیوه معمول دوران او است که به عبارت پردازی‌های فضل نمایانه، همراه پاره‌ای از واژه‌های دشوار و مغلق پرداخته، ولی مطلب‌ها فصیح و قابل فهم و خوشایند نوشته شده است و برای کسی که زبان فارسی را خوب فراگرفته باشد، مشکل به نظر نمی‌رسد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وچهار&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == گزارش محتوا ==<br /> &lt;ref&gt;-&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در مقدمه مؤلف، به بیان فضیلت علم فصاحت و بلاغت و تفضیل شعرا بر اصحاب صناعت پرداخته شده است.&lt;ref&gt;مقدمه دوم، ص1-12&lt;/ref&gt;<br /> <br /> کل تذکره تقی‌الدین مشتمل بر شرح حال 650 شاعر ایران از گذشته تا هم زمانان تذکره نویس (1016-975) است که از سال 975ق با ذکر دعا برای بقای پادشاهی شاه تهماسب آغاز گردیده و اصول دوازده گانه پایانی به شاه عباس اول صفوی تقدیم شده است. بخش پایانی این کتاب - معاصران - ترجمه احوال 385 شاعر سده دهم هجری را در بر دارد که از 12 اصل به شمارگان برج‌های آسمانی - به گفته مؤلف - تشکیل یافته است. هریک از اصول دوازده گانه به شرح زیر به شهرها و نواحی مختلف ایران اختصاص دارد که در دو فصل مرتب شده است:<br />  <br /> فصل اول: در شرح احوال شاعرانی است که در دوران زندگی مؤلّف می‌زیسته‌اند و به قول خودش بعضی را به ملازمت رسیده و به شرف قدومشان مشرف گردیده است.<br /> <br /> فصل دوم: در شرح احوال شعرایی است که بنا به گفته او، در زمان تألیف کتاب خیر مآل رخت هستی از دامگاه فنا به آرامگاه بقا کشیده‌اند و بعضی از آن‌ها را در اوایل سن به صحبت رسیده&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، صفحه بیست وشش&lt;/ref&gt;<br />  <br /> آنچه درباره کتاب باید گفت، عشق و دلبستگی پایان ناپذیری است که نویسنده آن، به شعر و شاعری داشته و چنان مجذوب آن بوده که زندگانی خود را وقف این کار کرده است. وی برای تهیه یک شرح حال از نامه نگاری و تحقیق همه جانبه و دعوت شاعران و یا مسافرت برای دیدارشان خودداری نداشته و به طور مستمر از پی جویی احوال شعرای زمان، چیزی فروگذار نمی‌کرده است. وی تذکره نویسی را از استاد عنصری آغاز کرده و تا معاصران خویش ادامه داده و در نقل اشعار آنان، سنگ تمام گذاشته است. ازاین رو، کتابت کنندگان این شرح حالات، موفق به تجلید همه آنها نشده و به گونه پراکنده قسمت‌های گوناگون آن در گوشه و کنار کتابخانه‌ها یافته می‌شود&lt;ref&gt;همان، صفحه بیست وسه&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در این تذکره، از هر شاعری بیت‌های فراوان آورده شده که بعضی از آنان دیوانشان به چاپ رسیده و برخی دیگر یا دیوانی نداشته یا داشته‌اند و به طبع نینجامیده است. در مورد آنان که دیوانشان چاپ شده یا پاره‌ای از اشعارشان در جایی جداگانه نقل گردیده، پس از ذکر شرح حال، اشعاری نیاورده، به دیوان مطبوع، ارجاع داده شده که بیش از یک مورد درباره محتشم کاشانی نیست، ولی از دیگران اشعاری که تذکره نویس آورده، نقل شده است؛ مگر به طور استثنا، قطعه ای دو سه بیتی سخیف و یا هجو بوده که ممکن است از قلم افتاده باشد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وچهار&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نویسنده چون به گویندگی - واعظی - هم اشتغال داشته، در نگارش مطالب، درازنویس است و هم در بعضی از موارد، به ‌اندرزگویی می‌پردازد و در ضمن شرح حال شاعری، از صفتی به خوبی و از خصلتی به بدی یاد می‌کند و گاه درباره وی، تناقض گویی در توصیف به نظر می‌آید. وی در نقل اشعار شاعران به قصیده و غزل و رباعی و ترجیع بند و ترکیب بند بسنده کرده و از آوردن مثنویات چشم پوشیده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در ذکر احوال شاعران هم گاهی جنبه بی طرفی را رعایت نکرده و شاعر درجه چندم را در طراز شاعری فحل و توانمند قرار داده است؛ بااین حال تذکره یادشده از جهت اشتمال بر اشعار زیاد از شاعران گمنام و ذکر پاره‌ای از رویدادها و حوادث تاریخی و توصیف اخلاقیات صاحبان تراجم که نماد ویژگی‌های اخلاقی و خوی‌ها و منش‌های افراد جامعه خویش بوده‌اند، خواننده را با جامعه شناسی زمان آشنا می‌کند و به هر تقدیر همت و پشتکار و شعردوستی فزون مقدار او درخور تحسین و سپاسگزاری است و تذکره اش از منابع دست اول قرن دهم و اوایل قرن یازدهم، بلکه یکی از مهم ترین منابعی است که مورد استفاده پژوهشگران تاریخ ادبیات ایران قرار گرفته است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وپنج&lt;/ref&gt;<br /> <br /> مجموعه جلد ششم خلاصة الأشعار، شامل بخش‌های اصلی ذیل است:<br /> #در ذکر شعرای دارالمؤمنین کاشان؛<br /> #در ذکر شعرای دارالمؤمنین اصفهان، 47 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالمؤمنین قم و نواحی آن، 16 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای بلده فاخره ساوه و نواحی آن، 14 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالسلطنه قزوین، خصوصا بعضی از شاهزادگان کامکار و سلاطین نامدار و وزرای عالی مقدار با لاحقه، 23 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای گیلان و دارالمرز مازندران و نواحی آن، 18 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالسلطنه تبریز و آذربایجان و نواحی آن، 35 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای یزد و دارالأمان کرمان و نواحی آن، 35 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالأفاضل شیراز و نواحی آن، 33 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای بلدة الإسلام همدان و نواحی آن و بعضی الکات فراهان، 33 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالسلام بغداد و نواحی آن و جرفادقان و قصبات و حوالی نزدیک؛<br /> #در ذکر شعرای دارالخلافه ری و استرآباد و نواحی آن، 29 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای سخن سرایان بلاد خراسان&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وپنج و بیست وشش&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نویسنده در طول سال‌هایی که به این کار خطیر اشتغال داشته، اجزا و ارکان و مواد مربوط به کتاب را به ترتیبی که به دست آورده نوشته و بیشتر به تاریخ تحریر تراجم اشاره کرده است. بااین حال، بارها در پایان شرح حال و درج اشعار، به علت دست یافتن به مطالب تازه، به تکمیل آنچه نوشته بود همت گماشته و در جای جای کتاب، به آن اشاره کرده است. این کار تا سال 1016 که از تألیف کتاب فراغت حاصل نموده، ادامه داشته است؛ مثلاًدر ترجمه احوال ابوتراب بیک فرقتی آورده است: «بعد از ترک تذکره نویسی لازم شد، بلکه واجب که نام نامی آن جناب را با اشعار گزیده وی در داخل این نسخه خیر مآل گردانم. لاجرم در شهور سنه عشر و ألف هجریه نتایج طبع آن حضرت در این اوراق مثبت شد». در شرح حال میر داماد هم به همین ترتیب عمل کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وشش&lt;/ref&gt;<br /> <br /> از ویژگی‌های این تذکره آن است که در ضمن شرح حال برخی از شاعران، درباره پدرشان، اگر شخص نام برداری بوده است، مقداری مطلب نوشته و آگاهی مختصری به دست داده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وهفت&lt;/ref&gt;<br /> <br /> دکتر نقوی مؤلف کتاب «تذکره نویسی پارسی در هند و پاکستان» معتقد است که آنچه تقی‌الدین درباره شعرای مهاجر به هند و عثمانی نوشته، چون نقل قول از دیگران است و دست اول نیست، مورد اطمینان کامل نمی‌تواند باشد، هرچند این مطلب از کیفیت ترجمه احوال شاعران نمی‌کاهد.<br /> <br /> == وضعیت کتاب ==<br /> فهرست مطالب در ابتدا و فهرست آیات، اسامی اشخاص، تخلص، قبایل و گروه‌ها، کتاب‌ها، مکان‌ها، ماده تاریخ و لغات و اصطلاحات، در انتهای کتاب آمده است.<br /> <br /> در پاورقی‌ها علاوه بر اشاره به اختلاف نسخ، به توضیح برخی از مطالب متن پرداخته شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: پاورقی، ص211&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> == منابع مقاله ==<br /> مقدمه و متن خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار (بخش کاشان)<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:زبان‌شناسی، علم زبان]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات فارسی]]<br /> <br /> [[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1_%D9%88_%D8%B2%D8%A8%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%81%DA%A9%D8%A7%D8%B1&diff=630153 2023-01-07T10:01:59Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR14243J1.jpg<br /> | عنوان =خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار (بخش کاشان)<br /> | عنوان‌های دیگر =خلاصه الاشعار وزبده الافکار. برگزيده<br /> | پدیدآوران = <br /> [[تقی‌الدین کاشی، محمد بن علی]] (نویسنده)<br /> <br /> [[نصيري کهن‌مويي، محمدحسین]] (به کوشش) <br /> <br /> [[ادیب برومند، عبدالعلی]] (به کوشش)<br /> | زبان =فارسی <br /> | کد کنگره =‏‎‏PIR‎‏ ‎‏3751‎‏ ‎‏/‎‏ت‎‏7‎‏خ‎‏8 <br /> | موضوع =<br /> 1.شاعران ايرانی - قرن 10ق. - سرگذشت‌نامه<br /> 2.شعر فارسی - قرن 10ق. - مجموعه‌‏ها<br /> | ناشر = <br /> مرکز پژوهشی ميراث مکتوب <br /> | مکان نشر =ايران - تهران<br /> | سال نشر =1384ش <br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE35808AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE34664AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE14243AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92809AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92808AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE55870AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE35810AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE108663AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92811AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =1<br /> | شابک =964-6781-97-7<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =14243<br /> | کتابخوان همراه نور =14243<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''تذکرۀ خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار'''، نوشته [[تقی‌الدین کاشی، محمد بن علی|میر تقی‌الدین کاشانی]] (956 تا حدود 1022)، بزرگ‌ترین پروژۀ تذکره‌نویسی شاعران فارسی‌گو تا سده دهم قمری است.<br /> <br /> کتاب به زبان فارسی نوشته شده و کتابت آن، در سال 1016ق پایان یافته است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، صفحه بیست وشش&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ساختار ==<br /> <br /> <br /> این کتاب، از مهم ترین تذکره‌هایی است که در ایران و کشورهای دیگر مانند هند نوشته شده و از جهت احتوای بر جزئیات احوال و سعی در شناساندن شاعران به نحوی که خواننده را تا حدی اقناع کند، بی رقیب است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، صفحه بیست ودو و بیست وسه&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نویسنده از ویژگی‌هایی درباره صاحبان تراجم نقل نموده که در کمتر تذکره ای بدین گونه دیده شده است. قطع نظر از تمجیدهایی که درباره شخصیت‌های تذکره به نگارش آورده، جای خرده گیری را باز گذاشته و این دو را در بسیاری از شرح حال‌ها توأم کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وسه&lt;/ref&gt;<br /> <br /> شیوه نگارش و انشای نویسنده در این تذکره، همان شیوه معمول دوران او است که به عبارت پردازی‌های فضل نمایانه، همراه پاره‌ای از واژه‌های دشوار و مغلق پرداخته، ولی مطلب‌ها فصیح و قابل فهم و خوشایند نوشته شده است و برای کسی که زبان فارسی را خوب فراگرفته باشد، مشکل به نظر نمی‌رسد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وچهار&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == گزارش محتوا ==<br /> &lt;ref&gt;-&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در مقدمه مؤلف، به بیان فضیلت علم فصاحت و بلاغت و تفضیل شعرا بر اصحاب صناعت پرداخته شده است.&lt;ref&gt;مقدمه دوم، ص1-12&lt;/ref&gt;<br /> <br /> کل تذکره تقی‌الدین مشتمل بر شرح حال 650 شاعر ایران از گذشته تا هم زمانان تذکره نویس (1016-975) است که از سال 975ق با ذکر دعا برای بقای پادشاهی شاه تهماسب آغاز گردیده و اصول دوازده گانه پایانی به شاه عباس اول صفوی تقدیم شده است. بخش پایانی این کتاب - معاصران - ترجمه احوال 385 شاعر سده دهم هجری را در بر دارد که از 12 اصل به شمارگان برج‌های آسمانی - به گفته مؤلف - تشکیل یافته است. هریک از اصول دوازده گانه به شرح زیر به شهرها و نواحی مختلف ایران اختصاص دارد که در دو فصل مرتب شده است:<br />  <br /> فصل اول: در شرح احوال شاعرانی است که در دوران زندگی مؤلّف می‌زیسته‌اند و به قول خودش بعضی را به ملازمت رسیده و به شرف قدومشان مشرف گردیده است.<br /> <br /> فصل دوم: در شرح احوال شعرایی است که بنا به گفته او، در زمان تألیف کتاب خیر مآل رخت هستی از دامگاه فنا به آرامگاه بقا کشیده‌اند و بعضی از آن‌ها را در اوایل سن به صحبت رسیده&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، صفحه بیست وشش&lt;/ref&gt;<br />  <br /> آنچه درباره کتاب باید گفت، عشق و دلبستگی پایان ناپذیری است که نویسنده آن، به شعر و شاعری داشته و چنان مجذوب آن بوده که زندگانی خود را وقف این کار کرده است. وی برای تهیه یک شرح حال از نامه نگاری و تحقیق همه جانبه و دعوت شاعران و یا مسافرت برای دیدارشان خودداری نداشته و به طور مستمر از پی جویی احوال شعرای زمان، چیزی فروگذار نمی‌کرده است. وی تذکره نویسی را از استاد عنصری آغاز کرده و تا معاصران خویش ادامه داده و در نقل اشعار آنان، سنگ تمام گذاشته است. ازاین رو، کتابت کنندگان این شرح حالات، موفق به تجلید همه آنها نشده و به گونه پراکنده قسمت‌های گوناگون آن در گوشه و کنار کتابخانه‌ها یافته می‌شود&lt;ref&gt;همان، صفحه بیست وسه&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در این تذکره، از هر شاعری بیت‌های فراوان آورده شده که بعضی از آنان دیوانشان به چاپ رسیده و برخی دیگر یا دیوانی نداشته یا داشته‌اند و به طبع نینجامیده است. در مورد آنان که دیوانشان چاپ شده یا پاره‌ای از اشعارشان در جایی جداگانه نقل گردیده، پس از ذکر شرح حال، اشعاری نیاورده، به دیوان مطبوع، ارجاع داده شده که بیش از یک مورد درباره محتشم کاشانی نیست، ولی از دیگران اشعاری که تذکره نویس آورده، نقل شده است؛ مگر به طور استثنا، قطعه ای دو سه بیتی سخیف و یا هجو بوده که ممکن است از قلم افتاده باشد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وچهار&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نویسنده چون به گویندگی - واعظی - هم اشتغال داشته، در نگارش مطالب، درازنویس است و هم در بعضی از موارد، به ‌اندرزگویی می‌پردازد و در ضمن شرح حال شاعری، از صفتی به خوبی و از خصلتی به بدی یاد می‌کند و گاه درباره وی، تناقض گویی در توصیف به نظر می‌آید. وی در نقل اشعار شاعران به قصیده و غزل و رباعی و ترجیع بند و ترکیب بند بسنده کرده و از آوردن مثنویات چشم پوشیده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در ذکر احوال شاعران هم گاهی جنبه بی طرفی را رعایت نکرده و شاعر درجه چندم را در طراز شاعری فحل و توانمند قرار داده است؛ بااین حال تذکره یادشده از جهت اشتمال بر اشعار زیاد از شاعران گمنام و ذکر پاره‌ای از رویدادها و حوادث تاریخی و توصیف اخلاقیات صاحبان تراجم که نماد ویژگی‌های اخلاقی و خوی‌ها و منش‌های افراد جامعه خویش بوده‌اند، خواننده را با جامعه شناسی زمان آشنا می‌کند و به هر تقدیر همت و پشتکار و شعردوستی فزون مقدار او درخور تحسین و سپاسگزاری است و تذکره اش از منابع دست اول قرن دهم و اوایل قرن یازدهم، بلکه یکی از مهم ترین منابعی است که مورد استفاده پژوهشگران تاریخ ادبیات ایران قرار گرفته است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وپنج&lt;/ref&gt;<br /> <br /> مجموعه جلد ششم خلاصة الأشعار، شامل بخش‌های اصلی ذیل است:<br /> #در ذکر شعرای دارالمؤمنین کاشان؛<br /> #در ذکر شعرای دارالمؤمنین اصفهان، 47 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالمؤمنین قم و نواحی آن، 16 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای بلده فاخره ساوه و نواحی آن، 14 