<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://fa.wikinoor.ir/w/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Mkheradmand110</id>
	<title>ویکی‌نور - مشارکت‌های کاربر [fa]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://fa.wikinoor.ir/w/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Mkheradmand110"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7/Mkheradmand110"/>
	<updated>2026-05-27T19:17:49Z</updated>
	<subtitle>مشارکت‌های کاربر</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.39.0</generator>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA_(%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%86%D9%81%D8%A7%D8%B1_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA)&amp;diff=826713</id>
		<title>الغارات (الاستنفار و الغارات)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA_(%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%86%D9%81%D8%A7%D8%B1_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA)&amp;diff=826713"/>
		<updated>2026-05-27T06:47:36Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: {{کاربردهای دیگر | الغارات (ابهام‌زدایی)}}&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR02887J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان =الغارات (الاستنفار و الغارات، طبع قدیم)&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر =الغارات (بزبان عربی)&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[ثقفی، ابراهیم بن محمد]] (نویسنده)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[محدث، سید جلال‌الدین]] (محقق)&lt;br /&gt;
| زبان =عربی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =‏BP‎‏ ‎‏37‎‏/‎‏9‎‏ ‎‏/‎‏ث‎‏7‎‏غ‎‏2‎‏ ‎‏1354&lt;br /&gt;
| موضوع =&lt;br /&gt;
علی بن ابی‌طالب(ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. - اصحاب&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
علی بن ابی‌طالب(ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. - جنگ‏ها&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
معاویه بن ابی‌سفیان، خلیفه اموی، 20 قبل از هجرت - 60ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
معاویه بن ابی‌سفیان، خلیفه اموی، ۲۰ قبل از هجرت - 60ق. - سرگذشت‌نامه&lt;br /&gt;
| ناشر = &lt;br /&gt;
انجمن آثار ملی&lt;br /&gt;
| مکان نشر =تهران - ایران&lt;br /&gt;
| سال نشر = 1395 ق &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE02887AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ =1&lt;br /&gt;
| تعداد جلد =2&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور =02887&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور =02887&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور =&lt;br /&gt;
| پس از =&lt;br /&gt;
| پیش از =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر | الغارات (ابهام‌زدایی)}} &lt;br /&gt;
'''الغارات''' نوشته [[ثقفی، ابراهیم بن محمد|ابواسحاق ابراهیم بن محمد بن سعيد بن هلال ثقفى كوفى]] (م283) است.&lt;br /&gt;
چون هدف مؤلف در اين تأليف آن بوده كه غارت‌هایى را كه بعد از جنگ نهروان به قلمرو [[امام على(ع)|اميرالمؤمنين على عليه‌السلام]] و سرزمين‌هاى تحت تصرف او از طرف معاويه شده ياد كند آن را الغارات ناميده است. اين نوع تأليف در آن زمان ميان مورخان متداول بوده و ابومخنف، هشام كلبى، مدائنى و [[نصر بن مزاحم]] در اين موضوع تأليف داشته‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مطالب فرعى در كتاب==&lt;br /&gt;
با اين حال به دليل آگاهى‌هاى فراوان مؤلف، مطالب ارزشمندى خارج از عنوان اصلى غارات بر اين كتاب افزوده شده است. چنانكه مؤلف مختصرى از زندگانى [[امام على(ع)|اميرالمؤمنين على عليه‌السلام]] و روش ادارى - مالى، سياسى، اخلاقى و خطبه‌هاى آن حضرت، كارگزارانى چون قيس بن سعد، محمد بن ابى‌بكر، مالك اشتر، رويدادهاى آنان در مصر را گزارش كرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==اهميت كتاب==&lt;br /&gt;
اين كتاب از قديم مورد استفاده عالمان و مورخان شيعه و سنى بوده است. [[علامه مجلسى]] مطالب اين كتاب را در [[بحارالانوار|بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار  علیهم‌السلام]] آورده و ابن أبى الحديد بسيارى از گزارش‌هاى اين كتاب را در شرح نهج‌البلاغه خود آورده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
كتاب حاضر از نظر تألیف و نگارش و عناوين و اسلوب بسيار خوب تنظيم شده و از نظر محتوا هم بسيار متقن مى‌باشد. در اين كتاب از ائمه شيعه و راويان اماميه بسيار كم استفاده شده اما از راويان مشهور اهل سنت مانند رجال صحاح سته و مسانيد معروف نقل مى‌شود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نسخه شناسى==&lt;br /&gt;
با وجود شهرت و اهميت اين كتاب، نسخه‌هاى چندانى از آن موجود نيست و همانگونه كه محقق كتاب مرحوم [[محدث، سید جلال‌الدین|محدث ارموى]] گفته است نسخ اين كتاب از قديم بسيار كمياب بوده است. قديم‌ترين نسخه شناخته شده در اختيار [[علامه مجلسى]] بوده كه بر اساس نسخه‌اى ديگر در دوره صفويه استنساخ شده است. همين نسخه منحصر به فرد اساس تصحيح و چاپ [[محدث، سید جلال‌الدین|محدث ارموى]] قرار گرفته و در سال 1354 منتشر شده است. [[محدث، سید جلال‌الدین|محدث ارموى]] ضمن مقدمه مفصلى بر اين كتاب، از راويان متعدد ثقفى ياد كرده و درباره نسخ كتاب سخن گفته است. چاپ ديگر آن در بيروت انجام شده است. تا كنون دو ترجمه از اين اثر نيز عرضه شده است كه ترجمه عطاردى مقدمه‌اى ارزشمند درباره كتاب و نسخ آن در بر دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ترجمه فارسی الغارات]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ترجمه الغارات: سال‌های روایت نشده از حکومت امیرالمؤمنین(ع)]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الغارات (ترجمه عطاردی)]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ترجمه الغارات (کمره‌ای)]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الغارات]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌نامه‌ها]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌نامه‌های فردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]]&lt;br /&gt;
[[رده:حالات فردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:امام علی(ع)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA&amp;diff=826712</id>
		<title>الغارات</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA&amp;diff=826712"/>
		<updated>2026-05-27T06:46:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: {{کاربردهای دیگر | الغارات (ابهام‌زدایی)}}&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR01504J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان =الغارات&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر =الاستنفار و الغارات&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[حسینی، عبدالزهراء]] (محقق)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ثقفی، ابراهیم بن محمد]] (نویسنده)&lt;br /&gt;
| زبان =عربی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =‏BP‎‏ ‎‏37‎‏/‎‏9‎‏ ‎‏/‎‏ث‎‏7‎‏غ‎‏2‎‏&lt;br /&gt;
| موضوع =&lt;br /&gt;
علی بن ابی‌طالب(ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. - اصحاب&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
علی بن ابی‌طالب(ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. - جنگ‏ها&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
علی بن ابی‌طالب(ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. - سرگذشت‌نامه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
معاویه بن ابی‌سفیان، خلیفه اموی، 20 قبل از هجرت - 60ق.&lt;br /&gt;
| ناشر = &lt;br /&gt;
دار الکتاب الإسلامي&lt;br /&gt;
| مکان نشر =[بی جا] - [بی جا]&lt;br /&gt;
| سال نشر = 1410 ق یا 1990 م&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE01504AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ =1&lt;br /&gt;
| تعداد جلد =2&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور =01504&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور =01504&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور =&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| پس از =&lt;br /&gt;
| پیش از =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر | الغارات (ابهام‌زدایی)}} &lt;br /&gt;
'''الغارات'''، به زبان عربى، نوشته [[ثقفی، ابراهیم بن محمد|ابواسحاق، ابراهیم بن محمد بن سعيد بن هلال ثقفى كوفى]] اصفهانى، متوفاى 283 است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اين كتاب، در مورد غارت‌هایى است كه بعد از جنگ نهروان، توسط معاويه، به قلمرو اميرالمؤمنين، على(ع) صورت گرفته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اين كتاب، از زمان‌هاى پيشين و ادوار گذشته مورد استفاده علماى بزرگ اسلام بوده و دانشمندان نامى و برجسته فريقين مطالب آن را در كتب خود نقل نموده‌اند تا آن‌جا كه [[ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید بن هبةالله|ابن ابى‌الحديد]] معتزلى بغدادى در «شرح نهج‌البلاغة» بسيارى از قصص و روايات آن را درج كرده و بر ساير كتب تاريخ مقدم شمرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طبق تصريح [[علامه مجلسى]] و [[حر عاملی، محمد بن حسن|شيخ حرّ عاملى]] و [[نوری، حسین بن محمدتقی|محدث نورى]] و جمعى ديگر از ساير فحول علماى ما، اين كتاب، مورد قبول و اعتماد فرقه حقه اماميه بوده و در رديف كتب معتبر به شمار رفته و احاديث و روايات آن در ميان ايشان محل تمسك و مأخذ احكام واقع شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی|مرحوم مجلسى]]، تمام مطالب «الغارات» را در مجلدات بحار نقل كرده و هيچ‌گونه تغييرى در عبارات نداده مگر در مواردى كه تلخيص كرده و تصريح به آن نموده است و در موارد مقتضى نيز به شرح آنها پرداخته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ساختار==&lt;br /&gt;
كتاب، در دو جزء تنظيم شده و فاقد باب‌بندى و فصل‌بندى است. نویسنده، هر روايت تاريخى را همراه با سلسله سند آن ذكر كرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گزارش محتوا==&lt;br /&gt;
اگر چه غرض اصلى از تأليف اين كتاب، ذكر غارت‌ها و چپاول‌گرى‌ها بوده، ليكن چون مؤلف، بسيار بااطلاع و پرمايه بوده و در تصنيف و تأليف، مهارت و تبحر تمام داشته، در لابه‌لاى كتاب و در ضمن آن، مطالبى بسيار ارزنده‌تر از اصل موضوع را، گنجانده است؛ به‌طورى كه خواننده از آن مطالب فرعى و تبعى كه به طفيل موضوع اصلى ياد شده است' بيشتر استفاده مى‌كند. غالب اين مطالب كه مؤلف، به‌عنوان پيش‌گفتار و مقدمه و زمينه‌سازى براى دخول در اصل موضوع، در اختيار خوانندگان گذارده، در صدد آن است تا مختصرى از وضع حيات و چگونگى زندگانى اميرالمؤمنين، على(ع) و روش ادارى و سياسى و اخلاقى آن حضرت را كه درسى آموزنده و تأمين كننده سعادت جاودانى براى نوع بشر است، در دسترس خواننده بگذارد تا از روى بصيرت از مطالب كتاب بهره‌مند شود و بداند كه اين غارت‌ها همانا انگیزه‌اش جهل و نادانى و وسيله حق‌كشى و نابود كردن عدالت و دست‌آويز نمودن تمايلات و اغراض نفسانى و زاييده هوى و هوس مشتى دنياطلب بوده است تا در نتيجه ظالم و مظلوم از يك‌ديگر جدا شده و هر يك از حق و باطل روشن و هويدا گردد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از مهم‌ترين مطالب كتاب، مى‌توان به سخنرانى [[علی بن ابی‎طالب(ع)، امام اول|حضرت على(ع)]] بعد از جنگ نهروان، روش آن حضرت نسبت به اموال، روش آن حضرت نسبت به خودش، كارگزاران آن حضرت، ولايت قيس بن سعد بر مصر، ولايت محمد بن ابوبكر بر مصر، شهادت مالك اشتر، شهادت محمد بن ابوبكر و...اشاره نمود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{امام علی علیه‌السلام}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الغارات (الاستنفار و الغارات)]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ترجمه فارسی الغارات]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ترجمه الغارات: سال‌های روایت نشده از حکومت امیرالمؤمنین(ع)]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الغارات (ترجمه عطاردی)]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌نامه‌ها]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌نامه‌های فردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]]&lt;br /&gt;
[[رده:حالات فردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:امام علی(ع)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA_(%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87_%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C)&amp;diff=826711</id>
		<title>الغارات (ترجمه عطاردی)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA_(%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87_%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C)&amp;diff=826711"/>
		<updated>2026-05-27T06:46:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: {{کاربردهای دیگر | الغارات (ابهام‌زدایی)}}&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR02367J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان =الغارات (ترجمه عطاردی)&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر =&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[ثقفی، ابراهیم بن محمد]] (نویسنده)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[عطاردی قوچانی، عزیزالله]] (مترجم)&lt;br /&gt;
| زبان =فارسی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =‏BP‎‏ ‎‏37‎‏/‎‏9‎‏ ‎‏/‎‏ث‎‏7‎‏غ‎‏2‎‏ ‎‏1373&lt;br /&gt;
| موضوع =&lt;br /&gt;
علی بن ابی‌طالب(ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. - اصحاب&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
علی بن ابی‌طالب(ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. - جنگ‏ها&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
علی بن ابی‌طالب(ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. - سرگذشت‌نامه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
معاویه بن ابی‌سفیان، خلیفه اموی، 20 قبل از هجرت - 60ق.&lt;br /&gt;
| ناشر = &lt;br /&gt;
عطارد&lt;br /&gt;
| مکان نشر =تهران - ایران&lt;br /&gt;
| سال نشر = 1373 ش &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE02367AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ =1&lt;br /&gt;
| تعداد جلد =1&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور =02367&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور =02367&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور =&lt;br /&gt;
| پس از =&lt;br /&gt;
| پیش از =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر | الغارات (ابهام‌زدایی)}} &lt;br /&gt;
'''الغارات''' اثر [[ثقفی، ابراهیم بن محمد |ابراهیم بن محمد ثقفى]] است كه ترجمه و شرح حالى از اعلام آن توسط [[عطاردی قوچانی، عزیزالله|عزيزالله عطاردى]] ارائه شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مترجم در ابتداى كتاب در مقدمه نسبتاً مفصلى زندگانى نویسنده و آثار او و از جمله اهميت، نسخه‌ها و چاپ كتاب غارات و در آخر سفر به كشمير و چگونگى ترجمه كتاب در سال 1363ش را شرح داده است&amp;lt;ref&amp;gt;مقدمه مترجم، ص3-29&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اين كتاب تأليف قرن سوم هجرى و از كهن‌ترين متون عربى و اسلامى در موضوع اخبار و حوادث ايام حكومت [[علی بن ابی‎طالب(ع)، امام اول|حضرت على(ع)]] پس از جنگ صفين و قضيه حكميت و اقدامات معاويه پس از آن است. معاويه پس از جنگ صفين، گروهى از عمال خون‌خوار و بى‌رحم خود را مأمور كرد تا افرادى را اجير كرده و ناگهان به شهرهایى در عراق و حجاز شبيخون بزنند و قتل و غارت نموده و موجب اذيت و آزار دوستان [[علی بن ابی‎طالب(ع)، امام اول|حضرت على(ع)]] بشوند و در شهرها و ولايات اضطراب و ناامنى ايجاد نموده و حكومت آن حضرت را تضعيف كنند.&amp;lt;ref&amp;gt;مقدمه مترجم، ص3&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[عطاردی قوچانی، عزیزالله|عطاردى]] در ابتداى بخش اعلام، كتاب را چنين معرفى كرده است: «اين كتاب از زمان تأليف تاكنون مورد توجه و انظار محققان و مؤلفان بوده و در آن، تعداى از رجال و مشاهير صدر اسلام، ذكر شده است. در آن ميان، گروهى از صحابه، تابعين و محدثان و راويان هستند. در اين اثر، گروهى از حاكمان، واليان، اميران لشكر و جنگجويان به عناوين مختلف آمده‌اند. تعدادى از مردان صالح و شايسته و جماعتى هم از منافقان و منحرفان و زاهدان ريائى و دنياپرست ذكر شده‌اند؛ كسانی كه آثار نيك از خود بجاى گذاشتند و يا براى خود بدنامى و لعن ابدى فراهم كردند».&amp;lt;ref&amp;gt;متن كتاب، ص349&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مترجم براى استفاده بيشتر خوانندگان اين كتاب، اعلام مذكور در آن را به ترتيب حروف الفبا فهرست‌بندى كرده و شرح حال مختصرى از آن‌ها را آورده است. هدف وى از اين كار، آن بوده كه خوانندگان با رجال عصر اول اسلام كه داراى افكار متفاوتى بودند، آشنا گرديده و صالحان را از منافقان تميز دهند.&amp;lt;ref&amp;gt;همان&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از جمله اعلام ذكر شده در كتاب مى‌توان از افراد زير نام برد: ابراهیم بن محمد، ابن ابى ليلى، ابن جريح، ابن سيرين، ابن عطيه، ابن كواء، ابن مثنى كلبى، ابواسحاق حمدانى، ابواسماعيل كثير النواء، ابوالاسود دئلى، ابوذر غفارى، ابوسعيد خدرى، امرى القيس بن عدى، ام سلمه، بكر بن وائل، ثعلبة بن يزيد، جابر بن عبدالله انصارى، حسّان بن ثابت، عبدالرحمن بن عوف، عدى بن حاتم، عمار بن ياسر، ميثم تمار و هانى بن خطاب.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سعى مترجم در ترجمه كتاب، حفظ امانت بوده و سعى كرده است اين اصل را به خوبى مراعات نمايد. وى در ترجمه خود از عباراتى سليس و روان استفاده كرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فهرست مطالب، اعلام، بلاد و مكان‌هاى مذكور در متن توسط مترجم تهيه گرديده و در انتهاى كتاب آمده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
مقدمه و متن كتاب.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
[[الغارات (الاستنفار و الغارات)]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ترجمه فارسی الغارات]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ترجمه الغارات: سال‌های روایت نشده از حکومت امیرالمؤمنین(ع)]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الغارات]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌نامه‌ها]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌نامه‌های فردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]]&lt;br /&gt;
[[رده:حالات فردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:امام علی(ع)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA:_%D8%B3%D8%A7%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D9%86%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86(%D8%B9)&amp;diff=826710</id>
		<title>ترجمه الغارات: سال‌های روایت نشده از حکومت امیرالمؤمنین(ع)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA:_%D8%B3%D8%A7%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D9%86%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86(%D8%B9)&amp;diff=826710"/>
		<updated>2026-05-27T06:45:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: {{کاربردهای دیگر | الغارات (ابهام‌زدایی)}}&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NURترجمه الغاراتJ1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان =ترجمه الغارات: سال‌های روایت نشده از حکومت امیرالمؤمنین(ع)&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر =&lt;br /&gt;
|پدیدآورندگان &lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[ثقفی، ابراهیم بن محمد]] (نویسنده)&lt;br /&gt;
[[پناهيان، عليرضا]] (مقدمه‌نویس)&lt;br /&gt;
[[زارعی، سید محمود]] (مترجم)&lt;br /&gt;
|زبان &lt;br /&gt;
| زبان =فارسی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =BP۳۷/۳۲/ث۷،غ۲۰۴۲‏&lt;br /&gt;
| موضوع =علی‌بن ابی‌طالب,Ali ibn Abi-talib,علی بن ابی‌طالب,Ali ibn Abi-talib,علی‌بن ابی‌طالب,Ali ibn Abi-talib,م‍ع‍اوی‍ة ب‍ن‌ اب‍ی‌ س‍ف‍ی‍ان‌. خ‍ل‍ی‍ف‍ه‌ ام‍وی‌,(ع),(ع),(ع),، امام اول,, Imam I,، امام اول,, Imam I,، امام اول,, Imam I,، ۲۳ قبل از هجرت - ۴۰ق.,, 600-661,، ۲۳ قبل از هجرت - ۴۰ق,, 600-661,، ۲۳ قبل از هجرت - ۴۰ق.,, 600-661,، ۲۰ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ - ۶۰ق‌., -- جنگ‌ها, -- Wars, -- سیاست و حکومت, -- Politics and government, -- اصحاب, -- *Ashab,nli,nli,nli,a01,a01,a03,a03,a02,a02,ba,ba,ba&lt;br /&gt;
|ناشر &lt;br /&gt;
| ناشر =بیان معنوی &lt;br /&gt;
| مکان نشر =ایران- تهران&lt;br /&gt;
| سال نشر =1401ش &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE......AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ =&lt;br /&gt;
| شابک =&lt;br /&gt;
| تعداد جلد =&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور =&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور =&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور =&lt;br /&gt;
| پس از =&lt;br /&gt;
| پیش از =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر | الغارات (ابهام‌زدایی)}} &lt;br /&gt;
'''ترجمه الغارات: سال‌های روایت نشده از حکومت امیرالمؤمنین(ع)''' تألیف [[ثقفی، ابراهیم بن محمد|ابراهیم بن محمد ثقفی کوفی]] (200-283ق)، ترجمه [[زارعی، سید محمود|سید محمود زارعی]] و با مقدمه [[پناهيان، عليرضا|علیرضا پناهیان]]؛ کتاب غارات کهن‌ترین منبع موجود در رابطه با نیمۀ دوم حکومت [[امام علی علیه‌السلام|امیرالمؤمنین(ع)]] و بحث غارات معاویه بوده و به صورت خاص به بررسی آنها پرداخته است. این نیمهٔ روایت نشدهٔ حکومت حضرت در تاریخ به اسم دورهٔ غارات نامگذاری کردند. دلیل این نامگذاری هم بخاطر غارت‌ها و شبیخون‌های مکرر لشکریان معاویه بر شهرها و مناطق تحت قلمرو حکومت [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مترجم كتاب را از روى تصحيح [[حسینی، عبدالزهراء|سيد عبدالزهرا خطيب]] ترجمه كرده است. اين نسخه، نسبت به ساير نسخ كتاب، دارای حواشى مختصرتر و ساده‌ترى است و بيشتر حواشى، ترجمه حواشى آن است. مترجم از تحقيقات آقاى [[محدث، سید جلال‌الدین|مير جلال‌الدين محدث ارموى]] نيز استفاده كرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در مقدمۀ کتاب ترجمه الغارات آمده که کتاب غارات نشان‌دهندهٔ اوج حکمت و بصیرت نویسندۀ آن، یعنی [[ثقفی، ابراهیم بن محمد|ابراهیم بن محمد ثقفی کوفی]] است وی با نگارش این کتاب، فصلی از حیات غم‌بار و با عظمت [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] را مستقلاً دیده و به آن پرداخته است. مطالعهٔ این کتاب و فهم حوادث پیچیده و دردناک آن دوران می‌تواند ما را به درک فلسفهٔ مظلومیت اولیای خدا و فهم راه‌های رفع این مظلومیت رهنمون کند و از مشهوراتی که گاه دقیق نیستند، عبور داده و متن وقایع تاریخ را برای ما به نمایش بگذارد.&amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: مقدمه کتاب، ص10&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این کتاب را «مقتل» نیز خوانده‌اند. [[پناهیان، علیرضا|پناهیان]] معتقد است که باید مقتل غارات را برای خود، مقدمهٔ فهم مقتل عاشورا قرار دهیم تا بدانیم چگونه کسانی که در جریان غارات سستی کردند، مبتلا به اقدامات یزید شدند و رذالت‌شان به جایی رسد که نه تنها در مقابل دیدگان آنها خیمه‌های امام غارت شد، بلکه خودشان به غارت خیمه‌های امام حسین(ع) پرداختند.&amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: مقدمه کتاب، ص11&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در اهمیت این کتاب همین بس که سردار شهید اسلام [[سلیمانی، قاسم|حاج قاسم سلیمانی]] در این توصیه‌ای که توسط مؤسسه حفظ و نشر آثار ایشان منتشر شده است، می‌فرمایند: «این کتاب الغارات را که قدیمی‌ترین کتاب شیعه هست بخوانید، حتماً بخوانید، مقتل کامل است. اگر آن را بخوانید، امروز برای این حکومتی که در استمرار حکومت ‎[[امام علی علیه‌السلام|علی بن ابی‌طالب(ع)]] هست، آگاهانه‌تر و بدون تعصبات فردی و حزبی نگاه می‌کنیم، نظر می‌دهیم و دفاع می‌کنیم.(۱۳۹۷/۳/۱۷)» &amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: مقدمه کتاب، ص11&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نسخه اصلی کتاب «[[الغارات]]» به زبان عربی و همراه با پیچیدگی‌ها و دشواری‌های زبانی‌ای بود که به تبع زمان نگارش آن، یعنی در قرن سوم هجری، امری طبیعی به نظر می‌آمد که فهم محتوای آن را برای مخاطب عام امروزی سخت می‌کرد اما در نسخه ترجمه شده آن در انتشارات بیان معنوی، با نوع سَبُک و قابل‌اندیشه‌تری از نگارش برای درک مخاطب امروزی مواجه هستیم که تقسیم‌بندی آن به پنج فصلِ «تلاش معاویه برای تصرف مناطقی از قلمرو حکومت [[امام علی علیه‌السلام]]»، «فرار و فساد برخی از اصحاب به سمت معاویه»، «شورش گروه‌هایی از خوارج»، «اقدامات معاویه برای تصاحب شئون [[امام علی علیه‌السلام|امیرالمؤمنین علیه‌السلام]]» و «غارات و شبیخون‌های معاویه» صورت گرفته است. &amp;lt;ref&amp;gt; [https://farsi.khamenei.ir/book-content?id=55902 ر.ک: پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
==ویژگی‌های این ترجمه==&lt;br /&gt;
- سلیس و روان &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- ترجمۀ دقیق و محققانه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- تنظیم به صورت یک روایت منسجم و به هم پیوسته&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- حذف یا ادغام بخش‌های تکراری&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- اضافه کردن توضیحاتی برای فهم بهتر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- اضافه کردن نقشه و جدول برای ارائۀ تصویر کلی از فضای آن دوران&amp;lt;ref&amp;gt; [http://panahian.ir/post/3200 ر.ک:پایگاه حجةالاسلام علیرضا پناهیان]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==بخشی از متن ترجمه الغارات==&lt;br /&gt;
*«ابوذر از رسول خدا(ص) نقل کرده است که آن حضرت فرمود: «مَنْ فَارَقَنِی فَقَدْ فَارَقَ اللَّهَ وَ مَنْ فَارَقَ عَلِیاً فَقَدْ فَارَقَنِی؛ هرکس از من جدا شود از خدا جدا شده است و هرکس از [[امام علی علیه‌السلام|علی(ع)]] جدا شود از من جدا شده است.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یکی از مشکلاتی که پس از جنگ نهروان و نمایان شدن سستی یاران [[امام علی علیه‌السلام|امیرالمؤمنین(ع)]] برای حکومت آن حضرت به وجود آمد، این بود که هرکس از اصحاب حضرت که خیانتی می‌کرد یا به دنیا گرایش پیدا می‌کرد، برای خود مأمنی سراغ داشت که از دست [[امام علی علیه‌السلام|امیرالمؤمنین(ع)]] بگریزد و به آن پناه ببرد، که آن مأمن، شام و قرار گرفتن تحت حمایت معاویه بود. در نتیجه عده‌ای از اصحاب [[امام علی علیه‌السلام|امیرالمؤمنین(ع)]] خیانت کرده و به سمت شام می‌گریختند».&amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: متن، ص124&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*«بدانید که من شب و روز و نهان و آشکار، شما را به جنگ دشمنان خودتان دعوت کردم، و به شما گفتم که با اینان بجنگید پیش از اینکه با شما بجنگند. به خدا قسم هیچ ملتی در میان خانه‌اش مورد حمله قرار نگرفت مگر اینکه ذلیل شد. اما شما جهاد را به یکدیگر حواله کردید و به یاری یکدیگر بر نخاستید و سخن من برایتان سنگین آمد، از آن سرپیچی کردید و کلام مرا پشت سر انداختید، تا جایی که در سرزمین خودتان از هر سو مورد حمله واقع شدید، و سرزمین خودتان از تصرفتان خارج شد.»&amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: متن، ص228&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانويس ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
#متن کتاب&lt;br /&gt;
#[https://farsi.khamenei.ir/book-content?id=55902 پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای]&lt;br /&gt;
#[http://panahian.ir/post/3200 پایگاه حجةالاسلام علیرضا پناهیان]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{امام علی علیه‌السلام}}&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الغارات (الاستنفار و الغارات)]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ترجمه فارسی الغارات]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الغارات (ترجمه عطاردی)]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ترجمه الغارات (کمره‌ای)]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الغارات]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌نامه‌ها]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌نامه‌های فردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]]&lt;br /&gt;
[[رده:حالات فردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:امام علی(ع)]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقالات(فروردین) باقی زاده]] &lt;br /&gt;
[[رده:مقالات بازبینی شده2 اردیبهشت 1403]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&amp;diff=826692</id>
		<title>الگو:امام علی علیه‌السلام</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&amp;diff=826692"/>
		<updated>2026-05-26T06:07:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: • علي بن أبي‌طالب(ع)، بقية النبوة و خاتم الخلافة •  •  •  •  •  •  •  •&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Navbox&lt;br /&gt;
|state = collapsed&lt;br /&gt;
|bodyclass = hlist&lt;br /&gt;