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالسلطنه قزوین، خصوصا بعضی از شاهزادگان کامکار و سلاطین نامدار و وزرای عالی مقدار با لاحقه، 23 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای گیلان و دارالمرز مازندران و نواحی آن، 18 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالسلطنه تبریز و آذربایجان و نواحی آن، 35 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای یزد و دارالأمان کرمان و نواحی آن، 35 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالأفاضل شیراز و نواحی آن، 33 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای بلدة الإسلام همدان و نواحی آن و بعضی الکات فراهان، 33 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالسلام بغداد و نواحی آن و جرفادقان و قصبات و حوالی نزدیک؛<br /> #در ذکر شعرای دارالخلافه ری و استرآباد و نواحی آن، 29 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای سخن سرایان بلاد خراسان&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وپنج و بیست وشش&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نویسنده در طول سال‌هایی که به این کار خطیر اشتغال داشته، اجزا و ارکان و مواد مربوط به کتاب را به ترتیبی که به دست آورده نوشته و بیشتر به تاریخ تحریر تراجم اشاره کرده است. بااین حال، بارها در پایان شرح حال و درج اشعار، به علت دست یافتن به مطالب تازه، به تکمیل آنچه نوشته بود همت گماشته و در جای جای کتاب، به آن اشاره کرده است. این کار تا سال 1016 که از تألیف کتاب فراغت حاصل نموده، ادامه داشته است؛ مثلاًدر ترجمه احوال ابوتراب بیک فرقتی آورده است: «بعد از ترک تذکره نویسی لازم شد، بلکه واجب که نام نامی آن جناب را با اشعار گزیده وی در داخل این نسخه خیر مآل گردانم. لاجرم در شهور سنه عشر و ألف هجریه نتایج طبع آن حضرت در این اوراق مثبت شد». در شرح حال میر داماد هم به همین ترتیب عمل کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وشش&lt;/ref&gt;<br /> <br /> از ویژگی‌های این تذکره آن است که در ضمن شرح حال برخی از شاعران، درباره پدرشان، اگر شخص نام برداری بوده است، مقداری مطلب نوشته و آگاهی مختصری به دست داده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وهفت&lt;/ref&gt;<br /> <br /> دکتر نقوی مؤلف کتاب «تذکره نویسی پارسی در هند و پاکستان» معتقد است که آنچه تقی‌الدین درباره شعرای مهاجر به هند و عثمانی نوشته، چون نقل قول از دیگران است و دست اول نیست، مورد اطمینان کامل نمی‌تواند باشد، هرچند این مطلب از کیفیت ترجمه احوال شاعران نمی‌کاهد.<br /> <br /> == وضعیت کتاب ==<br /> فهرست مطالب در ابتدا و فهرست آیات، اسامی اشخاص، تخلص، قبایل و گروه‌ها، کتاب‌ها، مکان‌ها، ماده تاریخ و لغات و اصطلاحات، در انتهای کتاب آمده است.<br /> <br /> در پاورقی‌ها علاوه بر اشاره به اختلاف نسخ، به توضیح برخی از مطالب متن پرداخته شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: پاورقی، ص211&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> == منابع مقاله ==<br /> مقدمه و متن خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار (بخش کاشان)<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:زبان‌شناسی، علم زبان]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات فارسی]]<br /> <br /> [[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1_%D9%88_%D8%B2%D8%A8%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%81%DA%A9%D8%A7%D8%B1&diff=630130 2023-01-07T08:34:56Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR14243J1.jpg<br /> | عنوان =خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار (بخش کاشان)<br /> | عنوان‌های دیگر =خلاصه الاشعار وزبده الافکار. برگزيده<br /> | پدیدآوران = <br /> [[تقی‌الدین کاشی، محمد بن علی]] (نویسنده)<br /> <br /> [[نصيري کهن‌مويي، محمدحسین]] (به کوشش) <br /> <br /> [[ادیب برومند، عبدالعلی]] (به کوشش)<br /> | زبان =فارسی <br /> | کد کنگره =‏‎‏PIR‎‏ ‎‏3751‎‏ ‎‏/‎‏ت‎‏7‎‏خ‎‏8 <br /> | موضوع =<br /> 1.شاعران ايرانی - قرن 10ق. - سرگذشت‌نامه<br /> 2.شعر فارسی - قرن 10ق. - مجموعه‌‏ها<br /> | ناشر = <br /> مرکز پژوهشی ميراث مکتوب <br /> | مکان نشر =ايران - تهران<br /> | سال نشر =1384ش <br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE35808AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE34664AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE14243AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92809AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92808AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE55870AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE35810AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE108663AUTOMATIONCODE، AUTOMATIONCODE92811AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =1<br /> | شابک =964-6781-97-7<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =14243<br /> | کتابخوان همراه نور =14243<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار'''، تألیف [[تقی‌الدین کاشی، محمد بن علی|میر تقی‌الدین کاشانی]] (زنده تا 1016ق)، بزرگ‌ترین پروژه تذکره نویسی شاعران فارسی گو تا سده دهم قمری است.<br /> <br /> کتاب به زبان فارسی نوشته شده و کتابت آن، در سال 1016ق پایان یافته است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، صفحه بیست وشش&lt;/ref&gt;<br /> <br /> کتاب به کوشش [[ادیب برومند، عبدالعلی|عبدالعلی ادیب برومند]] و [[نصيري کهن‌مويي، محمدحسین|محمدحسین نصیری کهنمویی]] عرضه شده است.<br /> <br /> == ساختار ==<br /> کتاب با دو مقدمه از مصحح و مؤلف آغاز و مطالب در دو فصل، تنظیم شده است.<br /> <br /> کتاب حاضر جلد ششم از مجلدهای 6 جلدی «تذکره خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار» می‌باشد. این کتاب، از مهم ترین تذکره‌هایی است که در ایران و کشورهای دیگر مانند هند نوشته شده و از جهت احتوای بر جزئیات احوال و سعی در شناساندن شاعران به نحوی که خواننده را تا حدی اقناع کند، بی رقیب است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، صفحه بیست ودو و بیست وسه&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نویسنده از ویژگی‌هایی درباره صاحبان تراجم نقل نموده که در کمتر تذکره ای بدین گونه دیده شده است. قطع نظر از تمجیدهایی که درباره شخصیت‌های تذکره به نگارش آورده، جای خرده گیری را باز گذاشته و این دو را در بسیاری از شرح حال‌ها توأم کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وسه&lt;/ref&gt;<br /> <br /> شیوه نگارش و انشای نویسنده در این تذکره، همان شیوه معمول دوران او است که به عبارت پردازی‌های فضل نمایانه، همراه پاره‌ای از واژه‌های دشوار و مغلق پرداخته، ولی مطلب‌ها فصیح و قابل فهم و خوشایند نوشته شده است و برای کسی که زبان فارسی را خوب فراگرفته باشد، مشکل به نظر نمی‌رسد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وچهار&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == گزارش محتوا ==<br /> &lt;ref&gt;-&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در مقدمه مؤلف، به بیان فضیلت علم فصاحت و بلاغت و تفضیل شعرا بر اصحاب صناعت پرداخته شده است.&lt;ref&gt;مقدمه دوم، ص1-12&lt;/ref&gt;<br /> <br /> کل تذکره تقی‌الدین مشتمل بر شرح حال 650 شاعر ایران از گذشته تا هم زمانان تذکره نویس (1016-975) است که از سال 975ق با ذکر دعا برای بقای پادشاهی شاه تهماسب آغاز گردیده و اصول دوازده گانه پایانی به شاه عباس اول صفوی تقدیم شده است. بخش پایانی این کتاب - معاصران - ترجمه احوال 385 شاعر سده دهم هجری را در بر دارد که از 12 اصل به شمارگان برج‌های آسمانی - به گفته مؤلف - تشکیل یافته است. هریک از اصول دوازده گانه به شرح زیر به شهرها و نواحی مختلف ایران اختصاص دارد که در دو فصل مرتب شده است:<br />  <br /> فصل اول: در شرح احوال شاعرانی است که در دوران زندگی مؤلّف می‌زیسته‌اند و به قول خودش بعضی را به ملازمت رسیده و به شرف قدومشان مشرف گردیده است.<br /> <br /> فصل دوم: در شرح احوال شعرایی است که بنا به گفته او، در زمان تألیف کتاب خیر مآل رخت هستی از دامگاه فنا به آرامگاه بقا کشیده‌اند و بعضی از آن‌ها را در اوایل سن به صحبت رسیده&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، صفحه بیست وشش&lt;/ref&gt;<br />  <br /> آنچه درباره کتاب باید گفت، عشق و دلبستگی پایان ناپذیری است که نویسنده آن، به شعر و شاعری داشته و چنان مجذوب آن بوده که زندگانی خود را وقف این کار کرده است. وی برای تهیه یک شرح حال از نامه نگاری و تحقیق همه جانبه و دعوت شاعران و یا مسافرت برای دیدارشان خودداری نداشته و به طور مستمر از پی جویی احوال شعرای زمان، چیزی فروگذار نمی‌کرده است. وی تذکره نویسی را از استاد عنصری آغاز کرده و تا معاصران خویش ادامه داده و در نقل اشعار آنان، سنگ تمام گذاشته است. ازاین رو، کتابت کنندگان این شرح حالات، موفق به تجلید همه آنها نشده و به گونه پراکنده قسمت‌های گوناگون آن در گوشه و کنار کتابخانه‌ها یافته می‌شود&lt;ref&gt;همان، صفحه بیست وسه&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در این تذکره، از هر شاعری بیت‌های فراوان آورده شده که بعضی از آنان دیوانشان به چاپ رسیده و برخی دیگر یا دیوانی نداشته یا داشته‌اند و به طبع نینجامیده است. در مورد آنان که دیوانشان چاپ شده یا پاره‌ای از اشعارشان در جایی جداگانه نقل گردیده، پس از ذکر شرح حال، اشعاری نیاورده، به دیوان مطبوع، ارجاع داده شده که بیش از یک مورد درباره محتشم کاشانی نیست، ولی از دیگران اشعاری که تذکره نویس آورده، نقل شده است؛ مگر به طور استثنا، قطعه ای دو سه بیتی سخیف و یا هجو بوده که ممکن است از قلم افتاده باشد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وچهار&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نویسنده چون به گویندگی - واعظی - هم اشتغال داشته، در نگارش مطالب، درازنویس است و هم در بعضی از موارد، به ‌اندرزگویی می‌پردازد و در ضمن شرح حال شاعری، از صفتی به خوبی و از خصلتی به بدی یاد می‌کند و گاه درباره وی، تناقض گویی در توصیف به نظر می‌آید. وی در نقل اشعار شاعران به قصیده و غزل و رباعی و ترجیع بند و ترکیب بند بسنده کرده و از آوردن مثنویات چشم پوشیده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در ذکر احوال شاعران هم گاهی جنبه بی طرفی را رعایت نکرده و شاعر درجه چندم را در طراز شاعری فحل و توانمند قرار داده است؛ بااین حال تذکره یادشده از جهت اشتمال بر اشعار زیاد از شاعران گمنام و ذکر پاره‌ای از رویدادها و حوادث تاریخی و توصیف اخلاقیات صاحبان تراجم که نماد ویژگی‌های اخلاقی و خوی‌ها و منش‌های افراد جامعه خویش بوده‌اند، خواننده را با جامعه شناسی زمان آشنا می‌کند و به هر تقدیر همت و پشتکار و شعردوستی فزون مقدار او درخور تحسین و سپاسگزاری است و تذکره اش از منابع دست اول قرن دهم و اوایل قرن یازدهم، بلکه یکی از مهم ترین منابعی است که مورد استفاده پژوهشگران تاریخ ادبیات ایران قرار گرفته است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وپنج&lt;/ref&gt;<br /> <br /> مجموعه جلد ششم خلاصة الأشعار، شامل بخش‌های اصلی ذیل است:<br /> #در ذکر شعرای دارالمؤمنین کاشان؛<br /> #در ذکر شعرای دارالمؤمنین اصفهان، 47 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالمؤمنین قم و نواحی آن، 16 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای بلده فاخره ساوه و نواحی آن، 14 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالسلطنه قزوین، خصوصا بعضی از شاهزادگان کامکار و سلاطین نامدار و وزرای عالی مقدار با لاحقه، 23 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای گیلان و دارالمرز مازندران و نواحی آن، 18 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالسلطنه تبریز و آذربایجان و نواحی آن، 35 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای یزد و دارالأمان کرمان و نواحی آن، 35 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالأفاضل شیراز و نواحی آن، 33 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای بلدة الإسلام همدان و نواحی آن و بعضی الکات فراهان، 33 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای دارالسلام بغداد و نواحی آن و جرفادقان و قصبات و حوالی نزدیک؛<br /> #در ذکر شعرای دارالخلافه ری و استرآباد و نواحی آن، 29 شاعر؛<br /> #در ذکر شعرای سخن سرایان بلاد خراسان&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وپنج و بیست وشش&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نویسنده در طول سال‌هایی که به این کار خطیر اشتغال داشته، اجزا و ارکان و مواد مربوط به کتاب را به ترتیبی که به دست آورده نوشته و بیشتر به تاریخ تحریر تراجم اشاره کرده است. بااین حال، بارها در پایان شرح حال و درج اشعار، به علت دست یافتن به مطالب تازه، به تکمیل آنچه نوشته بود همت گماشته و در جای جای کتاب، به آن اشاره کرده است. این کار تا سال 1016 که از تألیف کتاب فراغت حاصل نموده، ادامه داشته است؛ مثلاًدر ترجمه احوال ابوتراب بیک فرقتی آورده است: «بعد از ترک تذکره نویسی لازم شد، بلکه واجب که نام نامی آن جناب را با اشعار گزیده وی در داخل این نسخه خیر مآل گردانم. لاجرم در شهور سنه عشر و ألف هجریه نتایج طبع آن حضرت در این اوراق مثبت شد». در شرح حال میر داماد هم به همین ترتیب عمل کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وشش&lt;/ref&gt;<br /> <br /> از ویژگی‌های این تذکره آن است که در ضمن شرح حال برخی از شاعران، درباره پدرشان، اگر شخص نام برداری بوده است، مقداری مطلب نوشته و آگاهی مختصری به دست داده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، صفحه بیست وهفت&lt;/ref&gt;<br /> <br /> دکتر نقوی مؤلف کتاب «تذکره نویسی پارسی در هند و پاکستان» معتقد است که آنچه تقی‌الدین درباره شعرای مهاجر به هند و عثمانی نوشته، چون نقل قول از دیگران است و دست اول نیست، مورد اطمینان کامل نمی‌تواند باشد، هرچند این مطلب از کیفیت ترجمه احوال شاعران نمی‌کاهد.<br /> <br /> == وضعیت کتاب ==<br /> فهرست مطالب در ابتدا و فهرست آیات، اسامی اشخاص، تخلص، قبایل و گروه‌ها، کتاب‌ها، مکان‌ها، ماده تاریخ و لغات و اصطلاحات، در انتهای کتاب آمده است.<br /> <br /> در پاورقی‌ها علاوه بر اشاره به اختلاف نسخ، به توضیح برخی از مطالب متن پرداخته شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: پاورقی، ص211&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> == منابع مقاله ==<br /> مقدمه و متن خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار (بخش کاشان)<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:زبان‌شناسی، علم زبان]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات فارسی]]<br /> <br /> [[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%86_%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B5%D8%B1%D9%8A&diff=614547 2022-11-16T07:03:24Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR63094J1.jpg<br /> | عنوان =من أخبار الحسن البصري<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = [[مقدسی، عبدالغنی بن عبدالواحد]] (نویسنده)<br /> <br /> [[نابلسی، محمد عبدالرحمن]] (محقق)<br /> |زبان <br /> | زبان =عربی<br /> | کد کنگره =‏<br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار الفرائد للطباعة و النشر و التوزيع<br /> <br /> دار النمير<br /> | مکان نشر =سوریه - دمشق<br /> | سال نشر = 1996م.<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE63094AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =چاپ یکم<br /> | شابک =<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =63094<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =05196-51877<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''من اخبار الحسن البصری'''، نوشته [[مقدسی، عبدالغنی بن عبدالواحد|عبد الغنی بن عبد الواحد مقدسی]] است(600-541ق) که با تحقیق [[نابلسی، محمد عبدالرحمن|محمد عبدالرحمن نابلسی]] چاپ شده است. این کتاب فراهم آمده از سخنان و حالات [[بصری، حسن|حسن بصری]] است که روایت‌گونه با سلسله سندهایشان گردآوری شده‌اند. وی -که نام اصلیش [[حسن بن ابوالحسن یسار]] است- ایرانی الأصل، متکلم، مفسر، محدّث، واعظ، فقیه و یکی از هشت زاهد معروف قرن اول و دوم است(110ق) که درباره مکتب فکری او اتفاق نظر وجود ندارد.&lt;ref&gt;ر.ک: حاج منوچهری، فرامرز، شمس، محمدجواد&lt;/ref&gt; <br /> <br /> [[مقدسی، عبدالغنی بن عبدالواحد|عبدالغنی مقدسی]] در این کتاب به [[بصری، حسن|حسن بصری]] نگاه مثبت دارد و مواعظ و حالاتش را آورده است؛ حسن بصری در این موعظه‌‎ها گاهی از مکارم اخلاق و آداب حسنه، گاهی از تقوا و پرهیزگاری، گاهی به جایگاه اخروی انسان در آن سرا و عذاب جهنم و گاهی از انسان های شایسته و کردار درستشان سخن ‌گفته است. این کتاب حالات غمگنانۀ او را نیز روایت کرده است به اینکه چه بسیار با چشم گریانش نگران مرگ بود.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص9-7 &lt;/ref&gt;‏دیگر، اینکه در برخی از این روایات به فقیه و مفسر قرآن بودن او اشاره شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص25&lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> محقق، شرحی از زندگی و آثار عبدالواحد مقدسی نوشته است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص14-11&lt;/ref&gt; او نسخه‌های مخطوط را با هم مقابله نموده و اَسناد برخی از اخباری را که مؤلف در این اثر آورده است ولی در آثار دیگران نیست، به همراه شرحی از راویانشان بررسی کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص14-11&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> #حاج منوچهری، فرامرز، شمس، محمدجواد، «حسن بصری»، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.<br /> #مقدمه محقق<br /> #متن کتاب. <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات مرداد 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات برگشتی حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بارگذاری شده مردادماه 01 قربانی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 شهریور 1401]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%86_%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B5%D8%B1%D9%8A&diff=614546 2022-11-16T07:02:35Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR63094J1.jpg<br /> | عنوان =من أخبار الحسن البصري<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = [[مقدسی، عبدالغنی بن عبدالواحد]] (نویسنده)<br /> <br /> [[نابلسی، محمد عبدالرحمن]] (محقق)<br /> |زبان <br /> | زبان =عربی<br /> | کد کنگره =‏<br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار الفرائد للطباعة و النشر و التوزيع<br /> <br /> دار النمير<br /> | مکان نشر =سوریه - دمشق<br /> | سال نشر = 1996م.<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE63094AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =چاپ یکم<br /> | شابک =<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =63094<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =05196-51877<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''من اخبار الحسن البصری'''، نوشته [[مقدسی، عبدالغنی بن عبدالواحد|عبد الغنی بن عبد الواحد مقدسی]] است(600-541ق) که با تحقیق [[نابلسی، محمد عبدالرحمن|محمد عبدالرحمن نابلسی]] چاپ شده است. این کتاب فراهم آمده از سخنان و حالات [[بصری، حسن|حسن بصری]] است که روایت‌گونه با سلسله سندهایشان گردآوری شده‌اند. وی -که نام اصلیش [[حسن بن ابوالحسن یسار]] است- ایرانی الأصل، متکلم، مفسر، محدّث، واعظ، فقیه و یکی از هشت زاهد معروف قرن اول و دوم است(110ق) که درباره مکتب فکری او اتفاق نظر وجود ندارد.&lt;ref&gt;ر.ک: حاج منوچهری، فرامرز، شمس، محمدجواد&lt;/ref&gt; <br /> <br /> [[مقدسی، عبدالغنی بن عبدالواحد|عبدالغنی مقدسی]] در این کتاب به [[بصری، حسن|حسن بصری]] نگاه مثبت دارد و مواعظ و حالاتش را آورده است؛ حسن بصری در این موعظه‌‎ها گاهی از مکارم اخلاق و آداب حسنه، گاهی از تقوا و پرهیزگاری، گاهی به جایگاه اخروی انسان در آن سرا و عذاب جهنم و گاهی از انسان های شایسته و کردار درستشان سخن ‌گفته است. این کتاب حالات غمگنانۀ او را نیز روایت کرده است به اینکه چه بسیار با چشم گریانش نگران مرگ بود.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص9-7 &lt;/ref&gt;‏دیگر، اینکه در برخی از این روایات به فقیه و مفسر قرآن بودن او اشاره شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص25&lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> محقق، شرحی از زندگی و آثار عبدالواحد مقدسی نوشته است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص14-11&lt;/ref&gt; او نسخه‌های مخطوط را با هم مقابله نموده و اَسناد برخی از اخباری را که مؤلف در این اثر آورده است ولی در آثار دیگران نیست، به همراه شرحی از راویانشان بررسی کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص15&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> #حاج منوچهری، فرامرز، شمس، محمدجواد، «حسن بصری»، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.<br /> #مقدمه کتاب<br /> #متن کتاب. <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات مرداد 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات برگشتی حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بارگذاری شده مردادماه 01 قربانی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 شهریور 1401]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%86_%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B5%D8%B1%D9%8A&diff=614545 2022-11-16T06:54:08Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR63094J1.jpg<br /> | عنوان =من أخبار الحسن البصري<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = [[مقدسی، عبدالغنی بن عبدالواحد]] (نویسنده)<br /> <br /> [[نابلسی، محمد عبدالرحمن]] (محقق)<br /> |زبان <br /> | زبان =عربی<br /> | کد کنگره =‏<br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار الفرائد للطباعة و النشر و التوزيع<br /> <br /> دار النمير<br /> | مکان نشر =سوریه - دمشق<br /> | سال نشر = 1996م.<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE63094AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =چاپ یکم<br /> | شابک =<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =63094<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =05196-51877<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''من اخبار الحسن البصری'''، نوشته [[مقدسی، عبدالغنی بن عبدالواحد|عبد الغنی بن عبد الواحد مقدسی]] است(600-541ق) که با تحقیق [[نابلسی، محمد عبدالرحمن|محمد عبدالرحمن نابلسی]] چاپ شده است. این کتاب فراهم آمده از سخنان و حالات [[بصری، حسن|حسن بصری]] است که روایت‌گونه با سلسله سندهایشان گردآوری شده‌اند. وی -که نام اصلیش [[حسن بن ابوالحسن یسار]] است- ایرانی الأصل، متکلم، مفسر، محدّث، واعظ، فقیه و یکی از هشت زاهد معروف قرن اول و دوم است(110ق) که درباره مکتب فکری او اتفاق نظر وجود ندارد.&lt;ref&gt;ر.ک: حاج منوچهری، فرامرز، شمس، محمدجواد&lt;/ref&gt; <br /> <br /> [[مقدسی، عبدالغنی بن عبدالواحد|عبدالغنی مقدسی]] در این کتاب به [[بصری، حسن|حسن بصری]] نگاه مثبت دارد و مواعظ و حالاتش را آورده است؛ حسن بصری در این موعظه‌‎ها گاهی از مکارم اخلاق و آداب حسنه، گاهی از تقوا و پرهیزگاری، گاهی به جایگاه اخروی انسان در آن سرا و عذاب جهنم و گاهی از انسان های شایسته و کردار درستشان سخن ‌گفته است. این کتاب حالات غمگنانۀ او را نیز روایت کرده است به اینکه چه بسیار با چشم گریانش نگران مرگ بود.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص9-7 &lt;/ref&gt;‏دیگر، اینکه در برخی از این روایات به فقیه و مفسر قرآن بودن او اشاره شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص25&lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> محقق، شرحی از زندگی و آثار عبدالواحد مقدسی نوشته است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص14-11&lt;/ref&gt; او نسخه‌های مخطوط را با هم مقابله نموده و اَسناد برخی از اخباری را که مؤلف در این اثر آورده است ولی در آثار دیگران نیست، به همراه شرحی از راویانشان بررسی کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص14-11&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> #حاج منوچهری، فرامرز، شمس، محمدجواد، «حسن بصری»، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.<br /> #مقدمه کتاب<br /> #متن کتاب. <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات مرداد 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات برگشتی حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بارگذاری شده مردادماه 01 قربانی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 شهریور 1401]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%86_%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B5%D8%B1%D9%8A&diff=614529 2022-11-16T05:30:11Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR63094J1.jpg<br /> | عنوان =من أخبار الحسن البصري<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = [[مقدسی، عبدالغنی بن عبدالواحد]] (نویسنده)<br /> <br /> [[نابلسی، محمد عبدالرحمن]] (محقق)<br /> |زبان <br /> | زبان =عربی<br /> | کد کنگره =‏<br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار الفرائد للطباعة و النشر و التوزيع<br /> <br /> دار النمير<br /> | مکان نشر =سوریه - دمشق<br /> | سال نشر = 1996م.<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE63094AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =چاپ یکم<br /> | شابک =<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =63094<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =05196-51877<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''من اخبار الحسن البصری'''، نوشته [[مقدسی، عبدالغنی بن عبدالواحد|عبد الغنی بن عبد الواحد مقدسی]] است(600-541ق) که با تحقیق [[نابلسی، محمد عبدالرحمن|محمد عبدالرحمن نابلسی]] چاپ شده است. این کتاب فراهم آمده از سخنان و حالات [[بصری، حسن|حسن بصری]] است که روایت‌گونه با سلسله سندهایشان گردآوری شده اند. وی -که نام اصلیش [[حسن بن ابوالحسن یسار]] است- ایرانی الأصل، متکلم، مفسر، محدّث، واعظ، فقیه و یکی از هشت زاهد معروف قرن اول و دوم است(110ق) که درباره مکتب فکری او اتفاق نظر وجود ندارد. [[مقدسی، عبدالغنی بن عبدالواحد|عبدالغنی مقدسی]] در این کتاب به [[بصری، حسن|حسن بصری]] نگاه مثبت دارد و مواعظ و حالاتش را آورده است؛ حسن بصری در این موعظه‌‎ها گاهی از مکارم اخلاق و آداب حسنه، گاهی از تقوا و پرهیزگاری، گاهی به جایگاه اخروی انسان در آن سرا و عذاب جهنم و گاهی از انسان های شایسته و کردار درستشان سخن ‌گفته است. این کتاب حالات غمگنانۀ او را نیز روایت کرده است به اینکه چه بسیار با چشم گریانش نگران مرگ بود.&lt;ref&gt;ر.ک: عبدالرحمن نابلسی، ص 8 &lt;/ref&gt;‏دیگر، اینکه در برخی از این روایات به فقیه و مفسر قرآن بودن او اشاره شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: عبدالغنی مقدسی، ص 25&lt;/ref&gt;‏[[بصری، حسن|حسن بصری]] در فرجامِ بدِ حکام و ثروتمندانی که به مردم ستم می‌کنند و حقوق خلق را پایمال می‌نمایند نیز سخنانی دارد که در این کتاب به آن ها اشاره نشده است.&lt;ref&gt;ر.ک: عبدالغنی مقدسی، ص40 &lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> &lt;ref&gt;ر.ک: حسن بصری، ص40&lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> #مقدمه کتاب<br /> #متن کتاب. <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات مرداد 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بارگذاری شده مردادماه 01 قربانی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 شهریور 1401]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده1]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1_%D8%A3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%D9%8A%D9%86_%D8%B9%D8%A7%D8%A6%D8%B4%D8%A9&diff=614528 2022-11-16T05:29:22Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR73012J1.jpg<br /> | عنوان =تفسير أم المؤمنين عائشة<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = [[بدر، عبدالله ابو السعود]] (نویسنده)<br /> |زبان <br /> | زبان =عربی<br /> | کد کنگره =‏ب4ت7 / 93 BP<br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار عالم الکتب<br /> | مکان نشر =عربستان - رياض<br /> <br /> مصر - قاهره<br /> | سال نشر = 1416ق. = 1996م.<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE73012AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =چاپ یکم<br /> | شابک =<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =13749<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''تفسیر أم المؤمنین عائشة''' روایت‌ها و سخنانی است که از عایشه (9 پیش از هجرت - 58ق) همسر پیامبر(ص) در تفسیر برخی آیات قرآن گزارش شده است. این اثر با گردآوری و تحقیق عبدالله ابوالسعود بدر چاپ شده است. تفسیر عایشه چهل و نه سوره از قرآن را دربردارد که به گونه‌ای موردی، برخی از آیه‌های این سوره‌ها تفسیر شده‌اند. از میان این 49 سوره، تفسیر آیات سوره‌های بقره، نساء، مائده، انعام، نور و احزاب بیشتر گزارش شده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: فهرست کتاب، ص304-299 &lt;/ref&gt;محتوای این تفسیر، نقل قول‌هایی از پیامبر(ص) و یا گزارش‌هایی از رفتار ایشان است که به هنگام نزول آیات در مرأی و منظر عایشه صورت می‌گرفته‌اند&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص 166&lt;/ref&gt;همچنین، برخی از دریافت‌های خود عایشه از آیه‌ها را دربردارد.&lt;ref&gt;ر.ک:همان، ص 145&lt;/ref&gt;<br /> <br /> این کتاب به گونه‌ای مستقل و یکجا در میان کتب تفسیری دیده نشده است، بلکه روایت‌ها و سخنان عایشه پراکنده در متون روایی، به صورت پراکنده درج شده بودند تا اینکه محقق در سال 1401ق-1978م با گردآوری آن‌ها از کتاب‌های شاخص روایی اهل سنت و مرتب‌کردنشان طبق ترتیب سوره‌های قرآن و با درج تعلیقه‌های خود، کتابی را با این نام فراهم آورد.