|name = امام علی علیه‌السلام&lt;br /&gt;
|title = [[امام علی علیه‌السلام]]&lt;br /&gt;
|titlestyle = &lt;br /&gt;
|groupstyle= &lt;br /&gt;
|liststyle = &lt;br /&gt;
|evenstyle = &lt;br /&gt;
|belowstyle = &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|group1 = نرم‌افزار&lt;br /&gt;
|list1  =[[نرم‌افزار دانشنامه علوی نسخه 2 | دانشنامه علوی نسخه 2]] • [[نرم‌افزار نور الولایه 2|نور الولایه 2]] • [[نرم‌افزار دانشنامه فضائل اهل‌بیت علیهم‌السلام در منابع اهل سنت| دانشنامه فضائل اهل‌بیت علیهم‌السلام در منابع اهل سنت]] • [[نرم‌افزار مقتل الحسين(ع)| مقتل الحسين علیه‌السلام]] • [[نرم‌افزار کتابخانه تخصصی امام رضا علیه‌السلام نسخه دوم | کتابخانه تخصصی امام رضا علیه‌السلام نسخه دوم]] • [[نرم‌افزار کتابخانه مهدویت | کتابخانه مهدویت]] • [[نرم‌افزار دانشنامه تاریخ تشیع | دانشنامه تاریخ تشیع]] •&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|group2 = '''یاران'''&lt;br /&gt;
|list2  =[[کمیل بن زیاد]] • [[عوفی، عطیة بن سعد |عطیة بن سعد عوفی]] • [[اصبغ بن نباته]] • [[میثم تمار]] • [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|عبدالله بن عباس]] •&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|group3 = '''آثار'''&lt;br /&gt;
|list3  =[[آية المباهلة]] • [[آفاق نیایش تفسیر دعای کمیل]] • [[آفتاب لایزال امام علی(ع)]] • [[آيات الغدير]] • [[أخلاقيات الإمام علي أمير‌المؤمنين(ع)]] • [[أنا مدينة العلم و علي بابها]] • [[محاسن الأزهار في مناقب إمام الأبرار و والد الأئمة الأطهار الإمام أميرالمؤمنين علي بن أبي‌طالب(ع)]] • [[100 سبد گل]] • [[الغدير في الكتاب العزيز]] • [[بهترین‌ها و بدترین‌ها از دیدگاه نهج‌البلاغه]] • [[پیام امام امیرالمؤمنین علیه‌السلام شرح تازه و جامعى بر نهج‌البلاغه]] • [[نیایش عارفان: شرح حکمت و معنویت شیعی در دعای کمیل]] • [[پیکار صفین]] • [[دانش‌نامه امیر‌المومنین علیه‌السلام بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ]] • [[رفتارشناسی امام علی(ع) در آیینه تاریخ]] • [[سیری در نهج‌البلاغه]] • [[علی علیه‌السلام و فلسفه الهی]] • [[فروغ ولایت]] • [[كشف اليقين في فضائل أميرالمؤمنين]] • [[الجمل و النصرة لسيد العترة في حرب البصرة]] • [[الصحيح من سيرة الإمام علي عليه‌السلام (المرتضی من سيرة المرتضی)]] • [[ولایت علی علیه‌السلام در قرآن کریم و سنت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله]] • [[وقعة الجمل]]  • [[وقعة الجمل في نهج‌البلاغة]] • [[الغارات]] • [[علي إمام البررة]] • [[علي اميرالمؤمنين عليه‌السلام نفس الرسول الأمين(ص)]] • [[فتح الملك العلي بصحة حديث باب مدينة العلم علي]] • [[خلاصه عبقات الأنوار (حدیث انا مدینة العلم)]] • [[خلاصه عبقات الانوار (حديث النور)]] • [[خلاصه عبقات الأنوار (حدیث تشبیه)]] • [[خلاصه عبقات الأنوار (حدیث منزلت)]] • [[فيض القدير في ما يتعلق بحديث الغدير]] • [[ما نزل من القرآن في علي بن أبي‌طالب علیه‌السلام]] • [[الغدير في الكتاب و السنة و الأدب]] • [[موسوعة الغدير في الكتاب و السنة و الأدب]] • [[الغدير (ترجمه، ویرایش جدید)]] • [[رسالة «طرق حديث» من كنت مولاه فعلي مولاه]] • [[التبيين في أصحاب الإمام أمير المؤمنين عليه‌السلام و الرواة عنه]] • [[جاذبه و دافعه علی علیه‌السلام]] • [[علی علیه‌السلام و پایان تاریخ]] • [[فضائل أميرالمؤمنين علي بن أبي‌طالب(ع)]] • [[علی علیه‌السلام و کمیل: شرح دعای کمیل]] • [[غدیرشناسی پاسخ به 110 پرسش پیرامون حادثه بزرگ غدیر]] • [[درسنامه خطبه غدیر]] • [[حدیث غدیر]] • [[حديث الغدير و شبهة شكوی جيش اليمن (دراسة علمية تحليلية)]] • [[الغدير و المعارضون]] • [[غدیر در پرتو کتاب و سنت]] • [[الغدير في التراث الإسلامي]] • [[أعلام الغدير]] • [[بازگشت خورشید برای امیرالمؤمنین علیه‌السلام]] • [[نور الأمير(ع) في تثبيت خطبة الغدير]] • [[موسوعة الإمام أميرالمؤمنين علي بن أبي‌طالب عليه‌السلام]] • [[بازگشت به نهج‌البلاغه]] • [[امواج غدیر]] • [[حماسه غدیر]] • [[بعثت، غدیر، عاشورا، مهدی]] • [[علی و شکوه «غدیر خم» بر فراز «وحی و رسالت» در ترجمه ینابیع المودة]] • [[فضائل و کرامات امام علی علیه‌السلام]] • [[اللهم وال من والاه و عاد من عاداه، كلام النبي صلي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم لا من زيادة الناس]] • [[نگاهی به حدیث غدیر]] • [[نگرشی نو به غدیر]] • [[نگاهی به حدیث ولایت]] • [[نگاهی به حدیث سد الأبواب]] • [[نگاهی به تفسیر آیه مباهله]] • [[امام علی(ع) در اندیشه مسیحیت معاصر]] • [[جنگهای امام علی علیه‌السلام در پنج سال حکومت]] • [[نقش قاعدین در حکومت امام علی(ع)]] • [[هزار حدیث در فضایل امام علی(ع)]] • [[خاطرات امیر مؤمنان علیه‌السلام]] • [[الحكم من كلام الإمام اميرالمؤمنين عليه‌السلام]] • [[امام علی علیه‌السلام الگوی زندگی]]  • [[تجلی امامت: تحلیلی از حکومت امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام]] • [[علی مظهر عدل و فاطمه مظهر تقوی]] • [[کتاب علی(ع)]] • [[سیره معصومان: امام علی علیه‌السلام]] • [[حياة أميرالمؤمنين عليه‌السلام في عهد النبي صلی‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم]] • [[الهجرة إلی الثقلين]] • [[جایگاه غدیر]] • [[قصه کوفه: تاریخ زندگانی امام امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام]] • [[ما أخفاه الرواة من ليلةالمبيت علی فراش النبي صلی‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم]] • [[ليلةالمبيت]] • [[سیاست‌نامه امام علی علیه‌السلام]] • [[گزیده‌ای جامع از الغدیر]] • [[مناجات الهیات حضرت امیر علیه‌السلام]] • [[مأة وصية للإمام علي(ع)]] • [[صفات و علامات متقین در خطبه امیرالمؤمنین علیه‌السلام]] • [[ترجمه روان نهج‌البلاغه (ارفع)]] • [[علی علیه‌السلام میزان حق]] • [[ظاهرة الاستقلاب في النص النبوي و التاريخي: حديث سد الأبواب أنموذجاً]] • [[کشف الرمس عن حدیث رد الشمس]] • [[آیین کشورداری از دیدگاه امام علی(ع)]] • [[امام علی علیه‌السلام صدای عدالت انسانی]] • [[تحلیلی بر مواضع سیاسی علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام، پس از رحلت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله تا قتل عثمان بن عفان]] • [[أم البنين]] • [[زن در سخن و سیره امام علی(ع)]] • [[آیین کشورداری از دیدگاه امام علی علیه‌السلام]] •[[ترجمه و شرح دعای کمیل]] • [[دعای کمیل]] • [[کلمات قصار امام علی(ع)]] • [[الصحيفة العلوية الجامعة]] • [[صحیفه امام علی علیه‌السلام]] • [[شرح دعای کمیل (ملبوبی)]] • [[کلام مفید در امامت امیرالمؤمنین علیه‌السلام]] • [[شرح دعای صباح]] • [[المعيار و الموازنة در برتری امیرالمؤمنین علی‌ علیه‌السلام]] • [[المعيار و الموازنة في فضائل الإمام أميرالمؤمنين علي بن أبي‌طالب صلوات‌الله‌عليه]] • [[امیرالمؤمنین علیه‌السلام]] • [[خلاصه ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه محمدتقی جعفری]] • [[حب علي بن أبي‌طالب علیه‌السلام و آثاره الدنيوية و الأخروية]] • [[الإمام علی (عليه‌السلام) في فكر معتزلة بغداد]] • [[مظهر ولایت: پژوهشی در زندگانی امیرمؤمنان علیه‌السلام از دامن مادر تا رحلت خاتم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم]] • [[امام علی علیه‌السلام نماد حکومت حق]] • [[گزیده‌ای از نیایش حضرت علی(ع)]] • [[اخلاق و خانواده از دیدگاه امام علی(ع)]] • [[ولایت و امامت علی علیه‌السلام در قرآن]] • [[شعر أبي‌طالب و أخباره و المستدرك عليه]] • [[غدیر به روایت اهل‌بیت علیهم‌السلام: نگاهی کوتاه به حدیث غدیر در منابع شیعی]] •[[ماه مهر‌پرور]] • [[الإمام علي عليه‌السلام في آراء الخلفاء]] • [[پژوهشی در مصحف امام علی علیه‌السلام]] • [[شیوه حکمرانی امام علی علیه‌السلام]] • [[ترجمه فارسی الغارات]] • [[علی(ع) وجدان انسانیت قرون]] • [[علی علیه‌السلام در سنت]] • [[حديث الغدير برواية ابن كثير]] • [[ترجمه الغارات: سال‌های روایت نشده از حکومت امیرالمؤمنین(ع)]] • [[مقالتان في الغدیر]] • [[گزارش حجة الوداع]] • [[دراسة واعية لقضية الغدير في ضوء المنهج الاجتماعي التاريخي]] • [[عید الغدیر]] • [[معنی حدیث الغدیر]] • [[حديث الغدير بين أدلة المثبتين و أوهام المبطلين]] • [[سیره علمی و عملی امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام]] • [[المدخل إلی دراسة نص الغدير]] • [[شرح زيارة الإمام أمير المؤمنين علیه‌السلام یوم الغدیر]] • [[شرح زيارة الغدير]] • [[الطریق الی غدیر خم]] •[[کتاب‌شناسی حضرت علی(ع)]] • [[امام علی بن ابی‌طالب(ع)، تاریخ تحلیلی نیم‌قرن اول اسلام]] • [[نهج‌البلاغه و جنگ]] • [[نبرد جمل: جنگ بدر دوم در برابر بنی‌هاشم]] • [[امام علی علیه‌السلام جانشین رسول‌الله صلی‌الله‌علیه‌و‌آله: نقدی بر کتاب جانشینی حضرت محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله از ویلفرد مادلونگ]] • [[هارون امت: اثبات افضلیت امیرالمؤمنین علیه‌السلام در شروط خلافت از مدارک معتبر اهل سنت]] • [[شجره طيبه در انساب سلسله سادات علويه رضويه]] • [[دروس پژوهشی نهج‌البلاغه]] • [[رسائل النبي و الوصي (نامه‌های پیامبر و امام)]] • [[مدرسة الغدیر و أثر الفکر الإسلامي في الحیاة]] • [[حکمت اصول سیاسی اسلام: ترجمه و تفسیر فرمان مبارک امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام به مالک اشتر]] • [[الأربعون عن الأربعين في فضائل أميرالمؤمنين علي بن أبي‌طالب علیه‌السلام]] • [[الإفصاح في الإمامة]] • [[النص الجلي في إثبات ولاية علي عليه‌السلام]] • [[پرتوی از اعجاز علوی]] • [[سيمای علی عليه‌السلام به روايت اهل سنت]] • [[علي و السنة]] • [[درسهای سیاسی از نهج‌البلاغه]] • [[قهرمان مردم: علی(ع) در بینامتنیت متون رسمی و فرهنگ عامۀ تاریخ میانۀ ایران]] • [[منهج الشيعة في فضائل وصي خاتم الشريعة]] • [[تحلیل محتوای روند تغییرات سخنان امام علی(ع) خطاب به مردم در دوران حکومت در نهج‌البلاغه]] • [[الغدير عيد أصحاب اليمين بولاية أميرالمؤمنين(ع)]] • [[الإمام علي(ع) صوت العدالة الإنسانية]] • [[الغدير و المنصب]] • [[علی علیه‌السلام پیشوای پرهیزگاران در نگاه ابن عبدالبر]] • [[غدیر و ولایت علی علیه‌السلام در کلام رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله]] • [[حدیث غدیر منشور جاودان ولایت]] • [[دانشنامه امام اميرالمؤمنين علی ‌بن ابی‌طالب علیه‌السلام]] • [[رخساره خورشید]] • [[خلاصه الغدیر در هزار نکته]] • [[مشهد الإمام علي في النجف و ما به من الهدایا و التحف]] • [[الفضائل (ترجمه محمدحسین حسینی)]] • [[بشارة المصطفی صلی‌الله‌علیه‌و‌آله لشيعة المرتضی علیه‌السلام]] • [[علی(ع) فیض ازل]] • [[شرحی بر حدیث غدیر]] • [[1000 آية نزلت في الإمام علي علیه‌السلام]]  • [[نبوت‌ها در نهج‌البلاغه]] • [[الگوی اداره در نهج‌البلاغه]] • [[عمدة عيون صحاح الأخبار في مناقب إمام الأبرار]] • [[باران خوبی‌ها]] • [[علی علیه‌السلام از زبان علی علیه‌السلام]] • [[چشمه خورشید]] • [[بشارات نبوی به شيعيان علوی]]• [[المعجم الصرفي المفصل لألفاظ نهج‌البلاغة]] • [[ترجمه خصائص الوحي المبين في مناقب أميرالمؤمنين علي بن أبي‌طالب(ع)]] • [[من بلاغة الإمام علي(ع) في نهج‌البلاغة]] • [[منهاج الحق و اليقين في تفضيل علي أميرالمؤمنين(ع)]] • [[المستدرك المختار في مناقب وصي المختار]] • [[العقد النضيد و الدر الفريد في فضائل أميرالمؤمنين و أهل بيت النبي علیهم‌السلام]] • [[امام امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام از دیدگاه خلفا]] • [[غدیر در شعر فارسی]] • [[از ژرفای غدیر]] • [[امام علی(ع) انسان کامل]] • [[شرح وصية أميرالمؤمنين للإمام الحسن عليهماالسلام]] • [[سيرة الإمام أميرالمؤمنين علیه‌السلام في نهج‌البلاغة]] • [[رساله در بیان معرفت به نورانیت امیرالمؤمنین علیه‌السلام]] • [[شرح العهد الدولي للإمام أميرالمؤمنين علیه‌السلام لمالك الأشتر]] • [[گفتار و کردار امام علی(ع) در مفاهیم عرفانی (تا سده پنجم)]] • [[المولی في الغدير]] • [[حديث الولاية و من روی غدير خم من الصحابة]] • [[حکمرانی حکیمانه]] • [[دیدار با علی علیه‌السلام]] • [[امام علی(ع) و اقتصاد اسلامی]] •  [[امام علی(ع) و امور نظامی]] • [[امام علی(ع) و مسائل حقوقی]] • [[علی علیه‌السلام و فوج فائزین]]  • [[الامام علي علیه‌السلام من المهد إلی اللحد]] • [[أبوطالب عليه‌السلام ثالث من أسلم]] • [[ملحمة الإمام علي علیه‌السلام أو القصیدة العلویة المبارکة]] • [[عهدنامه مالک اشتر]] • [[روش نیایش در مکتب تشیع]] • [[امام علی(ع) و مباحث اطلاعاتی]] • [[امام علی(ع) و مسایل سیاسی]] • [[سياست و مديريت از ديدگاه امام علی(ع)]] • [[امام علی(ع) و مباحث اعتقادی]] • [[سلوک علوی: راهبردهای امام علی(ع) در تربیت فرزندان]] • [[جمال کعبه؛ شرحی بر تاریخ اسلام به روایت امام علی علیه‌السلام]] • [[علي بن أبي‌طالب(ع)، بقية النبوة و خاتم الخلافة]] •  •  •  •  •  •  •  • &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|group4 = پژوهشگران&lt;br /&gt;
|list4  = [[امینی نجفی، عبدالحسین|علامه امينى]] • [[مکارم شیرازی، ناصر |ناصر مکارم شیرازی]] • [[آشتیانی، محمدرضا| محمدرضا آشتیانی]] • [[قرشی، باقر شریف|باقر شریف قرشی]] • [[کنتوری، سید میر حامدحسین|میرحامدحسین ]] • [[مظاهری، حسین |حسین مظاهری]] • [[فنایی اشکوری، محمد | محمد فنايى اشكورى]] • [[اتابکی، پرویز|پرویز اتابكى]] • [[محمدی ری‌شهری، محمد|محمد محمدی‌ ری‌شهری]] • [[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبایی]] • [[حلی، حسن بن یوسف|علامه حلى]] • [[مفید، محمد بن محمد|شيخ مفيد]] • [[میرشریفی، علی|سيد على ميرشريفى ]]  •  [[عاملی، جعفرمرتضی|علامه سيد جعفر مرتضى عاملى]] • [[عسکری، سید مرتضی|علامه سيد مرتضى عسكرى]] • [[شوشتری، محمدتقی|علامه محمدتقى شوشترى]] • [[سید ضامن بن شدقم]] • [[ ثقفی، ابراهیم بن محمد|ابواسحاق، ابراهیم بن محمد بن سعيد بن هلال ثقفى اصفهانى]] • [[خویی، سید ابوالقاسم|آیت‌الله سید ابوالقاسم خویى ]] • [[ابومعاش، سعید|سعید ابومعاش]] • [[غماری حسنی، احمد| احمد غماری حسنی]]  • [[رازی، احمد بن محمد|احمد بن محمد رازی]] • [[طباطبایی، سید عبدالعزیز|علامه سید عبدالعزيز طباطبايى]] • [[شبستری، عبدالحسین | عبدالحسين شبسترى]] • [[کورانی، علی|على كورانى]] • [[مصطفوی، سید جواد|سید جواد مصطفوى]] • [[حسینی قزوینی، سید محمد|سید محمد حسینی قزوینی]] • [[محمودی، محمدجواد| محمدجواد محمودی]] • [[تقدمی معصومی، امير |امیر تقدمی معصومی ]] • [[مدرسی، سید هادی|سید هادى مدرسى]] • [[حسینی میلانی، سید علی|سيد على حسينى ميلانى]] • [[مروجی طبسی، محمدجعفر| محمدجعفر طبسی]] • [[حکیمی، محمدرضا|محمدرضا حكيمى]] • [[دشتی، محمد|محمد دشتى]] • [[نظری منفرد، علی|على نظرى منفرد]] • [[حسنی، سید نبیل|سید نبیل حسنی]] • [[مرزبانی، محمد بن عمران|محمد بن عمران مرزبانى]] • [[حاجیانی دشتی، عباس|عباس حاجیانی دشتی]] • [[ارفع، سید کاظم|سيد‌ ‎كاظم ارفع]] • [[محمودی، محمدباقر |علامه محمدباقر محمودی ]] • [[جرداق، جورج|جورج جرداق]] • [[شفیعی، محمدحسن|محمدحسن شفيعى شاهرودى]] • [[دین‌پرور، سید جمال‌الدین|سید جمال‌الدین دين‌پرور]] • [[فلسفی، محمدتقی|محمدتقی فلسفی]] • [[رهبر، محمدتقی|محمدتقی رهبر]] • [[شمس‌الدین، محمدمهدی|محمدمهدی شمس‌الدین]] • [[طیبی، ناهید|ناهید طیبی]] • [[محمدیان، محمد|محمد محمدیان]] • [[بیضون، ابراهیم|ابراهيم بيضون]] • [[بحرانی، سید هاشم بن سلیمان|سيد‌ ‎هاشم بحرانى]] • [[قبانچی، سید حسن|سید حسن قبانچی]] • [[دلشاد تهرانی، مصطفی | مصطفى دلشاد تهرانى]]  • •  •  • • • • • • • • • •&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|below =[[الگو:قرآن|قرآن]] / [[الگو:نهج‌البلاغه|نهج‌البلاغه]] / [[الگو:سرور زنان جهان|سرور زنان جهان]] / [[الگو:امام حسن مجتبی علیه‌السلام|امام حسن مجتبی علیه‌السلام]] / [[الگو:سرور شهیدان|سرور شهیدان]] / [[الگو:صحیفه سجادیه| صحیفه سجادیه]]  / [https://wikinoor.ir/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8(%D8%B9) صفحات رده امام علی(ع)]&lt;br /&gt;
}}&amp;lt;noinclude&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:الگو:شخصیت‌ها]]&lt;br /&gt;
[[رده:الگوهای افقی]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/noinclude&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D9%8A_%D8%A8%D9%86_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%E2%80%8C%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8(%D8%B9)%D8%8C_%D8%A8%D9%82%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%A9_%D9%88_%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%A9&amp;diff=826691</id>
		<title>علي بن أبي‌طالب(ع)، بقية النبوة و خاتم الخلافة</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D9%8A_%D8%A8%D9%86_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%E2%80%8C%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8(%D8%B9)%D8%8C_%D8%A8%D9%82%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%A9_%D9%88_%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%A9&amp;diff=826691"/>
		<updated>2026-05-26T06:05:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: {{امام علی علیه‌السلام}}/* وابسته‌ها */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR79823J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان = علی بن أبي طالب بقیة النبوة و خاتم الخلافة&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر = &lt;br /&gt;
| پدیدآورندگان&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[خطیب، عبدالکریم]] (نويسنده)&lt;br /&gt;
|زبان&lt;br /&gt;
| زبان = عربی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =  /خ6ع8 37/35 BP &lt;br /&gt;
| موضوع =&lt;br /&gt;
|ناشر &lt;br /&gt;
| ناشر = دار المعرفة&lt;br /&gt;
| مکان نشر = لبنان - بیروت&lt;br /&gt;
| سال نشر = 1395ق - 1975م&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE79823AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ = 2&lt;br /&gt;
| شابک = &lt;br /&gt;
| تعداد جلد = 1&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 79823&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور = 79823&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور = 2704&lt;br /&gt;
| پس از = &lt;br /&gt;
| پیش از = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
'''علي بن أبي‌طالب(ع)، بقية النبوة و خاتم الخلافة '''، تألیف [[خطیب، عبدالکریم|عبدالکریم خطیب]]، به زندگانی [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] در دوران جاهلیت و نیز پس از اسلام و در زمان حیات رسول‌الله(ص) و در زمان خلافت تا مقطع شهادت پرداخته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ساختار==&lt;br /&gt;
کتاب، مشتمل بر مقدمه، مدخل، مصادر و راویان، دو مبحث و خاتمه است که مبحث اول، در دو باب و مبحث دوم در سه باب مطرح شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گزارش محتوا==&lt;br /&gt;
مبحث اول کتاب، به زندگانی [[امام علی علیه‌السلام|امیرالمؤمنین علی(ع)]] در مصاحبت با رسول‌الله(ص) اختصاص یافته است. در باب اول این مبحث، مقطع جاهلیت تا اسلام بررسی شده است. رسول‌الله(ص) قبل از ازدواج با خانواده عمویش ابوطالب زندگی می‌کرد. به اعتقاد نویسنده عمویش ابوطالب و زن‌عمویش فاطمه، برای او بهتر از پدر و مادر بودند و با او نیز همانند فرزندانشان با مودت و عطوفت رفتار می‌کردند&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: متن کتاب، ص81&amp;lt;/ref&amp;gt;.‏ از دیگر مباحث این باب، تقدم [[امام علی علیه‌السلام|علی(ع)]] بر همگان در اسلام آوردن است و در [[الطبقات الكبری (دار الكتب العلمية)|طبقات ابن سعد]]، اخبار فراوانی درباره اولویت [[امام علی علیه‌السلام|علی(ع)]] در اسلام ذکر شده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص100&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در دومین باب از مبحث اول، به فعالیت‌های [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] پس از اسلام در مقاطع مختلف از جمله در جنگ بدر و غزوه خندق اشاره شده است؛ از جمله اینکه اسامی کسانی که در جنگ بدر به دست ایشان و یا با مشارکت ایشان به هلاکت رسیدند به‌تفکیک قبیله ذکر شده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص132-134&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در مبحث دوم، زندگانی [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] پس از حیات رسول‌الله(ص) تبیین شده است.&lt;br /&gt;
درباب اول از این مبحث، نویسنده، مطابق دیدگاه اهل سنت خلافت را از شئون مسلمین دانسته و معتقد است که پیامبر(ص) در این رابطه وصیتی نداشته‌اند. سپس دیدگاه کسانی چون ابن حزم را مورد نقد و بررسی قرار می‌دهد&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص158-161&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از جمله موضوعاتی که در این باب مطرح شده، عبارت است از: مسئله غصب «فدک» پس از رحلت پیامبر(ص) و محاجه حضرت فاطمه(س) با ابوبکر و نیز استدلال [[امام علی علیه‌السلام|علی(ع)]] با استناد به آیاتی چون «و ورث سليمان داود» (نمل: 16)، در برابر ابوبکر که مدعی بود انبیا ارث باقی نمی‌گذارند و...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در منابع چنین آمده که آنها در مقابل استدلال قرآنی [[امام علی علیه‌السلام|امیرالمؤمنین]] ساکت شدند، ولذا نویسنده تنها دلیل ممانعت ابوبکر از بازگرداندن فدک را یک حدیث از پیامبر(ص) دانسته است که پیامبران ارث به جای نمی‌گذارند و...&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص172-173&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
باب دوم، به موضوع خلافت عثمان و حوادث پس از آن با نگاه به منابعی چون [[تاريخ الطبري، تاريخ الأمم و الملوك|تاریخ طبری]] پرداخته است. آن حضرت تلاش کرد که از قتل عثمان ممانعت کند، اما بنی‌امیه آن حضرت را مورد اتهام قرار دادند&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص225-226&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سومین و آخرین باب کتاب، به حوادث دوران خلافت [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] اشاره شده است. آن حضرت پس از آنکه به خلافت رسید، در خطبه‌ای سبب پذیرفتن خلافت را هجوم مردم از هر طرف به‌سوی او عنوان کرده تا جایی‌که از ازدحام جمعیت [[امام حسن علیه‌السلام|حسن]] و [[امام حسین علیه‌السلام|حسین(ع)]] زیر دست و پا رفتند و دو طرف جامه آن حضرت پاره شد&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص264&amp;lt;/ref&amp;gt;. حوادث بصره و اصحاب جمل، کشته شدن زبیر، معاویه و [[امام علی علیه‌السلام|علی(ع)]]، عمار بن یاسر، مالک اشتر نخعی، اختلاف در صفوف [[امام علی علیه‌السلام|علی(ع)]] و فریب‌کاری با مصحف از دیگر عناوین این باب است. به تعبیر نویسنده با شهادت [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]]، عهد نبوت و دوره خلافت به پایان رسید و دوره پادشاهی و سیاست آغاز شد&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص572&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نویسنده در خاتمه به موضوع «قتال فی سبیل الله» و جنگ بین مسلمین و کافرین اشاره کرده و در حقیقت به شبهات برخی دشمنان پاسخ می‌دهد که اگرچه چهره جنگ به‌ظاهر کریه و شر است، اما شر بزرگ‌تر و بلای عظیمی که عبارت است از «کفر» به‌وسیله آن دفع می‌شود&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص575-576&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
متن کتاب.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{امام علی علیه‌السلام}}&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌نامه‌ها]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌نامه‌های فردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]]&lt;br /&gt;
[[رده:حالات فردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:امام علی(ع)]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقالات بازبینی شده2 اردیبهشت 1405]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اردیبهشت 1405 توسط سید محمد رضا موسوی]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اردیبهشت 1405 توسط محسن عزیزی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826515</id>
		<title>شرح أبيات سيبويه (ابهام‌زدایی)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826515"/>
		<updated>2026-05-24T06:46:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: added Category:صفحه‌های ابهام‌زدایی کتاب‌ها using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''شرح أبيات سيبويه'''، عنوان کتاب‌های ذیل است:&lt;br /&gt;
*[[شرح أبيات سيبويه (نحاس)|شرح أبيات سيبويه]]، از آثار ادیب، نحوی، واژه‌شناس و قرآن‌پژوه قرن چهارم هجرى قمری، [[نحاس، احمد بن محمد |ابوجعفر احمد بن محمد بن اسماعیل مرادی نحاس]] (متوفی ۳۳۸ق)، است که به توضیح ادبی (نحوی، صرفی و واژه‌شناختی) اشعاری می‌پردازد که ادیب و نحوى مشهور ایرانى و پیشواى مکتب نحوى بصره در قرن دوم هجری قمری، [[سیبویه، عمرو بن عثمان| عمرو بن عثمان بن قنبر]]، مشهور به [[سیبویه]] (140-180ق)، در اثر معروفش [[الكتاب]] به عنوان شاهد مثال برای قواعد نحوی آورده است. کتاب حاضر شرح گسسته (غیرمزجی) است یعنی شارح، نخست شاهد شعری را می‌آورد و بعد به شرح و توضیحات لازم می‌پردازد. [[غازی زاهد، زهیر | دکتر زهیر غازی زاهد]] این کتاب را تحقیق و تصحیح کرده است.&lt;br /&gt;
*[[شرح أبيات سيبويه (سيرافى)|شرح أبيات سيبويه]]، از آثار [[سیرافی، یوسف بن حسن|ابومحمد يوسف بن ابى‌سعيد السيرافى]] (330 - 385ق)، به زبان عربى است كه آن را ادیب معاصر [[سلطانی، محمدعلی|دکتر محمدعلى سلطانى]] در دو جلد به‌صورت علمى تصحيح كرده و برایش مقدمه‌اى عالمانه نيز نوشته است. در اين اثر، همه اشعارى كه [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] (متوفاى حدود 180ق)، در كتاب مشهورش (الكتاب) آورده و به آن‌ها استشهاد كرده، نقل و شرح شده است.&lt;br /&gt;
{{ابهام‌زدایی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی کتاب‌ها]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826514</id>
		<title>شرح أبيات سيبويه (ابهام‌زدایی)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826514"/>
		<updated>2026-05-24T06:45:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: و&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''شرح أبيات سيبويه'''، عنوان کتاب‌های ذیل است:&lt;br /&gt;
*[[شرح أبيات سيبويه (نحاس)|شرح أبيات سيبويه]]، از آثار ادیب، نحوی، واژه‌شناس و قرآن‌پژوه قرن چهارم هجرى قمری، [[نحاس، احمد بن محمد |ابوجعفر احمد بن محمد بن اسماعیل مرادی نحاس]] (متوفی ۳۳۸ق)، است که به توضیح ادبی (نحوی، صرفی و واژه‌شناختی) اشعاری می‌پردازد که ادیب و نحوى مشهور ایرانى و پیشواى مکتب نحوى بصره در قرن دوم هجری قمری، [[سیبویه، عمرو بن عثمان| عمرو بن عثمان بن قنبر]]، مشهور به [[سیبویه]] (140-180ق)، در اثر معروفش [[الكتاب]] به عنوان شاهد مثال برای قواعد نحوی آورده است. کتاب حاضر شرح گسسته (غیرمزجی) است یعنی شارح، نخست شاهد شعری را می‌آورد و بعد به شرح و توضیحات لازم می‌پردازد. [[غازی زاهد، زهیر | دکتر زهیر غازی زاهد]] این کتاب را تحقیق و تصحیح کرده است.&lt;br /&gt;
*[[شرح أبيات سيبويه (سيرافى)|شرح أبيات سيبويه]]، از آثار [[سیرافی، یوسف بن حسن|ابومحمد يوسف بن ابى‌سعيد السيرافى]] (330 - 385ق)، به زبان عربى است كه آن را ادیب معاصر [[سلطانی، محمدعلی|دکتر محمدعلى سلطانى]] در دو جلد به‌صورت علمى تصحيح كرده و برایش مقدمه‌اى عالمانه نيز نوشته است. در اين اثر، همه اشعارى كه [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] (متوفاى حدود 180ق)، در كتاب مشهورش (الكتاب) آورده و به آن‌ها استشهاد كرده، نقل و شرح شده است.&lt;br /&gt;
{{ابهام‌زدایی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826513</id>
		<title>شرح أبيات سيبويه (ابهام‌زدایی)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826513"/>
		<updated>2026-05-24T06:44:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: و&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''شرح أبيات سيبويه'''، عنوان کتاب‌های ذیل است:&lt;br /&gt;
*[[شرح أبيات سيبويه (نحاس)|شرح أبيات سيبويه]]، از آثار ادیب، نحوی، واژه‌شناس و قرآن‌پژوه قرن چهارم هجرى قمری، [[نحاس، احمد بن محمد |ابوجعفر احمد بن محمد بن اسماعیل مرادی نحاس]] (متوفی ۳۳۸ق)، است که به توضیح ادبی (نحوی، صرفی و واژه‌شناختی) اشعاری می‌پردازد که ادیب و نحوى مشهور ایرانى و پیشواى مکتب نحوى بصره در قرن دوم هجری قمری، [[سیبویه، عمرو بن عثمان| عمرو بن عثمان بن قنبر]]، مشهور به [[سیبویه]] (140-180ق)، در اثر معروفش [[الكتاب]] به عنوان شاهد مثال برای قواعد نحوی آورده است. کتاب حاضر شرح گسسته (غیرمزجی) است یعنی شارح، نخست شاهد شعری را می‌آورد و بعد به شرح و توضیحات لازم می‌پردازد. [[غازی زاهد، زهیر | دکتر زهیر غازی زاهد]] این کتاب را تحقیق و تصحیح کرده است.&lt;br /&gt;
*[[شرح أبيات سيبويه (سيرافى)|شرح أبيات سيبويه]]&lt;br /&gt;
{{ابهام‌زدایی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826512</id>
		<title>شرح أبيات سيبويه (ابهام‌زدایی)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826512"/>
		<updated>2026-05-24T06:43:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: شرح أبيات سيبويه (ابهام‌زدایی)&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''شرح أبيات سيبويه'''، عنوان کتاب‌های ذیل است:&lt;br /&gt;
*[[شرح أبيات سيبويه (نحاس)|شرح أبيات سيبويه]]&lt;br /&gt;
*[[شرح أبيات سيبويه (سيرافى)|شرح أبيات سيبويه]]&lt;br /&gt;
{{ابهام‌زدایی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D8%B3%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%81%D9%89)&amp;diff=826511</id>
		<title>شرح أبيات سيبويه (سيرافى)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D8%B3%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%81%D9%89)&amp;diff=826511"/>