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص 10&lt;/ref&gt;<br /> <br /> تفسیر عایشه با دو بخش شکل گرفته است. نخستین بخش، با زندگی‌نامه عایشه آغاز می‌شود که در آن، به برائت امیرمؤمنان علی(ع) از وی نیز اشاره شده است. سپس مصدرها، إسنادها و درستی، نادرستی و کاستی‌های روایت‌ها بررسی شده است. ابوالسعود بدر، روشی را که برای گزینش روایت‌ها به کارگرفته است، توضیح داده است؛ او نام راویانی را که از عایشه روایتی داشته‌اند، آورده است. سپس، نام کسانی را که سخنان تفسیری او را روایت کرده‌اند، ذکر می‌کند. او روشی را که در تحقیق سندهای تفسیر به کاربسته است، سند به سند و با تحقیق بر روی آن‌ها توضیح می‌دهد. <br /> <br /> بدر، پژوهش خود را در باره اصول و ویژگی‌های تفسیر از نگاه عایشه، روش او در تفسیر، برداشت‌های تفسیری و فقهی او، دیدگاه او در باره قرائت‌ها و منسوخات و متشابهات قرآن، رابطه او با علمای زمانه‌اش و در آخر، روش تربیتی او در تفسیر را بیان می‌کند. <br /> <br /> بخش دوم کتاب، نص تفسیر را دربردارد و در محدودۀ منبع‌هایی که در دسترس محقق بوده است، به ترتیب آیه‌ها و سوره‌های قرآنی تنظیم شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> ==منابع مقاله==<br /> # متن کتاب<br /> # مقدمه محقق<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده: تفسیر]]<br /> [[رده: متون تفاسیر]]<br /> [[رده:مقالات مرداد 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بارگذاری شده مردادماه 01 قربانی]]<br /> [[رده: مقالات برگشتی شهریور 01]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 مرداد 1401]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده1]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%83%D9%81%D8%A7%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%83%D9%81%D9%8A_%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%B1%D9%81%D9%8A&diff=614527 2022-11-16T05:28:39Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR75349J1.jpg<br /> | عنوان = كفاية المستكفي من الفن الصرفي<br /> | عنوان‌های دیگر = تقییدات شریفة و تتمیمات لطیفة <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[دمیاطی شافعی، طه بن محمد]] (نويسنده)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = 0 ط9ک 6151 PJ <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = <br /> | مکان نشر = <br /> | سال نشر = 1311ق<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE75349AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 75349<br /> | کتابخوان همراه نور = 75349<br /> | کد پدیدآور = 59227<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''كفاية المستكفي من الفن الصرفي'''، نوشتۀ [[دمیاطی شافعی، طه بن محمد|طه بن محمد دمیاطی شافعی]](1311ق) است. منظومه‌ای در دانش صرف است و مباحث عمده صرفی را در خود جای داده که مصنف آن را سروده سپس واژه‌ها و عبارت‌های برجستۀ آن را شرح کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص 84&lt;/ref&gt;<br /> <br /> این شرح به روش مزجی تنظیم شده است. هرچند، گاهی تک‌تک واژه‌های بیت‌ها در شرح نیامده است؛ مانند این بیت «و أدغمنّ ساکناً مِن کلمه  فی المِثل من أخری کقُل لِمسلمه» که فقط دو واژه آخر آن (کقُل لِمسلمه) در شرح درج شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص74&lt;/ref&gt; <br /> <br /> کتاب بسیار موجز نوشته شده است و در آن از مباحث علم صرف بحث شده است؛ کلمه‌های مجرد و مزید در موقعیت اسمی و فعلی آن‌ها، همزه‌های وصل و قطع، بحثی در انواع مصدرها، انواع اسم‌ها، واژه‌هایی که علتی در آن‌ها است که باید در ساختارشان تغییرهایی انجام پذیرد، بحث‌هایی در واژگان مضاعف، وقف آخر کلمه‌ها، اسم‌های مقصور، ممدود و منقوص، بحثی در باب‌های نسب، اسم مصغر، جمع مکسر، مباحثی در باب ابدال حروف همزه، الف، واو، و یاء و حرف‌های دیگر، انواع ادغام در اسم‌ها و در آخر، بحثی در باب وقف آورده شده است ولی زیاد به مباحثی همچون افعال مجهول نپرداخته است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 84&lt;/ref&gt;<br /> <br /> مصنف به خوانندگان در آغاز کتاب گوشزد می‌کند که کتاب حاضر تنها نسخه‌ای است که به وی منسوب است. پس به نسبت داده شدن نسخه‌هایی همانند آن به او اعتنا نکنند.&lt;ref&gt;ر.ک: آغاز کتاب&lt;/ref&gt;<br /> <br /> <br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt; <br /> ==منابع مقاله==<br /> # مقدمه کتاب<br /> # متن کتاب. <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات شرقی (مصری، قبطی، سامی، آشوری، سومری، عبری، آرامی، سریانی، عربی، حبشی)‎‏]]<br /> [[رده:مقالات شهریور 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1401]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده1]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%83%D9%81%D8%A7%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%83%D9%81%D9%8A_%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%B1%D9%81%D9%8A&diff=614523 2022-11-16T05:21:22Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR75349J1.jpg<br /> | عنوان = كفاية المستكفي من الفن الصرفي<br /> | عنوان‌های دیگر = تقییدات شریفة و تتمیمات لطیفة <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[دمیاطی شافعی، طه بن محمد]] (نويسنده)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = 0 ط9ک 6151 PJ <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = <br /> | مکان نشر = <br /> | سال نشر = 1311ق<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE75349AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 75349<br /> | کتابخوان همراه نور = 75349<br /> | کد پدیدآور = 59227<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''كفاية المستكفي من الفن الصرفي'''، نوشتۀ [[دمیاطی شافعی، طه بن محمد|طه بن محمد دمیاطی شافعی]](1311ق) است. منظومه‌ای در دانش صرف است و مباحث عمده صرفی را در خود جای داده که مصنف آن را سروده سپس واژه‌ها و عبارت‌های برجستۀ آن را شرح کرده است..&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص 84&lt;/ref&gt;<br /> <br /> این شرح به روش مزجی تنظیم شده است. هرچند، گاهی تک‌تک واژه‌های بیت‌ها در شرح نیامده است؛ مانند این بیت «و أدغمنّ ساکناً مِن کلمه  فی المِثل من أخری کقُل لِمسلمه» که فقط دو واژه آخر آن (کقُل لِمسلمه) در شرح درج شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص74&lt;/ref&gt; <br /> <br /> کتاب بسیار موجز نوشته شده است و در آن از مباحث علم صرف بحث شده است؛ کلمه‌های مجرد و مزید در موقعیت اسمی و فعلی آن‌ها، همزه‌های وصل و قطع، بحثی در انواع مصدرها، انواع اسم‌ها، واژه‌هایی که علتی در آن‌ها است که باید در ساختارشان تغییرهایی انجام پذیرد، بحث‌هایی در واژگان مضاعف، وقف آخر کلمه‌ها، اسم‌های مقصور، ممدود و منقوص، بحثی در باب‌های نسب، اسم مصغر، جمع مکسر، مباحثی در باب ابدال حروف همزه، الف، واو، و یاء و حرف‌های دیگر، انواع ادغام در اسم‌ها و در آخر، بحثی در باب وقف آورده شده است ولی زیاد به مباحثی همچون افعال مجهول نپرداخته است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 84&lt;/ref&gt;<br /> <br /> مصنف به خوانندگان در آغاز کتاب گوشزد می‌کند که کتاب حاضر تنها نسخه‌ای است که به وی منسوب است. پس به نسبت داده شدن نسخه‌هایی همانند آن به او اعتنا نکنند.&lt;ref&gt;ر.ک: آغاز کتاب&lt;/ref&gt;<br /> <br /> <br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt; <br /> ==منابع مقاله==<br /> # مقدمه کتاب<br /> # متن کتاب. <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:زبان و ادبیات شرقی (مصری، قبطی، سامی، آشوری، سومری، عبری، آرامی، سریانی، عربی، حبشی)‎‏]]<br /> [[رده:مقالات شهریور 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات برگشتی حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1401]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1_%D8%A3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%D9%8A%D9%86_%D8%B9%D8%A7%D8%A6%D8%B4%D8%A9&diff=614520 2022-11-16T04:10:02Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR73012J1.jpg<br /> | عنوان =تفسير أم المؤمنين عائشة<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = [[بدر، عبدالله ابو السعود]] (نویسنده)<br /> |زبان <br /> | زبان =عربی<br /> | کد کنگره =‏ب4ت7 / 93 BP<br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار عالم الکتب<br /> | مکان نشر =عربستان - رياض<br /> <br /> مصر - قاهره<br /> | سال نشر = 1416ق. = 1996م.<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE73012AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =چاپ یکم<br /> | شابک =<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =13749<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''تفسیر أم المؤمنین عائشة''' روایت‌ها و سخنانی است که از عایشه (9 پیش از هجرت - 58ق) همسر پیامبر(ص) در تفسیر برخی آیات قرآن گزارش شده است. این اثر با گردآوری و تحقیق عبدالله ابوالسعود بدر چاپ شده است. تفسیر عایشه چهل و نه سوره از قرآن را دربردارد که به گونه‌ای موردی، برخی از آیه‌های این سوره‌ها تفسیر شده‌اند. از میان این 49 سوره، تفسیر آیات سوره‌های بقره، نساء، مائده، انعام، نور و احزاب بیشتر گزارش شده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: فهرست کتاب، ص304-299 &lt;/ref&gt;محتوای این تفسیر، نقل قول‌هایی از پیامبر(ص) و یا گزارش‌هایی از رفتار ایشان است که به هنگام نزول آیات در مرأی و منظر عایشه صورت می‌گرفته‌اند&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص 166&lt;/ref&gt;همچنین، برخی از دریافت‌های خود عایشه از آیه‌ها را دربردارد.&lt;ref&gt;ر.ک:همان، ص 145&lt;/ref&gt;<br /> <br /> این کتاب به گونه‌ای مستقل و یکجا در میان کتب تفسیری دیده نشده است، بلکه روایت‌ها و سخنان عایشه پراکنده در متون روایی، به صورت پراکنده درج شده بودند تا اینکه محقق در سال 1401ق-1978م با گردآوری آن‌ها از کتاب‌های شاخص روایی اهل سنت و مرتب‌کردنشان طبق ترتیب سوره‌های قرآن و با درج تعلیقه‌های خود، کتابی را با این نام فراهم آورد.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص 10&lt;/ref&gt;<br /> <br /> تفسیر عایشه با دو بخش شکل گرفته است. نخستین بخش، با زندگی‌نامه عایشه آغاز می‌شود که در آن، به برائت امیرمؤمنان علی(ع) از وی نیز اشاره شده است. سپس مصدرها، إسنادها و درستی، نادرستی و کاستی‌های روایت‌ها بررسی شده است. ابوالسعود بدر، روشی را که برای گزینش روایت‌ها به کارگرفته است، توضیح داده است؛ او نام راویانی را که از عایشه روایتی داشته‌اند، آورده است. سپس، نام کسانی را که سخنان تفسیری او را روایت کرده‌اند، ذکر می‌کند. او روشی را که در تحقیق سندهای تفسیر به کاربسته است، سند به سند و با تحقیق بر روی آن‌ها توضیح می‌دهد. <br /> <br /> بدر، پژوهش خود را در باره اصول و ویژگی‌های تفسیر از نگاه عایشه، روش او در تفسیر، برداشت‌های تفسیری و فقهی او، دیدگاه او در باره قرائت‌ها و منسوخات و متشابهات قرآن، رابطه او با علمای زمانه‌اش و در آخر، روش تربیتی او در تفسیر را بیان می‌کند. <br /> <br /> بخش دوم کتاب، نص تفسیر را دربردارد و در محدودۀ منبع‌هایی که در دسترس محقق بوده است، به ترتیب آیه‌ها و سوره‌های قرآنی تنظیم شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> ==منابع مقاله==<br /> # متن کتاب<br /> # مقدمه محقق<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده: تفسیر]]<br /> [[رده: متون تفاسیر]]<br /> [[رده:مقالات مرداد 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بارگذاری شده مردادماه 01 قربانی]]<br /> [[رده: مقالات برگشتی شهریور 01]]<br /> [[رده:مقالات برگشتی حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 مرداد 1401]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D9%88%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%AF_%D9%81%D9%8A_%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D9%86%D8%B8%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%82%D8%B5%D9%88%D8%AF_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%B1%D9%81&diff=613807 2022-11-15T11:13:10Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR75512J1.jpg<br /> | عنوان = عون المعبود في شرح نظم المقصود في الصرف<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[سریحی یمنی، ابراهیم بن محمد]] (نويسنده)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = امید مهر ** سفارت کبرای جمهوری چین. اداره انتشارات<br /> | مکان نشر = مصر - قاهره ** یمن - صنعا<br /> | سال نشر = 1428ق - 2007م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE75512AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 75512<br /> | کتابخوان همراه نور = 75512<br /> | کد پدیدآور = 59267<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''عون المعبود في شرح نظم المقصود في الصرف'''، نوشتۀ [[سریحی یمنی، ابراهیم بن محمد|ابو عبدالرحمن ابراهیم بن محمد، فقیه قادمی سریحی یمنی]] است که منظومۀ صرفی نظم المقصود، اثر [[احمد بن عبدالرحیم طهطاوی مصری]](1302ق-1233ق) را شرح کرده است.<br /> <br /> انگیزۀ مصنف -که خود، مدرس تجوید و قرائت‌ بوده- برای شرح نظم المقصود از این رو است که این منظومه متن روانی دارد و به آسانی از بر می‌شود.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه کتاب، ص 8&lt;/ref&gt;با این حال، وی با این شرح خواسته است که برخی مسائلی را که برای فهم طلاب پیچیده است، توضیح دهد؛ او عبارت‌های ساده‌ای را برای رفع پیچیدگی‌های واژه‌های متن و روشن‌شدن معناها و قاعده‌های فن صرف به کار بسته است و از نقل آرای مختلف پرهیز کرده است چراکه هدف، فهم نص منظومه است. ازاین‌رو، ذهن محصلان نباید آشفته شود.&lt;ref&gt;همان: ص8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> طهطاوی از درج نشانی کتاب‌هایی که از آن‌ها برای این شرح بهره برده است، پرهیز کرده و نام آن‌ها را در پایان کتاب نوشته است.&lt;ref&gt;همان، ص9&lt;/ref&gt;او در مقدمه‌اش شرح حال و تألیف‌های ناظم را نگاشته است. همچنین، وی از فن صرف، مسائل و احکام آن –که حد، موضوع، غایت، استمداد، مسائل، نسبت، اسم، حکم، فضل و واضع است- توضیح کوتاهی داده است.&lt;ref&gt;همان، ص17&lt;/ref&gt;<br /> <br /> دانش صرف یا همان تحریف، اصطلاحاً یعنی تحویل بردن و تغییر دادن یک اصل که همان مصدر باشد، به صیغه‌های مختلف، که از هر یک معنایی جدا قصد شده باشد و این معنا جز با این کلمه‌سازی و تغییر و تحویل به دست نمی‌آید. در این علم دربارۀ جامد و مشتق، مونث و مذکر، مفرد و جمع و تثنیه، اسم یا فعل و یا حرف بودن ‌و زمان‌های مختلف افعال و... بحث می‌شود.&lt;ref&gt;ر.ک: طباطبایی، محمدرضا، ص 12-11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> <br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt; <br /> ==منابع مقاله==<br /> # مقدمه کتاب<br /> # طباطبایی، محمدرضا، «صرف ساده»، دارالعلم، قم، چاپ29، ۱۳۷۲ش.<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات شهریور 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده1]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1401]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D9%88%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%AF_%D9%81%D9%8A_%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D9%86%D8%B8%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%82%D8%B5%D9%88%D8%AF_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%B1%D9%81&diff=613806 2022-11-15T11:12:00Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR75512J1.jpg<br /> | عنوان = عون المعبود في شرح نظم المقصود في الصرف<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[سریحی یمنی، ابراهیم بن محمد]] (نويسنده)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = امید مهر ** سفارت کبرای جمهوری چین. اداره انتشارات<br /> | مکان نشر = مصر - قاهره ** یمن - صنعا<br /> | سال نشر = 1428ق - 2007م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE75512AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 75512<br /> | کتابخوان همراه نور = 75512<br /> | کد پدیدآور = 59267<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''عون المعبود في شرح نظم المقصود في الصرف'''، نوشتۀ [[سریحی یمنی، ابراهیم بن محمد|ابو عبدالرحمن ابراهیم بن محمد، فقیه قادمی سریحی یمنی]] است که منظومۀ صرفی نظم المقصود، اثر [[احمد بن عبدالرحیم طهطاوی مصری]](1302ق-1233ق) را شرح کرده است.<br /> <br /> انگیزۀ مصنف -که خود، مدرس تجوید و قرائت‌ بوده- برای شرح نظم المقصود از این رو است که این منظومه متن روانی دارد و به آسانی از بر می‌شود.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه کتاب، ص 8&lt;/ref&gt;با این حال، وی با این شرح خواسته است که برخی مسائلی را که برای فهم طلاب پیچیده است، توضیح دهد؛ او عبارت‌های ساده‌ای را برای رفع پیچیدگی‌های واژه‌های متن و روشن‌شدن معناها و قاعده‌های فن صرف به کار بسته است و از نقل آرای مختلف پرهیز کرده است چراکه هدف، فهم نص منظومه است. ازاین‌رو، ذهن محصلان نباید آشفته شود.&lt;ref&gt;همان: ص8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> طهطاوی از درج نشانی کتاب‌هایی که از آن‌ها برای این شرح بهره برده است، پرهیز کرده و نام آن‌ها را در پایان کتاب نوشته است.&lt;ref&gt;همان، ص9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> شارح در مقدمه‌اش شرح حال و تألیف‌های ناظم را نگاشته است. همچنین، وی از فن صرف، مسائل و احکام آن –که حد، موضوع، غایت، استمداد، مسائل، نسبت، اسم، حکم، فضل و واضع است- توضیح کوتاهی داده است.&lt;ref&gt;همان، ص17&lt;/ref&gt;<br /> <br /> دانش صرف یا همان تحریف، اصطلاحاً یعنی تحویل بردن و تغییر دادن یک اصل که همان مصدر باشد، به صیغه‌های مختلف، که از هر یک معنایی جدا قصد شده باشد و این معنا جز با این کلمه‌سازی و تغییر و تحویل به دست نمی‌آید. در این علم دربارۀ جامد و مشتق، مونث و مذکر، مفرد و جمع و تثنیه، اسم یا فعل و یا حرف بودن ‌و زمان‌های مختلف افعال و... بحث می‌شود.&lt;ref&gt;ر.ک: طباطبایی، محمدرضا، ص 12-11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> <br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt; <br /> ==منابع مقاله==<br /> # مقدمه کتاب<br /> # طباطبایی، محمدرضا، «صرف ساده»، دارالعلم، قم، چاپ29، ۱۳۷۲ش.<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات شهریور 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده1]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1401]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1_%D8%A3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%D9%8A%D9%86_%D8%B9%D8%A7%D8%A6%D8%B4%D8%A9&diff=613805 2022-11-15T11:10:05Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR73012J1.jpg<br /> | عنوان =تفسير أم المؤمنين عائشة<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = [[بدر، عبدالله ابو السعود]] (نویسنده)<br /> |زبان <br /> | زبان =عربی<br /> | کد کنگره =‏ب4ت7 / 93 BP<br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار عالم الکتب<br /> | مکان نشر =عربستان - رياض<br /> <br /> مصر - قاهره<br /> | سال نشر = 1416ق. = 1996م.<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE73012AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =چاپ یکم<br /> | شابک =<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =13749<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''تفسیر أم المؤمنین عائشة''' روایت‌ها و سخنانی است که از عایشه (9 پیش از هجرت - 58ق) همسر پیامبر(ص) در تفسیر برخی آیات قرآن گزارش شده است. این اثر با گردآوری و تحقیق عبدالله ابوالسعود بدر چاپ شده است. تفسیر عایشه چهل و نه سوره از قرآن را دربردارد که به گونه‌ای موردی، برخی از آیه‌های این سوره‌ها تفسیر شده‌اند. از میان این 49 سوره، تفسیر آیات سوره‌های بقره، نساء، مائده، انعام، نور و احزاب بیشتر گزارش شده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: فهرست کتاب، ص304-299 &lt;/ref&gt;محتوای این تفسیر، نقل قول‌هایی از پیامبر(ص) و یا گزارش‌هایی از رفتار ایشان است که به هنگام نزول آیات در مرأی و منظر عایشه صورت می‌گرفته‌اند&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص 166&lt;/ref&gt;همچنین، برخی از دریافت‌های خود عایشه از آیه‌ها را دربردارد.&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص 145&lt;/ref&gt;<br /> <br /> این کتاب به گونه‌ای مستقل و یکجا در میان کتب تفسیری دیده نشده است، بلکه روایت‌ها و سخنان عایشه پراکنده در متون روایی، به صورت پراکنده درج شده بودند تا اینکه محقق در سال 1401ق-1978م با گردآوری آن‌ها از کتاب‌های شاخص روایی اهل سنت و مرتب‌کردنشان طبق ترتیب سوره‌های قرآن و با درج تعلیقه‌های خود، کتابی را با این نام فراهم آورد.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص 10&lt;/ref&gt;<br /> <br /> تفسیر عایشه با دو بخش شکل گرفته است. نخستین بخش، با زندگی‌نامه عایشه آغاز می‌شود که در آن، به برائت امیرمؤمنان علی(ع) از وی نیز اشاره شده است. سپس مصدرها، إسنادها و درستی، نادرستی و کاستی‌های روایت‌ها بررسی شده است. ابوالسعود بدر، روشی را که برای گزینش روایت‌ها به کارگرفته است، توضیح داده است؛ او نام راویانی را که از عایشه روایتی داشته‌اند، آورده است. سپس، نام کسانی را که سخنان تفسیری او را روایت کرده‌اند، ذکر می‌کند. او روشی را که در تحقیق سندهای تفسیر به کاربسته است، سند به سند و با تحقیق بر روی آن‌ها توضیح می‌دهد. <br /> <br /> بدر، پژوهش خود را در باره اصول و ویژگی‌های تفسیر از نگاه عایشه، روش او در تفسیر، برداشت‌های تفسیری و فقهی او، دیدگاه او در باره قرائت‌ها و منسوخات و متشابهات قرآن، رابطه او با علمای زمانه‌اش و در آخر، روش تربیتی او در تفسیر را بیان می‌کند. <br /> <br /> بخش دوم کتاب، نص تفسیر را دربردارد و در محدودۀ منبع‌هایی که در دسترس محقق بوده است و به ترتیب آیه‌ها و سوره‌های قرآنی تنظیم شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> ==منابع مقاله==<br /> # متن کتاب<br /> # مقدمه محقق<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده: تفسیر]]<br /> [[رده: متون تفاسیر]]<br /> [[رده:مقالات مرداد 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بارگذاری شده مردادماه 01 قربانی]]<br /> [[رده: مقالات برگشتی شهریور 01]]<br /> [[رده:مقالات برگشتی حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 مرداد 1401]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1_%D8%A3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%D9%8A%D9%86_%D8%B9%D8%A7%D8%A6%D8%B4%D8%A9&diff=613794 2022-11-15T10:36:40Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR73012J1.jpg<br /> | عنوان =تفسير أم المؤمنين عائشة<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = [[بدر، عبدالله ابو السعود]] (نویسنده)<br /> |زبان <br /> | زبان =عربی<br /> | کد کنگره =‏ب4ت7 / 93 BP<br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار عالم الکتب<br /> | مکان نشر =عربستان - رياض<br /> <br /> مصر - قاهره<br /> | سال نشر = 1416ق. = 1996م.<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE73012AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =چاپ یکم<br /> | شابک =<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =13749<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''تفسیر أم المؤمنین عائشة''' روایت‌ها و سخنانی است که از عایشه (9 پیش از هجرت - 58ق) همسر پیامبر(ص) در تفسیر برخی آیات قرآن گزارش شده است. این کتاب دربردارنده چهل و نه سوره از قرآن است که به گونۀ موردی، برخی از آیه‌های این سوره‌ها تفسیر شده‌اند. از میان این 49 سوره، تفسیر آیات سوره‌های بقره، نساء، مائده، انعام، نور و احزاب بیشتر گزارش شده‌اند.&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص 229&lt;/ref&gt;این تفسیر نقل قول‌هایی از پیامبر(ص) و یا گزارش‌هایی از رفتار ایشان است که به هنگام نزول آیات در مرأی و منظر عایشه صورت می‌گرفته اند&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص 166&lt;/ref&gt;همچنین، در این تفسیر دریافت‌های خود عایشه از آیه‌ها آمده است.&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص 145&lt;/ref&gt;<br /> <br /> این کتاب به صورت یکجا و مستقل در میان کتب تفسیری دیده نشده است، بلکه روایت ها و سخنان وی به گونۀ پراکنده در متون روایی درج شده بودند تا اینکه محقق -عبدالله ابوالسعود بدر- در سال 1401ق با گردآوری آن‌ها از کتاب‌های شاخص روایی اهل سنت و مرتب کردن آن‌ها طبق ترتیب سوره‌های قرآن و با درج تعلیقه‌های خود کتابی را با این نام فراهم آورد.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص 10&lt;/ref&gt;<br /> <br /> کتاب از دو بخش شکل گرفته است. نخستین بخش، با زندگی‌نامه عایشه آغاز می‌شود و در آن، به برائت امیرمؤمنان علی(ع) از وی نیز اشاره شده است. سپس مصدرها، إسنادها و درستی، نادرستی و کاستی‌های روایت‌ها بررسی شده است. محقق، روشی را که برای گزینش روایت‌ها به کارگرفته است، توضیح می‌‎دهد. او نام راویانی را که از عایشه روایتی داشته‌اند، آورده است سپس، نام کسانی را که سخنان تفسیری او را روایت کرده‌اند، ذکر می‌کند. محقق روشی را که در تحقیق سندهای تفسیر به کاربسته است، سند به سند و با تحقیق بر روی آن‌ها توضیح میدهد. <br /> <br /> او پژوهش خود را درباره اصول و ویژگی‌های تفسیر در نزد عایشه، روش او در تفسیر، برداشت‌های تفسیری و فقهی او، دیدگاه او در باره قرائت‌ها و منسوخات و متشابهات قرآن، رابطه او با علمای زمانه اش و در آخر، روش تربیتی او در تفسیر  <br /> <br /> بخش دوم کتاب، نص تفسیر را دربردارد و در محدودۀ منبع‌هایی که در دسترس محقق بوده است و به ترتیب آیه‌ها و سوره‌های قرآنی تنظیم شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> ==منابع مقاله==<br /> # متن کتاب<br /> # مقدمه محقق<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده: تفسیر]]<br /> [[رده: متون تفاسیر]]<br /> [[رده:مقالات مرداد 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بارگذاری شده مردادماه 01 قربانی]]<br /> [[رده: مقالات برگشتی شهریور 01]]<br /> [[رده:مقالات برگشتی حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 مرداد 1401]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%87%D8%A8_%D9%81%D9%8A_%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%AD%D9%88_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AF%D8%A8&diff=613793 2022-11-15T10:36:21Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR75353J1.jpg<br /> | عنوان = قراضة الذهب في علمي النحو و الأدب<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[عثمان زاده، احمد تائب بن عثمان ‏]] (نويسنده)<br /> [[تونجی، محمد]] (محقق)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار صادر<br /> | مکان نشر = لبنان - بیروت<br /> | سال نشر = 1998م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE75353AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 75353<br /> | کتابخوان همراه نور = 75353<br /> | کد پدیدآور = 59229<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''قراضة الذهب في علمي النحو و الأدب'''، نوشتۀ [[عثمان زاده، احمد تائب بن عثمان|احمد تائب عثمان‌زاده]](1136ق) از سرآمدان دانشمندان ترک‌زبان، شاعر و مورخ عصر پایانی عثمانی است که با تحقیق و پاورقی‌های [[تونجی، محمد|محمد تونجی]] چاپ شده است. این کتاب شرحی بر معناهای برخی حروف، ادات و اصطلاح‌های زبان عربی است که مؤلف آن‌ها را به ترتیب الفبا آورده است. البته، واژه اللهم را (تیمناً به ذکر الهی) پیش انداخته است. وی اداتی را که شهرت بیشتری دارند به تفصیل بحث کرده است. &lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه کتاب، ص 11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> آنچه اطمینان خواننده را با خواندن این کتاب نسبت به وثاقت و اتقان مطالبش و توانایی مصنف در دانش نحو بالا می‌برد، این است که وی بسیار از منابع درجه یک بهره برده است؛ کتاب‌های مغنی اللبیب از ابن هشام، المفضل از زمخشری، رصف المبانی از مالقی، المصباح از مطرزی در کنار المکمل، الضوء، المفتاح، التلخیص و مانند این‌ها در شمار این متون‌اند. البته چهار کتاب اول به ترتیب، منابعی هستند که مصنف بسیار به آن‌ها تکیه کرده است. همچنین، نام دانشمندان بزرگ و اشاره به دیدگاه‌هایشان مانند [[اصمعی]]، [[سیبویه]]، [[ابن عصفور]]، [[مبرد، محمد بن یزید|مبرد]]، [[ابن جنی، عثمان بن جنی|ابن جنی]]، [[ابن مالک، محمد بن محمد|ابن مالک]]، [[ابن خروف]]، [[سیرافی]]، ابن حاجب و دیگران در کتاب به چشم می‌آید.<br /> <br /> تازگی هایی نیز در این اثر دیده می‌شود؛ نویسنده برخی از اصطلاحهای لغویان و نحویان را (مانند تسامُح، ثمانی‌عشر، حسّ و لابسّ، خلافاً، ضمیرالشأن، لله درّه، هلم جرا و ...) شرح کرده است. مصنف -هرچند که مغنی ابن هشام را راهنمای کارش قرار داده است اما در تعداد شواهد شعری و اداتی که شرح می‌دهد، از ابن هشام پیروی نکرده است.&lt;ref&gt;همان، ص12&lt;/ref&gt; <br /> <br /> عثمان‌زاده خود، صاحب‌نظر است و در آرایی که از بزرگان دانش نحو نقل می‌کند، مناقشه می‌ورزد؛ برخی را می‌پذیرد و برخی را با عباراتی مانند «مصنف خیال‌پردازی کرده است»  کنار می‌نهد.&lt;ref&gt;همان، ص10&lt;/ref&gt; او برخی از شواهد شعری را ترکیب کرده است و غالباً نام منبعی را که از آن نقل کرده، آورده است. البته، گاهی نیز چنین نکرده است. همچنین، گاهی مطلبی را کوتاه از یک منیع نقل کرده و ارجاع به آن منبع نداده است. این نکته‌سنجی‌ها، بر شخصیت فرهنگی، لغوی، نحوی و ادبی عثمان‌زاده گواهی داده و گسترۀ روش تألیفی و پژوهشی او را نشان می‌دهد&lt;ref&gt;همان،ص11&lt;/ref&gt;و اسلوب مصنف را از سطح روش‌های مؤلفان عصر عثمانی ممتاز می‌کند؛ چیرگی او به دانش نحو و توجهش به کاربرد روش علمی در نگارش، قراضة الذهب را از سطح صنعت سست و ضعیف تألیفات آن عصر جدا کرده است.&lt;ref&gt;همان، ص10&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> # مقدمه کتاب<br /> # متن کتاب.<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات شهریور 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات برگشتی حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1401]]<br /> [[رده:فاقد تصویر روی جلد1]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%87%D8%A8_%D9%81%D9%8A_%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%AD%D9%88_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AF%D8%A8&diff=613791 2022-11-15T10:34:29Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR75353J1.jpg<br /> | عنوان = قراضة الذهب في علمي النحو و الأدب<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[عثمان زاده، احمد تائب بن عثمان ‏]] (نويسنده)<br /> [[تونجی، محمد]] (محقق)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار صادر<br /> | مکان نشر = لبنان - بیروت<br /> | سال نشر = 1998م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE75353AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 75353<br /> | کتابخوان همراه نور = 75353<br /> | کد پدیدآور = 59229<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''قراضة الذهب في علمي النحو و الأدب'''، نوشتۀ [[عثمان زاده، احمد تائب بن عثمان|احمد تائب عثمان‌زاده]](1136ق) از سرآمدان دانشمندان ترک‌زبان، شاعر و مورخ عصر پایانی عثمانی است که با تحقیق و پاورقی‌های [[تونجی، محمد|محمد تونجی]] چاپ شده است. این کتاب شرحی بر معناهای برخی حروف، ادات و اصطلاح‌های زبان عربی است که مؤلف آن‌ها را به ترتیب الفبا آورده است. البته، واژه اللهم را (تیمناً به ذکر الهی) پیش انداخته است. وی اداتی را که شهرت بیشتری دارند به تفصیل بحث کرده است. &lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه کتاب، ص 11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> آنچه اطمینان خواننده را با خواندن این کتاب نسبت به وثاقت و اتقان مطالبش و توانایی مصنف در دانش نحو بالا می‌برد، این است که وی بسیار از منابع درجه یک بهره برده است؛ کتاب‌های مغنی اللبیب از ابن هشام، المفضل از زمخشری، رصف المبانی از مالقی، المصباح از مطرزی در کنار المکمل، الضوء، المفتاح، التلخیص و مانند این‌ها در شمار این متون‌اند. البته چهار کتاب اول به ترتیب، منابعی هستند که مصنف بسیار به آن‌ها تکیه کرده است. همچنین، نام دانشمندان بزرگ و اشاره به دیدگاه‌هایشان مانند [[اصمعی]]، [[سیبویه]]، [[ابن عصفور]]، [[مبرد، محمد بن یزید|مبرد]]، [[ابن جنی، عثمان بن جنی|ابن جنی]]، [[ابن مالک، محمد بن محمد|ابن مالک]]، [[ابن خروف]]، [[سیرافی]]، ابن حاجب و دیگران در کتاب به چشم می‌آید.<br /> <br /> تازگی هایی نیز در این اثر دیده می‌شود؛ نویسنده برخی از اصطلاحهای لغویان و نحویان را (مانند تسامُح، ثمانی‌عشر، حسّ و لابسّ، خلافاً، ضمیرالشأن، لله درّه، هلم جرا و ...) شرح کرده است. مصنف -هرچند که مغنی ابن هشام را راهنمای کارش قرار داده است اما در تعداد شواهد شعری و اداتی که شرح می‌دهد، از ابن هشام پیروی نکرده است.&lt;ref&gt;همان، ص12&lt;/ref&gt; <br /> <br /> عثمان‌زاده خود، صاحب نظر است و در آرایی که از بزرگان دانش نحو نقل می‌کند، مناقشه می‌ورزد؛ برخی را می‌پذیرد و برخی را با عباراتی مانند «مصنف خیال‌پردازی کرده است»  کنار می‌نهد.&lt;ref&gt;همان، ص10&lt;/ref&gt; او برخی از شواهد شعری را ترکیب کرده است و غالباً نام منبعی را که از آن نقل کرده، آورده است. البته، گاهی نیز چنین نکرده است. همچنین، گاهی مطلبی را کوتاه از یک منیع نقل کرده و ارجاع به آن منبع نداده است. این نکته‌سنجی‌ها، بر شخصیت فرهنگی، لغوی، نحوی و ادبی عثمان‌زاده گواهی داده و گسترۀ روش تألیفی و پژوهشی او را نشان می‌دهد&lt;ref&gt;همان،ص11&lt;/ref&gt;و اسلوب مصنف را از سطح روش‌های مؤلفان عصر عثمانی ممتاز می‌کند؛ چیرگی او به دانش نحو و توجهش به کاربرد روش علمی در نگارش، قراضة الذهب را از سطح صنعت سست و ضعیف تألیفات آن عصر جدا کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 10&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> # مقدمه کتاب<br /> # متن کتاب.<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات شهریور 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات برگشتی حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1401]]<br /> [[رده:فاقد تصویر روی جلد1]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%87%D8%A8_%D9%81%D9%8A_%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%AD%D9%88_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AF%D8%A8&diff=613790 2022-11-15T10:31:56Z