		<updated>2026-05-24T06:37:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: و&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR20146J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان =‏شرح أبيات سيبويه&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر =الکتاب. برگزیده. شرح&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[سیبویه، عمرو بن عثمان]] (نویسنده)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سیرافی، یوسف بن حسن]] (شارح)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سلطانی، محمد علی]] (محقق)&lt;br /&gt;
| زبان =عربی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =‏PJ‎‏ ‎‏6151‎‏ ‎‏/‎‏س‎‏9‎‏ ‎‏ک‎‏2018*&lt;br /&gt;
| موضوع =&lt;br /&gt;
زبان عربی - شواهد شعری&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
زبان عربی - مجاز&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
زبان عربی - نحو&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سیبویه، عمرو بن عثمان، ۱۴۸ - ۱۸۰؟ق. الکتاب سیبویه - نقد و تفسیر&lt;br /&gt;
| ناشر = &lt;br /&gt;
دار العصماء&lt;br /&gt;
| مکان نشر =دمشق - سوریه&lt;br /&gt;
| سال نشر = 1429 ق &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE20146AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ =1&lt;br /&gt;
| تعداد جلد =2&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور =20146&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور =20146&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور =&lt;br /&gt;
| پس از =&lt;br /&gt;
| پیش از =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر | شرح أبيات سيبويه (ابهام‌زدایی)}}&lt;br /&gt;
'''شرح أبيات سيبويه'''، از آثار [[سیرافی، یوسف بن حسن|ابومحمد يوسف بن ابى‌سعيد السيرافى]] (330 - 385ق)، به زبان عربى است كه آن را ادیب معاصر [[سلطانی، محمدعلی|دکتر محمدعلى سلطانى]] در دو جلد به‌صورت علمى تصحيح كرده و برایش مقدمه‌اى عالمانه نيز نوشته است. در اين اثر، همه اشعارى كه [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] (متوفاى حدود 180ق)، در كتاب مشهورش (الكتاب) آورده و به آن‌ها استشهاد كرده، نقل و شرح شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ساختار ==&lt;br /&gt;
در اين شرح، تنظيم جداگانه‌اى غير از ساختار مباحث رايج در بين اديبان (نحويان و صرفيان قديم) انجام نشده و براى هريك از مباحث مذكور، شواهدى كه [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] آورده، ذكر شده و آنگاه نویسنده به توضيح و شرح آن‌ها پرداخته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شواهدى كه در اين اثر، مورد بررسى و شرح قرار گرفته، عبارت از تعداد 627 مورد است و هر مورد، شامل بيت يا ابياتى مى‌شود كه [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] در كتابش به آن‌ها استشهاد كرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در كتاب حاضر يك دوره صرف و نحو عربى با ذكر شواهد شعرى بيان شده است. البته در اين شرح همانند متن اصلى أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]، چنين نيست كه مباحث صرف و نحو به‌صورت دو علم جداگانه مطرح شوند، بلكه به‌هم‌پيوسته آمده‌اند و بى‌ترديد تفكيك دقيقى كه الآن در بين مباحث اين دو علم وجود دارد، در آن روزگار صورت نگرفته بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== گزارش محتوا ==&lt;br /&gt;
درباره روش و محتواى اين اثر، چند نكته گفتنى است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
#محقق در مقدمه‌اش، منزلت علمى كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] و نيز شرح حاضر را به‌خوبى بيان كرده است. او تأكيد كرده است از زمان پيدايش كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] تاكنون، اين اثر جاودان انعكاس چشمگيرى يافته و انديشمندان و پژوهشگران نسبت به آن اهتمامى ويژه مبذول داشته و آثار پژوهشى بسيارى درباره آن و شرح عباراتش و شواهدش و... به انجام رسانده‌اند كه كتاب حاضر نيز يكى از همين موارد است&amp;lt;ref&amp;gt;شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]، مقدمة المحقق، ص 4 - 8&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
#بنا بر نظر دكتر [[سلطانی، محمدعلی|محمدعلى سلطانى]]، منزلت و ارزش كتاب حاضر (شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]) از چند جهت است:&lt;br /&gt;
#:الف) همه ابعاد پژوهش را كامل كرده؛ يعنى در بيان و توضيح لغات غريب هيچ كوتاهى نكرده و دقت لازم را مراعات كرده است و از سوى ديگر تلاش نحوى مناسبى به خرج داده؛ به‌طورى‌كه نخست موضعى را كه [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] هر بيت شعر را در آن آورده، معين كرده و بعد به اعراب كلمات مشكل پرداخته و آنگاه وجه تقويت معناى مورد نظر را مطرح كرده است و از سويى ديگر روايات ادبى و نحوى و صرفى را ذكر كرده و اختلافات و وجوه هركدام را گفته و نظر ترجيحى خودش را نيز آورده و از طرفى دگر سخت كوشيده كه شاعر هر شعرى كه ذكر شده را معين كند و حتى اختلاف در اين مورد را نيز آورده و نظر خودش را نيز در اين موضوع گفته و معانى اشعار را نوشته و بعد اخبار مربوط به آن را به‌طور مفصل آورده؛ به‌طورى‌كه منتقدش، اسود غندجانى، از اين نظر بر او عيب گرفته است؛&lt;br /&gt;
#:ب) تقدم نسبى؛ به اين معنا كه در بين 18 شرح مهم، فقط پنج شرح (شرح‌هاى [[مبرد، محمد بن یزید|مبرد]]، زجاج، مراغى، ابن نحاس و مَبرَمان) بر او پيشى گرفته‌اند؛&lt;br /&gt;
#:ج) روش او در شرح؛ او با حرص و ولع كوشيده است كه همه جوانب شرحش را كامل سازد، ولى ديگران به‌اختصار شرح كرده‌اند؛ چه، اكنون از شروح متقدمان بر [[سیرافی، یوسف بن حسن|ابن سيرافى]]، جز شرح ابن نحاس باقى نمانده و شرح او هم بسيار اختصارى است و بر موضع استشهاد اكتفا كرده است؛&lt;br /&gt;
#:د) تأثير در آثار بعدى؛ [[سیرافی، یوسف بن حسن|ابن سيرافى]] با تخصصى كه در اين شرح از خود در مورد شرح و توضيح شواهد شعرى آشكار ساخت، بر آثار بعدى تأثير مثبتى گذاشت و سلسله شروح همچنان ادامه يافت&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 28 - 29&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
#نام كتاب به سه صورت گفته شده است: «شرح أبيات الكتاب»، «شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]» و «شرح أبيات كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]». محقق، نام دوم (شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]) را ترجيح داده است؛ زيرا در نسخه خطى به همين صورت ذكر شده است و عنوان‌هاى ديگر نياز به ادله اضافى دارد&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 29&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
#محقق، روش تحقيق خودش را در اثر حاضر به اين ترتيب ذكر كرده است: بعد از حصول اطمينان به همه متن، همه شروح خطى يا چاپى كه تاكنون براى ابيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] نوشته شده و باقى مانده را جستجو كرده و گرد هم آوردم و افزون بر آن براى تصحيح كتاب حاضر به شرح شواهد اشعار مغنى و مفصل و [[ابن مالک، محمد بن عبدالله|ابن مالك]] و... نيز مراجعه كرده و به مقايسه شرح [[سیرافی، یوسف بن حسن|ابن سيرافى]] و ديگران پرداختم و در موارد بسيارى به آنچه بهتر و مناسب‌تر است، اشاره كرده‌ام، ولى درباره توجيه نحوى در اين شروح چيزى را بيان نمى‌كنم و در صورت لزوم و تباين شرح‌ها آنچه مناسب است را ذكر مى‌كنم و ملتزم شده‌ام كه مواضع ورود هر شاهدى را در كتب نحوى از شرح شواهد [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] و غير آن بيان كنم و اما در خصوص كتاب «فرحة الأديب» كه روايت اسود غُندِجانى (زنده در 430ق) و ردّ بر كتاب حاضر (شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]) و گزارش ابومحمد اعرابى است، پس براى غنى‌سازى اين اثر، تمام آن را در جاى خودش ذكر كردم تا بحث با مقايسه نظرات گوناگون مفيدتر شود؛ زيرا ابومحمد اعرابى، اطلاعات نسب‌شناختى خوبى دارد و آگاهى‌اش به شخصيت‌ها و اماكن و حوادث تاريخى و... گسترده است؛ البته اين كار بعد از آن صورت گرفت كه كتاب «فرحة الأديب» را از روى چهار نسخه خطى تصحيح كردم. همچنين زندگى‌نامه اعلام و شخصيت‌هاى واردشده را در پاورقى بيان كرده‌ام&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 33&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
#منزلت «الكتاب» [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] در ادبيات عربى، فوق‌العاده و ممتاز است؛ به‌طورى‌كه در علم نحو، اثرى بى‌نظير شمرده مى‌شود و بر همه كتاب‌هاى نحوى ترجيح داده مى‌شود. به همين جهت، [[مبرد، محمد بن یزید|مبرد]] درباره آن گفته است كه در هيچ علمى هيچ كتابى مانند كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] پديد نيامده؛ زيرا كتاب‌هاى نوشته‌شده در يك علم، به يكديگر نيازمندند، ولى كسى كه كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] را بفهمد نيازى به كتاب ديگرى ندارد و [[زمخشری، محمود بن عمر|زمخشرى]] از بزرگ‌ترين دانشمندان قرن ششم بعد از گذشت چهار قرن از نگارش كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]، چنين گفته است:&lt;br /&gt;
{{شعر}}&lt;br /&gt;
{{ب|''ألا صلّى الإلهُ صلاة صدقٍ''|2=''على عمرو بن عثمان بن قنبر''}}&lt;br /&gt;
{{ب|''فإنّ كتابه لم يَغنِ عنه''|2=''بنو قلم و لا أبناءُ منبر''}}&lt;br /&gt;
{{پایان شعر}}&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 5 - 6&amp;lt;/ref&amp;gt;؛&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
«خدا درود فرستد، درودى واقعى بر [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] (عمرو بن عثمان بن قنبر) كه از كتابش هيچ نویسنده و گوينده‌اى بى‌نياز نيست».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== وضعيت كتاب ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
محقق براى سهولت استفاده از كتاب حاضر، در پايان، فهرست مطالب را به شيوه خاصى تنظيم كرده است: همه مطالب كتاب را ذيل چند عنوان كلى جاى داده است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# مرفوعات؛&lt;br /&gt;
# منصوبات؛&lt;br /&gt;
# مجرورات؛&lt;br /&gt;
# معارف و نكرات؛&lt;br /&gt;
# توابع؛&lt;br /&gt;
# مبنيات؛&lt;br /&gt;
# غير منصرف؛&lt;br /&gt;
# مصدر و مشتقات؛&lt;br /&gt;
# افعال؛&lt;br /&gt;
# ادوات؛&lt;br /&gt;
# صرف؛&lt;br /&gt;
# ضرورت‌هاى شعرى؛&lt;br /&gt;
# متفرقات&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 445 - 464&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اثر حاضر، چاپ اول براى اين ناشر (دارالعصماء) است و قبلاً نيز دو بار در دمشق منتشر شده است: بار اول با اهتمام «مجمع اللغة العربية» در بين سال‌هاى 1396 - 1397ق و بار ديگر با كوشش «دارالمأمون للتراث» در سال 1402ق&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 9&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در چاپ حاضر فهرست‌هاى فنى جامعى (موضوعات، شواهد نحو، لغت، آيات، امثال، قوافى، اعلام، قبائل، اقوام، امكنه و...) براى كتاب تهيه شده است. پاورقى‌هاى كتاب نيز انصافاً عالمانه و غالباً ً استنادى است و نام شاعر و محل شاهد و منبع مورد استفاده و... به‌خوبى ذكر شده و گاه توضيحى است و گاهى بين منابع و استدلال‌هاى ادبى نيز مقايسه صورت گرفته و نقدهاى منتقدان نيز آورده شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانويس ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
== منابع مقاله ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]، ابومحمد يوسف بن ابى‌سعيد السيرافى، حقّقه و قدّمه له الدكتور محمدعلى سلطانى، دارالعصماء، دمشق، الطبعة الأولى 1429ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[كتاب سيبويه و يليه تحصيل عين الذهب من معدن جوهر الأدب في علم مجازات العرب]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:زبان و ادبیات شرقی (مصری، قبطی، سامی، آشوری، سومری، عبری، آرامی، سریانی، عربی، حبشی)‎‏]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D9%86%D8%AD%D8%A7%D8%B3)&amp;diff=826510</id>
		<title>شرح أبيات سيبويه (نحاس)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D9%86%D8%AD%D8%A7%D8%B3)&amp;diff=826510"/>
		<updated>2026-05-24T06:35:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: و&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR87812J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان = شرح أبيات سيبوية&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر = &lt;br /&gt;
| پدیدآورندگان&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[نحاس، احمد بن محمد]] (نويسنده)&lt;br /&gt;
[[زاهد، زهیر غازی]] (محقق)&lt;br /&gt;
[[سیبویه، عمرو بن عثمان]] (نویسنده)&lt;br /&gt;
|زبان&lt;br /&gt;
| زبان = عربی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =  /س9 ک20238 6151 PJ &lt;br /&gt;
| موضوع =&lt;br /&gt;
|ناشر &lt;br /&gt;
| ناشر = عالم الکتب ** مکتبة النهضة العربية&lt;br /&gt;
| مکان نشر = [بی جا] - [بی جا] ** لبنان - بیروت&lt;br /&gt;
| سال نشر = 1406ق - 1986م&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE87812AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ = 1&lt;br /&gt;
| شابک = &lt;br /&gt;
| تعداد جلد = 1&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 87812&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور = 87812&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور = 1970&lt;br /&gt;
| پس از = &lt;br /&gt;
| پیش از = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر | شرح أبيات سيبويه (ابهام‌زدایی)}}&lt;br /&gt;
''' شرح أبيات سيبويه'''، از آثار ادیب، نحوی، واژه‌شناس و قرآن‌پژوه قرن چهارم هجرى قمری، [[نحاس، احمد بن محمد |ابوجعفر احمد بن محمد بن اسماعیل مرادی نحاس]] (متوفی ۳۳۸ق)، است که به توضیح ادبی (نحوی، صرفی و واژه‌شناختی) اشعاری می‌پردازد که ادیب و نحوى مشهور ایرانى و پیشواى مکتب نحوى بصره در قرن دوم هجری قمری، [[سیبویه، عمرو بن عثمان| عمرو بن عثمان بن قنبر]]، مشهور به [[سیبویه]] (140-180ق)، در اثر معروفش [[الكتاب]] به عنوان شاهد مثال برای قواعد نحوی آورده است. کتاب حاضر شرح گسسته (غیرمزجی) است یعنی شارح، نخست شاهد شعری را می‌آورد و بعد به شرح و توضیحات لازم می‌پردازد. [[غازی زاهد، زهیر | دکتر زهیر غازی زاهد]] این کتاب را تحقیق و تصحیح کرده است.&lt;br /&gt;
==هدف و روش==&lt;br /&gt;
* [[نحاس، احمد بن محمد | ابوجعفر احمد بن محمد بن اسماعیل مرادی نحاس]] نوشته است: همه ابیات [[سیبویه، عمرو بن عثمان| سیبویه]] در [[الكتاب]]، که از [[خلیل بن احمد]] و [[ابوهمرو بن علاء]] و [[یونس بن حبیب]] و [[ابوالخطاب اخفش]] و دیگران جمع کرده، 1050 بیت است و از آن، 50 بیتش معروف نیست. و من در شرح معانی این ابیات و حلّ مشکلاتش روش ایجاز را در پیش می‌گیرم و البته از بیان مسائل مهمّ إعرابی کوتاهی نخواهم کرد و آن را به ابوابی تقسیم می‌کنم تا چینشی آشنا به خود بگیرد و فهمش آسان شود. &amp;lt;ref&amp;gt; مقدمه نویسنده، ص28. &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* [[غازی زاهد، زهیر | دکتر زهیر غازی زاهد]] تأکید کرده است: این اثر، نسخه‌ای مختصر از کتاب نحاس است و شامل همه ابیات [[الكتاب]] نیست و همچنین حدود 70 بیت از آن نیز در [[الكتاب]] ذکر نشده است و به نظر می‌رسد از مواردی است که خود نحاس برای توضیح مطالب به آن استشهاد کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt; مقدمه محقق، ص19-22. &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ساختار و محتوا==&lt;br /&gt;
* در این اثر درباره تعداد 743 بیت توضیحاتی آمده است. [[نحاس، احمد بن محمد | ابوجعفر احمد بن محمد بن اسماعیل مرادی نحاس]]، ابیات مورد استشهاد سیبویه را بر اساس ابواب نحوی دسته‌بندی کرده و به شرح و تحلیل آن‌ها پرداخته است. این کتاب شامل ۹۴ باب است که با «باب ما حذف منه اضطراراً لتصحیح الوزن وإقامة القافیة» (باب آنچه به ضرورت برای تصحیح وزن و قافیه حذف شده) آغاز می‌شود و با «باب التصریف والإدغام» (باب تصریف و ادغام) به پایان می‌رسد.&lt;br /&gt;
==نمونه مباحث==&lt;br /&gt;
* باب «ام» منقطعه به معنای بل:&lt;br /&gt;
*  قال الأخطل: ٦٤٩ -  {{شعر}} كَذَبَتْكَ عَيْنُكَ أَمْ رَأَيْتَ بِوَاسِطٍ غَلَسَ الظَّلامِ مِنَ الرَّبَابِ خَيَالا؟  {{پایان شعر}} قال كذبتك عينك أخبر متيقناً ثم بدا له فاستأنف فقال أم رأيت ومعناه بل رأيت. و قال آخر: ٦٥٠ - {{شعر}} أَلَيْسَ أبِي بِالنَّصْرِ أَمْ لَيْسَ وَالِدِي بِكُلِّ نَجِيبٍ مِنْ خُزَاعَةَ أَزْهَرَا؟ {{پایان شعر}} استفهم فقال: أليس أبي ثم بدا له أن يضرب عن الكلام الأول، فقال أم والدي. &amp;lt;ref&amp;gt; متن کتاب، ص175. &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ترجمه:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اخطل گفته است: ۶۴۹ - چشمت به تو دروغ گفت، یا در واسط، در تاریکی شب، از رباب خیالی دیدی؟ نحاس گوید: شاعر با این جمله که «چشمت به تو دروغ گفت»، با یقین خبر داد، سپس برایش مطلبی دیگر آشکار شد پس کلام را از سر گرفت و گفت: «أَمْ رأیت» (یا دیدی؟) و معنایش این است: «بل رأیت» (بلکه دیدی).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و دیگری گفته است: 60- آیا پدرم نصر نیست؟، یا پدرم از میان هر نجیب‌زاده‌ای از قبیله خزاعه، درخشنده‌تر نیست؟ شاعر با استفهام پرسید و گفت: «ألیس أبی» (آیا پدرم نصر نیست؟)، سپس برایش آشکار شد که از سخن اول خود صرف نظر کند، پس گفت: «أم والدی» یا پدرم از میان هر نجیب‌زاده‌ای از قبیله خزاعه، درخشنده‌تر نیست؟&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
*مقدمه و متن کتاب.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:زبان و ادبیات شرقی (مصری، قبطی، سامی، آشوری، سومری، عبری، آرامی، سریانی، عربی، حبشی)‎‏]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1404]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1404 توسط محمد خردمند]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D8%A9&amp;diff=826509</id>
		<title>شرح أبيات سيبوية</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D8%A9&amp;diff=826509"/>
		<updated>2026-05-24T06:34:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: Mkheradmand110 صفحهٔ شرح أبيات سيبوية را به شرح أبيات سيبويه (نحاس) منتقل کرد: تفکیک&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[شرح أبيات سيبويه (نحاس)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D9%86%D8%AD%D8%A7%D8%B3)&amp;diff=826508</id>
		<title>شرح أبيات سيبويه (نحاس)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D9%86%D8%AD%D8%A7%D8%B3)&amp;diff=826508"/>
		<updated>2026-05-24T06:34:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: Mkheradmand110 صفحهٔ شرح أبيات سيبوية را به شرح أبيات سيبويه (نحاس) منتقل کرد: تفکیک&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR87812J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان = شرح أبيات سيبوية&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر = &lt;br /&gt;
| پدیدآورندگان&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[نحاس، احمد بن محمد]] (نويسنده)&lt;br /&gt;
[[زاهد، زهیر غازی]] (محقق)&lt;br /&gt;
[[سیبویه، عمرو بن عثمان]] (نویسنده)&lt;br /&gt;
|زبان&lt;br /&gt;
| زبان = عربی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =  /س9 ک20238 6151 PJ &lt;br /&gt;
| موضوع =&lt;br /&gt;
|ناشر &lt;br /&gt;
| ناشر = عالم الکتب ** مکتبة النهضة العربية&lt;br /&gt;
| مکان نشر = [بی جا] - [بی جا] ** لبنان - بیروت&lt;br /&gt;
| سال نشر = 1406ق - 1986م&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE87812AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ = 1&lt;br /&gt;
| شابک = &lt;br /&gt;
| تعداد جلد = 1&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 87812&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور = 87812&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور = 1970&lt;br /&gt;
| پس از = &lt;br /&gt;
| پیش از = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر | شرح أبيات سيبويه (ابهام‌زدایی)}}&lt;br /&gt;
''' شرح أبيات سيبوية'''، از آثار ادیب، نحوی، واژه‌شناس و قرآن‌پژوه قرن چهارم هجرى قمری، [[نحاس، احمد بن محمد |ابوجعفر احمد بن محمد بن اسماعیل مرادی نحاس]] (متوفی ۳۳۸ق)، است که به توضیح ادبی (نحوی، صرفی و واژه‌شناختی) اشعاری می‌پردازد که ادیب و نحوى مشهور ایرانى و پیشواى مکتب نحوى بصره در قرن دوم هجری قمری، [[سیبویه، عمرو بن عثمان| عمرو بن عثمان بن قنبر]]، مشهور به [[سیبویه]] (140-180ق)، در اثر معروفش [[الكتاب]] به عنوان شاهد مثال برای قواعد نحوی آورده است. کتاب حاضر شرح گسسته (غیرمزجی) است یعنی شارح، نخست شاهد شعری را می‌آورد و بعد به شرح و توضیحات لازم می‌پردازد. [[غازی زاهد، زهیر | دکتر زهیر غازی زاهد]] این کتاب را تحقیق و تصحیح کرده است.&lt;br /&gt;
==هدف و روش==&lt;br /&gt;
* [[نحاس، احمد بن محمد | ابوجعفر احمد بن محمد بن اسماعیل مرادی نحاس]] نوشته است: همه ابیات [[سیبویه، عمرو بن عثمان| سیبویه]] در [[الكتاب]]، که از [[خلیل بن احمد]] و [[ابوهمرو بن علاء]] و [[یونس بن حبیب]] و [[ابوالخطاب اخفش]] و دیگران جمع کرده، 1050 بیت است و از آن، 50 بیتش معروف نیست. و من در شرح معانی این ابیات و حلّ مشکلاتش روش ایجاز را در پیش می‌گیرم و البته از بیان مسائل مهمّ إعرابی کوتاهی نخواهم کرد و آن را به ابوابی تقسیم می‌کنم تا چینشی آشنا به خود بگیرد و فهمش آسان شود. &amp;lt;ref&amp;gt; مقدمه نویسنده، ص28. &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* [[غازی زاهد، زهیر | دکتر زهیر غازی زاهد]] تأکید کرده است: این اثر، نسخه‌ای مختصر از کتاب نحاس است و شامل همه ابیات [[الكتاب]] نیست و همچنین حدود 70 بیت از آن نیز در [[الكتاب]] ذکر نشده است و به نظر می‌رسد از مواردی است که خود نحاس برای توضیح مطالب به آن استشهاد کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt; مقدمه محقق، ص19-22. &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ساختار و محتوا==&lt;br /&gt;
* در این اثر درباره تعداد 743 بیت توضیحاتی آمده است. [[نحاس، احمد بن محمد | ابوجعفر احمد بن محمد بن اسماعیل مرادی نحاس]]، ابیات مورد استشهاد سیبویه را بر اساس ابواب نحوی دسته‌بندی کرده و به شرح و تحلیل آن‌ها پرداخته است. این کتاب شامل ۹۴ باب است که با «باب ما حذف منه اضطراراً لتصحیح الوزن وإقامة القافیة» (باب آنچه به ضرورت برای تصحیح وزن و قافیه حذف شده) آغاز می‌شود و با «باب التصریف والإدغام» (باب تصریف و ادغام) به پایان می‌رسد.&lt;br /&gt;
==نمونه مباحث==&lt;br /&gt;
* باب «ام» منقطعه به معنای بل:&lt;br /&gt;
*  قال الأخطل: ٦٤٩ -  {{شعر}} كَذَبَتْكَ عَيْنُكَ أَمْ رَأَيْتَ بِوَاسِطٍ غَلَسَ الظَّلامِ مِنَ الرَّبَابِ خَيَالا؟  {{پایان شعر}} قال كذبتك عينك أخبر متيقناً ثم بدا له فاستأنف فقال أم رأيت ومعناه بل رأيت. و قال آخر: ٦٥٠ - {{شعر}} أَلَيْسَ أبِي بِالنَّصْرِ أَمْ لَيْسَ وَالِدِي بِكُلِّ نَجِيبٍ مِنْ خُزَاعَةَ أَزْهَرَا؟ {{پایان شعر}} استفهم فقال: أليس أبي ثم بدا له أن يضرب عن الكلام الأول، فقال أم والدي. &amp;lt;ref&amp;gt; متن کتاب، ص175. &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ترجمه:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اخطل گفته است: ۶۴۹ - چشمت به تو دروغ گفت، یا در واسط، در تاریکی شب، از رباب خیالی دیدی؟ نحاس گوید: شاعر با این جمله که «چشمت به تو دروغ گفت»، با یقین خبر داد، سپس برایش مطلبی دیگر آشکار شد پس کلام را از سر گرفت و گفت: «أَمْ رأیت» (یا دیدی؟) و معنایش این است: «بل رأیت» (بلکه دیدی).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و دیگری گفته است: 60- آیا پدرم نصر نیست؟، یا پدرم از میان هر نجیب‌زاده‌ای از قبیله خزاعه، درخشنده‌تر نیست؟ شاعر با استفهام پرسید و گفت: «ألیس أبی» (آیا پدرم نصر نیست؟)، سپس برایش آشکار شد که از سخن اول خود صرف نظر کند، پس گفت: «أم والدی» یا پدرم از میان هر نجیب‌زاده‌ای از قبیله خزاعه، درخشنده‌تر نیست؟&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
*مقدمه و متن کتاب.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:زبان و ادبیات شرقی (مصری، قبطی، سامی، آشوری، سومری، عبری، آرامی، سریانی، عربی، حبشی)‎‏]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1404]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1404 توسط محمد خردمند]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87&amp;diff=826507</id>
		<title>شرح أبيات سيبويه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87&amp;diff=826507"/>
		<updated>2026-05-24T06:32:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: Mkheradmand110 صفحهٔ شرح أبيات سيبويه را به شرح أبيات سيبويه (سيرافى) منتقل کرد: تفکیک&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[شرح أبيات سيبويه (سيرافى)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D8%B3%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%81%D9%89)&amp;diff=826506</id>
		<title>شرح أبيات سيبويه (سيرافى)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D8%B3%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%81%D9%89)&amp;diff=826506"/>
		<updated>2026-05-24T06:32:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: Mkheradmand110 صفحهٔ شرح أبيات سيبويه را به شرح أبيات سيبويه (سيرافى) منتقل کرد: تفکیک&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR20146J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان =‏شرح أبيات سيبويه&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر =الکتاب. برگزیده. شرح&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[سیبویه، عمرو بن عثمان]] (نویسنده)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سیرافی، یوسف بن حسن]] (شارح)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سلطانی، محمد علی]] (محقق)&lt;br /&gt;
| زبان =عربی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =‏PJ‎‏ ‎‏6151‎‏ ‎‏/‎‏س‎‏9‎‏ ‎‏ک‎‏2018*&lt;br /&gt;
| موضوع =&lt;br /&gt;
زبان عربی - شواهد شعری&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
زبان عربی - مجاز&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
زبان عربی - نحو&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سیبویه، عمرو بن عثمان، ۱۴۸ - ۱۸۰؟ق. الکتاب سیبویه - نقد و تفسیر&lt;br /&gt;
| ناشر = &lt;br /&gt;
دار العصماء&lt;br /&gt;
| مکان نشر =دمشق - سوریه&lt;br /&gt;
| سال نشر = 1429 ق &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE20146AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ =1&lt;br /&gt;
| تعداد جلد =2&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور =20146&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور =20146&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور =&lt;br /&gt;
| پس از =&lt;br /&gt;
| پیش از =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر | شرح أبيات سيبويه (ابهام‌زدایی)}}&lt;br /&gt;
'''شرح أبيات سيبويه'''، از آثار [[سیرافی، یوسف بن حسن|ابومحمد يوسف بن ابى‌سعيد السيرافى]] (330 - 385ق)، به زبان عربى است كه آن را دكتر [[سلطانی، محمدعلی|محمدعلى سلطانى]] در دو جلد به‌صورت علمى تصحيح كرده و برایش مقدمه‌اى عالمانه نيز نوشته است. در اين اثر، همه اشعارى كه [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] (متوفاى حدود 180ق)، در كتاب مشهورش (الكتاب) آورده و به آن‌ها استشهاد كرده، نقل و شرح شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ساختار ==&lt;br /&gt;
در اين شرح، تنظيم جداگانه‌اى غير از ساختار مباحث رايج در بين اديبان (نحويان و صرفيان قديم) انجام نشده و براى هريك از مباحث مذكور، شواهدى كه [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] آورده، ذكر شده و آنگاه نویسنده به توضيح و شرح آن‌ها پرداخته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شواهدى كه در اين اثر، مورد بررسى و شرح قرار گرفته، عبارت از تعداد 627 مورد است و هر مورد، شامل بيت يا ابياتى مى‌شود كه [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] در كتابش به آن‌ها استشهاد كرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در كتاب حاضر يك دوره صرف و نحو عربى با ذكر شواهد شعرى بيان شده است. البته در اين شرح همانند متن اصلى أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]، چنين نيست كه مباحث صرف و نحو به‌صورت دو علم جداگانه مطرح شوند، بلكه به‌هم‌پيوسته آمده‌اند و بى‌ترديد تفكيك دقيقى كه الآن در بين مباحث اين دو علم وجود دارد، در آن روزگار صورت نگرفته بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== گزارش محتوا ==&lt;br /&gt;
درباره روش و محتواى اين اثر، چند نكته گفتنى است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
#محقق در مقدمه‌اش، منزلت علمى كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] و نيز شرح حاضر را به‌خوبى بيان كرده است. او تأكيد كرده است از زمان پيدايش كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] تاكنون، اين اثر جاودان انعكاس چشمگيرى يافته و انديشمندان و پژوهشگران نسبت به آن اهتمامى ويژه مبذول داشته و آثار پژوهشى بسيارى درباره آن و شرح عباراتش و شواهدش و... به انجام رسانده‌اند كه كتاب حاضر نيز يكى از همين موارد است&amp;lt;ref&amp;gt;شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]، مقدمة المحقق، ص 4 - 8&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
#بنا بر نظر دكتر [[سلطانی، محمدعلی|محمدعلى سلطانى]]، منزلت و ارزش كتاب حاضر (شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]) از چند جهت است:&lt;br /&gt;