<p>Yadavaran: /* پانویس */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR75353J1.jpg<br /> | عنوان = قراضة الذهب في علمي النحو و الأدب<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[عثمان زاده، احمد تائب بن عثمان ‏]] (نويسنده)<br /> [[تونجی، محمد]] (محقق)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار صادر<br /> | مکان نشر = لبنان - بیروت<br /> | سال نشر = 1998م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE75353AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 75353<br /> | کتابخوان همراه نور = 75353<br /> | کد پدیدآور = 59229<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''قراضة الذهب في علمي النحو و الأدب'''، نوشتۀ [[عثمان زاده، احمد تائب بن عثمان|احمد تائب عثمان‌زاده]](1136ق) از سرآمدان دانشمندان ترک‌زبان، شاعر و مورخ عصر پایانی عثمانی است که با تحقیق و پاورقی‌های [[تونجی، محمد|محمد تونجی]] چاپ شده است. این کتاب شرحی بر معناهای برخی حروف، ادات و اصطلاح‌های زبان عربی است که مؤلف آن‌ها را به ترتیب الفبا آورده است. البته، واژه اللهم را (تیمناً به ذکر الهی) پیش انداخته است. وی اداتی را که شهرت بیشتری دارند به تفصیل بحث کرده است. &lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه کتاب، ص 11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> آنچه اطمینان خواننده را با خواندن این کتاب نسبت به وثاقت و اتقان مطالبش و توانایی مصنف در دانش نحو بالا می‌برد، این است که وی بسیار از منابع درجه یک بهره برده است؛ کتاب‌های مغنی اللبیب از ابن هشام، المفضل از زمخشری، رصف المبانی از مالقی، المصباح از مطرزی در کنار المکمل، الضوء، المفتاح، التلخیص و مانند این‌ها در شمار این متون‌اند. البته چهار کتاب اول به ترتیب، منابعی هستند که مصنف بسیار به آن‌ها تکیه کرده است. همچنین، نام دانشمندان بزرگ و اشاره به دیدگاه‌هایشان مانند [[اصمعی]]، [[سیبویه]]، [[ابن عصفور]]، [[مبرد، محمد بن یزید|مبرد]]، [[ابن جنی، عثمان بن جنی|ابن جنی]]، [[ابن مالک، محمد بن محمد|ابن مالک]]، [[ابن خروف]]، [[سیرافی]]، ابن حاجب و دیگران در کتاب به چشم می‌آید.<br /> <br /> تازگی هایی نیز در این اثر دیده می‌شود؛ نویسنده برخی از اصطلاحهای لغویان و نحویان را (مانند تسامُح، ثمانی‌عشر، حسّ و لابسّ، خلافاً، ضمیرالشأن، لله درّه، هلم جرا و ...) شرح کرده است. مصنف -هرچند که مغنی ابن هشام را راهنمای کارش قرار داده است اما در تعداد شواهد شعری و اداتی که شرح می‌دهد، از ابن هشام پیروی نکرده است.&lt;ref&gt;همان، ص12&lt;/ref&gt; <br /> <br /> عثمان‌زاده خود، صاحب نظر است و در آرایی که از بزرگان دانش نحو نقل می‌کند، مناقشه می‌ورزد؛ برخی را می‌پذیرد و برخی را با عباراتی مانند «مصنف خیال‌پردازی کرده است»  کنار می‌نهد.&lt;ref&gt;همان، ص10&lt;/ref&gt; او برخی از شواهد شعری را ترکیب کرده است و غالباً نام منبعی را که از آن نقل کرده، آورده است. البته، گاهی نیز چنین نکرده است. همچنین، گاهی مطلبی را کوتاه از یک منیع نقل کرده و ارجاع به آن منبع نداده است. این نکته‌سنجی‌ها، بر شخصیت فرهنگی، لغوی، نحوی و ادبی عثمان‌زاده گواهی داده و گسترۀ روش تألیفی و پژوهشی او را نشان می‌دهد&lt;ref&gt;همان،ص11&lt;/ref&gt;و اسلوب مصنف را از سطح روش‌های مؤلفان عصر عثمانی ممتاز می‌کند؛ چیرگی او به دانش نحو و توجهش به کاربرد روش علمی در نگارش، قراضة الذهب را از سطح صنعت سست و ضعیف تألیفات آن عصر جدا کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه کتاب، ص 10&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> # مقدمه کتاب<br /> # متن کتاب.<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات شهریور 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات برگشتی حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1401]]<br /> [[رده:فاقد تصویر روی جلد1]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%87%D8%A8_%D9%81%D9%8A_%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%AD%D9%88_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AF%D8%A8&diff=613789 2022-11-15T10:30:44Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR75353J1.jpg<br /> | عنوان = قراضة الذهب في علمي النحو و الأدب<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[عثمان زاده، احمد تائب بن عثمان ‏]] (نويسنده)<br /> [[تونجی، محمد]] (محقق)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار صادر<br /> | مکان نشر = لبنان - بیروت<br /> | سال نشر = 1998م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE75353AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 75353<br /> | کتابخوان همراه نور = 75353<br /> | کد پدیدآور = 59229<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''قراضة الذهب في علمي النحو و الأدب'''، نوشتۀ [[عثمان زاده، احمد تائب بن عثمان|احمد تائب عثمان‌زاده]](1136ق) از سرآمدان دانشمندان ترک‌زبان، شاعر و مورخ عصر پایانی عثمانی است که با تحقیق و پاورقی‌های [[تونجی، محمد|محمد تونجی]] چاپ شده است. این کتاب شرحی بر معناهای برخی حروف، ادات و اصطلاح‌های زبان عربی است که مؤلف آن‌ها را به ترتیب الفبا آورده است. البته، واژه اللهم را (تیمناً به ذکر الهی) پیش انداخته است. وی اداتی را که شهرت بیشتری دارند به تفصیل بحث کرده است. &lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه کتاب، ص 11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> آنچه اطمینان خواننده را با خواندن این کتاب نسبت به وثاقت و اتقان مطالبش و توانایی مصنف در دانش نحو بالا می‌برد، این است که وی بسیار از منابع درجه یک بهره برده است؛ کتاب‌های مغنی اللبیب از ابن هشام، المفضل از زمخشری، رصف المبانی از مالقی، المصباح از مطرزی در کنار المکمل، الضوء، المفتاح، التلخیص و مانند این‌ها در شمار این متون‌اند. البته چهار کتاب اول به ترتیب، منابعی هستند که مصنف بسیار به آن‌ها تکیه کرده است. همچنین، نام دانشمندان بزرگ و اشاره به دیدگاه‌هایشان مانند [[اصمعی]]، [[سیبویه]]، [[ابن عصفور]]، [[مبرد، محمد بن یزید|مبرد]]، [[ابن جنی، عثمان بن جنی|ابن جنی]]، [[ابن مالک، محمد بن محمد|ابن مالک]]، [[ابن خروف]]، [[سیرافی]]، ابن حاجب و دیگران در کتاب به چشم می‌آید.<br /> <br /> تازگی هایی نیز در این اثر دیده می‌شود؛ نویسنده برخی از اصطلاحهای لغویان و نحویان را (مانند تسامُح، ثمانی‌عشر، حسّ و لابسّ، خلافاً، ضمیرالشأن، لله درّه، هلم جرا و ...) شرح کرده است. مصنف -هرچند که مغنی ابن هشام را راهنمای کارش قرار داده است اما در تعداد شواهد شعری و اداتی که شرح می‌دهد، از ابن هشام پیروی نکرده است.&lt;ref&gt;همان، ص12&lt;/ref&gt; <br /> <br /> عثمان‌زاده خود، صاحب نظر است و در آرایی که از بزرگان دانش نحو نقل می‌کند، مناقشه می‌ورزد؛ برخی را می‌پذیرد و برخی را با عباراتی مانند «مصنف خیال‌پردازی کرده است»  کنار می‌نهد.&lt;ref&gt;همان، ص10&lt;/ref&gt; او برخی از شواهد شعری را ترکیب کرده است و غالباً نام منبعی را که از آن نقل کرده، آورده است. البته، گاهی نیز چنین نکرده است. همچنین، گاهی مطلبی را کوتاه از یک منیع نقل کرده و ارجاع به آن منبع نداده است. این نکته‌سنجی‌ها، بر شخصیت فرهنگی، لغوی، نحوی و ادبی عثمان‌زاده گواهی داده و گسترۀ روش تألیفی و پژوهشی او را نشان می‌دهد&lt;ref&gt;همان،ص11&lt;/ref&gt;و اسلوب مصنف را از سطح روش‌های مؤلفان عصر عثمانی ممتاز می‌کند؛ چیرگی او به دانش نحو و توجهش به کاربرد روش علمی در نگارش، قراضة الذهب را از سطح صنعت سست و ضعیف تألیفات آن عصر جدا کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه کتاب، ص 10&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references group=&quot;همان، ص10&quot; /&gt; <br /> ==منابع مقاله==<br /> # مقدمه کتاب<br /> # متن کتاب.<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات شهریور 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات برگشتی حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1401]]<br /> [[رده:فاقد تصویر روی جلد1]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D9%88%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%AF_%D9%81%D9%8A_%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D9%86%D8%B8%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%82%D8%B5%D9%88%D8%AF_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%B1%D9%81&diff=613751 2022-11-15T06:37:27Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR75512J1.jpg<br /> | عنوان = عون المعبود في شرح نظم المقصود في الصرف<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[سریحی یمنی، ابراهیم بن محمد]] (نويسنده)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = امید مهر ** سفارت کبرای جمهوری چین. اداره انتشارات<br /> | مکان نشر = مصر - قاهره ** یمن - صنعا<br /> | سال نشر = 1428ق - 2007م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE75512AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 75512<br /> | کتابخوان همراه نور = 75512<br /> | کد پدیدآور = 59267<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''عون المعبود في شرح نظم المقصود في الصرف'''، نوشتۀ [[سریحی یمنی، ابراهیم بن محمد|ابو عبدالرحمن ابراهیم بن محمد، فقیه قادمی سریحی یمنی]] است که منظومۀ صرفی نظم المقصود، اثر [[احمد بن عبدالرحیم طهطاوی مصری]](1302ق-1233ق) را شرح کرده است.<br /> <br /> انگیزۀ مصنف -که خود، مدرس تجوید و قرائت‌ بوده- برای شرح نظم المقصود از این رو است که این منظومه متن روانی دارد و به آسانی از بر می‌شود.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه کتاب، ص 8&lt;/ref&gt;با این حال، وی با این شرح خواسته است که برخی مسائلی را که برای فهم طلاب پیچیده است، توضیح دهد؛ او عبارت‌های ساده‌ای را برای رفع پیچیدگی‌های واژه‌های متن و روشن‌شدن معناها و قاعده‌های فن صرف به کار بسته است و از نقل آرای مختلف پرهیز کرده است چراکه هدف، فهم نص منظومه است. ازاین‌رو، ذهن محصلان نباید آشفته شود.((8همان))<br /> <br /> طهطاوی از درج نشانی کتاب‌هایی که از آن‌ها برای این شرح بهره برده است، پرهیز کرده و نام آن‌ها را در پایان کتاب نوشته است.((9همان))<br /> <br /> شارح در مقدمه‌اش شرح حال و تألیف‌های ناظم را نگاشته است. همچنین، وی از فن صرف، مسائل و احکام آن –که حد، موضوع، غایت، استمداد، مسائل، نسبت، اسم، حکم، فضل و واضع است- توضیح کوتاهی داده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 17&lt;/ref&gt;<br /> <br /> دانش صرف یا همان تحریف، اصطلاحاً یعنی تحویل بردن و تغییر دادن یک اصل که همان مصدر باشد، به صیغه‌های مختلف، که از هر یک معنایی جدا قصد شده باشد و این معنا جز با این کلمه‌سازی و تغییر و تحویل به دست نمی‌آید. در این علم دربارۀ جامد و مشتق، مونث و مذکر، مفرد و جمع و تثنیه، اسم یا فعل و یا حرف بودن ‌و زمان‌های مختلف افعال و... بحث می‌شود.&lt;ref&gt;ر.ک: طباطبایی، محمدرضا، ص 12-11&lt;/ref&gt;<br /> <br /> <br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt; <br /> ==منابع مقاله==<br /> # مقدمه کتاب<br /> # طباطبایی، محمد رضا، «صرف ساده»، دار العلم، قم، ۱۳۷۲، چ ۲۹.<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات شهریور 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات برگشتی حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1401]]<br /> [[رده:فاقد تصویر روی جلد1]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D8%B1%D8%AF_%D8%B5%D9%88%D9%81%DB%8C%D9%87&diff=613739 2022-11-15T06:08:32Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR62539J1.jpg<br /> | عنوان =رساله در رد صوفیه<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = [[علم‌الهدی، محمد بن محسن]] (نویسنده)<br /> <br /> [[جعفریان، رسول]] (مصحح)<br /> |زبان <br /> | زبان =فارسی<br /> | کد کنگره =/ع77 ر5 / 295/2 BP‏<br /> | موضوع = تصوف – ردیه‌ها<br /> <br /> تصوف - آداب و اعمال<br /> <br /> |ناشر <br /> | ناشر = نشر مورخ<br /> | مکان نشر =ایران - قم <br /> | سال نشر = 1397ش.<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE62539AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =چاپ یکم<br /> | شابک =<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =09611-00104<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''رساله در رد صوفیه'''، نوشته محمد علم‌الهدی(1039ق- 1115ق) فرزند فیض کاشانی و از علمای زبده دوره صفویه است. این رساله -که متأثر از رسالۀ عبرت‌نگار وی می‌باشد- به سال 1107 نوشته شده است. این کتاب -که با تصحیح رسول جعفریان(1343ش) چاپ شده است- در یک مقدمه، شش گفتار به همراه فصل‌هایش و یک انجام-که به گونۀ منطقی تنظیم شده‌اند- برای نقد و بررسی باورها و رفتار صوفیان ترتیب یافته است. مصنف این متن را برای بهره‌مندی پارسی‌زبانان به فارسی نوشته است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، ص 9&lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> در نخستین گفتار، مصنف با آوردن روایاتی دین درست را در وجوب پایبندی و اعتصام به ریسمان اطاعت امامان(ع) می‌داند چراکه، ایشان همه راه‌های هدایت را بیان کرده‌اند. بنابراین، روش‌های اختراعی (مانند صوفیه) در برابر آنان نادرست می‌باشد<br /> <br /> گفتار دوم متأثر از ادبیات ضد صوفی آن دوره است که تصوف در این ادبیات جریانی است که وابستگی به تشیع نداشته و به عکس، ریشه در تسنن دارد، از این رو، مصنف بحث را قدری به عقب برده و از انحرافی که پس از درگذشت رسول خدا(ص) رخ داد، آغاز می‌کند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 12&lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> گفتار سوم ویژۀ وجوب ستیز با بدعت و پرهیز از همنشینی با صوفیان است. علم‌الهدی ایده صلح کل صوفیان را نمی‌پذیرد و اساس آن را در بی‌تعصبی‌شان بر مذهب خاصی داشتن و مفهوم حق و باطل را مرزبندی نکردن می‌داند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 16&lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> گفتار چهارم در نقد ذکر صوفیان است؛ اینکه آنان اذکار خاص خود را به شکل‌های ویژه اجرا می‌کنند که متفاوت از اجرای شعائر دینی و مذهبی سایر مسلمانان است. علم‌الهدی در این گفتار بسیار ادیبانه و زیبا و با همان نثر خودساخته‌اش به بحث از عظمت الهی و آفرینش پرداخته و با انواع و اقسام عبارات، تشبیهات و استعارات، روی تذکر و یاد خداوند تأکید می‌ورزد سپس، فصلی را به دانش مربوط به شناخت مبدأ و معاد ویژه کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 18&lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> گفتار پنجم شرح تفصیلی از انواع حکم شرعی و بیان تفاوت آن‌ها است. مصنف با این مقدمه به مرکز دایره بحثی که علیه صوفیان آغاز شده، نزدیک می‌شود به اینکه آنان در انجام اذکار از حد شرعی بیرون می‌روند و کارشان به بی‌حیایی می‌انجامد.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 23&lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> گفتار ششم، در نکوهش این است که صوفیان امثال حسن بصری و سفیان ثوری را بر امامان ترجیح می‌دهند. مصنف آداب چله‌نشینی ایشان را نیز نامشروع و نامأنوس می‌نامد. امتیاز جدی این رساله در بررسی نگاه صوفیه به توکّل است که علم‌الهدی آن را سبب رواج نوعی اخلاق بطالت‌گرایانه در جامعه برمی‌شمرد. همچنین، به ادعاهای شگفت صوفیان برای انجام کارهای خارق‌العاده می‌پردازد و نیز توضیح می‌دهد که آنان تعصب در مذهب را نه در اصول و نه در فروع نمی‌پذیرند و اظهار شهادتین را کافی دانسته و ابایی از اینکه مالکی یا حنبلی و... باشند، ندارند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 29&lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> در پایان کتاب، مصنف راه میانه‌ای را باز می‌کند تا زاهدانی مانند فیض کاشانی -پدرش- را که دل به دنیا نبسته اند، از جریان صوفیه جدا کند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 43&lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> #مقدمه مصحح<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[ فضايح الصوفية]]<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده:تصوف و عرفان]]<br /> [[رده:رد و نقض تصوف و عرفان]]<br /> [[رده:مقالات مرداد 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بارگذاری شده مردادماه 01 قربانی]]<br /> [[رده: مقالات برگشتی شهریور 01]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده1]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D8%B1%D8%AF_%D8%B5%D9%88%D9%81%DB%8C%D9%87&diff=613738 2022-11-15T05:27:00Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR62539J1.jpg<br /> | عنوان =رساله در رد صوفیه<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = [[علم‌الهدی، محمد بن محسن]] (نویسنده)<br /> <br /> [[جعفریان، رسول]] (مصحح)<br /> |زبان <br /> | زبان =فارسی<br /> | کد کنگره =/ع77 ر5 / 295/2 BP‏<br /> | موضوع = تصوف – ردیه‌ها<br /> <br /> تصوف - آداب و اعمال<br /> <br /> |ناشر <br /> | ناشر = نشر مورخ<br /> | مکان نشر =ایران - قم <br /> | سال نشر = 1397ش.<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE62539AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =چاپ یکم<br /> | شابک =<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =09611-00104<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''رساله در رد صوفیه'''، نوشته محمد علم‌الهدی(1039ق- 1115ق) فرزند فیض کاشانی و از علمای زبده دوره صفویه است. این رساله -که متأثر از رسالۀ عبرت‌نگار وی می‌باشد- به سال 1107 نوشته شده است. این کتاب -که با تصحیح رسول جعفریان(1343ش) چاپ شده است- در یک مقدمه، شش گفتار به همراه فصل‌هایش و یک انجام-که به گونۀ منطقی تنظیم شده‌اند- برای نقد و بررسی باورها و رفتار صوفیان ترتیب یافته است. مصنف این متن را برای بهره‌مندی پارسی‌زبانان به فارسی نوشته است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، ص 9&lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> در نخستین گفتار، مصنف با آوردن روایاتی دین درست را در وجوب پایبندی و اعتصام به ریسمان اطاعت امامان(ع) می‌داند چراکه، ایشان همه راه‌های هدایت را بیان کرده‌اند. بنابراین، روش‌های اختراعی -مانند صوفیه- در برابر آنان نادرست می‌باشد<br /> <br /> گفتار دوم متأثر از ادبیات ضد صوفی آن دوره است که تصوف در این ادبیات جریانی است که وابستگی به تشیع نداشته و به عکس، ریشه در تسنن دارد، از این رو، مصنف بحث را قدری به عقب برده و از انحرافی که پس از درگذشت رسول خدا(ص) رخ داد، آغاز می‌کند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 12&lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> گفتار سوم ویژۀ وجوب ستیز با بدعت و پرهیز از همنشینی با صوفیان است. علم‌الهدی ایده صلح کل صوفیان را نمی‌پذیرد و اساس آن را در بی‌تعصبی‌شان بر مذهب خاصی داشتن و مفهوم حق و باطل را مرزبندی نکردن می‌داند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 16&lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> گفتار چهارم در نقد ذکر صوفیان است؛ اینکه آنان اذکار خاص خود را به شکل‌های ویژه اجرا می‌کنند که متفاوت از اجرای شعائر دینی و مذهبی سایر مسلمانان است. علم‌الهدی در این گفتار بسیار ادیبانه و زیبا و با همان نثر خودساخته‌اش به بحث از عظمت الهی و آفرینش پرداخته و با انواع و اقسام عبارات، تشبیهات و استعارات، روی تذکر و یاد خداوند تأکید می‌ورزد سپس، فصلی را به دانش مربوط به شناخت مبدأ و معاد ویژه کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 18&lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> گفتار پنجم شرح تفصیلی از انواع حکم شرعی و بیان تفاوت آن‌ها است. مصنف با این مقدمه به مرکز دایره بحثی که علیه صوفیان آغاز شده، نزدیک می‌شود به اینکه آنان در انجام اذکار از حد شرعی بیرون می‌روند و کارشان به بی‌حیایی می‌انجامد.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 23&lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> گفتار ششم، در نکوهش این است که صوفیان امثال حسن بصری و سفیان ثوری را بر امامان ترجیح می‌دهند. مصنف آداب چله‌نشینی ایشان را نیز نامشروع و نامأنوس می‌نامد. امتیاز جدی این رساله در بررسی نگاه صوفیه به توکّل است که علم‌الهدی آن را سبب رواج نوعی اخلاق بطالت‌گرایانه در جامعه برمی‌شمرد. همچنین، به ادعاهای شگفت صوفیان برای انجام کارهای خارق‌العاده می‌پردازد و نیز توضیح می‌دهد که آنان تعصب در مذهب را نه در اصول و نه در فروع نمی‌پذیرند و اظهار شهادتین را کافی دانسته و ابایی از اینکه مالکی یا حنبلی و... باشند، ندارند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 29&lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> در پایان کتاب، مصنف راه میانه‌ای را باز می‌کند تا زاهدانی مانند فیض کاشانی -پدرش- را که دل به دنیا نبسته اند، از جریان صوفیه جدا کند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 43&lt;/ref&gt;‏ <br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> #مقدمه مصحح<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[ فضايح الصوفية]]<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده:تصوف و عرفان]]<br /> [[رده:رد و نقض تصوف و عرفان]]<br /> [[رده:مقالات مرداد 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بارگذاری شده مردادماه 01 قربانی]]<br /> [[رده: مقالات برگشتی شهریور 01]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده1]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%88%D9%82%D8%A7%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%AD%D9%88_%D8%B9%D9%84%D9%89_%D9%87%D8%AF%D8%A7%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%AD%D9%88&diff=613737 2022-11-15T04:39:17Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR82024J1.jpg<br /> | عنوان = وقاية النحو على هداية النحو<br /> | عنوان‌های دیگر = هداية النحو. شرح<br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[مدنی، ابن داود حنفی]] (نويسنده)<br /> [[نحوی، سراج الدین ]] (نويسنده)<br /> [[مجلس &quot;المدینة العلمیة&quot; (الدعوة الإسلامیة)]] (مقدمه نويس)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = <br /> | مکان نشر = <br /> | سال نشر = 1427ق - 2006م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE82024AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 82024<br /> | کتابخوان همراه نور = 82024<br /> | کد پدیدآور = 62897<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''وقاية النحو على هداية النحو'''، شرحی است که ابن داود حنفی عطاری مدنی بر کتاب «الهدایة فی النحو» نوشته است. الهدایه یک دوره فشرده از موضوع‌ها و مبحث‌های دانش نحو را دربردارد. شارح همۀ متن هدایه را توضیح داده است. کتاب در سه بخش عمده تدوین شده است: بخش نخست در اسم، بخش دوم در فعل و اقسام آن و بخش سوم در حروف است و هر یک با واژه‌های باب و مقصد عنوان‌بندی شده‌اند. متن اصلی، «هدایة فی النحو» در نظام آموزشی حوزه‌های علمیه جزو متون درسی است.&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص 293&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ابن داود شرح مبسوطی را برای توضیح عبارت‌های متن به کار برده است. وی برای شرح هدایه از کتاب‌های الهامیه، الدرایه، الغایة، فوائد ضیائیه، حواشی عبدالغفور، عبدالحکیم، نور محمد المدقق و دیگران بهره برده است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه ناشر، ص 4&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در آغاز وقایه النحو، نام نویسنده «الهدایه» ابوحیان سراج الدین نحوی درج شده است&lt;ref&gt;ر.ک: آغاز کتاب&lt;/ref&gt;که به اشتباه، از ترکیب نام‌های دو نویسنده‌ای که هدایه به آن‌ها منسوب است، فراهم آمده است؛ یکی [[ابوحیان]] اثیرالدین محمد بن یوسف بن علی جیانی غرناطی اندلسی نحوی(745-653ق) است و دیگری، سراج‌الدین عبدالجلیل بن فیروز بن حسین غزنوی نحوی مشهور به «ابن فیروز» است. (سدۀ 8 – 9ق).&lt;ref&gt;ر.ک: پایگاه اطلاع رسانی کتابخانه‌های ایران&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt; <br /> ==منابع مقاله==<br /> # مقدمه ناشر<br /> # متن کتاب.<br /> # پایگاه اطلاع رسانی کتابخانه‌های ایران، الهدایه فی النحو،<br /> http://www.lib.ir/book/65220372/%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%AD%D9%88/<br /> <br /> <br /> {{وابسته‌ها}}<br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات شهریور 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده: مقالات برگشتی آبان 01]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2 آبان 1401]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده1]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D9%88%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1&diff=613700 2022-11-15T04:27:16Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR14758J1.jpg<br /> | عنوان = جریان‌شناسی انتقادی عرفان‌های نوظهور<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[مظاهری سیف، حمید رضا]] (نويسنده)<br /> |زبان<br /> | زبان = فارسی<br /> | کد کنگره = ‎‏/‎‏م‎‏6‎‏ج‎‏4‎‏ 625 ‏BL‎‏ <br /> | موضوع =زندگی معنوی - عرفان - مطالعات تطبیقی - عرفان - نقد و تفسیر<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دفتر تبليغات اسلامی حوزه علمیه قم. معاونت پژوهشی. پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی<br /> | مکان نشر = ایران - قم<br /> | سال نشر = 1387ش<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE14758AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = -<br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 14758<br /> | کتابخوان همراه نور = 14758<br /> | کد پدیدآور = 7432<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''جریان‌شناسی انتقادی عرفان‌های نوظهور'''، نوشته حمیدرضا مظاهری سیف(1357ش) است. در این کتاب نظام فكری و پیام عمده جریان‌های عرفانی آمده و ارزیابی شده است. مؤلف در جستجوی پاسخ به پرسش‌هایی است: اینکه، مبنای اندیشه و پیام اصلی افرادی مانند کوئیلو، اشو، دالای لاما، ماهاریشی و دیگران چیست؟ آیا نفس عرفان و این‌گونه عرفان‌ها به سرگشتگی‌های انسان امروز پاسخ می‌دهد؟ آیا نظام عرفان دینی ما کاستی‌هایی دارد و این‌گونه عرفان‌ها چیزی به عرفان اصیل دینی می‌افزاید؟‏&lt;ref&gt;ر.ک: سخنی با خواننده، ص 18&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نویسنده در آغاز بخش نخست، تحلیل‌های عمومی و بنیادین را در باره عرفان‌های نوپدید انجام داده است. از‌این‌رو، وی مکتب‌های کهن عرفانی را با معیار فطرت تحلیل نموده و آن‌ها را بر اساس غایت‌های سیر و سلوک عرفانی رتبه‌بندی و ارزیابی کرده است. مظاهری، اندیشه‌های رهبران برخی از این مکتب‌های عرفانی، مانند ماهاریشی ماهش، باگوان اشو، پائولوکوئیلو و ولی هنگجی را نقد و بررسی می‌کند.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مؤلف، ص 24-23&lt;/ref&gt;سپس، تجربه عرفانی را در شش مکتب شمنیسم، تائوئیسم، بودیسم، هندوئیسم، مسیحیت و اسلام تحلیل می‌کند.&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص 144-97&lt;/ref&gt;<br /> <br /> مظاهری در بخش دیگر، مبانی معنویت‌گرایی و شاخص‌های عرفان پست‌مدرن و سکولار را تحلیل کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص، 165-145&lt;/ref&gt;او معنویت را در آثار اشو، کوئیلو، فاون دافا (معنویت بدن‌گرا) و عرفان سرخپوستی بررسی کرده&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص، 360-184&lt;/ref&gt;و به موضوع اسرار مرگ، وحدت با روح طبیعت و شاخص‌های عرفانی در تجربه شمنیستی پرداخته است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص، 384-380&lt;/ref&gt;<br /> <br /> این کتاب خلأهای معرفتی‌-تحلیلی در جغرافیای علمی-فرهنگی و كاستی‌هایی در نقد هر كدام از عرفان‌های دروغین یا شبه‌عرفان‌ها دارد. با این حال، محور انتقادی آن از نظر كمّی و كیفی، بیشتر و بهتر از برخی كتاب‌ها در این زمینه‌ها است. این اثر با اشراف گروه اخلاق و تربيت و با پرسش‌های توصیفی- تحلیلی و پاسخ به آن‌ها به رشته تحرير درآمده است و پژوهش، پردازش و گزارش شده است و از این نظر امتیاز خاصی دارد.&lt;ref&gt;ر.ک: رودگر، محمدجواد ،ص 453&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt; <br /> ==منابع مقاله==<br /> # مقدمه مؤلف<br /> # سخنی با خواننده<br /> # رودگر، محمدجواد، «سير و سلوک در قرآن»، مركز پژوهش‌های اسلامي صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، قم، دفتر عقل، 1388.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:ادیان، اسطوره شناسی، خردگرایی]]<br /> [[رده: تاریخ و اصول ادیان]]<br /> [[رده:ادیان آسیای شرقی]]<br /> [[رده:مقالات مهر 01 هاشمی]]<br /> [[رده: مقالات برگشتی مهر 01]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 مهرماه 1401]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده1]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%DB%8C%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8_%DA%86%D8%B1%D8%AE%DB%8C_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&diff=597291 2022-08-27T07:34:31Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>با عرض سلام و ارادت خدمت سید بزرگوار، افزون بر اینکه آدرس‌دهی مطابق شیوه‌نامه نیست، در مورد رساله اسرار قرآنی نیز باید بنویسید<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده مرداد 01]]<br /> <br /> اصلاح شد.</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%DB%8C%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8_%DA%86%D8%B1%D8%AE%DB%8C_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&diff=597290 2022-08-27T07:34:03Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR74991J1.jpg<br /> | عنوان =تفسیر یعقوب چرخی فارسی<br /> | عنوان‌های دیگر =مع اضافه جدید اسرار قرآنی<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = [[چرخی، یعقوب بن عثمان]] (نویسنده)<br /> <br /> [[نانوتوی، محمد قاسم]] (نویسنده)<br /> |زبان <br /> | زبان =فارسی<br /> | کد کنگره =‏‎‏/‎‏چ‎‏4‎‏ت‎‏7 / 96 BP<br /> | موضوع = تفاسیر اهل سنت - قرن 9ق.<br /> <br /> تفاسیر عرفانی - قرن 9ق.<br /> <br /> |ناشر <br /> | ناشر = محمد عبدالرحمن غضنفر<br /> | مکان نشر =پاکستان - کراچی<br /> | سال نشر = 1420ق. = 1999م.