#:الف) همه ابعاد پژوهش را كامل كرده؛ يعنى در بيان و توضيح لغات غريب هيچ كوتاهى نكرده و دقت لازم را مراعات كرده است و از سوى ديگر تلاش نحوى مناسبى به خرج داده؛ به‌طورى‌كه نخست موضعى را كه [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] هر بيت شعر را در آن آورده، معين كرده و بعد به اعراب كلمات مشكل پرداخته و آنگاه وجه تقويت معناى مورد نظر را مطرح كرده است و از سويى ديگر روايات ادبى و نحوى و صرفى را ذكر كرده و اختلافات و وجوه هركدام را گفته و نظر ترجيحى خودش را نيز آورده و از طرفى دگر سخت كوشيده كه شاعر هر شعرى كه ذكر شده را معين كند و حتى اختلاف در اين مورد را نيز آورده و نظر خودش را نيز در اين موضوع گفته و معانى اشعار را نوشته و بعد اخبار مربوط به آن را به‌طور مفصل آورده؛ به‌طورى‌كه منتقدش، اسود غندجانى، از اين نظر بر او عيب گرفته است؛&lt;br /&gt;
#:ب) تقدم نسبى؛ به اين معنا كه در بين 18 شرح مهم، فقط پنج شرح (شرح‌هاى [[مبرد، محمد بن یزید|مبرد]]، زجاج، مراغى، ابن نحاس و مَبرَمان) بر او پيشى گرفته‌اند؛&lt;br /&gt;
#:ج) روش او در شرح؛ او با حرص و ولع كوشيده است كه همه جوانب شرحش را كامل سازد، ولى ديگران به‌اختصار شرح كرده‌اند؛ چه، اكنون از شروح متقدمان بر [[سیرافی، یوسف بن حسن|ابن سيرافى]]، جز شرح ابن نحاس باقى نمانده و شرح او هم بسيار اختصارى است و بر موضع استشهاد اكتفا كرده است؛&lt;br /&gt;
#:د) تأثير در آثار بعدى؛ [[سیرافی، یوسف بن حسن|ابن سيرافى]] با تخصصى كه در اين شرح از خود در مورد شرح و توضيح شواهد شعرى آشكار ساخت، بر آثار بعدى تأثير مثبتى گذاشت و سلسله شروح همچنان ادامه يافت&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 28 - 29&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
#نام كتاب به سه صورت گفته شده است: «شرح أبيات الكتاب»، «شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]» و «شرح أبيات كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]». محقق، نام دوم (شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]) را ترجيح داده است؛ زيرا در نسخه خطى به همين صورت ذكر شده است و عنوان‌هاى ديگر نياز به ادله اضافى دارد&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 29&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
#محقق، روش تحقيق خودش را در اثر حاضر به اين ترتيب ذكر كرده است: بعد از حصول اطمينان به همه متن، همه شروح خطى يا چاپى كه تاكنون براى ابيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] نوشته شده و باقى مانده را جستجو كرده و گرد هم آوردم و افزون بر آن براى تصحيح كتاب حاضر به شرح شواهد اشعار مغنى و مفصل و [[ابن مالک، محمد بن عبدالله|ابن مالك]] و... نيز مراجعه كرده و به مقايسه شرح [[سیرافی، یوسف بن حسن|ابن سيرافى]] و ديگران پرداختم و در موارد بسيارى به آنچه بهتر و مناسب‌تر است، اشاره كرده‌ام، ولى درباره توجيه نحوى در اين شروح چيزى را بيان نمى‌كنم و در صورت لزوم و تباين شرح‌ها آنچه مناسب است را ذكر مى‌كنم و ملتزم شده‌ام كه مواضع ورود هر شاهدى را در كتب نحوى از شرح شواهد [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] و غير آن بيان كنم و اما در خصوص كتاب «فرحة الأديب» كه روايت اسود غُندِجانى (زنده در 430ق) و ردّ بر كتاب حاضر (شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]) و گزارش ابومحمد اعرابى است، پس براى غنى‌سازى اين اثر، تمام آن را در جاى خودش ذكر كردم تا بحث با مقايسه نظرات گوناگون مفيدتر شود؛ زيرا ابومحمد اعرابى، اطلاعات نسب‌شناختى خوبى دارد و آگاهى‌اش به شخصيت‌ها و اماكن و حوادث تاريخى و... گسترده است؛ البته اين كار بعد از آن صورت گرفت كه كتاب «فرحة الأديب» را از روى چهار نسخه خطى تصحيح كردم. همچنين زندگى‌نامه اعلام و شخصيت‌هاى واردشده را در پاورقى بيان كرده‌ام&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 33&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
#منزلت «الكتاب» [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] در ادبيات عربى، فوق‌العاده و ممتاز است؛ به‌طورى‌كه در علم نحو، اثرى بى‌نظير شمرده مى‌شود و بر همه كتاب‌هاى نحوى ترجيح داده مى‌شود. به همين جهت، [[مبرد، محمد بن یزید|مبرد]] درباره آن گفته است كه در هيچ علمى هيچ كتابى مانند كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] پديد نيامده؛ زيرا كتاب‌هاى نوشته‌شده در يك علم، به يكديگر نيازمندند، ولى كسى كه كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] را بفهمد نيازى به كتاب ديگرى ندارد و [[زمخشری، محمود بن عمر|زمخشرى]] از بزرگ‌ترين دانشمندان قرن ششم بعد از گذشت چهار قرن از نگارش كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]، چنين گفته است:&lt;br /&gt;
{{شعر}}&lt;br /&gt;
{{ب|''ألا صلّى الإلهُ صلاة صدقٍ''|2=''على عمرو بن عثمان بن قنبر''}}&lt;br /&gt;
{{ب|''فإنّ كتابه لم يَغنِ عنه''|2=''بنو قلم و لا أبناءُ منبر''}}&lt;br /&gt;
{{پایان شعر}}&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 5 - 6&amp;lt;/ref&amp;gt;؛&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
«خدا درود فرستد، درودى واقعى بر [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] (عمرو بن عثمان بن قنبر) كه از كتابش هيچ نویسنده و گوينده‌اى بى‌نياز نيست».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== وضعيت كتاب ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
محقق براى سهولت استفاده از كتاب حاضر، در پايان، فهرست مطالب را به شيوه خاصى تنظيم كرده است: همه مطالب كتاب را ذيل چند عنوان كلى جاى داده است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# مرفوعات؛&lt;br /&gt;
# منصوبات؛&lt;br /&gt;
# مجرورات؛&lt;br /&gt;
# معارف و نكرات؛&lt;br /&gt;
# توابع؛&lt;br /&gt;
# مبنيات؛&lt;br /&gt;
# غير منصرف؛&lt;br /&gt;
# مصدر و مشتقات؛&lt;br /&gt;
# افعال؛&lt;br /&gt;
# ادوات؛&lt;br /&gt;
# صرف؛&lt;br /&gt;
# ضرورت‌هاى شعرى؛&lt;br /&gt;
# متفرقات&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 445 - 464&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اثر حاضر، چاپ اول براى اين ناشر (دارالعصماء) است و قبلاً نيز دو بار در دمشق منتشر شده است: بار اول با اهتمام «مجمع اللغة العربية» در بين سال‌هاى 1396 - 1397ق و بار ديگر با كوشش «دارالمأمون للتراث» در سال 1402ق&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 9&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در چاپ حاضر فهرست‌هاى فنى جامعى (موضوعات، شواهد نحو، لغت، آيات، امثال، قوافى، اعلام، قبائل، اقوام، امكنه و...) براى كتاب تهيه شده است. پاورقى‌هاى كتاب نيز انصافاً عالمانه و غالباً ً استنادى است و نام شاعر و محل شاهد و منبع مورد استفاده و... به‌خوبى ذكر شده و گاه توضيحى است و گاهى بين منابع و استدلال‌هاى ادبى نيز مقايسه صورت گرفته و نقدهاى منتقدان نيز آورده شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانويس ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
== منابع مقاله ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]، ابومحمد يوسف بن ابى‌سعيد السيرافى، حقّقه و قدّمه له الدكتور محمدعلى سلطانى، دارالعصماء، دمشق، الطبعة الأولى 1429ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[كتاب سيبويه و يليه تحصيل عين الذهب من معدن جوهر الأدب في علم مجازات العرب]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:زبان و ادبیات شرقی (مصری، قبطی، سامی، آشوری، سومری، عبری، آرامی، سریانی، عربی، حبشی)‎‏]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D8%B3%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%81%D9%89)&amp;diff=826505</id>
		<title>شرح أبيات سيبويه (سيرافى)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D8%B3%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%81%D9%89)&amp;diff=826505"/>
		<updated>2026-05-24T06:29:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: {{کاربردهای دیگر | شرح أبيات سيبويه (ابهام‌زدایی)}}&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR20146J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان =‏شرح أبيات سيبويه&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر =الکتاب. برگزیده. شرح&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[سیبویه، عمرو بن عثمان]] (نویسنده)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سیرافی، یوسف بن حسن]] (شارح)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سلطانی، محمد علی]] (محقق)&lt;br /&gt;
| زبان =عربی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =‏PJ‎‏ ‎‏6151‎‏ ‎‏/‎‏س‎‏9‎‏ ‎‏ک‎‏2018*&lt;br /&gt;
| موضوع =&lt;br /&gt;
زبان عربی - شواهد شعری&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
زبان عربی - مجاز&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
زبان عربی - نحو&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سیبویه، عمرو بن عثمان، ۱۴۸ - ۱۸۰؟ق. الکتاب سیبویه - نقد و تفسیر&lt;br /&gt;
| ناشر = &lt;br /&gt;
دار العصماء&lt;br /&gt;
| مکان نشر =دمشق - سوریه&lt;br /&gt;
| سال نشر = 1429 ق &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE20146AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ =1&lt;br /&gt;
| تعداد جلد =2&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور =20146&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور =20146&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور =&lt;br /&gt;
| پس از =&lt;br /&gt;
| پیش از =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر | شرح أبيات سيبويه (ابهام‌زدایی)}}&lt;br /&gt;
'''شرح أبيات سيبويه'''، از آثار [[سیرافی، یوسف بن حسن|ابومحمد يوسف بن ابى‌سعيد السيرافى]] (330 - 385ق)، به زبان عربى است كه آن را دكتر [[سلطانی، محمدعلی|محمدعلى سلطانى]] در دو جلد به‌صورت علمى تصحيح كرده و برایش مقدمه‌اى عالمانه نيز نوشته است. در اين اثر، همه اشعارى كه [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] (متوفاى حدود 180ق)، در كتاب مشهورش (الكتاب) آورده و به آن‌ها استشهاد كرده، نقل و شرح شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ساختار ==&lt;br /&gt;
در اين شرح، تنظيم جداگانه‌اى غير از ساختار مباحث رايج در بين اديبان (نحويان و صرفيان قديم) انجام نشده و براى هريك از مباحث مذكور، شواهدى كه [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] آورده، ذكر شده و آنگاه نویسنده به توضيح و شرح آن‌ها پرداخته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شواهدى كه در اين اثر، مورد بررسى و شرح قرار گرفته، عبارت از تعداد 627 مورد است و هر مورد، شامل بيت يا ابياتى مى‌شود كه [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] در كتابش به آن‌ها استشهاد كرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در كتاب حاضر يك دوره صرف و نحو عربى با ذكر شواهد شعرى بيان شده است. البته در اين شرح همانند متن اصلى أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]، چنين نيست كه مباحث صرف و نحو به‌صورت دو علم جداگانه مطرح شوند، بلكه به‌هم‌پيوسته آمده‌اند و بى‌ترديد تفكيك دقيقى كه الآن در بين مباحث اين دو علم وجود دارد، در آن روزگار صورت نگرفته بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== گزارش محتوا ==&lt;br /&gt;
درباره روش و محتواى اين اثر، چند نكته گفتنى است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
#محقق در مقدمه‌اش، منزلت علمى كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] و نيز شرح حاضر را به‌خوبى بيان كرده است. او تأكيد كرده است از زمان پيدايش كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] تاكنون، اين اثر جاودان انعكاس چشمگيرى يافته و انديشمندان و پژوهشگران نسبت به آن اهتمامى ويژه مبذول داشته و آثار پژوهشى بسيارى درباره آن و شرح عباراتش و شواهدش و... به انجام رسانده‌اند كه كتاب حاضر نيز يكى از همين موارد است&amp;lt;ref&amp;gt;شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]، مقدمة المحقق، ص 4 - 8&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
#بنا بر نظر دكتر [[سلطانی، محمدعلی|محمدعلى سلطانى]]، منزلت و ارزش كتاب حاضر (شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]) از چند جهت است:&lt;br /&gt;
#:الف) همه ابعاد پژوهش را كامل كرده؛ يعنى در بيان و توضيح لغات غريب هيچ كوتاهى نكرده و دقت لازم را مراعات كرده است و از سوى ديگر تلاش نحوى مناسبى به خرج داده؛ به‌طورى‌كه نخست موضعى را كه [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] هر بيت شعر را در آن آورده، معين كرده و بعد به اعراب كلمات مشكل پرداخته و آنگاه وجه تقويت معناى مورد نظر را مطرح كرده است و از سويى ديگر روايات ادبى و نحوى و صرفى را ذكر كرده و اختلافات و وجوه هركدام را گفته و نظر ترجيحى خودش را نيز آورده و از طرفى دگر سخت كوشيده كه شاعر هر شعرى كه ذكر شده را معين كند و حتى اختلاف در اين مورد را نيز آورده و نظر خودش را نيز در اين موضوع گفته و معانى اشعار را نوشته و بعد اخبار مربوط به آن را به‌طور مفصل آورده؛ به‌طورى‌كه منتقدش، اسود غندجانى، از اين نظر بر او عيب گرفته است؛&lt;br /&gt;
#:ب) تقدم نسبى؛ به اين معنا كه در بين 18 شرح مهم، فقط پنج شرح (شرح‌هاى [[مبرد، محمد بن یزید|مبرد]]، زجاج، مراغى، ابن نحاس و مَبرَمان) بر او پيشى گرفته‌اند؛&lt;br /&gt;
#:ج) روش او در شرح؛ او با حرص و ولع كوشيده است كه همه جوانب شرحش را كامل سازد، ولى ديگران به‌اختصار شرح كرده‌اند؛ چه، اكنون از شروح متقدمان بر [[سیرافی، یوسف بن حسن|ابن سيرافى]]، جز شرح ابن نحاس باقى نمانده و شرح او هم بسيار اختصارى است و بر موضع استشهاد اكتفا كرده است؛&lt;br /&gt;
#:د) تأثير در آثار بعدى؛ [[سیرافی، یوسف بن حسن|ابن سيرافى]] با تخصصى كه در اين شرح از خود در مورد شرح و توضيح شواهد شعرى آشكار ساخت، بر آثار بعدى تأثير مثبتى گذاشت و سلسله شروح همچنان ادامه يافت&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 28 - 29&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
#نام كتاب به سه صورت گفته شده است: «شرح أبيات الكتاب»، «شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]» و «شرح أبيات كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]». محقق، نام دوم (شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]) را ترجيح داده است؛ زيرا در نسخه خطى به همين صورت ذكر شده است و عنوان‌هاى ديگر نياز به ادله اضافى دارد&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 29&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
#محقق، روش تحقيق خودش را در اثر حاضر به اين ترتيب ذكر كرده است: بعد از حصول اطمينان به همه متن، همه شروح خطى يا چاپى كه تاكنون براى ابيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] نوشته شده و باقى مانده را جستجو كرده و گرد هم آوردم و افزون بر آن براى تصحيح كتاب حاضر به شرح شواهد اشعار مغنى و مفصل و [[ابن مالک، محمد بن عبدالله|ابن مالك]] و... نيز مراجعه كرده و به مقايسه شرح [[سیرافی، یوسف بن حسن|ابن سيرافى]] و ديگران پرداختم و در موارد بسيارى به آنچه بهتر و مناسب‌تر است، اشاره كرده‌ام، ولى درباره توجيه نحوى در اين شروح چيزى را بيان نمى‌كنم و در صورت لزوم و تباين شرح‌ها آنچه مناسب است را ذكر مى‌كنم و ملتزم شده‌ام كه مواضع ورود هر شاهدى را در كتب نحوى از شرح شواهد [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] و غير آن بيان كنم و اما در خصوص كتاب «فرحة الأديب» كه روايت اسود غُندِجانى (زنده در 430ق) و ردّ بر كتاب حاضر (شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]) و گزارش ابومحمد اعرابى است، پس براى غنى‌سازى اين اثر، تمام آن را در جاى خودش ذكر كردم تا بحث با مقايسه نظرات گوناگون مفيدتر شود؛ زيرا ابومحمد اعرابى، اطلاعات نسب‌شناختى خوبى دارد و آگاهى‌اش به شخصيت‌ها و اماكن و حوادث تاريخى و... گسترده است؛ البته اين كار بعد از آن صورت گرفت كه كتاب «فرحة الأديب» را از روى چهار نسخه خطى تصحيح كردم. همچنين زندگى‌نامه اعلام و شخصيت‌هاى واردشده را در پاورقى بيان كرده‌ام&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 33&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
#منزلت «الكتاب» [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] در ادبيات عربى، فوق‌العاده و ممتاز است؛ به‌طورى‌كه در علم نحو، اثرى بى‌نظير شمرده مى‌شود و بر همه كتاب‌هاى نحوى ترجيح داده مى‌شود. به همين جهت، [[مبرد، محمد بن یزید|مبرد]] درباره آن گفته است كه در هيچ علمى هيچ كتابى مانند كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] پديد نيامده؛ زيرا كتاب‌هاى نوشته‌شده در يك علم، به يكديگر نيازمندند، ولى كسى كه كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] را بفهمد نيازى به كتاب ديگرى ندارد و [[زمخشری، محمود بن عمر|زمخشرى]] از بزرگ‌ترين دانشمندان قرن ششم بعد از گذشت چهار قرن از نگارش كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]، چنين گفته است:&lt;br /&gt;
{{شعر}}&lt;br /&gt;
{{ب|''ألا صلّى الإلهُ صلاة صدقٍ''|2=''على عمرو بن عثمان بن قنبر''}}&lt;br /&gt;
{{ب|''فإنّ كتابه لم يَغنِ عنه''|2=''بنو قلم و لا أبناءُ منبر''}}&lt;br /&gt;
{{پایان شعر}}&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 5 - 6&amp;lt;/ref&amp;gt;؛&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
«خدا درود فرستد، درودى واقعى بر [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] (عمرو بن عثمان بن قنبر) كه از كتابش هيچ نویسنده و گوينده‌اى بى‌نياز نيست».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== وضعيت كتاب ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
محقق براى سهولت استفاده از كتاب حاضر، در پايان، فهرست مطالب را به شيوه خاصى تنظيم كرده است: همه مطالب كتاب را ذيل چند عنوان كلى جاى داده است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# مرفوعات؛&lt;br /&gt;
# منصوبات؛&lt;br /&gt;
# مجرورات؛&lt;br /&gt;
# معارف و نكرات؛&lt;br /&gt;
# توابع؛&lt;br /&gt;
# مبنيات؛&lt;br /&gt;
# غير منصرف؛&lt;br /&gt;
# مصدر و مشتقات؛&lt;br /&gt;
# افعال؛&lt;br /&gt;
# ادوات؛&lt;br /&gt;
# صرف؛&lt;br /&gt;
# ضرورت‌هاى شعرى؛&lt;br /&gt;
# متفرقات&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 445 - 464&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اثر حاضر، چاپ اول براى اين ناشر (دارالعصماء) است و قبلاً نيز دو بار در دمشق منتشر شده است: بار اول با اهتمام «مجمع اللغة العربية» در بين سال‌هاى 1396 - 1397ق و بار ديگر با كوشش «دارالمأمون للتراث» در سال 1402ق&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 9&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در چاپ حاضر فهرست‌هاى فنى جامعى (موضوعات، شواهد نحو، لغت، آيات، امثال، قوافى، اعلام، قبائل، اقوام، امكنه و...) براى كتاب تهيه شده است. پاورقى‌هاى كتاب نيز انصافاً عالمانه و غالباً ً استنادى است و نام شاعر و محل شاهد و منبع مورد استفاده و... به‌خوبى ذكر شده و گاه توضيحى است و گاهى بين منابع و استدلال‌هاى ادبى نيز مقايسه صورت گرفته و نقدهاى منتقدان نيز آورده شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانويس ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
== منابع مقاله ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]، ابومحمد يوسف بن ابى‌سعيد السيرافى، حقّقه و قدّمه له الدكتور محمدعلى سلطانى، دارالعصماء، دمشق، الطبعة الأولى 1429ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[كتاب سيبويه و يليه تحصيل عين الذهب من معدن جوهر الأدب في علم مجازات العرب]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:زبان و ادبیات شرقی (مصری، قبطی، سامی، آشوری، سومری، عبری، آرامی، سریانی، عربی، حبشی)‎‏]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D9%86%D8%AD%D8%A7%D8%B3)&amp;diff=826504</id>
		<title>شرح أبيات سيبويه (نحاس)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D9%86%D8%AD%D8%A7%D8%B3)&amp;diff=826504"/>
		<updated>2026-05-24T06:28:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: {{کاربردهای دیگر | شرح أبيات سيبويه (ابهام‌زدایی)}}&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR87812J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان = شرح أبيات سيبوية&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر = &lt;br /&gt;
| پدیدآورندگان&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[نحاس، احمد بن محمد]] (نويسنده)&lt;br /&gt;
[[زاهد، زهیر غازی]] (محقق)&lt;br /&gt;
[[سیبویه، عمرو بن عثمان]] (نویسنده)&lt;br /&gt;
|زبان&lt;br /&gt;
| زبان = عربی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =  /س9 ک20238 6151 PJ &lt;br /&gt;
| موضوع =&lt;br /&gt;
|ناشر &lt;br /&gt;
| ناشر = عالم الکتب ** مکتبة النهضة العربية&lt;br /&gt;
| مکان نشر = [بی جا] - [بی جا] ** لبنان - بیروت&lt;br /&gt;
| سال نشر = 1406ق - 1986م&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE87812AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ = 1&lt;br /&gt;
| شابک = &lt;br /&gt;
| تعداد جلد = 1&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 87812&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور = 87812&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور = 1970&lt;br /&gt;
| پس از = &lt;br /&gt;
| پیش از = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر | شرح أبيات سيبويه (ابهام‌زدایی)}}&lt;br /&gt;
''' شرح أبيات سيبوية'''، از آثار ادیب، نحوی، واژه‌شناس و قرآن‌پژوه قرن چهارم هجرى قمری، [[نحاس، احمد بن محمد |ابوجعفر احمد بن محمد بن اسماعیل مرادی نحاس]] (متوفی ۳۳۸ق)، است که به توضیح ادبی (نحوی، صرفی و واژه‌شناختی) اشعاری می‌پردازد که ادیب و نحوى مشهور ایرانى و پیشواى مکتب نحوى بصره در قرن دوم هجری قمری، [[سیبویه، عمرو بن عثمان| عمرو بن عثمان بن قنبر]]، مشهور به [[سیبویه]] (140-180ق)، در اثر معروفش [[الكتاب]] به عنوان شاهد مثال برای قواعد نحوی آورده است. کتاب حاضر شرح گسسته (غیرمزجی) است یعنی شارح، نخست شاهد شعری را می‌آورد و بعد به شرح و توضیحات لازم می‌پردازد. [[غازی زاهد، زهیر | دکتر زهیر غازی زاهد]] این کتاب را تحقیق و تصحیح کرده است.&lt;br /&gt;
==هدف و روش==&lt;br /&gt;
* [[نحاس، احمد بن محمد | ابوجعفر احمد بن محمد بن اسماعیل مرادی نحاس]] نوشته است: همه ابیات [[سیبویه، عمرو بن عثمان| سیبویه]] در [[الكتاب]]، که از [[خلیل بن احمد]] و [[ابوهمرو بن علاء]] و [[یونس بن حبیب]] و [[ابوالخطاب اخفش]] و دیگران جمع کرده، 1050 بیت است و از آن، 50 بیتش معروف نیست. و من در شرح معانی این ابیات و حلّ مشکلاتش روش ایجاز را در پیش می‌گیرم و البته از بیان مسائل مهمّ إعرابی کوتاهی نخواهم کرد و آن را به ابوابی تقسیم می‌کنم تا چینشی آشنا به خود بگیرد و فهمش آسان شود. &amp;lt;ref&amp;gt; مقدمه نویسنده، ص28. &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* [[غازی زاهد، زهیر | دکتر زهیر غازی زاهد]] تأکید کرده است: این اثر، نسخه‌ای مختصر از کتاب نحاس است و شامل همه ابیات [[الكتاب]] نیست و همچنین حدود 70 بیت از آن نیز در [[الكتاب]] ذکر نشده است و به نظر می‌رسد از مواردی است که خود نحاس برای توضیح مطالب به آن استشهاد کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt; مقدمه محقق، ص19-22. &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ساختار و محتوا==&lt;br /&gt;
* در این اثر درباره تعداد 743 بیت توضیحاتی آمده است. [[نحاس، احمد بن محمد | ابوجعفر احمد بن محمد بن اسماعیل مرادی نحاس]]، ابیات مورد استشهاد سیبویه را بر اساس ابواب نحوی دسته‌بندی کرده و به شرح و تحلیل آن‌ها پرداخته است. این کتاب شامل ۹۴ باب است که با «باب ما حذف منه اضطراراً لتصحیح الوزن وإقامة القافیة» (باب آنچه به ضرورت برای تصحیح وزن و قافیه حذف شده) آغاز می‌شود و با «باب التصریف والإدغام» (باب تصریف و ادغام) به پایان می‌رسد.&lt;br /&gt;
==نمونه مباحث==&lt;br /&gt;
* باب «ام» منقطعه به معنای بل:&lt;br /&gt;
*  قال الأخطل: ٦٤٩ -  {{شعر}} كَذَبَتْكَ عَيْنُكَ أَمْ رَأَيْتَ بِوَاسِطٍ غَلَسَ الظَّلامِ مِنَ الرَّبَابِ خَيَالا؟  {{پایان شعر}} قال كذبتك عينك أخبر متيقناً ثم بدا له فاستأنف فقال أم رأيت ومعناه بل رأيت. و قال آخر: ٦٥٠ - {{شعر}} أَلَيْسَ أبِي بِالنَّصْرِ أَمْ لَيْسَ وَالِدِي بِكُلِّ نَجِيبٍ مِنْ خُزَاعَةَ أَزْهَرَا؟ {{پایان شعر}} استفهم فقال: أليس أبي ثم بدا له أن يضرب عن الكلام الأول، فقال أم والدي. &amp;lt;ref&amp;gt; متن کتاب، ص175. &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ترجمه:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اخطل گفته است: ۶۴۹ - چشمت به تو دروغ گفت، یا در واسط، در تاریکی شب، از رباب خیالی دیدی؟ نحاس گوید: شاعر با این جمله که «چشمت به تو دروغ گفت»، با یقین خبر داد، سپس برایش مطلبی دیگر آشکار شد پس کلام را از سر گرفت و گفت: «أَمْ رأیت» (یا دیدی؟) و معنایش این است: «بل رأیت» (بلکه دیدی).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و دیگری گفته است: 60- آیا پدرم نصر نیست؟، یا پدرم از میان هر نجیب‌زاده‌ای از قبیله خزاعه، درخشنده‌تر نیست؟ شاعر با استفهام پرسید و گفت: «ألیس أبی» (آیا پدرم نصر نیست؟)، سپس برایش آشکار شد که از سخن اول خود صرف نظر کند، پس گفت: «أم والدی» یا پدرم از میان هر نجیب‌زاده‌ای از قبیله خزاعه، درخشنده‌تر نیست؟&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
*مقدمه و متن کتاب.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:زبان و ادبیات شرقی (مصری، قبطی، سامی، آشوری، سومری، عبری، آرامی، سریانی، عربی، حبشی)‎‏]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1404]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1404 توسط محمد خردمند]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D9%86%D8%AD%D8%A7%D8%B3)&amp;diff=826503</id>
		<title>شرح أبيات سيبويه (نحاس)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D9%86%D8%AD%D8%A7%D8%B3)&amp;diff=826503"/>
		<updated>2026-05-24T05:26:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: {{کاربردهای دیگر | شرح أبيات سيبوية (ابهام‌زدایی)}}&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR87812J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان = شرح أبيات سيبوية&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر = &lt;br /&gt;
| پدیدآورندگان&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[نحاس، احمد بن محمد]] (نويسنده)&lt;br /&gt;
[[زاهد، زهیر غازی]] (محقق)&lt;br /&gt;
[[سیبویه، عمرو بن عثمان]] (نویسنده)&lt;br /&gt;
|زبان&lt;br /&gt;
| زبان = عربی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =  /س9 ک20238 6151 PJ &lt;br /&gt;
| موضوع =&lt;br /&gt;
|ناشر &lt;br /&gt;
| ناشر = عالم الکتب ** مکتبة النهضة العربية&lt;br /&gt;
| مکان نشر = [بی جا] - [بی جا] ** لبنان - بیروت&lt;br /&gt;
| سال نشر = 1406ق - 1986م&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE87812AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ = 1&lt;br /&gt;
| شابک = &lt;br /&gt;
| تعداد جلد = 1&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 87812&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور = 87812&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور = 1970&lt;br /&gt;
| پس از = &lt;br /&gt;
| پیش از = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر | شرح أبيات سيبوية (ابهام‌زدایی)}}&lt;br /&gt;
''' شرح أبيات سيبوية'''، از آثار ادیب، نحوی، واژه‌شناس و قرآن‌پژوه قرن چهارم هجرى قمری، [[نحاس، احمد بن محمد |ابوجعفر احمد بن محمد بن اسماعیل مرادی نحاس]] (متوفی ۳۳۸ق)، است که به توضیح ادبی (نحوی، صرفی و واژه‌شناختی) اشعاری می‌پردازد که ادیب و نحوى مشهور ایرانى و پیشواى مکتب نحوى بصره در قرن دوم هجری قمری، [[سیبویه، عمرو بن عثمان| عمرو بن عثمان بن قنبر]]، مشهور به [[سیبویه]] (140-180ق)، در اثر معروفش [[الكتاب]] به عنوان شاهد مثال برای قواعد نحوی آورده است. کتاب حاضر شرح گسسته (غیرمزجی) است یعنی شارح، نخست شاهد شعری را می‌آورد و بعد به شرح و توضیحات لازم می‌پردازد. [[غازی زاهد، زهیر | دکتر زهیر غازی زاهد]] این کتاب را تحقیق و تصحیح کرده است.&lt;br /&gt;
==هدف و روش==&lt;br /&gt;
* [[نحاس، احمد بن محمد | ابوجعفر احمد بن محمد بن اسماعیل مرادی نحاس]] نوشته است: همه ابیات [[سیبویه، عمرو بن عثمان| سیبویه]] در [[الكتاب]]، که از [[خلیل بن احمد]] و [[ابوهمرو بن علاء]] و [[یونس بن حبیب]] و [[ابوالخطاب اخفش]] و دیگران جمع کرده، 1050 بیت است و از آن، 50 بیتش معروف نیست. و من در شرح معانی این ابیات و حلّ مشکلاتش روش ایجاز را در پیش می‌گیرم و البته از بیان مسائل مهمّ إعرابی کوتاهی نخواهم کرد و آن را به ابوابی تقسیم می‌کنم تا چینشی آشنا به خود بگیرد و فهمش آسان شود. &amp;lt;ref&amp;gt; مقدمه نویسنده، ص28. &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* [[غازی زاهد، زهیر | دکتر زهیر غازی زاهد]] تأکید کرده است: این اثر، نسخه‌ای مختصر از کتاب نحاس است و شامل همه ابیات [[الكتاب]] نیست و همچنین حدود 70 بیت از آن نیز در [[الكتاب]] ذکر نشده است و به نظر می‌رسد از مواردی است که خود نحاس برای توضیح مطالب به آن استشهاد کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt; مقدمه محقق، ص19-22. &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ساختار و محتوا==&lt;br /&gt;