<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE74991AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =چاپ یکم<br /> | شابک =<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =00496-58056<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''تفسیر یعقوب چرخی فارسی'''، نوشته [[چرخی، یعقوب بن عثمان|یعقوب بن عثمان بن محمود بن محمد غزنوی چرخی]](متوفای851ق) از عارفان قرن هشتم و نهم هجری و از پیشوایان فرقة نقشبندیه است. [[چرخی، یعقوب بن عثمان|چرخی]] در کتابش تسمیه، تعویذ، سورۀ فاتحه و جزء -پارۀ- بیست و نهم و سی ام قرآن را تفسیر کرده است. این کتاب در شمار تفاسیر عرفانی ـ اخلاقی جـای دارد و منتخبی از تفسیر کشاف و کواشی می‌باشد.&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص 2&lt;/ref&gt;اندرزهای مصنف -که با معانی عرفانی و کلمات حکمت آمیخته شده- اصحاب طریقت را بهره می‌دهد.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه کتاب، ص صاد&lt;/ref&gt;‏این کتاب به همت محمدعبدالرحمن غضنفر با افزودن رسالۀ اسرار قرآنی، تألیف [[نانوتوی، محمد قاسم|محمدقاسم نانوتوی]] و نیز درج زندگانی و آثار مصنف به آن چاپ شده است.<br /> <br /> تفسير صوفیانۀ چرخى‌ از کتاب‌های تفسيری ابن‌ عباس‌، حقايق و بصاير، مصابيح، كواشى، كشاف، شرح كشاف‌، تيسير‌، وسيط‌ و تفسير كبير بهره برده است.&lt;ref&gt;ر.ک: کهدویی، محمدکاظم، ص 217&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نثر تفسير چرخى ساده و روان است و نثرهاى [[انصاری، عبدالله بن محمد|خواجه عبد‌ اللّه‌ انصارى]] را به همراه ابياتى فراوان از‌ سنايى‌، [[مولوی، جلال‌الدین محمد|جلال‌ الدين‌ محمد‌ بلخى(مولوى)]]، خاقانی، [[سنایی، مجدود بن آدم|سنایی‌]]، ابوسعید‌ ابوالخیر، ابن الفارض و دیگر شعرای نامی با رنگ و بوى عرفان‌، چاشنى‌ ساخته است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 217&lt;/ref&gt;<br /> <br /> او در تفسیر آیات قرآن نخست با ذکر آیه به معنای تحت‌اللفظی آن می‌پردازد و سپس از دیدگاه علم صرف و نحو عربی، جایگاه و معنا و مفهوم کلمات و ترکیبات را شرح می‌دهد. این شیوه گاهی به صورت شرح یک کلمه از آیه و گاه با شرح قسمتی از آن و گاهی نیز با بیان کل آیه انجام می‌پذیرد. ذکر آیات مشابه و احادیث مرتبط با آیۀ مورد نظر از دیگر ویژگی‌های این تفسیر است.&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص 51&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[چرخی، یعقوب بن عثمان|چرخی]] در پایان قسمت‌هایی از تفسیر آیات یا در پایان سوره‌ها با بیان این عبارت که -نصیب تو آن است که...- یا -نصیب درویش آن است که...- چکیده‌ای از شرح و تفسیر آیات یا سوره را به شیوۀ پند و اندرز برای مخاطب می‌نویسد.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 65&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==اسرار قرآنی==<br /> این کتاب نوشتۀ محمدقاسم نانوتوی(1297ق – 1248ق)، مفسر قرآن و یکی از علمای دیوبندیه و موسس مدرسه دارالعلوم دیوبند بوده که به گونۀ پرسش و پاسخ تنظیم شده است؛ پرسش‌های ده‌گانه‌ای را مولوی محمدصدیق صاحب مرادآبادی مطرح کرده و از مصنف پاسخ گرفته است. در اینجا اشاره ای به مضمون پرسش‌ها می‌شود: جای نسخ در احکام و یا در اخبار؛ تأکید قسم پس از ذکر فلاأقسم بمواقع النجوم؛ معنای هل در آیۀ هل فی ذلک قسم لذی حجر؛ تاکید با إن در آیۀ ان سعیکم لشتی؛ معنای لعل در آیات قرآن؛ مراد از شجرۀ نار در قرآن؛ عطف مفرد بر جمع و جمع بر مفرد در آیۀ ختم الله علی قلوبهم؛ چرایی مفردآورده‌شدن سمع از یکسو و از سوی دیگر، به شکل جمع‌آمدن قلوب و ابصار؛ چرا آیۀ فبآی آلاء ربکما تکذبان پس از آیه هایی که نشاندهندۀ عذاب الهی اند، آمده است؟؛ لام در آیۀ لیعلم الله من ینصره با توجه به اینکه علم خداوند قدیم است، چه وجهی دارد؟&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمۀ کتاب، ص: واو&lt;/ref&gt;<br /> <br /> این کتاب به ذوق و استحسان تنظیم‌کنندۀ اثر، محمد عبدالرحمان غضنفر در ذیل تفسیر چرخی آورده شده است. به گفتۀ وی این رساله اگرچه مختصر است، لیکن گنجینۀ معلومات به‌شمار می‌رود و برای اهل علم بسیار نافع و سودمند می‌باشد.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص: واو&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> # مقدمه کتاب<br /> # متن کتاب.<br /> #[[:noormags:863676| کهدویی، محمد کاظم، «پیر چرخ، بررسی احوال و آثار مولانا چرخی»، نثرپژوهی ادب فارسی، بهار 1388 - شماره 22]].<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده: تفسیر]]<br /> [[رده: متون تفاسیر]]<br /> [[رده:مقالات مرداد 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بارگذاری شده مردادماه 01 قربانی]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده1]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 مرداد 1401]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%DB%8C%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8_%DA%86%D8%B1%D8%AE%DB%8C_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&diff=597289 2022-08-27T07:33:33Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR74991J1.jpg<br /> | عنوان =تفسیر یعقوب چرخی فارسی<br /> | عنوان‌های دیگر =مع اضافه جدید اسرار قرآنی<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = [[چرخی، یعقوب بن عثمان]] (نویسنده)<br /> <br /> [[نانوتوی، محمد قاسم]] (نویسنده)<br /> |زبان <br /> | زبان =فارسی<br /> | کد کنگره =‏‎‏/‎‏چ‎‏4‎‏ت‎‏7 / 96 BP<br /> | موضوع = تفاسیر اهل سنت - قرن 9ق.<br /> <br /> تفاسیر عرفانی - قرن 9ق.<br /> <br /> |ناشر <br /> | ناشر = محمد عبدالرحمن غضنفر<br /> | مکان نشر =پاکستان - کراچی<br /> | سال نشر = 1420ق. = 1999م.<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE74991AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =چاپ یکم<br /> | شابک =<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =00496-58056<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''تفسیر یعقوب چرخی فارسی'''، نوشته [[چرخی، یعقوب بن عثمان|یعقوب بن عثمان بن محمود بن محمد غزنوی چرخی]](متوفای851ق) از عارفان قرن هشتم و نهم هجری و از پیشوایان فرقة نقشبندیه است. [[چرخی، یعقوب بن عثمان|چرخی]] در کتابش تسمیه، تعویذ، سورۀ فاتحه و جزء -پارۀ- بیست و نهم و سی ام قرآن را تفسیر کرده است. این کتاب در شمار تفاسیر عرفانی ـ اخلاقی جـای دارد و منتخبی از تفسیر کشاف و کواشی می‌باشد.&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص 2&lt;/ref&gt;اندرزهای مصنف -که با معانی عرفانی و کلمات حکمت آمیخته شده- اصحاب طریقت را بهره می‌دهد.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه کتاب، ص صاد&lt;/ref&gt;‏این کتاب به همت محمدعبدالرحمن غضنفر با افزودن رسالۀ اسرار قرآنی، تألیف [[نانوتوی، محمد قاسم|محمدقاسم نانوتوی]] و نیز درج زندگانی و آثار مصنف به آن چاپ شده است.<br /> <br /> تفسير صوفیانۀ چرخى‌ از کتاب‌های تفسيری ابن‌ عباس‌، حقايق و بصاير، مصابيح، كواشى، كشاف، شرح كشاف‌، تيسير‌، وسيط‌ و تفسير كبير بهره برده است.&lt;ref&gt;ر.ک: کهدویی، محمدکاظم، ص 217&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نثر تفسير چرخى ساده و روان است و نثرهاى [[انصاری، عبدالله بن محمد|خواجه عبد‌ اللّه‌ انصارى]] را به همراه ابياتى فراوان از‌ سنايى‌، [[مولوی، جلال‌الدین محمد|جلال‌ الدين‌ محمد‌ بلخى(مولوى)]]، خاقانی، [[سنایی، مجدود بن آدم|سنایی‌]]، ابوسعید‌ ابوالخیر، ابن الفارض و دیگر شعرای نامی با رنگ و بوى عرفان‌، چاشنى‌ ساخته است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 217&lt;/ref&gt;<br /> <br /> او در تفسیر آیات قرآن نخست با ذکر آیه به معنای تحت‌اللفظی آن می‌پردازد و سپس از دیدگاه علم صرف و نحو عربی، جایگاه و معنا و مفهوم کلمات و ترکیبات را شرح می‌دهد. این شیوه گاهی به صورت شرح یک کلمه از آیه و گاه با شرح قسمتی از آن و گاهی نیز با بیان کل آیه انجام می‌پذیرد. ذکر آیات مشابه و احادیث مرتبط با آیۀ مورد نظر از دیگر ویژگی‌های این تفسیر است.&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص 51&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[چرخی، یعقوب بن عثمان|چرخی]] در پایان قسمت‌هایی از تفسیر آیات یا در پایان سوره‌ها با بیان این عبارت که -نصیب تو آن است که...- یا -نصیب درویش آن است که...- چکیده‌ای از شرح و تفسیر آیات یا سوره را به شیوۀ پند و اندرز برای مخاطب می‌نویسد.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 65&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==اسرار قرآنی==<br /> این کتاب نوشتۀ محمدقاسم نانوتوی(1297ق – 1248ق)، مفسر قرآن و یکی از علمای دیوبندیه و موسس مدرسه دارالعلوم دیوبند بوده که به گونۀ پرسش و پاسخ تنظیم شده است؛ پرسش‌های ده‌گانه‌ای را مولوی محمدصدیق صاحب مرادآبادی مطرح کرده و از مصنف پاسخ گرفته است. در اینجا اشاره ای به مضمون پرسش‌ها می‌شود: جای نسخ در احکام و یا در اخبار؛ تأکید قسم پس از ذکر فلاأقسم بمواقع النجوم؛ معنای هل در آیۀ هل فی ذلک قسم لذی حجر؛ تاکید با إن در آیۀ ان سعیکم لشتی؛ معنای لعل در آیات قرآن؛ مراد از شجرۀ نار در قرآن؛ عطف مفرد بر جمع و جمع بر مفرد در آیۀ ختم الله علی قلوبهم؛ چرایی مفردآورده‌شدن سمع از یکسو و از سوی دیگر، به شکل جمع‌آمدن قلوب و ابصار؛ چرا آیۀ فبآی آلاء ربکما تکذبان پس از آیه هایی که نشاندهندۀ عذاب الهی اند، آمده است؟؛ لام در آیۀ لیعلم الله من ینصره با توجه به اینکه علم خداوند قدیم است، چه وجهی دارد؟&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمۀ کتاب، ص: واو&lt;/ref&gt;<br /> <br /> این کتاب به ذوق و استحسان تنظیم‌کنندۀ اثر، محمد عبدالرحمان غضنفر در ذیل تفسیر چرخی آورده شده است. به گفتۀ وی این رساله اگرچه مختصر است، لیکن گنجینۀ معلومات به‌شمار می‌رود و برای اهل علم بسیار نافع و سودمند می‌باشد.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص: واو&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> # مقدمه کتاب<br /> # متن کتاب.<br /> #[[:noormags:863676| کهدویی، محمد کاظم، «پیر چرخ، بررسی احوال و آثار مولانا چرخی»، نثرپژوهی ادب فارسی، بهار 1388 - شماره 22]].<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده: تفسیر]]<br /> [[رده: متون تفاسیر]]<br /> [[رده:مقالات مرداد 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بارگذاری شده مردادماه 01 قربانی]]<br /> [[رده: مقالات برگشتی مرداد 01]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده1]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 مرداد 1401]]</div>

Yadavaran https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%DB%8C%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8_%DA%86%D8%B1%D8%AE%DB%8C_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&diff=597288 2022-08-27T07:25:56Z

<p>Yadavaran: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR74991J1.jpg<br /> | عنوان =تفسیر یعقوب چرخی فارسی<br /> | عنوان‌های دیگر =مع اضافه جدید اسرار قرآنی<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = [[چرخی، یعقوب بن عثمان]] (نویسنده)<br /> <br /> [[نانوتوی، محمد قاسم]] (نویسنده)<br /> |زبان <br /> | زبان =فارسی<br /> | کد کنگره =‏‎‏/‎‏چ‎‏4‎‏ت‎‏7 / 96 BP<br /> | موضوع = تفاسیر اهل سنت - قرن 9ق.<br /> <br /> تفاسیر عرفانی - قرن 9ق.<br /> <br /> |ناشر <br /> | ناشر = محمد عبدالرحمن غضنفر<br /> | مکان نشر =پاکستان - کراچی<br /> | سال نشر = 1420ق. = 1999م.<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE74991AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =چاپ یکم<br /> | شابک =<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =00496-58056<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''تفسیر یعقوب چرخی فارسی'''، نوشته [[چرخی، یعقوب بن عثمان|یعقوب بن عثمان بن محمود بن محمد غزنوی چرخی]](متوفای851ق) از عارفان قرن هشتم و نهم هجری و از پیشوایان فرقة نقشبندیه است. [[چرخی، یعقوب بن عثمان|چرخی]] در کتابش تسمیه، تعویذ، سورۀ فاتحه و جزء -پارۀ- بیست و نهم و سی ام قرآن را تفسیر کرده است. این کتاب در شمار تفاسیر عرفانی ـ اخلاقی جـای دارد و منتخبی از تفسیر کشاف و کواشی می‌باشد.&lt;ref&gt;ر.ک: چرخی، ص 2&lt;/ref&gt;اندرزهای مصنف -که با معانی عرفانی و کلمات حکمت آمیخته شده- اصحاب طریقت را بهره می‌دهد.&lt;ref&gt;ر.ک: غضنفر، ص صاد&lt;/ref&gt;‏این کتاب به همت محمدعبدالرحمن غضنفر با افزودن رسالۀ اسرار قرآنی، تألیف [[نانوتوی، محمد قاسم|محمدقاسم نانوتوی]] و نیز درج زندگانی و آثار مصنف به آن چاپ شده است.<br /> <br /> تفسير صوفیانۀ چرخى‌ از کتاب‌های تفسيری ابن‌ عباس‌، حقايق و بصاير، مصابيح، كواشى، كشاف، شرح كشاف‌، تيسير‌، وسيط‌ و تفسير كبير بهره برده است.&lt;ref&gt;ر.ک: کهدویی، ص 217&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نثر تفسير چرخى ساده و روان است و نثرهاى [[انصاری، عبدالله بن محمد|خواجه عبد‌ اللّه‌ انصارى]] را به همراه ابياتى فراوان از‌ سنايى‌، [[مولوی، جلال‌الدین محمد|جلال‌ الدين‌ محمد‌ بلخى(مولوى)]]، خاقانی، [[سنایی، مجدود بن آدم|سنایی‌]]، ابوسعید‌ ابوالخیر، ابن الفارض و دیگر شعرای نامی با رنگ و بوى عرفان‌، چاشنى‌ ساخته است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 217&lt;/ref&gt;<br /> <br /> او در تفسیر آیات قرآن نخست با ذکر آیه به معنای تحت‌اللفظی آن می‌پردازد و سپس از دیدگاه علم صرف و نحو عربی، جایگاه و معنا و مفهوم کلمات و ترکیبات را شرح می‌دهد. این شیوه گاهی به صورت شرح یک کلمه از آیه و گاه با شرح قسمتی از آن و گاهی نیز با بیان کل آیه انجام می‌پذیرد. ذکر آیات مشابه و احادیث مرتبط با آیۀ مورد نظر از دیگر ویژگی‌های این تفسیر است.&lt;ref&gt;ر.ک: چرخی، ص 51&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[چرخی، یعقوب بن عثمان|چرخی]] در پایان قسمت‌هایی از تفسیر آیات یا در پایان سوره‌ها با بیان این عبارت که -نصیب تو آن است که...- یا -نصیب درویش آن است که...- چکیده‌ای از شرح و تفسیر آیات یا سوره را به شیوۀ پند و اندرز برای مخاطب می‌نویسد.&lt;ref&gt;ر.ک: چرخی، ص 65&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==اسرار قرآنی==<br /> این کتاب نوشتۀ محمدقاسم نانوتوی(1297ق – 1248ق)، مفسر قرآن و یکی از علمای دیوبندیه و موسس مدرسه دارالعلوم دیوبند بوده که به گونۀ پرسش و پاسخ تنظیم شده است؛ پرسش‌های ده‌گانه‌ای را مولوی محمدصدیق صاحب مرادآبادی مطرح کرده و از مصنف پاسخ گرفته است. در اینجا اشاره ای به مضمون پرسش‌ها می‌شود: جای نسخ در احکام و یا در اخبار؛ تأکید قسم پس از ذکر فلاأقسم بمواقع النجوم؛ معنای هل در آیۀ هل فی ذلک قسم لذی حجر؛ تاکید با إن در آیۀ ان سعیکم لشتی؛ معنای لعل در آیات قرآن؛ مراد از شجرۀ نار در قرآن؛ عطف مفرد بر جمع و جمع بر مفرد در آیۀ ختم الله علی قلوبهم؛ چرایی مفردآورده‌شدن سمع از یکسو و از سوی دیگر، به شکل جمع‌آمدن قلوب و ابصار؛ چرا آیۀ فبآی آلاء ربکما تکذبان پس از آیه هایی که نشاندهندۀ عذاب الهی اند، آمده است؟؛ لام در آیۀ لیعلم الله من ینصره با توجه به اینکه علم خداوند قدیم است، چه وجهی دارد؟&lt;ref&gt;ر.ک: غضنفر، ص: واو&lt;/ref&gt;<br /> <br /> این کتاب به ذوق و استحسان تنظیم‌کنندۀ اثر، محمد عبدالرحمان غضنفر در ذیل تفسیر چرخی آورده شده است. به گفتۀ وی این رساله اگرچه مختصر است، لیکن گنجینۀ معلومات به‌شمار می‌رود و برای اهل علم بسیار نافع و سودمند می‌باشد.&lt;ref&gt;ر.ک: غضنفر، ص: واو&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> # مقدمه کتاب<br /> # متن کتاب.<br /> #[[:noormags:863676| کهدویی، محمد کاظم، «پیر چرخ، بررسی احوال و آثار مولانا چرخی»، نثرپژوهی ادب فارسی، بهار 1388 - شماره 22]].<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده: تفسیر]]<br /> [[رده: متون تفاسیر]]<br /> [[رده:مقالات مرداد 01 حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقالات بارگذاری شده مردادماه 01 قربانی]]<br /> [[رده: مقالات برگشتی مرداد 01]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده1]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی شده2 مرداد 1401]]</div>

Yadavaran