* در این اثر درباره تعداد 743 بیت توضیحاتی آمده است. [[نحاس، احمد بن محمد | ابوجعفر احمد بن محمد بن اسماعیل مرادی نحاس]]، ابیات مورد استشهاد سیبویه را بر اساس ابواب نحوی دسته‌بندی کرده و به شرح و تحلیل آن‌ها پرداخته است. این کتاب شامل ۹۴ باب است که با «باب ما حذف منه اضطراراً لتصحیح الوزن وإقامة القافیة» (باب آنچه به ضرورت برای تصحیح وزن و قافیه حذف شده) آغاز می‌شود و با «باب التصریف والإدغام» (باب تصریف و ادغام) به پایان می‌رسد.&lt;br /&gt;
==نمونه مباحث==&lt;br /&gt;
* باب «ام» منقطعه به معنای بل:&lt;br /&gt;
*  قال الأخطل: ٦٤٩ -  {{شعر}} كَذَبَتْكَ عَيْنُكَ أَمْ رَأَيْتَ بِوَاسِطٍ غَلَسَ الظَّلامِ مِنَ الرَّبَابِ خَيَالا؟  {{پایان شعر}} قال كذبتك عينك أخبر متيقناً ثم بدا له فاستأنف فقال أم رأيت ومعناه بل رأيت. و قال آخر: ٦٥٠ - {{شعر}} أَلَيْسَ أبِي بِالنَّصْرِ أَمْ لَيْسَ وَالِدِي بِكُلِّ نَجِيبٍ مِنْ خُزَاعَةَ أَزْهَرَا؟ {{پایان شعر}} استفهم فقال: أليس أبي ثم بدا له أن يضرب عن الكلام الأول، فقال أم والدي. &amp;lt;ref&amp;gt; متن کتاب، ص175. &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ترجمه:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اخطل گفته است: ۶۴۹ - چشمت به تو دروغ گفت، یا در واسط، در تاریکی شب، از رباب خیالی دیدی؟ نحاس گوید: شاعر با این جمله که «چشمت به تو دروغ گفت»، با یقین خبر داد، سپس برایش مطلبی دیگر آشکار شد پس کلام را از سر گرفت و گفت: «أَمْ رأیت» (یا دیدی؟) و معنایش این است: «بل رأیت» (بلکه دیدی).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و دیگری گفته است: 60- آیا پدرم نصر نیست؟، یا پدرم از میان هر نجیب‌زاده‌ای از قبیله خزاعه، درخشنده‌تر نیست؟ شاعر با استفهام پرسید و گفت: «ألیس أبی» (آیا پدرم نصر نیست؟)، سپس برایش آشکار شد که از سخن اول خود صرف نظر کند، پس گفت: «أم والدی» یا پدرم از میان هر نجیب‌زاده‌ای از قبیله خزاعه، درخشنده‌تر نیست؟&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
*مقدمه و متن کتاب.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:زبان و ادبیات شرقی (مصری، قبطی، سامی، آشوری، سومری، عبری، آرامی، سریانی، عربی، حبشی)‎‏]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1404]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1404 توسط محمد خردمند]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D8%B3%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%81%D9%89)&amp;diff=826502</id>
		<title>شرح أبيات سيبويه (سيرافى)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D9%8A%D8%A8%D9%88%D9%8A%D9%87_(%D8%B3%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%81%D9%89)&amp;diff=826502"/>
		<updated>2026-05-24T05:26:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: {{کاربردهای دیگر | شرح أبيات سيبوية (ابهام‌زدایی)}}&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR20146J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان =‏شرح أبيات سيبويه&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر =الکتاب. برگزیده. شرح&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[سیبویه، عمرو بن عثمان]] (نویسنده)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سیرافی، یوسف بن حسن]] (شارح)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سلطانی، محمد علی]] (محقق)&lt;br /&gt;
| زبان =عربی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =‏PJ‎‏ ‎‏6151‎‏ ‎‏/‎‏س‎‏9‎‏ ‎‏ک‎‏2018*&lt;br /&gt;
| موضوع =&lt;br /&gt;
زبان عربی - شواهد شعری&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
زبان عربی - مجاز&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
زبان عربی - نحو&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سیبویه، عمرو بن عثمان، ۱۴۸ - ۱۸۰؟ق. الکتاب سیبویه - نقد و تفسیر&lt;br /&gt;
| ناشر = &lt;br /&gt;
دار العصماء&lt;br /&gt;
| مکان نشر =دمشق - سوریه&lt;br /&gt;
| سال نشر = 1429 ق &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE20146AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ =1&lt;br /&gt;
| تعداد جلد =2&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور =20146&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور =20146&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور =&lt;br /&gt;
| پس از =&lt;br /&gt;
| پیش از =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر | شرح أبيات سيبوية (ابهام‌زدایی)}}&lt;br /&gt;
'''شرح أبيات سيبويه'''، از آثار [[سیرافی، یوسف بن حسن|ابومحمد يوسف بن ابى‌سعيد السيرافى]] (330 - 385ق)، به زبان عربى است كه آن را دكتر [[سلطانی، محمدعلی|محمدعلى سلطانى]] در دو جلد به‌صورت علمى تصحيح كرده و برایش مقدمه‌اى عالمانه نيز نوشته است. در اين اثر، همه اشعارى كه [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] (متوفاى حدود 180ق)، در كتاب مشهورش (الكتاب) آورده و به آن‌ها استشهاد كرده، نقل و شرح شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ساختار ==&lt;br /&gt;
در اين شرح، تنظيم جداگانه‌اى غير از ساختار مباحث رايج در بين اديبان (نحويان و صرفيان قديم) انجام نشده و براى هريك از مباحث مذكور، شواهدى كه [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] آورده، ذكر شده و آنگاه نویسنده به توضيح و شرح آن‌ها پرداخته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شواهدى كه در اين اثر، مورد بررسى و شرح قرار گرفته، عبارت از تعداد 627 مورد است و هر مورد، شامل بيت يا ابياتى مى‌شود كه [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] در كتابش به آن‌ها استشهاد كرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در كتاب حاضر يك دوره صرف و نحو عربى با ذكر شواهد شعرى بيان شده است. البته در اين شرح همانند متن اصلى أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]، چنين نيست كه مباحث صرف و نحو به‌صورت دو علم جداگانه مطرح شوند، بلكه به‌هم‌پيوسته آمده‌اند و بى‌ترديد تفكيك دقيقى كه الآن در بين مباحث اين دو علم وجود دارد، در آن روزگار صورت نگرفته بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== گزارش محتوا ==&lt;br /&gt;
درباره روش و محتواى اين اثر، چند نكته گفتنى است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
#محقق در مقدمه‌اش، منزلت علمى كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] و نيز شرح حاضر را به‌خوبى بيان كرده است. او تأكيد كرده است از زمان پيدايش كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] تاكنون، اين اثر جاودان انعكاس چشمگيرى يافته و انديشمندان و پژوهشگران نسبت به آن اهتمامى ويژه مبذول داشته و آثار پژوهشى بسيارى درباره آن و شرح عباراتش و شواهدش و... به انجام رسانده‌اند كه كتاب حاضر نيز يكى از همين موارد است&amp;lt;ref&amp;gt;شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]، مقدمة المحقق، ص 4 - 8&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
#بنا بر نظر دكتر [[سلطانی، محمدعلی|محمدعلى سلطانى]]، منزلت و ارزش كتاب حاضر (شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]) از چند جهت است:&lt;br /&gt;
#:الف) همه ابعاد پژوهش را كامل كرده؛ يعنى در بيان و توضيح لغات غريب هيچ كوتاهى نكرده و دقت لازم را مراعات كرده است و از سوى ديگر تلاش نحوى مناسبى به خرج داده؛ به‌طورى‌كه نخست موضعى را كه [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] هر بيت شعر را در آن آورده، معين كرده و بعد به اعراب كلمات مشكل پرداخته و آنگاه وجه تقويت معناى مورد نظر را مطرح كرده است و از سويى ديگر روايات ادبى و نحوى و صرفى را ذكر كرده و اختلافات و وجوه هركدام را گفته و نظر ترجيحى خودش را نيز آورده و از طرفى دگر سخت كوشيده كه شاعر هر شعرى كه ذكر شده را معين كند و حتى اختلاف در اين مورد را نيز آورده و نظر خودش را نيز در اين موضوع گفته و معانى اشعار را نوشته و بعد اخبار مربوط به آن را به‌طور مفصل آورده؛ به‌طورى‌كه منتقدش، اسود غندجانى، از اين نظر بر او عيب گرفته است؛&lt;br /&gt;
#:ب) تقدم نسبى؛ به اين معنا كه در بين 18 شرح مهم، فقط پنج شرح (شرح‌هاى [[مبرد، محمد بن یزید|مبرد]]، زجاج، مراغى، ابن نحاس و مَبرَمان) بر او پيشى گرفته‌اند؛&lt;br /&gt;
#:ج) روش او در شرح؛ او با حرص و ولع كوشيده است كه همه جوانب شرحش را كامل سازد، ولى ديگران به‌اختصار شرح كرده‌اند؛ چه، اكنون از شروح متقدمان بر [[سیرافی، یوسف بن حسن|ابن سيرافى]]، جز شرح ابن نحاس باقى نمانده و شرح او هم بسيار اختصارى است و بر موضع استشهاد اكتفا كرده است؛&lt;br /&gt;
#:د) تأثير در آثار بعدى؛ [[سیرافی، یوسف بن حسن|ابن سيرافى]] با تخصصى كه در اين شرح از خود در مورد شرح و توضيح شواهد شعرى آشكار ساخت، بر آثار بعدى تأثير مثبتى گذاشت و سلسله شروح همچنان ادامه يافت&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 28 - 29&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
#نام كتاب به سه صورت گفته شده است: «شرح أبيات الكتاب»، «شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]» و «شرح أبيات كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]». محقق، نام دوم (شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]) را ترجيح داده است؛ زيرا در نسخه خطى به همين صورت ذكر شده است و عنوان‌هاى ديگر نياز به ادله اضافى دارد&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 29&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
#محقق، روش تحقيق خودش را در اثر حاضر به اين ترتيب ذكر كرده است: بعد از حصول اطمينان به همه متن، همه شروح خطى يا چاپى كه تاكنون براى ابيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] نوشته شده و باقى مانده را جستجو كرده و گرد هم آوردم و افزون بر آن براى تصحيح كتاب حاضر به شرح شواهد اشعار مغنى و مفصل و [[ابن مالک، محمد بن عبدالله|ابن مالك]] و... نيز مراجعه كرده و به مقايسه شرح [[سیرافی، یوسف بن حسن|ابن سيرافى]] و ديگران پرداختم و در موارد بسيارى به آنچه بهتر و مناسب‌تر است، اشاره كرده‌ام، ولى درباره توجيه نحوى در اين شروح چيزى را بيان نمى‌كنم و در صورت لزوم و تباين شرح‌ها آنچه مناسب است را ذكر مى‌كنم و ملتزم شده‌ام كه مواضع ورود هر شاهدى را در كتب نحوى از شرح شواهد [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] و غير آن بيان كنم و اما در خصوص كتاب «فرحة الأديب» كه روايت اسود غُندِجانى (زنده در 430ق) و ردّ بر كتاب حاضر (شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]) و گزارش ابومحمد اعرابى است، پس براى غنى‌سازى اين اثر، تمام آن را در جاى خودش ذكر كردم تا بحث با مقايسه نظرات گوناگون مفيدتر شود؛ زيرا ابومحمد اعرابى، اطلاعات نسب‌شناختى خوبى دارد و آگاهى‌اش به شخصيت‌ها و اماكن و حوادث تاريخى و... گسترده است؛ البته اين كار بعد از آن صورت گرفت كه كتاب «فرحة الأديب» را از روى چهار نسخه خطى تصحيح كردم. همچنين زندگى‌نامه اعلام و شخصيت‌هاى واردشده را در پاورقى بيان كرده‌ام&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 33&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
#منزلت «الكتاب» [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] در ادبيات عربى، فوق‌العاده و ممتاز است؛ به‌طورى‌كه در علم نحو، اثرى بى‌نظير شمرده مى‌شود و بر همه كتاب‌هاى نحوى ترجيح داده مى‌شود. به همين جهت، [[مبرد، محمد بن یزید|مبرد]] درباره آن گفته است كه در هيچ علمى هيچ كتابى مانند كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] پديد نيامده؛ زيرا كتاب‌هاى نوشته‌شده در يك علم، به يكديگر نيازمندند، ولى كسى كه كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] را بفهمد نيازى به كتاب ديگرى ندارد و [[زمخشری، محمود بن عمر|زمخشرى]] از بزرگ‌ترين دانشمندان قرن ششم بعد از گذشت چهار قرن از نگارش كتاب [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]، چنين گفته است:&lt;br /&gt;
{{شعر}}&lt;br /&gt;
{{ب|''ألا صلّى الإلهُ صلاة صدقٍ''|2=''على عمرو بن عثمان بن قنبر''}}&lt;br /&gt;
{{ب|''فإنّ كتابه لم يَغنِ عنه''|2=''بنو قلم و لا أبناءُ منبر''}}&lt;br /&gt;
{{پایان شعر}}&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 5 - 6&amp;lt;/ref&amp;gt;؛&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
«خدا درود فرستد، درودى واقعى بر [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]] (عمرو بن عثمان بن قنبر) كه از كتابش هيچ نویسنده و گوينده‌اى بى‌نياز نيست».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== وضعيت كتاب ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
محقق براى سهولت استفاده از كتاب حاضر، در پايان، فهرست مطالب را به شيوه خاصى تنظيم كرده است: همه مطالب كتاب را ذيل چند عنوان كلى جاى داده است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# مرفوعات؛&lt;br /&gt;
# منصوبات؛&lt;br /&gt;
# مجرورات؛&lt;br /&gt;
# معارف و نكرات؛&lt;br /&gt;
# توابع؛&lt;br /&gt;
# مبنيات؛&lt;br /&gt;
# غير منصرف؛&lt;br /&gt;
# مصدر و مشتقات؛&lt;br /&gt;
# افعال؛&lt;br /&gt;
# ادوات؛&lt;br /&gt;
# صرف؛&lt;br /&gt;
# ضرورت‌هاى شعرى؛&lt;br /&gt;
# متفرقات&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 445 - 464&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اثر حاضر، چاپ اول براى اين ناشر (دارالعصماء) است و قبلاً نيز دو بار در دمشق منتشر شده است: بار اول با اهتمام «مجمع اللغة العربية» در بين سال‌هاى 1396 - 1397ق و بار ديگر با كوشش «دارالمأمون للتراث» در سال 1402ق&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص 9&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در چاپ حاضر فهرست‌هاى فنى جامعى (موضوعات، شواهد نحو، لغت، آيات، امثال، قوافى، اعلام، قبائل، اقوام، امكنه و...) براى كتاب تهيه شده است. پاورقى‌هاى كتاب نيز انصافاً عالمانه و غالباً ً استنادى است و نام شاعر و محل شاهد و منبع مورد استفاده و... به‌خوبى ذكر شده و گاه توضيحى است و گاهى بين منابع و استدلال‌هاى ادبى نيز مقايسه صورت گرفته و نقدهاى منتقدان نيز آورده شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانويس ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
== منابع مقاله ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شرح أبيات [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سيبويه]]، ابومحمد يوسف بن ابى‌سعيد السيرافى، حقّقه و قدّمه له الدكتور محمدعلى سلطانى، دارالعصماء، دمشق، الطبعة الأولى 1429ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[كتاب سيبويه و يليه تحصيل عين الذهب من معدن جوهر الأدب في علم مجازات العرب]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:زبان و ادبیات شرقی (مصری، قبطی، سامی، آشوری، سومری، عبری، آرامی، سریانی، عربی، حبشی)‎‏]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%8A_%D8%B5%D9%84%D9%8A%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D9%88%E2%80%8C%D8%B3%D9%84%D9%85&amp;diff=826501</id>
		<title>رضاعة النبي صلي‌الله‌علیه‌و‌سلم</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%8A_%D8%B5%D9%84%D9%8A%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D9%88%E2%80%8C%D8%B3%D9%84%D9%85&amp;diff=826501"/>
		<updated>2026-05-24T05:07:57Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: added Category:سیرت نبوی using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR130356J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان = رضاعة النبي صلي‌الله‌علیه‌و‌سلم&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر = &lt;br /&gt;
| پدیدآورندگان&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[واقدی، محمد بن عمر]] (نويسنده)&lt;br /&gt;
[[درویش، جاسم یاسین]] (محقق)&lt;br /&gt;
[[حسین، سلیمه کاظم]] (محقق)&lt;br /&gt;
|زبان&lt;br /&gt;
| زبان = عربی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =  6ر2و 24 BP &lt;br /&gt;
| موضوع =محمد(ص)، پیامبر اسلام، 53 قبل از هجرت - 11ق. - میلاد - محمد (ص‌)، پیا‌مبر اسلام‌، 53 قبل‌ از هجرت ‌- 11ق‌. - خا‌ندان‌ - حلیمه‌ سعدیه‌، 8؟ق‌. &lt;br /&gt;
|ناشر &lt;br /&gt;
| ناشر = نور المعارف للثقافة و التطویر&lt;br /&gt;
| مکان نشر = سوریه - دمشق&lt;br /&gt;
| سال نشر = 2016م&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE130356AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ = 1&lt;br /&gt;
| شابک = &lt;br /&gt;
| تعداد جلد = 1&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 130356&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور = 130356&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور = 1506&lt;br /&gt;
| پس از = &lt;br /&gt;
| پیش از = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
'''رضاعة النبی(ص)'''، از آثار منسوب به حافظ، ادیب، محدّث و مورّخ قرن دوم هجری قمری، [[واقدی، محمد بن عمر|ابوعبداللّٰه محمد بن عمر بن واقد اسلمی مدنی]]، مشهور به [[واقدی، محمد بن عمر|واقدى]] (130-207ق)، است که مسئله رضاع و شیر خوردن رسول اکرم(ص) را در قالب نثر و نظم عربی، از دیدگاه روایات صوفیانه توضیح می‌دهد و به معرفی بانوی سعادتمند «حلیمه سعدیه» می‌پردازد. پژوهشگران معاصر و استادان تاریخ و تمدن اسلامی در دانشکده تربیت و علوم انسانی دانشگاه بصره [[جاسم یاسین درویش]] و [[سلیمه کاظم حسین]]، این کتاب را تصحیح و تحقیق کرده و مقدمه و تعلیقاتی ارزنده را بر آن افزوده و شخصیت و آثار [[واقدی، محمد بن عمر|واقدى]] و نیز ویژگی‌ها و روش اثر حاضر را شناسانده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==هدف و روش==&lt;br /&gt;
* محققان با تأکید بر آنکه فقط دو کتاب مستقل درباره رضاع پیامبر(ص) یافتیم که نویسنده یکی از آن دو، معلوم نیست و دیگری، کتاب حاضر و منسوب به [[واقدی، محمد بن عمر|واقدى]] است، افزوده‌اند:&lt;br /&gt;
* کتاب دیگری به نام «هذا مولد النبي(ص)» نیز منسوب به واقدی شده است، ولی [[نصار، حسین|حسین نصار]] بر اساس شواهدی چهارگانه این ادعا را رد کرده و آن را از آثار قصه‌گویان شمرده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: مقدمه محققان، ص65-67&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
* اثر حاضر نیز منسوب به [[واقدی، محمد بن عمر|واقدى]] است، ولی در فهرست‌ها و کتاب‌شناسی‌ها جزو آثار او ثبت نشده است و شواهدی هفت‌گانه وجود دارد که نشان می‌دهد چنین کتابی هماهنگ با روش و منش [[واقدی، محمد بن عمر|واقدى]] نیست&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص67-74&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
* محققان بر آن هستند که بخش بزرگی از مطالب روایی کتاب حاضر، به‌عنوان حدیث ثابت نشده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص82، پاورقی 1&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
* [[جاسم یاسین درویش]] و [[سلیمه کاظم حسین]]، یادآوری کرده‌اند که از اشکال‌های نسخه خطی این کتاب آن است که کاتب، رسم‌الخط زبان عربی را در مواردی مراعات نکرده و به‌عنوان مثال به‌جای کسره، «ی» آورده و مثلا به‌جای «لَكِ»، «لَكي» ثبت کرده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص80&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ساختار و محتوا==&lt;br /&gt;
* مباحث این اثر، نظم و ساختار پژوهشی ندارد و مدح و قصه‌گویی است و واقعه‌ای تاریخی و معتبر (شیر دادن «حلیمه سعدیه» به رسول اکرم(ص)) را همراه با خیال‌پردازی بیان می‌کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نمونه مباحث==&lt;br /&gt;
* «قالت حليمة: فنظرتُ بهجةً و رونقاً و مولوداً معشّقاً و رسولاً مصدقاً شعره ليلا غسقاً فرقه صبحاً متلألأً جبينه قمراً مشرقاً...»&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: متن کتاب، ص127-128&amp;lt;/ref&amp;gt;. ترجمه: حلیمه گفت: خوب نگاه کردم و بهجت و رونق و نوزادی دوست‌داشتنی و پیامبر و رسولی تصدیق‌شده دیدم که موی او شب ظلمانی و فَرق سرش صبح نورانی است و پیشانی‌اش ماه درخشان و...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
مقدمه و متن کتاب.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{پیامبر اعظم(ص)}}&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌نامه‌ها]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌‌نامه‌های فردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقالات بازبینی شده2 فروردین 1404]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1403 توسط محمد خردمند]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1403 توسط محسن عزیزی]]&lt;br /&gt;
[[رده:تاریخ اسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:سیرت نبوی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%8A_%D8%B5%D9%84%D9%8A%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D9%88%E2%80%8C%D8%B3%D9%84%D9%85&amp;diff=826500</id>
		<title>رضاعة النبي صلي‌الله‌علیه‌و‌سلم</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%8A_%D8%B5%D9%84%D9%8A%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D9%88%E2%80%8C%D8%B3%D9%84%D9%85&amp;diff=826500"/>
		<updated>2026-05-24T05:07:41Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: added Category:تاریخ اسلام using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR130356J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان = رضاعة النبي صلي‌الله‌علیه‌و‌سلم&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر = &lt;br /&gt;
| پدیدآورندگان&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[واقدی، محمد بن عمر]] (نويسنده)&lt;br /&gt;
[[درویش، جاسم یاسین]] (محقق)&lt;br /&gt;
[[حسین، سلیمه کاظم]] (محقق)&lt;br /&gt;
|زبان&lt;br /&gt;
| زبان = عربی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =  6ر2و 24 BP &lt;br /&gt;
| موضوع =محمد(ص)، پیامبر اسلام، 53 قبل از هجرت - 11ق. - میلاد - محمد (ص‌)، پیا‌مبر اسلام‌، 53 قبل‌ از هجرت ‌- 11ق‌. - خا‌ندان‌ - حلیمه‌ سعدیه‌، 8؟ق‌. &lt;br /&gt;
|ناشر &lt;br /&gt;
| ناشر = نور المعارف للثقافة و التطویر&lt;br /&gt;
| مکان نشر = سوریه - دمشق&lt;br /&gt;
| سال نشر = 2016م&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE130356AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ = 1&lt;br /&gt;
| شابک = &lt;br /&gt;
| تعداد جلد = 1&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 130356&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور = 130356&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور = 1506&lt;br /&gt;
| پس از = &lt;br /&gt;
| پیش از = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
'''رضاعة النبی(ص)'''، از آثار منسوب به حافظ، ادیب، محدّث و مورّخ قرن دوم هجری قمری، [[واقدی، محمد بن عمر|ابوعبداللّٰه محمد بن عمر بن واقد اسلمی مدنی]]، مشهور به [[واقدی، محمد بن عمر|واقدى]] (130-207ق)، است که مسئله رضاع و شیر خوردن رسول اکرم(ص) را در قالب نثر و نظم عربی، از دیدگاه روایات صوفیانه توضیح می‌دهد و به معرفی بانوی سعادتمند «حلیمه سعدیه» می‌پردازد. پژوهشگران معاصر و استادان تاریخ و تمدن اسلامی در دانشکده تربیت و علوم انسانی دانشگاه بصره [[جاسم یاسین درویش]] و [[سلیمه کاظم حسین]]، این کتاب را تصحیح و تحقیق کرده و مقدمه و تعلیقاتی ارزنده را بر آن افزوده و شخصیت و آثار [[واقدی، محمد بن عمر|واقدى]] و نیز ویژگی‌ها و روش اثر حاضر را شناسانده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==هدف و روش==&lt;br /&gt;
* محققان با تأکید بر آنکه فقط دو کتاب مستقل درباره رضاع پیامبر(ص) یافتیم که نویسنده یکی از آن دو، معلوم نیست و دیگری، کتاب حاضر و منسوب به [[واقدی، محمد بن عمر|واقدى]] است، افزوده‌اند:&lt;br /&gt;
* کتاب دیگری به نام «هذا مولد النبي(ص)» نیز منسوب به واقدی شده است، ولی [[نصار، حسین|حسین نصار]] بر اساس شواهدی چهارگانه این ادعا را رد کرده و آن را از آثار قصه‌گویان شمرده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: مقدمه محققان، ص65-67&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
* اثر حاضر نیز منسوب به [[واقدی، محمد بن عمر|واقدى]] است، ولی در فهرست‌ها و کتاب‌شناسی‌ها جزو آثار او ثبت نشده است و شواهدی هفت‌گانه وجود دارد که نشان می‌دهد چنین کتابی هماهنگ با روش و منش [[واقدی، محمد بن عمر|واقدى]] نیست&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص67-74&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
* محققان بر آن هستند که بخش بزرگی از مطالب روایی کتاب حاضر، به‌عنوان حدیث ثابت نشده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص82، پاورقی 1&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
* [[جاسم یاسین درویش]] و [[سلیمه کاظم حسین]]، یادآوری کرده‌اند که از اشکال‌های نسخه خطی این کتاب آن است که کاتب، رسم‌الخط زبان عربی را در مواردی مراعات نکرده و به‌عنوان مثال به‌جای کسره، «ی» آورده و مثلا به‌جای «لَكِ»، «لَكي» ثبت کرده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص80&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ساختار و محتوا==&lt;br /&gt;
* مباحث این اثر، نظم و ساختار پژوهشی ندارد و مدح و قصه‌گویی است و واقعه‌ای تاریخی و معتبر (شیر دادن «حلیمه سعدیه» به رسول اکرم(ص)) را همراه با خیال‌پردازی بیان می‌کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نمونه مباحث==&lt;br /&gt;
* «قالت حليمة: فنظرتُ بهجةً و رونقاً و مولوداً معشّقاً و رسولاً مصدقاً شعره ليلا غسقاً فرقه صبحاً متلألأً جبينه قمراً مشرقاً...»&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: متن کتاب، ص127-128&amp;lt;/ref&amp;gt;. ترجمه: حلیمه گفت: خوب نگاه کردم و بهجت و رونق و نوزادی دوست‌داشتنی و پیامبر و رسولی تصدیق‌شده دیدم که موی او شب ظلمانی و فَرق سرش صبح نورانی است و پیشانی‌اش ماه درخشان و...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
مقدمه و متن کتاب.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{پیامبر اعظم(ص)}}&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌نامه‌ها]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌‌نامه‌های فردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقالات بازبینی شده2 فروردین 1404]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1403 توسط محمد خردمند]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1403 توسط محسن عزیزی]]&lt;br /&gt;
[[رده:تاریخ اسلام]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A2%D9%84_%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%86%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86&amp;diff=826354</id>
		<title>آل یاسین، محمدحسن</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A2%D9%84_%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%86%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86&amp;diff=826354"/>
		<updated>2026-05-21T08:19:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: added Category:مورّخان using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wikiInfo&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:NUR01694.jpg|بندانگشتی|آل‌یاسین، محمدحسن]]&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable aboutAuthorTable&amp;quot; style=&amp;quot;text-align:Right&amp;quot; |+ |&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! نام!! data-type=&amp;quot;authorName&amp;quot; |آل‌یاسین، محمدحسن&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام‌های دیگر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorOtherNames&amp;quot; | کاظمی، محمدحسن&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام پدر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorfatherName&amp;quot; |محمدرضا&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|متولد &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorbirthDate&amp;quot; |18 جمادی الثانی 1350ق برابر با 31 اکتبر 1931م&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|محل تولد&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorBirthPlace&amp;quot; |نجف اشرف&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|رحلت &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorDeathDate&amp;quot; | 26 جمادی الآخر سال 1427ق برابر با 2006م&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|اساتید&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorTeachers&amp;quot; |[[خویی، سید ابوالقاسم|سید خویی]]&lt;br /&gt;
 [[عبدالکریم جزایری]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برخی آثار&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorWritings&amp;quot; |[[المحیط في اللغة]] &lt;br /&gt;
[[فصوص الحکم (فارابی)]]&lt;br /&gt;
|- class=&amp;quot;articleCode&amp;quot;&lt;br /&gt;
|کد مؤلف&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorCode&amp;quot; |AUTHORCODE01694AUTHORCODE&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر|آل یاسین (ابهام‌زدایی)}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر|محمدحسن آل یاسین (ابهام‌زدایی)}}&lt;br /&gt;
'''محمدحسن آل یاسین''' (1350-1427ق)، محقق، نویسنده، شاعر، مورخ، عالم شیعه عراقی، عضو مجمع علمی عراقی &lt;br /&gt;
==ولادت ==&lt;br /&gt;
محمدحسن بن محمدرضا بن عبدالحسین بن شیخ باقر بن محمد حسن آل یاسین در روز شنبه 18 جمادی الثانی 1350ق برابر با 31 اکتبر 1931م در شهر نجف اشرف به دنیا آمد. پدرش آیت‌الله شیخ محمدرضا آل یاسین (متوفی سال 1370ق) یکی از مراجع تقلید شیعه در کشورهای مختلف اسلامی بود. &amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: الموسوی، جواد مطر، ص197 &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==تحصیلات ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اولین تحصیلاتش را نزد پدرش شیخ محمدرضا آل یاسین - که در جامعه علمی نجف به عنوان یکی از فقهای بزرگ زمان خود بود - گذراند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همچنین در محضر اساتید بزرگی مانند شیخ [[عباس رمیثی]]، شیخ [[محمدطاهر آل راضی]] و نیز شیخ مرتضی آل یاسین و [[خویی، سید ابوالقاسم|سید خویی]] و شیخ [[عبدالکریم جزایری]] حضور یافت. &amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: همان، ص197-198 &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==فعالیت‌ها==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از رحلت عمویش شیخ رضی آل یاسین در سال 1371ق از نجف اشرف به کاظمین بازگشت تا به رسالت تبلیغ دین و ارشاد اسلامی خود عمل کند. &amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: الموسوی، جواد مطر، ص198 &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او همچنین به عنوان عضو مجمع علمی عراقی و نیز عضو مجمع لغة عربی اردنی منصوب گردید.&amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: 921 ـ محمد حسن آل ياسين (1350 ـ 1427 ه / 1931 ـ 2006 م) &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از دیگر فعالیت‌های ایشان ریاست جمعیت اسلامی خدمات فرهنگی و نیز سرپرست انتشار مجله بلاغ بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایشان در سال 1400ق برابر با 1980م پس از شهادت پسر عمویش [[صدر، سید محمدباقر|آیت‌الله سید محمدباقر صدر]] به دست رژیم بعث از نویسندگی و همه فعالیت‌های اجتماعی کناره‌گیری و مجبور به حصر خانگی اجباری شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وفات==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سرانجام در روز شنبه 26 جمادی الآخر سال 1427ق برابر با 2006م رحلت کرد و فردای آن روز در حرم مطهر کاظمین به خاک سپرده شد.&amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: الشيخ محمد حسن آل ياسين.., إيقونة العلم والمعرفة &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانويس ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
# [[:noormags:362553| الموسوی، جواد مطر، شخصیة مجمعیة: العلامة المحقق الشیخ محمد حسن آل یاسین (رحمة الله) سیرة و ذکریات 1350 - 1427ه 1931 - 2006 م، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله المجمع العلمی العراقی شوال 1428، المجلد الرابع و الخمسون -الجزء 4 ISC (‎24 صفحه - از 193 تا 216)]]&lt;br /&gt;
#[https://imamhussain.org/arabic/37237 921 ـ محمد حسن آل ياسين (1350 ـ 1427 ه / 1931 ـ 2006 م)، العتبة الحسینیة المقدسة]&lt;br /&gt;
#[https://imamhussain.org/arabic/26125 الشيخ محمد حسن آل ياسين.., إيقونة العلم والمعرفة، العتبة الحسینیة المقدسة]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
[[المحیط في اللغة]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[فصوص الحکم (فارابی)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[أصول‌الدين]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ديوان أبي‌طالب بن عبدالمطلب]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاریخ حرم کاظمین علیهماالسلام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الأمثال السائرة من شعر المتنبي و الروزنامجة]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[مقالاتی پیرامون نهج‌البلاغه و گردآورنده آن]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[نهج‌البلاغه از کیست؟]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاريخ العرب قبل الأسلام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الأئمة الأثنا عشر عليهم‌السلام، سيرة و تاريخ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاريخ حرم کاظمین (عليهما‌السلام)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[العباب الزاخر و اللباب الفاخر: حرف الفاء]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الكشف عن مساوی شعر المتنبی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الامامان موسى الكاظم و محمد الجواد سيرة و تاريخ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[العباب الزاخر و اللباب الفاخر: حرف الطاء]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[العباب الزاخر و اللباب الفاخر: حرف الغین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[في رحاب الرسول(ص)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[نفائس المخطوطات]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الإنسان بین الخلق و التطور]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[نصوص الردة في تاریخ الطبري: نقد و تحلیل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الإمام جعفر الصادق علیه‌السلام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[المهدي المنتظر]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[وقعة الجمل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ديوان الصاحب بن عباد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الإمام محمد بن علی &amp;quot;الجواد&amp;quot; علیه‌السلام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ديوان الشيخ جابر الكاظمي]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[موسوعة العلامة الکبیر الشيخ محمد حسن آل ياسين: المؤلفات]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاريخ المشهد الكاظمي]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سيرة الأئمة الإثني عشر(ع)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[مناقب جعفر بن أبي طالب]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الامام الحسن بن علي علیه‌السلام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:زندگی‌نامه]]&lt;br /&gt;
[[رده: اسفند (1401)]]&lt;br /&gt;
[[رده:نویسندگان]]&lt;br /&gt;
[[رده:شاعران]]&lt;br /&gt;
[[رده:مورّخان]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A2%D9%84_%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%86%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86&amp;diff=826353</id>
		<title>آل یاسین، محمدحسن</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A2%D9%84_%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%86%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86&amp;diff=826353"/>
		<updated>2026-05-21T08:19:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: added Category:شاعران using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wikiInfo&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:NUR01694.jpg|بندانگشتی|آل‌یاسین، محمدحسن]]&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable aboutAuthorTable&amp;quot; style=&amp;quot;text-align:Right&amp;quot; |+ |&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! نام!! data-type=&amp;quot;authorName&amp;quot; |آل‌یاسین، محمدحسن&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام‌های دیگر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorOtherNames&amp;quot; | کاظمی، محمدحسن&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام پدر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorfatherName&amp;quot; |محمدرضا&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|متولد &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorbirthDate&amp;quot; |18 جمادی الثانی 1350ق برابر با 31 اکتبر 1931م&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|محل تولد&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorBirthPlace&amp;quot; |نجف اشرف&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|رحلت &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorDeathDate&amp;quot; | 26 جمادی الآخر سال 1427ق برابر با 2006م&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|اساتید&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorTeachers&amp;quot; |[[خویی، سید ابوالقاسم|سید خویی]]&lt;br /&gt;
 [[عبدالکریم جزایری]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برخی آثار&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorWritings&amp;quot; |[[المحیط في اللغة]] &lt;br /&gt;
[[فصوص الحکم (فارابی)]]&lt;br /&gt;
|- class=&amp;quot;articleCode&amp;quot;&lt;br /&gt;
|کد مؤلف&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorCode&amp;quot; |AUTHORCODE01694AUTHORCODE&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر|آل یاسین (ابهام‌زدایی)}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر|محمدحسن آل یاسین (ابهام‌زدایی)}}&lt;br /&gt;
'''محمدحسن آل یاسین''' (1350-1427ق)، محقق، نویسنده، شاعر، مورخ، عالم شیعه عراقی، عضو مجمع علمی عراقی &lt;br /&gt;
==ولادت ==&lt;br /&gt;
محمدحسن بن محمدرضا بن عبدالحسین بن شیخ باقر بن محمد حسن آل یاسین در روز شنبه 18 جمادی الثانی 1350ق برابر با 31 اکتبر 1931م در شهر نجف اشرف به دنیا آمد. پدرش آیت‌الله شیخ محمدرضا آل یاسین (متوفی سال 1370ق) یکی از مراجع تقلید شیعه در کشورهای مختلف اسلامی بود. &amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: الموسوی، جواد مطر، ص197 &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==تحصیلات ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اولین تحصیلاتش را نزد پدرش شیخ محمدرضا آل یاسین - که در جامعه علمی نجف به عنوان یکی از فقهای بزرگ زمان خود بود - گذراند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همچنین در محضر اساتید بزرگی مانند شیخ [[عباس رمیثی]]، شیخ [[محمدطاهر آل راضی]] و نیز شیخ مرتضی آل یاسین و [[خویی، سید ابوالقاسم|سید خویی]] و شیخ [[عبدالکریم جزایری]] حضور یافت. &amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: همان، ص197-198 &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==فعالیت‌ها==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از رحلت عمویش شیخ رضی آل یاسین در سال 1371ق از نجف اشرف به کاظمین بازگشت تا به رسالت تبلیغ دین و ارشاد اسلامی خود عمل کند. &amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: الموسوی، جواد مطر، ص198 &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او همچنین به عنوان عضو مجمع علمی عراقی و نیز عضو مجمع لغة عربی اردنی منصوب گردید.&amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: 921 ـ محمد حسن آل ياسين (1350 ـ 1427 ه / 1931 ـ 2006 م) &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از دیگر فعالیت‌های ایشان ریاست جمعیت اسلامی خدمات فرهنگی و نیز سرپرست انتشار مجله بلاغ بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایشان در سال 1400ق برابر با 1980م پس از شهادت پسر عمویش [[صدر، سید محمدباقر|آیت‌الله سید محمدباقر صدر]] به دست رژیم بعث از نویسندگی و همه فعالیت‌های اجتماعی کناره‌گیری و مجبور به حصر خانگی اجباری شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وفات==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سرانجام در روز شنبه 26 جمادی الآخر سال 1427ق برابر با 2006م رحلت کرد و فردای آن روز در حرم مطهر کاظمین به خاک سپرده شد.&amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: الشيخ محمد حسن آل ياسين.., إيقونة العلم والمعرفة &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانويس ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
# [[:noormags:362553| الموسوی، جواد مطر، شخصیة مجمعیة: العلامة المحقق الشیخ محمد حسن آل یاسین (رحمة الله) سیرة و ذکریات 1350 - 1427ه 1931 - 2006 م، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله المجمع العلمی العراقی شوال 1428، المجلد الرابع و الخمسون -الجزء 4 ISC (‎24 صفحه - از 193 تا 216)]]&lt;br /&gt;
#[https://imamhussain.org/arabic/37237 921 ـ محمد حسن آل ياسين (1350 ـ 1427 ه / 1931 ـ 2006 م)، العتبة الحسینیة المقدسة]&lt;br /&gt;
#[https://imamhussain.org/arabic/26125 الشيخ محمد حسن آل ياسين.., إيقونة العلم والمعرفة، العتبة الحسینیة المقدسة]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
[[المحیط في اللغة]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[فصوص الحکم (فارابی)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[أصول‌الدين]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ديوان أبي‌طالب بن عبدالمطلب]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاریخ حرم کاظمین علیهماالسلام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الأمثال السائرة من شعر المتنبي و الروزنامجة]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[مقالاتی پیرامون نهج‌البلاغه و گردآورنده آن]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[نهج‌البلاغه از کیست؟]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاريخ العرب قبل الأسلام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الأئمة الأثنا عشر عليهم‌السلام، سيرة و تاريخ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاريخ حرم کاظمین (عليهما‌السلام)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[العباب الزاخر و اللباب الفاخر: حرف الفاء]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الكشف عن مساوی شعر المتنبی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الامامان موسى الكاظم و محمد الجواد سيرة و تاريخ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[العباب الزاخر و اللباب الفاخر: حرف الطاء]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[العباب الزاخر و اللباب الفاخر: حرف الغین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[في رحاب الرسول(ص)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[نفائس المخطوطات]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الإنسان بین الخلق و التطور]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[نصوص الردة في تاریخ الطبري: نقد و تحلیل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الإمام جعفر الصادق علیه‌السلام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[المهدي المنتظر]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[وقعة الجمل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ديوان الصاحب بن عباد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الإمام محمد بن علی &amp;quot;الجواد&amp;quot; علیه‌السلام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ديوان الشيخ جابر الكاظمي]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[موسوعة العلامة الکبیر الشيخ محمد حسن آل ياسين: المؤلفات]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاريخ المشهد الكاظمي]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سيرة الأئمة الإثني عشر(ع)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[مناقب جعفر بن أبي طالب]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الامام الحسن بن علي علیه‌السلام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:زندگی‌نامه]]&lt;br /&gt;
[[رده: اسفند (1401)]]&lt;br /&gt;
[[رده:نویسندگان]]&lt;br /&gt;
[[رده:شاعران]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A2%D9%84_%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%86%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86&amp;diff=826352</id>
		<title>آل یاسین، محمدحسن</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A2%D9%84_%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%86%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86&amp;diff=826352"/>
		<updated>2026-05-21T08:18:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: added Category:نویسندگان using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wikiInfo&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:NUR01694.jpg|بندانگشتی|آل‌یاسین، محمدحسن]]&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable aboutAuthorTable&amp;quot; style=&amp;quot;text-align:Right&amp;quot; |+ |&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! نام!! data-type=&amp;quot;authorName&amp;quot; |آل‌یاسین، محمدحسن&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام‌های دیگر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorOtherNames&amp;quot; | کاظمی، محمدحسن&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام پدر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorfatherName&amp;quot; |محمدرضا&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|متولد &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorbirthDate&amp;quot; |18 جمادی الثانی 1350ق برابر با 31 اکتبر 1931م&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|محل تولد&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorBirthPlace&amp;quot; |نجف اشرف&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|رحلت &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorDeathDate&amp;quot; | 26 جمادی الآخر سال 1427ق برابر با 2006م&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|اساتید&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorTeachers&amp;quot; |[[خویی، سید ابوالقاسم|سید خویی]]&lt;br /&gt;
 [[عبدالکریم جزایری]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برخی آثار&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorWritings&amp;quot; |[[المحیط في اللغة]] &lt;br /&gt;
[[فصوص الحکم (فارابی)]]&lt;br /&gt;
|- class=&amp;quot;articleCode&amp;quot;&lt;br /&gt;
|کد مؤلف&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorCode&amp;quot; |AUTHORCODE01694AUTHORCODE&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر|آل یاسین (ابهام‌زدایی)}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر|محمدحسن آل یاسین (ابهام‌زدایی)}}&lt;br /&gt;
'''محمدحسن آل یاسین''' (1350-1427ق)، محقق، نویسنده، شاعر، مورخ، عالم شیعه عراقی، عضو مجمع علمی عراقی &lt;br /&gt;
==ولادت ==&lt;br /&gt;
محمدحسن بن محمدرضا بن عبدالحسین بن شیخ باقر بن محمد حسن آل یاسین در روز شنبه 18 جمادی الثانی 1350ق برابر با 31 اکتبر 1931م در شهر نجف اشرف به دنیا آمد. پدرش آیت‌الله شیخ محمدرضا آل یاسین (متوفی سال 1370ق) یکی از مراجع تقلید شیعه در کشورهای مختلف اسلامی بود. &amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: الموسوی، جواد مطر، ص197 &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==تحصیلات ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اولین تحصیلاتش را نزد پدرش شیخ محمدرضا آل یاسین - که در جامعه علمی نجف به عنوان یکی از فقهای بزرگ زمان خود بود - گذراند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همچنین در محضر اساتید بزرگی مانند شیخ [[عباس رمیثی]]، شیخ [[محمدطاهر آل راضی]] و نیز شیخ مرتضی آل یاسین و [[خویی، سید ابوالقاسم|سید خویی]] و شیخ [[عبدالکریم جزایری]] حضور یافت. &amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: همان، ص197-198 &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==فعالیت‌ها==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از رحلت عمویش شیخ رضی آل یاسین در سال 1371ق از نجف اشرف به کاظمین بازگشت تا به رسالت تبلیغ دین و ارشاد اسلامی خود عمل کند. &amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: الموسوی، جواد مطر، ص198 &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او همچنین به عنوان عضو مجمع علمی عراقی و نیز عضو مجمع لغة عربی اردنی منصوب گردید.&amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: 921 ـ محمد حسن آل ياسين (1350 ـ 1427 ه / 1931 ـ 2006 م) &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از دیگر فعالیت‌های ایشان ریاست جمعیت اسلامی خدمات فرهنگی و نیز سرپرست انتشار مجله بلاغ بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایشان در سال 1400ق برابر با 1980م پس از شهادت پسر عمویش [[صدر، سید محمدباقر|آیت‌الله سید محمدباقر صدر]] به دست رژیم بعث از نویسندگی و همه فعالیت‌های اجتماعی کناره‌گیری و مجبور به حصر خانگی اجباری شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وفات==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سرانجام در روز شنبه 26 جمادی الآخر سال 1427ق برابر با 2006م رحلت کرد و فردای آن روز در حرم مطهر کاظمین به خاک سپرده شد.&amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: الشيخ محمد حسن آل ياسين.., إيقونة العلم والمعرفة &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانويس ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
# [[:noormags:362553| الموسوی، جواد مطر، شخصیة مجمعیة: العلامة المحقق الشیخ محمد حسن آل یاسین (رحمة الله) سیرة و ذکریات 1350 - 1427ه 1931 - 2006 م، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله المجمع العلمی العراقی شوال 1428، المجلد الرابع و الخمسون -الجزء 4 ISC (‎24 صفحه - از 193 تا 216)]]&lt;br /&gt;
#[https://imamhussain.org/arabic/37237 921 ـ محمد حسن آل ياسين (1350 ـ 1427 ه / 1931 ـ 2006 م)، العتبة الحسینیة المقدسة]&lt;br /&gt;
#[https://imamhussain.org/arabic/26125 الشيخ محمد حسن آل ياسين.., إيقونة العلم والمعرفة، العتبة الحسینیة المقدسة]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
[[المحیط في اللغة]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[فصوص الحکم (فارابی)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[أصول‌الدين]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ديوان أبي‌طالب بن عبدالمطلب]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاریخ حرم کاظمین علیهماالسلام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الأمثال السائرة من شعر المتنبي و الروزنامجة]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[مقالاتی پیرامون نهج‌البلاغه و گردآورنده آن]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[نهج‌البلاغه از کیست؟]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاريخ العرب قبل الأسلام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الأئمة الأثنا عشر عليهم‌السلام، سيرة و تاريخ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاريخ حرم کاظمین (عليهما‌السلام)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[العباب الزاخر و اللباب الفاخر: حرف الفاء]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الكشف عن مساوی شعر المتنبی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الامامان موسى الكاظم و محمد الجواد سيرة و تاريخ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[العباب الزاخر و اللباب الفاخر: حرف الطاء]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[العباب الزاخر و اللباب الفاخر: حرف الغین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[في رحاب الرسول(ص)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[نفائس المخطوطات]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الإنسان بین الخلق و التطور]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[نصوص الردة في تاریخ الطبري: نقد و تحلیل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الإمام جعفر الصادق علیه‌السلام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[المهدي المنتظر]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[وقعة الجمل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ديوان الصاحب بن عباد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الإمام محمد بن علی &amp;quot;الجواد&amp;quot; علیه‌السلام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ديوان الشيخ جابر الكاظمي]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[موسوعة العلامة الکبیر الشيخ محمد حسن آل ياسين: المؤلفات]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاريخ المشهد الكاظمي]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سيرة الأئمة الإثني عشر(ع)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[مناقب جعفر بن أبي طالب]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الامام الحسن بن علي علیه‌السلام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:زندگی‌نامه]]&lt;br /&gt;
[[رده: اسفند (1401)]]&lt;br /&gt;
[[رده:نویسندگان]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D9%85%D8%B9%D9%86%DB%8C&amp;diff=826235</id>
		<title>جستارهای فلسفی در تفسیر معنی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D9%85%D8%B9%D9%86%DB%8C&amp;diff=826235"/>
		<updated>2026-05-19T18:56:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: و&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR132960J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان = جستارهای فلسفی در تفسیر معنی&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر = &lt;br /&gt;
| پدیدآورندگان&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[ابراهیمی دینانی، غلام حسین]] (نويسنده)&lt;br /&gt;
|زبان&lt;br /&gt;
| زبان = فارسی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =  2الف6م 105 B &lt;br /&gt;
| موضوع =معنی (فلسفه) - معنی شناسی(فلسفه)&lt;br /&gt;
|ناشر &lt;br /&gt;
| ناشر = &lt;br /&gt;
| مکان نشر = &lt;br /&gt;
| سال نشر = 1401ش&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE132960AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ = 1&lt;br /&gt;
| شابک = 978-622-98408-5-6&lt;br /&gt;
| تعداد جلد = 1&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 132960&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور = 132960&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور = 5848&lt;br /&gt;
| پس از = &lt;br /&gt;
| پیش از = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
'''جستارهای فلسفی در تفسیر معنی'''، از آثار نویسنده و فیلسوف ایرانی معاصر، [[ابراهیمی دینانی، غلامحسین | دکتر غلامحسين ابراهیمى دينانى]] (متولد ۱۳۱۳ش)، به بررسی معنی‌شناسی با روش تحلیلی و عقلی و فلسفی می‌پردازد. کتاب حاضر می‌کوشد انسان را به اندیشیدن ژرف عقلی وادارد و او را به سوی خودشناسی و خداشناسی و ادارک معنای زندگی و معنای مطلق سوق دهد. مخاطبان این اثر، فقط علاقمندان به اندیشیدن فلسفی هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انتقاد روش‌شناسانه==&lt;br /&gt;
* [[ابراهیمی دینانی، غلامحسین | دکتر غلامحسين ابراهیمى دينانى]] هرچند اندیشمند است ولی در آثارش توجه کافی به چگونگی عرضه مطالب فلسفی مشاهده نمی‌شود و به عنوان مثال، خوانندگان در این اثر مفصل (414 صفحه‌ای) حتی یک عنوان روشن برای مباحث آن نمی‌یابند و عناوین بخش‌های آن نیز مبهم آورده شده است. &amp;lt;ref&amp;gt; ر.ک: متن کتاب، ص13- 33- 53- 73 و... &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==هدف و روش==&lt;br /&gt;
* [[ابراهیمی دینانی، غلامحسین | دکتر غلامحسين ابراهیمى دينانى]]، با تأکید بر فناناپذیری معنا، افزوده است:... درباره حقیقت معنی هر کس هرچه بگوید، کم گفته است. سخن گفتن ما نیز در این باب، جز سخن گفتن یک قطره درباره حقیقت دریا چیز دیگری نیست. قطره باران هنگام باریدن برای خود یک قطره است ولی وقتی به دریا می‌رسد، از بودن خود شرمسار می‌گردد. شاعر آگاه به همین مسأله اشاره کرده است آنجا که به‌زیبایی می‌گوید:&lt;br /&gt;
{{شعر}}&lt;br /&gt;
{{ب|'' یکی قطره باران ز ابری چکید ''|2='' خجل شد چو پهنای دریا بدید. '' &amp;lt;ref&amp;gt; مقدمه نویسنده، ص11. &amp;lt;/ref&amp;gt;  }}&lt;br /&gt;
{{پایان شعر }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ساختار و محتوا==&lt;br /&gt;
*این اثر از مقدمه و 18 بخش با عناوین کلی و نارسا مانند «بخش اول»، «بخش دوم» و «بخش سوم» تا آخر، تشکیل شده است. مقدمه نویسنده به بیان اهمیت معناشناسی و معرفی اجمالی و ناکافی کتاب حاضر می‌پردازد.&lt;br /&gt;
* در واقع [[ابراهیمی دینانی، غلامحسین | دکتر غلامحسين ابراهیمى دينانى]]، در این کتاب موضوعات متعددی را مطرح می‌کند و چنین نیست که نخست به تعریف معنا و اقسام آن بپردازد و بعد در هر بخشی متمرکز بر روی یکی از ابعاد معناشناسی شود و خارج از موضوع سخنی نگوید، بلکه در هر بخشی وارد مسائل گوناگون می‌شود و با اندک مناسبتی، به تفسیر قرآن یا ادبیات و واژه‌شناسی یا عرفان و... منتقل می‌گردد. برخی از مباحث مهمّ و منطقی و فلسفی و عرفانی اثر حاضر عبارت است از:&lt;br /&gt;
بدیهی بودن دوگانگی ذهن و جهان خارج، نسبی بودن وجود ذهنی، شکل‌گیری معنای ذهنی بودن یا نبودن در مقایسه ذهن با جهان خارج، تقسیم ادراک به تصوری و تصدیقی، معقول و معقولات ثانیه، بی‌اعتباری کشف باطنی اهل شهود در صورتی که مخالف حکم صریح عقل باشد، جدال عقل و عشق، ولایت، هلیات بسیطه و مرکبه و وحدت وجود.&lt;br /&gt;
==نمونه مباحث==&lt;br /&gt;
*... هرآنچه به ادراک انسان درمی‌آید، اعم از اینکه ظاهری باشد یا باطنی، از طریق کشف و شهود باشد یا از طریق استدلال و برهان، قابل بیان است و می‌توان آن را مطرح کرد و به زبان آورد. هیچ گونه کشف و شهودی که اهل مکاشفه از آن برخوردار می‌شوند، از وحی الهی که بر پیغمبران نازل می‌شود، برتر و بالاتر نیست ولی پیغمبران وحی الهی را بیان کرده‌اند و مردم را از آن آگاه ساخته‌اند.... &amp;lt;ref&amp;gt; متن کتاب، ص23. &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
*مقدمه و متن کتاب.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:فلسفه، مذهب و روانشناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1404]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آبان 1404 توسط محمد خردمند]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826221</id>
		<title>عامری (ابهام‌زدایی)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826221"/>
		<updated>2026-05-19T16:56:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: ابوالحسن محمد بن یوسف عامری نیشابوری&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''عامری''' ممکن است به هر یک از افراد زیر اشاره داشته باشد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*[[عامری، محمد بن یوسف |ابوالحسن محمد بن یوسف عامری نیشابوری]] (300-۳۸۱ق)  از فلاسفه بزرگ سده چهارم هجری، به‌رغم عظمت و آثار ارزشمند فلسفی و اسلامی خود چندان شناخته و پرآوازه نیست. اغلب آثار مهم او از بین رفته و یا تاکنون ناشناخته مانده است. از جمله آثار او «[[الأمد علی الأبد]]» است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*[[عامری حرضی، یحیی بن ابوبکر|عمادالدين ابوزكريا يحيى بن ابى‌بكر بن محمد عامرى يمنى]] (816 - 893ق)، محدث، مورخ و اديب، و عالم به مفردات طب، شیخ یمن در عصر خود، مؤلف كتاب [[بهجة المحافل و بغية الأماثل في تلخيص المعجزات و السير و الشمائل|بهجة المحافل و بغية الأماثل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*[[عامری نائینی، علی‌محمد|علی‌محمد عامری نائینی]]  (1280-‌1357ش) مؤلف و مصحح و مترجم. تصحیح و تحشیه کتاب «[[عقد العلى للموقف الأعلى|عقدالعلی للموقف الأعلی]]» نوشته [[افضل‌الدین کرمانی، احمد|افضل‌الدین ابوحامد کرمانی]] از آثار اوست.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:صفحه‌های ابهام‌زدایی افراد]]&lt;br /&gt;
{{ابهام‌زدایی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی افراد]]&lt;br /&gt;
[[رده:فروردین(1400)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81&amp;diff=826220</id>
		<title>عامری، محمد بن یوسف</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81&amp;diff=826220"/>
		<updated>2026-05-19T16:53:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: {{کاربردهای دیگر|عامری (ابهام‌زدایی)}}&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wikiInfo&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:NUR00732.jpg|بندانگشتی|]]&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable aboutAuthorTable&amp;quot; style=&amp;quot;text-align:Right&amp;quot; |+ |&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! نام!! data-type=&amp;quot;authorName&amp;quot; |عامری، محمد بن یوسف&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام‎های دیگر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorOtherNames&amp;quot; |ابوالحسن محمد بن ابي ذر يوسف عامري نيشابوري&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
عامري نيشابوري، ابوالحسن محمد بن يوسف&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام پدر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorfatherName&amp;quot; |یوسف&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|متولد &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorbirthDate&amp;quot; |300ق &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|محل تولد&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorBirthPlace&amp;quot; |نیشابور&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|رحلت &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorDeathDate&amp;quot; |۲۷ شوال ۳۸۱ش &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|اساتید&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorTeachers&amp;quot; |[[ابوزید، احمد بن سهل|ابوزید بلخی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ابوبکر قفال]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برخی آثار&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorWritings&amp;quot; |[[رسائل ابوالحسن عامری]]&lt;br /&gt;
|- class=&amp;quot;articleCode&amp;quot;&lt;br /&gt;
|کد مؤلف&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorCode&amp;quot; |AUTHORCODE00732AUTHORCODE&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر|عامری (ابهام‌زدایی)}}&lt;br /&gt;
'''ابوالحسن محمد بن یوسف عامری نیشابوری''' (300-۳۸۱ق)  از فلاسفه بزرگ سده چهارم هجری، به‌رغم عظمت و آثار ارزشمند فلسفی و اسلامی خود چندان شناخته و پرآوازه نیست. اغلب آثار مهم او از بین رفته و یا تاکنون ناشناخته مانده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: شکوری، ابوالفضل، ص‌2&amp;lt;/ref&amp;gt;‏. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از جمله آثار او «[[الأمد علی الأبد]]» است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ولادت==&lt;br /&gt;
طبق مبنای اشتهاریافته از مرحوم [[مینوی، مجتبی|مجتبی مینوی]]، «ابوالحسن محمد بن ابی‌ذر یوسف عامری نیشابوری» در سال 300ق  در نیشابور به دنیا آمد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تحصیلات ==&lt;br /&gt;
در همان جا به تحصیل علوم دینی پرداخت و سپس در بلخ نزد [[ابوزید، احمد بن سهل|ابوزید بلخی]] فلسفه آموخت. پس از مرگ استاد به چاچ رفت و نزد [[ابوبکر قفال]]، فقه و کلام را تحصیل نمود و سپس به بخارا بازگشت و کتاب معروف خود «[[السعادة والإسعاد]]» را نوشت. در فاصله سال‌های ۳۵۲-۳۴۲ق، در نیشابور ساکن بود و در حدود سال ۳۵۳ق، ۵ سال ساکن ری شد و به آموزش و نوشتن مشغول بود. ظاهراً در همین شهر ابوعلی مسکویه، مورخ نامدار در خدمت او بوده است. ابوالحسن در ری از حمایت ابوالفضل بن عمید وزیر آل بویه و فرزند و جانشین او ابوالفتح برخوردار بود&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: وب‌گاه زندگی‌نامه فلاسفه&amp;lt;/ref&amp;gt;‏. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سفر به بغداد==&lt;br /&gt;
دو گزارش از سفر او به بغداد در تذکره‌ها آمده‌ است؛ در سفر نخست که پیش از ۳۳۵ق، بود، وی در بغداد با بی‌اعتنایی دانشمندان روبه‌رو شد و آزرده‌خاطر به زادگاهش بازگشت.&lt;br /&gt;
در سفر دوم، در مصاحبت ابوالفتح بن ‌عمید، مناظره‌ای میان ابوالحسن و ابوسعید سیرافی اتفاق افتاد. وی در مجلسی که علمای بسیاری حاضر بودند آغاز سخن کرد و از ابوسعید درباره «طبیعت باء بسم‌الله» پرسید و ابوسعید که در پاسخ فرومانده بود، سخت بر ابوالحسن تاخت&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان&amp;lt;/ref&amp;gt;‏.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==اساتید==&lt;br /&gt;
# [[ابوزید، احمد بن سهل|ابوزید بلخی]]؛&lt;br /&gt;
# ابوالفضل بن عمید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==شاگردان==&lt;br /&gt;
# [[ابن مسکویه، احمد بن محمد|ابوعلی مسکویه]]؛&lt;br /&gt;
# [[ابوحیان توحیدی، علی بن محمد|ابوحیان توحیدی]]؛&lt;br /&gt;
# [[مانی مجوسی]]؛&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم کاتب]]؛&lt;br /&gt;
# [[علی ‌بن حسین هندو]]؛&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مذهب==&lt;br /&gt;
برخی ابوالحسن را به دلیل مشرب زیدی استادش - ‌[[ابوزید، احمد بن سهل|ابوزید بلخی]] - ‌فیلسوف زیدی یاد می‌کنند که فلسفه و دیانت را ملازم و مساوق یکدیگر می‌دانست&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وفات==&lt;br /&gt;
وی در ۲۷ شوال ۳۸۱ش در نیشابور دارفانی را وداع گفت&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: حکمت، نصرالله&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==آثار==&lt;br /&gt;
# الإعلام بمناقب الإسلام؛ &lt;br /&gt;
# الأمد علی الأبد؛&lt;br /&gt;
# التقرير لأوجه التقدير؛ &lt;br /&gt;
# الفصول في ‌المعالم الإلهية؛&lt;br /&gt;
# القول في ‌الإبصار والمبصر؛&lt;br /&gt;
# الإتمام لفضائل الأنام؛&lt;br /&gt;
# الفصول الربانية في المباحث النفسانية؛&lt;br /&gt;
# النُّسك العقلي؛&lt;br /&gt;
# شروح علی كتب أرسطو؛&lt;br /&gt;
و...&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: وب‌گاه زندگی‌نامه فلاسفه&amp;lt;/ref&amp;gt;‏. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
لازم به یادآوری است که مرحوم [[مینوی، مجتبی|مینوی]] در سفری که به آلمان می‌رود کتابی را به نام «[[السعادة والإسعاد]]» پیدا می‌کند که به نام فردی به نام ابوالحسن بن ابی‌ذر بوده است. مرحوم مینوی اولاً از روی این نسخه استنساخ می‌کند؛ یعنی با خط خودش از روی آن یک نسخه برمی‌دارد و آن را به ایران می‌آورد. یک مقدمه کوتاه و یک فهرست اعلامی بر آن افزوده است. ایشان در اسم این نویسنده یک تصرف می‌کند؛ چون این نویسنده ناشناخته و مجهول است. ایشان به‌نحو استحسانی و اجتهادی و به‌خاطر شباهت اسمی حدس می‌زند که این کتاب باید از آن ابوالحسن عامری باشد&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: حکمت، نصرالله&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
==پانویس ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
#[[:noormags:30726|شکوری، ابوالفضل، «اندیشه سیاسی ابوالحسن عامری»، پایگاه مجلات تخصصی نور، آیینه پژوهش، آذر و دی 1377، شماره 53، ص12-2]].&lt;br /&gt;
# [http://zendegi-falasefeh.blog.ir/1395/01/19/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C وب‌گاه زندگی‌نامه فلاسفه]&lt;br /&gt;
# [https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/178278 حکمت، نصرالله، «تفاوت ماهوی فلسفه اسلامی و فلسفه یونانی»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، به تاریخ 15 آبان 1399]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رسائل ابوالحسن عامری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الأمد علی الأبد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الفكر السياسي و الأخلاقي عند العامري:  دراسة و تحقیق کتاب السعادة و الإسعاد في السیرة الإنسانیة]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:زندگی‌نامه]]&lt;br /&gt;
[[رده:اردیبهشت (1400)]]&lt;br /&gt;
[[رده:متکلمان]]&lt;br /&gt;
[[رده:فیلسوفان]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81&amp;diff=826219</id>
		<title>عامری، محمد بن یوسف</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81&amp;diff=826219"/>
		<updated>2026-05-19T16:51:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: added Category:فیلسوفان using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wikiInfo&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:NUR00732.jpg|بندانگشتی|]]&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable aboutAuthorTable&amp;quot; style=&amp;quot;text-align:Right&amp;quot; |+ |&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! نام!! data-type=&amp;quot;authorName&amp;quot; |عامری، محمد بن یوسف&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام‎های دیگر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorOtherNames&amp;quot; |ابوالحسن محمد بن ابي ذر يوسف عامري نيشابوري&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
عامري نيشابوري، ابوالحسن محمد بن يوسف&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام پدر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorfatherName&amp;quot; |یوسف&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|متولد &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorbirthDate&amp;quot; |300ق &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|محل تولد&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorBirthPlace&amp;quot; |نیشابور&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|رحلت &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorDeathDate&amp;quot; |۲۷ شوال ۳۸۱ش &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|اساتید&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorTeachers&amp;quot; |[[ابوزید، احمد بن سهل|ابوزید بلخی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ابوبکر قفال]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برخی آثار&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorWritings&amp;quot; |[[رسائل ابوالحسن عامری]]&lt;br /&gt;
|- class=&amp;quot;articleCode&amp;quot;&lt;br /&gt;
|کد مؤلف&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorCode&amp;quot; |AUTHORCODE00732AUTHORCODE&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''ابوالحسن محمد بن یوسف عامری نیشابوری''' (300-۳۸۱ق)  از فلاسفه بزرگ سده چهارم هجری، به‌رغم عظمت و آثار ارزشمند فلسفی و اسلامی خود چندان شناخته و پرآوازه نیست. اغلب آثار مهم او از بین رفته و یا تاکنون ناشناخته مانده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: شکوری، ابوالفضل، ص‌2&amp;lt;/ref&amp;gt;‏. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از جمله آثار او «[[الأمد علی الأبد]]» است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ولادت==&lt;br /&gt;
طبق مبنای اشتهاریافته از مرحوم [[مینوی، مجتبی|مجتبی مینوی]]، «ابوالحسن محمد بن ابی‌ذر یوسف عامری نیشابوری» در سال 300ق  در نیشابور به دنیا آمد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تحصیلات ==&lt;br /&gt;
در همان جا به تحصیل علوم دینی پرداخت و سپس در بلخ نزد [[ابوزید، احمد بن سهل|ابوزید بلخی]] فلسفه آموخت. پس از مرگ استاد به چاچ رفت و نزد [[ابوبکر قفال]]، فقه و کلام را تحصیل نمود و سپس به بخارا بازگشت و کتاب معروف خود «[[السعادة والإسعاد]]» را نوشت. در فاصله سال‌های ۳۵۲-۳۴۲ق، در نیشابور ساکن بود و در حدود سال ۳۵۳ق، ۵ سال ساکن ری شد و به آموزش و نوشتن مشغول بود. ظاهراً در همین شهر ابوعلی مسکویه، مورخ نامدار در خدمت او بوده است. ابوالحسن در ری از حمایت ابوالفضل بن عمید وزیر آل بویه و فرزند و جانشین او ابوالفتح برخوردار بود&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: وب‌گاه زندگی‌نامه فلاسفه&amp;lt;/ref&amp;gt;‏. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سفر به بغداد==&lt;br /&gt;
دو گزارش از سفر او به بغداد در تذکره‌ها آمده‌ است؛ در سفر نخست که پیش از ۳۳۵ق، بود، وی در بغداد با بی‌اعتنایی دانشمندان روبه‌رو شد و آزرده‌خاطر به زادگاهش بازگشت.&lt;br /&gt;
در سفر دوم، در مصاحبت ابوالفتح بن ‌عمید، مناظره‌ای میان ابوالحسن و ابوسعید سیرافی اتفاق افتاد. وی در مجلسی که علمای بسیاری حاضر بودند آغاز سخن کرد و از ابوسعید درباره «طبیعت باء بسم‌الله» پرسید و ابوسعید که در پاسخ فرومانده بود، سخت بر ابوالحسن تاخت&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان&amp;lt;/ref&amp;gt;‏.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==اساتید==&lt;br /&gt;
# [[ابوزید، احمد بن سهل|ابوزید بلخی]]؛&lt;br /&gt;
# ابوالفضل بن عمید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==شاگردان==&lt;br /&gt;
# [[ابن مسکویه، احمد بن محمد|ابوعلی مسکویه]]؛&lt;br /&gt;
# [[ابوحیان توحیدی، علی بن محمد|ابوحیان توحیدی]]؛&lt;br /&gt;
# [[مانی مجوسی]]؛&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم کاتب]]؛&lt;br /&gt;
# [[علی ‌بن حسین هندو]]؛&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مذهب==&lt;br /&gt;
برخی ابوالحسن را به دلیل مشرب زیدی استادش - ‌[[ابوزید، احمد بن سهل|ابوزید بلخی]] - ‌فیلسوف زیدی یاد می‌کنند که فلسفه و دیانت را ملازم و مساوق یکدیگر می‌دانست&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وفات==&lt;br /&gt;
وی در ۲۷ شوال ۳۸۱ش در نیشابور دارفانی را وداع گفت&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: حکمت، نصرالله&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==آثار==&lt;br /&gt;
# الإعلام بمناقب الإسلام؛ &lt;br /&gt;
# الأمد علی الأبد؛&lt;br /&gt;
# التقرير لأوجه التقدير؛ &lt;br /&gt;
# الفصول في ‌المعالم الإلهية؛&lt;br /&gt;
# القول في ‌الإبصار والمبصر؛&lt;br /&gt;
# الإتمام لفضائل الأنام؛&lt;br /&gt;
# الفصول الربانية في المباحث النفسانية؛&lt;br /&gt;
# النُّسك العقلي؛&lt;br /&gt;
# شروح علی كتب أرسطو؛&lt;br /&gt;
و...&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: وب‌گاه زندگی‌نامه فلاسفه&amp;lt;/ref&amp;gt;‏. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
لازم به یادآوری است که مرحوم [[مینوی، مجتبی|مینوی]] در سفری که به آلمان می‌رود کتابی را به نام «[[السعادة والإسعاد]]» پیدا می‌کند که به نام فردی به نام ابوالحسن بن ابی‌ذر بوده است. مرحوم مینوی اولاً از روی این نسخه استنساخ می‌کند؛ یعنی با خط خودش از روی آن یک نسخه برمی‌دارد و آن را به ایران می‌آورد. یک مقدمه کوتاه و یک فهرست اعلامی بر آن افزوده است. ایشان در اسم این نویسنده یک تصرف می‌کند؛ چون این نویسنده ناشناخته و مجهول است. ایشان به‌نحو استحسانی و اجتهادی و به‌خاطر شباهت اسمی حدس می‌زند که این کتاب باید از آن ابوالحسن عامری باشد&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: حکمت، نصرالله&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
==پانویس ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
#[[:noormags:30726|شکوری، ابوالفضل، «اندیشه سیاسی ابوالحسن عامری»، پایگاه مجلات تخصصی نور، آیینه پژوهش، آذر و دی 1377، شماره 53، ص12-2]].&lt;br /&gt;
# [http://zendegi-falasefeh.blog.ir/1395/01/19/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C وب‌گاه زندگی‌نامه فلاسفه]&lt;br /&gt;
# [https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/178278 حکمت، نصرالله، «تفاوت ماهوی فلسفه اسلامی و فلسفه یونانی»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، به تاریخ 15 آبان 1399]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رسائل ابوالحسن عامری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الأمد علی الأبد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الفكر السياسي و الأخلاقي عند العامري:  دراسة و تحقیق کتاب السعادة و الإسعاد في السیرة الإنسانیة]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:زندگی‌نامه]]&lt;br /&gt;
[[رده:اردیبهشت (1400)]]&lt;br /&gt;
[[رده:متکلمان]]&lt;br /&gt;
[[رده:فیلسوفان]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81&amp;diff=826218</id>
		<title>عامری، محمد بن یوسف</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81&amp;diff=826218"/>
		<updated>2026-05-19T16:50:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: added Category:متکلمان using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wikiInfo&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:NUR00732.jpg|بندانگشتی|]]&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable aboutAuthorTable&amp;quot; style=&amp;quot;text-align:Right&amp;quot; |+ |&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! نام!! data-type=&amp;quot;authorName&amp;quot; |عامری، محمد بن یوسف&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام‎های دیگر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorOtherNames&amp;quot; |ابوالحسن محمد بن ابي ذر يوسف عامري نيشابوري&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
عامري نيشابوري، ابوالحسن محمد بن يوسف&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام پدر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorfatherName&amp;quot; |یوسف&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|متولد &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorbirthDate&amp;quot; |300ق &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|محل تولد&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorBirthPlace&amp;quot; |نیشابور&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|رحلت &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorDeathDate&amp;quot; |۲۷ شوال ۳۸۱ش &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|اساتید&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorTeachers&amp;quot; |[[ابوزید، احمد بن سهل|ابوزید بلخی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ابوبکر قفال]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برخی آثار&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorWritings&amp;quot; |[[رسائل ابوالحسن عامری]]&lt;br /&gt;
|- class=&amp;quot;articleCode&amp;quot;&lt;br /&gt;
|کد مؤلف&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorCode&amp;quot; |AUTHORCODE00732AUTHORCODE&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''ابوالحسن محمد بن یوسف عامری نیشابوری''' (300-۳۸۱ق)  از فلاسفه بزرگ سده چهارم هجری، به‌رغم عظمت و آثار ارزشمند فلسفی و اسلامی خود چندان شناخته و پرآوازه نیست. اغلب آثار مهم او از بین رفته و یا تاکنون ناشناخته مانده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: شکوری، ابوالفضل، ص‌2&amp;lt;/ref&amp;gt;‏. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از جمله آثار او «[[الأمد علی الأبد]]» است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ولادت==&lt;br /&gt;
طبق مبنای اشتهاریافته از مرحوم [[مینوی، مجتبی|مجتبی مینوی]]، «ابوالحسن محمد بن ابی‌ذر یوسف عامری نیشابوری» در سال 300ق  در نیشابور به دنیا آمد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تحصیلات ==&lt;br /&gt;
در همان جا به تحصیل علوم دینی پرداخت و سپس در بلخ نزد [[ابوزید، احمد بن سهل|ابوزید بلخی]] فلسفه آموخت. پس از مرگ استاد به چاچ رفت و نزد [[ابوبکر قفال]]، فقه و کلام را تحصیل نمود و سپس به بخارا بازگشت و کتاب معروف خود «[[السعادة والإسعاد]]» را نوشت. در فاصله سال‌های ۳۵۲-۳۴۲ق، در نیشابور ساکن بود و در حدود سال ۳۵۳ق، ۵ سال ساکن ری شد و به آموزش و نوشتن مشغول بود. ظاهراً در همین شهر ابوعلی مسکویه، مورخ نامدار در خدمت او بوده است. ابوالحسن در ری از حمایت ابوالفضل بن عمید وزیر آل بویه و فرزند و جانشین او ابوالفتح برخوردار بود&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: وب‌گاه زندگی‌نامه فلاسفه&amp;lt;/ref&amp;gt;‏. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سفر به بغداد==&lt;br /&gt;
دو گزارش از سفر او به بغداد در تذکره‌ها آمده‌ است؛ در سفر نخست که پیش از ۳۳۵ق، بود، وی در بغداد با بی‌اعتنایی دانشمندان روبه‌رو شد و آزرده‌خاطر به زادگاهش بازگشت.&lt;br /&gt;
در سفر دوم، در مصاحبت ابوالفتح بن ‌عمید، مناظره‌ای میان ابوالحسن و ابوسعید سیرافی اتفاق افتاد. وی در مجلسی که علمای بسیاری حاضر بودند آغاز سخن کرد و از ابوسعید درباره «طبیعت باء بسم‌الله» پرسید و ابوسعید که در پاسخ فرومانده بود، سخت بر ابوالحسن تاخت&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان&amp;lt;/ref&amp;gt;‏.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==اساتید==&lt;br /&gt;
# [[ابوزید، احمد بن سهل|ابوزید بلخی]]؛&lt;br /&gt;
# ابوالفضل بن عمید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==شاگردان==&lt;br /&gt;
# [[ابن مسکویه، احمد بن محمد|ابوعلی مسکویه]]؛&lt;br /&gt;
# [[ابوحیان توحیدی، علی بن محمد|ابوحیان توحیدی]]؛&lt;br /&gt;
# [[مانی مجوسی]]؛&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم کاتب]]؛&lt;br /&gt;
# [[علی ‌بن حسین هندو]]؛&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مذهب==&lt;br /&gt;
برخی ابوالحسن را به دلیل مشرب زیدی استادش - ‌[[ابوزید، احمد بن سهل|ابوزید بلخی]] - ‌فیلسوف زیدی یاد می‌کنند که فلسفه و دیانت را ملازم و مساوق یکدیگر می‌دانست&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وفات==&lt;br /&gt;
وی در ۲۷ شوال ۳۸۱ش در نیشابور دارفانی را وداع گفت&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: حکمت، نصرالله&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==آثار==&lt;br /&gt;
# الإعلام بمناقب الإسلام؛ &lt;br /&gt;
# الأمد علی الأبد؛&lt;br /&gt;
# التقرير لأوجه التقدير؛ &lt;br /&gt;
# الفصول في ‌المعالم الإلهية؛&lt;br /&gt;
# القول في ‌الإبصار والمبصر؛&lt;br /&gt;
# الإتمام لفضائل الأنام؛&lt;br /&gt;
# الفصول الربانية في المباحث النفسانية؛&lt;br /&gt;
# النُّسك العقلي؛&lt;br /&gt;
# شروح علی كتب أرسطو؛&lt;br /&gt;
و...&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: وب‌گاه زندگی‌نامه فلاسفه&amp;lt;/ref&amp;gt;‏. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
لازم به یادآوری است که مرحوم [[مینوی، مجتبی|مینوی]] در سفری که به آلمان می‌رود کتابی را به نام «[[السعادة والإسعاد]]» پیدا می‌کند که به نام فردی به نام ابوالحسن بن ابی‌ذر بوده است. مرحوم مینوی اولاً از روی این نسخه استنساخ می‌کند؛ یعنی با خط خودش از روی آن یک نسخه برمی‌دارد و آن را به ایران می‌آورد. یک مقدمه کوتاه و یک فهرست اعلامی بر آن افزوده است. ایشان در اسم این نویسنده یک تصرف می‌کند؛ چون این نویسنده ناشناخته و مجهول است. ایشان به‌نحو استحسانی و اجتهادی و به‌خاطر شباهت اسمی حدس می‌زند که این کتاب باید از آن ابوالحسن عامری باشد&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: حکمت، نصرالله&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
==پانویس ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
#[[:noormags:30726|شکوری، ابوالفضل، «اندیشه سیاسی ابوالحسن عامری»، پایگاه مجلات تخصصی نور، آیینه پژوهش، آذر و دی 1377، شماره 53، ص12-2]].&lt;br /&gt;
# [http://zendegi-falasefeh.blog.ir/1395/01/19/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C وب‌گاه زندگی‌نامه فلاسفه]&lt;br /&gt;
# [https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/178278 حکمت، نصرالله، «تفاوت ماهوی فلسفه اسلامی و فلسفه یونانی»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، به تاریخ 15 آبان 1399]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رسائل ابوالحسن عامری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الأمد علی الأبد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الفكر السياسي و الأخلاقي عند العامري:  دراسة و تحقیق کتاب السعادة و الإسعاد في السیرة الإنسانیة]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:زندگی‌نامه]]&lt;br /&gt;
[[رده:اردیبهشت (1400)]]&lt;br /&gt;
[[رده:متکلمان]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%87_%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826186</id>
		<title>حماسه عاشورا (ابهام‌زدایی)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%87_%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826186"/>
		<updated>2026-05-19T06:00:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: و&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
'''حماسه عاشورا''' ممکن است عنوان برای کتاب‌های ذیل باشد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[حماسه عاشورا]] مجموعه گفتارهای [[احدی، مهدی|مهدی احدی]] پیرامون شخصیت، کلمات و مقاتل امام حسین(ع) که توسط [[قاسمیان، حسن|حسن قاسمیان]]، تنظیم و تحقیق شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[سه مقتل گویا در حماسه عاشورا]] ترجمه فارسی سه کتاب «[[تسمية من قتل مع الحسين عليه‌السلام]]» از [[ابن رسان، فضیل|فضیل بن عمر رسانی]] (قرن دوم هجری)، «[[إبصار العين في أنصار الحسين عليه‌السلام (طبع جدید)|إبصار العين في أنصار الحسين(ع)]]» از [[سماوی، محمد|شیخ محمد سماوی]] (متوفی 1370) و «نفثة المصدور في ما یتجدد به حزن يوم العاشور» از [[قمی، عباس|محدث قمی]] (متوفی 1343ق) می‌باشد که توسط [[عقیقی بخشایشی، عبدالرحیم|عبدالرحیم عقیقی بخشایشی]] تألیف، اعراب‌گذاری و به‌صورت سلیس و روان، به فارسی ترجمه شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*[[حماسه عاشورا به بیان حضرت مهدی علیه‌السلام]] تألیف [[برنجیان، جلال|جلال برنجیان]]، ترجمه‌اى از زيارت ناحيۀ مقدسه است كه در آن علاوه بر زيارت ناحيۀ مقدسۀ معروف، دعاهاى ديگرى نيز كه از آن ناحيه مقدس رسيده، افزوده شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[تحلیلی از حماسه سیاسی تاریخ زیارت عاشورا]] تألیف [[دریایی، محمدرسول|محمدرسول دریائی]] درباره مفاهيم و موضوعات زيارت عاشورا است كه در آن با استناد به مهم‌ترين كتب تفسيرى (مانند [[مجمع البيان في تفسير القرآن|تفسير مجمع البيان]]، [[تفسير الصافي|صافى]]، [[الميزان في تفسير القرآن|الميزان]] و [[تفسیر نمونه|نمونه]]) و كتب حديثى (مانند [[بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم‌السلام|بحار الانوار]] و [[الكافي (ط. دارالحديث)|كافى]]) و كتب تاريخى (مانند [[تاريخ اليعقوبي|تاريخ يعقوبى]]، واقدى، ابن خلدون، ممعودى) مفاهيم اين زيارت تبيين شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{ابهام‌زدایی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی کتاب‌ها]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:تیر (1402)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%87_%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7&amp;diff=826185</id>
		<title>حماسه عاشورا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%87_%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7&amp;diff=826185"/>
		<updated>2026-05-19T05:58:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: {{کاربردهای دیگر| حماسه عاشورا (ابهام‌زدایی)}}&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR18277J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان = حماسه عاشورا&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر = پیرامون شخصیت، کلمات و مقاتل امام حسین علیه‌السلام&lt;br /&gt;
| پدیدآورندگان&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[احدی، مهدی]] (نويسنده)&lt;br /&gt;
[[قاسمیان، حسن]] (محقق)&lt;br /&gt;
|زبان&lt;br /&gt;
| زبان = فارسی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =  /الف3ح8 41/4 BP &lt;br /&gt;
| موضوع =&lt;br /&gt;
|ناشر &lt;br /&gt;
| ناشر = سيد جمال الدين اسدآبادی ** ميراث ماندگار&lt;br /&gt;
| مکان نشر = ایران - قم&lt;br /&gt;
| سال نشر = 1386ش&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE18277AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ = 3&lt;br /&gt;
| شابک = 964-8350-63-9&lt;br /&gt;
| تعداد جلد = 2&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 18277&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور = 18277&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور = 11300&lt;br /&gt;
| پس از = &lt;br /&gt;
| پیش از = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر| حماسه عاشورا (ابهام‌زدایی)}}&lt;br /&gt;
'''حماسه عاشورا''' مجموعه گفتارهای [[احدی، مهدی|مهدی احدی]] پیرامون شخصیت، کلمات و مقاتل امام حسین(ع) که توسط [[قاسمیان، حسن|حسن قاسمیان]]، تنظیم و تحقیق شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مطالب در دو جلد و هر جلد در دو بخش اصلی و هر بخش در چندین گفتار، تنظیم شده است. در جلد اول، بخش نخست، به ترفیعات عاشورا اختصاص یافته است. در گفتار نخست این بخش، ابتدا مراحل انسان در پیشگاه خداوند تشریح گردیده و سپس، موضوعاتی همچون فریادهای شورانگیز، تکامل مرتبه‌ای ترفیعات معنوی و انتظام نظام عالم مطرح گردیده است&amp;lt;ref&amp;gt;متن کتاب، ج1، ص9- 20&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در گفتار دوم، از ترفیع شناخت، حد بالای شناخت و قربانیان شناخت، سخن به میان آمده&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص23- 36&amp;lt;/ref&amp;gt; و ترفیع هدف، شنیدن فیض عرشی و آثار ترفیع هدف، موضوعاتی است که در گفتار سوم، بدان پرداخته شده است&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص39- 50&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در گفتار چهارم، امنیت معنوی، کلمات معنوی، احیاگری و احساس تعهد، مورد بحث قرار گرفته است&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص53- 64&amp;lt;/ref&amp;gt;. شناسایی رازهای آفرینش در خلقت انسان، مورد ششم از آثار ترفیع هدف است که در گفتار پنجم بدان اشاره شده&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص65- 74&amp;lt;/ref&amp;gt; و در گفتار ششم، قهرمانان تسخیر قله‌های کمال، معرفی شده است&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص77&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در آخرین گفتار این بخش، به چهار رکن عاشورا یعنی استغاثه، وقوف، طواف و گریه، اشاره و رکن وقوف، توضیح داده شده است. وقوف از نظر علمی، آنجایی است که انسان در هدف خود استمرار و پایدار است و روح مقاومت درونی چنان او را مقاوم ساخته که هرچه دشمن بر او بتازد، یک قدم از هدف و آرمان خود برنمی‌گردد&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص95&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در بخش دوم، به عاشورا به عنوان تجلی بازنگری دینی نگریسته شده است. اسلام و ژرف‌اندیشی، تأکید اسلام بر عشق، منطق و استدلال و آسیب‌شناسی مبحث عاشورا، از جمله موضوعات مطرح شده در این گفتارهای این بخش است&amp;lt;ref&amp;gt;همان، ص107-256&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در جلد دوم، بخش اول، عاشورا فرهنگ ادبی قرآن دانسته شده و موضوعاتی همچون حماسه قرآنی، بهره‌گیری از تعبیرهای نمادین، اقتدای سپاهیان حر به [[امام حسین علیه‌السلام|سیدالشهدا(ع)]]، روح انقلابی، انزجار از باطل و جاودانه بودن انقلاب عاشورا در آن مورد بحث قرار گرفته است&amp;lt;ref&amp;gt;همان،ج2،ص10-120&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در بخش دوم، از عاشورا به عنوان تجلی مکتب ماندگاری یاد شده و در آن، به موضوعاتی همچون وارستگی از آمیزه‌های باطل، امتیازهای منطقی امت اسلام، تعهد و احساس مسئولیت، پیشگیری از انزوای قرآن، پرداخته شده است&amp;lt;ref&amp;gt;همان،ص123-230&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
متن کتاب.&lt;br /&gt;
{{سرور شهیدان}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌نامه‌ها]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌‌نامه‌های فردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]]&lt;br /&gt;
[[رده:حالات فردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:امام حسین(ع)]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقالات بازبینی شده2 اردیبهشت 1404]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اردیبهشت 1404 توسط عباس مکرمی]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اردیبهشت 1404 توسط فریدون سبحانی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%AA_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826182</id>
		<title>جامع الشتات (ابهام‌زدایی)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%AA_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826182"/>
		<updated>2026-05-18T18:33:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: added Category:صفحه‌های ابهام‌زدایی کتاب‌ها using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''جامع الشَّتّات'''، عنوان کتابهای ذیل است:&lt;br /&gt;
*[[جامع الشتات في أجوبة السؤالات]]، از آثار اصولی و فقیه و مرجع تقلید برجسته شیعه در قرن دوازدهم و سیزدهم هجری قمری، [[میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن|آیت‌الله میرزا ابوالقاسم بن محمدحسن گیلانی شفتی رشتی قمی]]، مشهور به [[میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن|میرزای قمی]] (۱۱۵۰-۱۲۳۱ق)، مجموعه پاسخ‌ به پرسش‌های فقهی و همچنین تعدادی از رساله‌های مستقلّ فقهی است که احکام مسائل گوناگون را بیان می‌کند.&lt;br /&gt;
*[[جامع الشتات]]، كتابى است به زبان عربى در موضوعات متفرق كلامى و فلسفى و...نوشته [[خواجویی، اسماعیل بن محمدحسین|ملا محمداسماعيل خواجويى]]، از عالمان شيعى قرن دوازدهم هجرى.&lt;br /&gt;
{{ابهام‌زدایی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی کتاب‌ها]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%AA_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826181</id>
		<title>جامع الشتات (ابهام‌زدایی)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%AA_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826181"/>
		<updated>2026-05-18T18:32:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: و&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''جامع الشَّتّات'''، عنوان کتابهای ذیل است:&lt;br /&gt;
*[[جامع الشتات في أجوبة السؤالات]]، از آثار اصولی و فقیه و مرجع تقلید برجسته شیعه در قرن دوازدهم و سیزدهم هجری قمری، [[میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن|آیت‌الله میرزا ابوالقاسم بن محمدحسن گیلانی شفتی رشتی قمی]]، مشهور به [[میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن|میرزای قمی]] (۱۱۵۰-۱۲۳۱ق)، مجموعه پاسخ‌ به پرسش‌های فقهی و همچنین تعدادی از رساله‌های مستقلّ فقهی است که احکام مسائل گوناگون را بیان می‌کند.&lt;br /&gt;
*[[جامع الشتات]]، كتابى است به زبان عربى در موضوعات متفرق كلامى و فلسفى و...نوشته [[خواجویی، اسماعیل بن محمدحسین|ملا محمداسماعيل خواجويى]]، از عالمان شيعى قرن دوازدهم هجرى.&lt;br /&gt;
{{ابهام‌زدایی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%AA_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826180</id>
		<title>جامع الشتات (ابهام‌زدایی)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%AA_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826180"/>
		<updated>2026-05-18T18:31:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: و&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''جامع الشَّتّات'''، عنوان کتابهای ذیل است:&lt;br /&gt;
*[[جامع الشتات في أجوبة السؤالات]]، از آثار اصولی و فقیه و مرجع تقلید برجسته شیعه در قرن دوازدهم و سیزدهم هجری قمری، [[میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن|آیت‌الله میرزا ابوالقاسم بن محمدحسن گیلانی شفتی رشتی قمی]]، مشهور به [[میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن|میرزای قمی]] (۱۱۵۰-۱۲۳۱ق)، مجموعه پاسخ‌ به پرسش‌های فقهی و همچنین تعدادی از رساله‌های مستقلّ فقهی است که احکام مسائل گوناگون را بیان می‌کند.&lt;br /&gt;
*[[جامع الشتات]]&lt;br /&gt;
{{ابهام‌زدایی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%AA_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826179</id>
		<title>جامع الشتات (ابهام‌زدایی)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%AA_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=826179"/>
		<updated>2026-05-18T18:30:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: جامع الشتات (ابهام‌زدایی)&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''جامع الشَّتّات'''، عنوان کتابهای ذیل است:&lt;br /&gt;
*[[جامع الشتات في أجوبة السؤالات]]&lt;br /&gt;
*[[جامع الشتات]]&lt;br /&gt;
{{ابهام‌زدایی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%AA_%D9%81%D9%8A_%D8%A3%D8%AC%D9%88%D8%A8%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%A4%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA&amp;diff=826178</id>
		<title>جامع الشتات في أجوبة السؤالات</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%AA_%D9%81%D9%8A_%D8%A3%D8%AC%D9%88%D8%A8%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%A4%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA&amp;diff=826178"/>
		<updated>2026-05-18T18:23:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: {{کاربردهای دیگر | جامع الشتات (ابهام‌زدایی)}}&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR92984J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان = جامع الشتات&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر = &lt;br /&gt;
| پدیدآورندگان&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن]] (نويسنده)&lt;br /&gt;
[[مؤسسه فرهنگی فقه الثقلین ]] (سایر)&lt;br /&gt;
[[مکتب سماحة آیة الله العظمی الشیخ یوسف الصانعي]] ( سایر)&lt;br /&gt;
|زبان&lt;br /&gt;
| زبان = عربی - فارسی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =   ‎‏/‎‏م‎‏9‎‏ج‎‏2‎‏ 183/9 BP &lt;br /&gt;
| موضوع =فقه جعفری - رساله عملیه - فقه جعفری - قرن 13ق. - فقه جعفری - قرن 13ق. - پرسش‏ها و پاسخ‏ها&lt;br /&gt;
|ناشر &lt;br /&gt;
| ناشر = فقه الثقلين&lt;br /&gt;
| مکان نشر = ایران - قم&lt;br /&gt;
| سال نشر = 1399ش - 1401ش&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE92984AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ = 1&lt;br /&gt;
| شابک = -&lt;br /&gt;
| تعداد جلد = 12&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 92984&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور = 92984&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور = 1655&lt;br /&gt;
| پس از = &lt;br /&gt;
| پیش از = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر | جامع الشتات (ابهام‌زدایی)}} &lt;br /&gt;
'''جامع الشتات''' یا «جامع الشتات في أجوبة السؤالات»، از آثار اصولی و فقیه و مرجع تقلید برجسته شیعه در قرن دوازدهم و سیزدهم هجری قمری، [[میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن|آیت‌الله میرزا ابوالقاسم بن محمدحسن گیلانی شفتی رشتی قمی]]، مشهور به [[میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن|میرزای قمی]] (۱۱۵۰-۱۲۳۱ق)، مجموعه پاسخ‌ به پرسش‌های فقهی و همچنین تعدادی از رساله‌های مستقلّ فقهی است که احکام مسائل گوناگون را بیان می‌کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==هدف و روش==&lt;br /&gt;
* مؤسّسه فقه الثقلین، نوشته است: [[میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن|میرزا ابوالقاسم قمی]]، فقیه و اصولى صاحب سبک است که در روش اجتهادى خود مبناى اعتدال را پیشه خود نموده است. مراجعه به آثار و به‌خصوص پاسخ‌هاى وى در کتاب جامع الشتات، به‌روشنى این ادّعا را ثابت مى‌کند که میرزا نه مشى اخبارى‌گرى را مى‌پسندد و نه در شیوه استنباط، انسدادى عمل مى‌کند. میرزا در دوره‌اى که مکتب اخبارى‌گرى سایه تاریکش را بر مکتب اصولى و اجتهادى مدارس علمى تابیده بود، ظهور کرد و با تحقیق و تألیف کتاب گران‌سنگ «قوانين الأصول» مبانى و اندیشه اصولى را منقّح کرد و پایه اجتهادات فقهى را قوّت بخشید&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: مقدمه ناشر، ج1، ص16-17&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ساختار و محتوا==&lt;br /&gt;
* این اثر در 12 جلد به ترتیب ذیل سامان یافته است:&lt;br /&gt;
# پیشگفتار ناشر و مصحح (معرفی شخصیت علمی و زندگی و آثار نویسنده و روش تصحیح) و متن اصلی: اصول دین و اصول فقه (اجتهاد و تقلید)؛&lt;br /&gt;
# فروع دین: از طهارت و نماز تا حجّ؛&lt;br /&gt;
# از جهاد تا تجارت و بیع؛&lt;br /&gt;
# از رهن تا شرکت؛&lt;br /&gt;
# از قسمت تا وکالت؛&lt;br /&gt;
# از وقف تا وصایا؛&lt;br /&gt;
# نکاح؛&lt;br /&gt;
# از طلاق تا احیای موات؛&lt;br /&gt;
# از لقطه تا میراث؛&lt;br /&gt;
# از قضا و شهادات تا حدود و قصاص و دیات؛&lt;br /&gt;
# از رساله انفحه تا رساله اقرار به طلاق؛&lt;br /&gt;
# از رساله طلاق با عوض تا روایت امام رضا(ع).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نمونه مباحث==&lt;br /&gt;
*... مسئله شرعیه را از غیر مجتهد عادل بدون عذرى، جایز نیست اخذ کردن و در مجتهد، عدالت شرط است و در عدالت همین‌قدر بس است که مجتنب از کبایر باشد و اصرار بر صغایر نکند در ظاهر حال و در بند سترپوشى عیب خود باشد و از اهل بلد و محلّه او هرگاه سؤال کنى از احوال او، بگویند: ما به غیر خوبى از او چیزى ندیدیم&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: متن کتاب، ص440&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
مقدمه و متن کتاب.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]&lt;br /&gt;
[[رده:فقه و اصول]]&lt;br /&gt;
[[رده:فقه مذاهب]]&lt;br /&gt;
[[رده:فقه شیعه]]&lt;br /&gt;
[[رده:فقه جعفری (قرن 12 - 14)]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقالات بازبینی شده2 خرداد 1405]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اردیبهشت 1405 توسط محمد خردمند]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اردیبهشت 1405 توسط محسن عزیزی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%AA&amp;diff=826177</id>
		<title>جامع الشتات</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%AA&amp;diff=826177"/>
		<updated>2026-05-18T18:23:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: {{کاربردهای دیگر | جامع الشتات (ابهام‌زدایی)}}&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR00097J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان =جامع الشتات&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر =&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[خواجویی، اسماعیل بن محمدحسین]] (نویسنده)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رجایی، مهدی]] (محقق)&lt;br /&gt;
| زبان =عربی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =‏BP‎‏ ‎‏136‎‏ ‎‏/‎‏خ‎‏9‎‏ج‎‏2&lt;br /&gt;
| موضوع =&lt;br /&gt;
احادیث شیعه - قرن 12ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اسلام - مسایل متفرقه&lt;br /&gt;
| ناشر = &lt;br /&gt;
[بی نا]&lt;br /&gt;
| مکان نشر =[بی جا] - [بی جا]&lt;br /&gt;
| سال نشر = 1418 ق &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE00097AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ =1&lt;br /&gt;
| تعداد جلد =1&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور =00097&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور =00097&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور =&lt;br /&gt;
| پس از =&lt;br /&gt;
| پیش از =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر | جامع الشتات (ابهام‌زدایی)}} &lt;br /&gt;
'''جامع الشتات'''، كتابى است به زبان عربى در موضوعات متفرق كلامى و فلسفى و...نوشته [[خواجویی، اسماعیل بن محمدحسین|ملا محمداسماعيل خواجويى]]، از عالمان شيعى قرن دوازدهم هجرى.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ساختار ==&lt;br /&gt;
كتاب، مشتمل بر مقدمه‌اى به قلم محقق، آقاى [[رجایی، مهدی |سيد مهدى رجايى]]، مقدمه مؤلف و فاقد تبويب و تفصيل است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== گزارش محتوا ==&lt;br /&gt;
در اين كتاب، موضوعات و مطالب متعدد و متنوع فلسفى، كلامى، فقهى، حديثى، تاريخى و... مطرح گرديده است كه از آن جمله مى‌توان به موضوعات ذيل اشاره كرد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*مناقشه در كلام [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سينا]] در مسئله امامت كه در فصل پنجم از مقاله دهم كتاب شفاء انعكاس يافته است. در اين فصل [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سينا]] نظر خود را درباره تعيين خليفه و امام و وجوب فرمان‌بردارى از وى بيان كرده و مؤلف به نقد آن پرداخته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*بيان حكم كسانى كه در عقيده امامت با اماميه مخالفت مى‌ورزند. در اين قسمت مؤلف اختلاف علماى شيعه را درباره كسانى كه در عقيده امامت با عقيده شيعه اختلاف نظر دارند، يادآور مى‌شود؛ برخى ايشان را كافر و برخى فاسق خوانده‌اند كه از نظر مؤلف قول به فسق ايشان از قوت بيشترى برخوردار است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سپس به بيان اختلاف ديدگاه علماى شيعه درباره اينكه آيا اين گروه در عذاب جهنم جاودان خواهند بود يا اينكه سرانجام به بهشت درخواهند آمد و يا اينكه از جهنم خارج مى‌شوند اما در بهشت هم جاى نمى‌گيرند، بيان نموده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*اعتقاد شيعه درباره رجعت. در اين جا مؤلف، ابتدا شبهه [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازى]] را كه با استناد به آيه شريفه'''«أَ لَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنا قَبْلَهُمْ مِنَ الْقُرُونِ أَنَّهُمْ إِلَيْهِمْ لا يَرْجِعُونَ»'''، رجعت را امرى باطل و مردود مى‌شمارد، مطرح كرده و سپس بدان پاسخ مى‌گويد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بررسى آيه متعه؛ يعنى'''«فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً وَ لا جُناحَ عَلَيْكُمْ فِيما تَراضَيْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِيضَةِ»'''&amp;lt;ref&amp;gt;نساء24&amp;lt;/ref&amp;gt;، بررسى حديث افك، بررسى درباره ابتلائات حضرت ايوب، تحقيق درباره ارواح بعد از جدايى از بدن و نيز آفرينش بهشت و جهنم، حيات افلاك، تلقين اموات، تجرد نفس و اعاده معدوم، تفسير آيه'''«انما المشركون نجس»'''، تحقيق منطقى در مسئله طلاق، بررسى معناى ملت، آفرينش حواء و....از جمله موضوعاتى است كه در اين كتاب بدانها پرداخته شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== وضعيت كتاب ==&lt;br /&gt;
كتاب، مشتمل بر پاورقى‌هايى به قلم محقق و فهرست مطالب مى‌باشد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانويس ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
== منابع مقاله ==&lt;br /&gt;
#مقدمه مؤلف.&lt;br /&gt;
#متن كتاب.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]&lt;br /&gt;
[[رده:حدیث]]&lt;br /&gt;
[[رده: متون احادیث]]&lt;br /&gt;
[[رده:احادیث شیعه]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&amp;diff=826166</id>
		<title>الگو:امام علی علیه‌السلام</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&amp;diff=826166"/>
		<updated>2026-05-18T05:17:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: • جمال کعبه؛ شرحی بر تاریخ اسلام به روایت امام علی علیه‌السلام •  •  •  •  •  •  •  •  •&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Navbox&lt;br /&gt;
|state = collapsed&lt;br /&gt;
|bodyclass = hlist&lt;br /&gt;
|name = امام علی علیه‌السلام&lt;br /&gt;
|title = [[امام علی علیه‌السلام]]&lt;br /&gt;
|titlestyle = &lt;br /&gt;
|groupstyle= &lt;br /&gt;
|liststyle = &lt;br /&gt;
|evenstyle = &lt;br /&gt;
|belowstyle = &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|group1 = نرم‌افزار&lt;br /&gt;
|list1  =[[نرم‌افزار دانشنامه علوی نسخه 2 | دانشنامه علوی نسخه 2]] • [[نرم‌افزار نور الولایه 2|نور الولایه 2]] • [[نرم‌افزار دانشنامه فضائل اهل‌بیت علیهم‌السلام در منابع اهل سنت| دانشنامه فضائل اهل‌بیت علیهم‌السلام در منابع اهل سنت]] • [[نرم‌افزار مقتل الحسين(ع)| مقتل الحسين علیه‌السلام]] • [[نرم‌افزار کتابخانه تخصصی امام رضا علیه‌السلام نسخه دوم | کتابخانه تخصصی امام رضا علیه‌السلام نسخه دوم]] • [[نرم‌افزار کتابخانه مهدویت | کتابخانه مهدویت]] • [[نرم‌افزار دانشنامه تاریخ تشیع | دانشنامه تاریخ تشیع]] •&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|group2 = '''یاران'''&lt;br /&gt;
|list2  =[[کمیل بن زیاد]] • [[عوفی، عطیة بن سعد |عطیة بن سعد عوفی]] • [[اصبغ بن نباته]] • [[میثم تمار]] • [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|عبدالله بن عباس]] •&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|group3 = '''آثار'''&lt;br /&gt;
|list3  =[[آية المباهلة]] • [[آفاق نیایش تفسیر دعای کمیل]] • [[آفتاب لایزال امام علی(ع)]] • [[آيات الغدير]] • [[أخلاقيات الإمام علي أمير‌المؤمنين(ع)]] • [[أنا مدينة العلم و علي بابها]] • [[محاسن الأزهار في مناقب إمام الأبرار و والد الأئمة الأطهار الإمام أميرالمؤمنين علي بن أبي‌طالب(ع)]] • [[100 سبد گل]] • [[الغدير في الكتاب العزيز]] • [[بهترین‌ها و بدترین‌ها از دیدگاه نهج‌البلاغه]] • [[پیام امام امیرالمؤمنین علیه‌السلام شرح تازه و جامعى بر نهج‌البلاغه]] • [[نیایش عارفان: شرح حکمت و معنویت شیعی در دعای کمیل]] • [[پیکار صفین]] • [[دانش‌نامه امیر‌المومنین علیه‌السلام بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ]] • [[رفتارشناسی امام علی(ع) در آیینه تاریخ]] • [[سیری در نهج‌البلاغه]] • [[علی علیه‌السلام و فلسفه الهی]] • [[فروغ ولایت]] • [[كشف اليقين في فضائل أميرالمؤمنين]] • [[الجمل و النصرة لسيد العترة في حرب البصرة]] • [[الصحيح من سيرة الإمام علي عليه‌السلام (المرتضی من سيرة المرتضی)]] • [[ولایت علی علیه‌السلام در قرآن کریم و سنت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله]] • [[وقعة الجمل]]  • [[وقعة الجمل في نهج‌البلاغة]] • [[الغارات]] • [[علي إمام البررة]] • [[علي اميرالمؤمنين عليه‌السلام نفس الرسول الأمين(ص)]] • [[فتح الملك العلي بصحة حديث باب مدينة العلم علي]] • [[خلاصه عبقات الأنوار (حدیث انا مدینة العلم)]] • [[خلاصه عبقات الانوار (حديث النور)]] • [[خلاصه عبقات الأنوار (حدیث تشبیه)]] • [[خلاصه عبقات الأنوار (حدیث منزلت)]] • [[فيض القدير في ما يتعلق بحديث الغدير]] • [[ما نزل من القرآن في علي بن أبي‌طالب علیه‌السلام]] • [[الغدير في الكتاب و السنة و الأدب]] • [[موسوعة الغدير في الكتاب و السنة و الأدب]] • [[الغدير (ترجمه، ویرایش جدید)]] • [[رسالة «طرق حديث» من كنت مولاه فعلي مولاه]] • [[التبيين في أصحاب الإمام أمير المؤمنين عليه‌السلام و الرواة عنه]] • [[جاذبه و دافعه علی علیه‌السلام]] • [[علی علیه‌السلام و پایان تاریخ]] • [[فضائل أميرالمؤمنين علي بن أبي‌طالب(ع)]] • [[علی علیه‌السلام و کمیل: شرح دعای کمیل]] • [[غدیرشناسی پاسخ به 110 پرسش پیرامون حادثه بزرگ غدیر]] • [[درسنامه خطبه غدیر]] • [[حدیث غدیر]] • [[حديث الغدير و شبهة شكوی جيش اليمن (دراسة علمية تحليلية)]] • [[الغدير و المعارضون]] • [[غدیر در پرتو کتاب و سنت]] • [[الغدير في التراث الإسلامي]] • [[أعلام الغدير]] • [[بازگشت خورشید برای امیرالمؤمنین علیه‌السلام]] • [[نور الأمير(ع) في تثبيت خطبة الغدير]] • [[موسوعة الإمام أميرالمؤمنين علي بن أبي‌طالب عليه‌السلام]] • [[بازگشت به نهج‌البلاغه]] • [[امواج غدیر]] • [[حماسه غدیر]] • [[بعثت، غدیر، عاشورا، مهدی]] • [[علی و شکوه «غدیر خم» بر فراز «وحی و رسالت» در ترجمه ینابیع المودة]] • [[فضائل و کرامات امام علی علیه‌السلام]] • [[اللهم وال من والاه و عاد من عاداه، كلام النبي صلي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم لا من زيادة الناس]] • [[نگاهی به حدیث غدیر]] • [[نگرشی نو به غدیر]] • [[نگاهی به حدیث ولایت]] • [[نگاهی به حدیث سد الأبواب]] • [[نگاهی به تفسیر آیه مباهله]] • [[امام علی(ع) در اندیشه مسیحیت معاصر]] • [[جنگهای امام علی علیه‌السلام در پنج سال حکومت]] • [[نقش قاعدین در حکومت امام علی(ع)]] • [[هزار حدیث در فضایل امام علی(ع)]] • [[خاطرات امیر مؤمنان علیه‌السلام]] • [[الحكم من كلام الإمام اميرالمؤمنين عليه‌السلام]] • [[امام علی علیه‌السلام الگوی زندگی]]  • [[تجلی امامت: تحلیلی از حکومت امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام]] • [[علی مظهر عدل و فاطمه مظهر تقوی]] • [[کتاب علی(ع)]] • [[سیره معصومان: امام علی علیه‌السلام]] • [[حياة أميرالمؤمنين عليه‌السلام في عهد النبي صلی‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم]] • [[الهجرة إلی الثقلين]] • [[جایگاه غدیر]] • [[قصه کوفه: تاریخ زندگانی امام امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام]] • [[ما أخفاه الرواة من ليلةالمبيت علی فراش النبي صلی‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم]] • [[ليلةالمبيت]] • [[سیاست‌نامه امام علی علیه‌السلام]] • [[گزیده‌ای جامع از الغدیر]] • [[مناجات الهیات حضرت امیر علیه‌السلام]] • [[مأة وصية للإمام علي(ع)]] • [[صفات و علامات متقین در خطبه امیرالمؤمنین علیه‌السلام]] • [[ترجمه روان نهج‌البلاغه (ارفع)]] • [[علی علیه‌السلام میزان حق]] • [[ظاهرة الاستقلاب في النص النبوي و التاريخي: حديث سد الأبواب أنموذجاً]] • [[کشف الرمس عن حدیث رد الشمس]] • [[آیین کشورداری از دیدگاه امام علی(ع)]] • [[امام علی علیه‌السلام صدای عدالت انسانی]] • [[تحلیلی بر مواضع سیاسی علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام، پس از رحلت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله تا قتل عثمان بن عفان]] • [[أم البنين]] • [[زن در سخن و سیره امام علی(ع)]] • [[آیین کشورداری از دیدگاه امام علی علیه‌السلام]] •[[ترجمه و شرح دعای کمیل]] • [[دعای کمیل]] • [[کلمات قصار امام علی(ع)]] • [[الصحيفة العلوية الجامعة]] • [[صحیفه امام علی علیه‌السلام]] • [[شرح دعای کمیل (ملبوبی)]] • [[کلام مفید در امامت امیرالمؤمنین علیه‌السلام]] • [[شرح دعای صباح]] • [[المعيار و الموازنة در برتری امیرالمؤمنین علی‌ علیه‌السلام]] • [[المعيار و الموازنة في فضائل الإمام أميرالمؤمنين علي بن أبي‌طالب صلوات‌الله‌عليه]] • [[امیرالمؤمنین علیه‌السلام]] • [[خلاصه ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه محمدتقی جعفری]] • [[حب علي بن أبي‌طالب علیه‌السلام و آثاره الدنيوية و الأخروية]] • [[الإمام علی (عليه‌السلام) في فكر معتزلة بغداد]] • [[مظهر ولایت: پژوهشی در زندگانی امیرمؤمنان علیه‌السلام از دامن مادر تا رحلت خاتم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم]] • [[امام علی علیه‌السلام نماد حکومت حق]] • [[گزیده‌ای از نیایش حضرت علی(ع)]] • [[اخلاق و خانواده از دیدگاه امام علی(ع)]] • [[ولایت و امامت علی علیه‌السلام در قرآن]] • [[شعر أبي‌طالب و أخباره و المستدرك عليه]] • [[غدیر به روایت اهل‌بیت علیهم‌السلام: نگاهی کوتاه به حدیث غدیر در منابع شیعی]] •[[ماه مهر‌پرور]] • [[الإمام علي عليه‌السلام في آراء الخلفاء]] • [[پژوهشی در مصحف امام علی علیه‌السلام]] • [[شیوه حکمرانی امام علی علیه‌السلام]] • [[ترجمه فارسی الغارات]] • [[علی(ع) وجدان انسانیت قرون]] • [[علی علیه‌السلام در سنت]] • [[حديث الغدير برواية ابن كثير]] • [[ترجمه الغارات: سال‌های روایت نشده از حکومت امیرالمؤمنین(ع)]] • [[مقالتان في الغدیر]] • [[گزارش حجة الوداع]] • [[دراسة واعية لقضية الغدير في ضوء المنهج الاجتماعي التاريخي]] • [[عید الغدیر]] • [[معنی حدیث الغدیر]] • [[حديث الغدير بين أدلة المثبتين و أوهام المبطلين]] • [[سیره علمی و عملی امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام]] • [[المدخل إلی دراسة نص الغدير]] • [[شرح زيارة الإمام أمير المؤمنين علیه‌السلام یوم الغدیر]] • [[شرح زيارة الغدير]] • [[الطریق الی غدیر خم]] •[[کتاب‌شناسی حضرت علی(ع)]] • [[امام علی بن ابی‌طالب(ع)، تاریخ تحلیلی نیم‌قرن اول اسلام]] • [[نهج‌البلاغه و جنگ]] • [[نبرد جمل: جنگ بدر دوم در برابر بنی‌هاشم]] • [[امام علی علیه‌السلام جانشین رسول‌الله صلی‌الله‌علیه‌و‌آله: نقدی بر کتاب جانشینی حضرت محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله از ویلفرد مادلونگ]] • [[هارون امت: اثبات افضلیت امیرالمؤمنین علیه‌السلام در شروط خلافت از مدارک معتبر اهل سنت]] • [[شجره طيبه در انساب سلسله سادات علويه رضويه]] • [[دروس پژوهشی نهج‌البلاغه]] • [[رسائل النبي و الوصي (نامه‌های پیامبر و امام)]] • [[مدرسة الغدیر و أثر الفکر الإسلامي في الحیاة]] • [[حکمت اصول سیاسی اسلام: ترجمه و تفسیر فرمان مبارک امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام به مالک اشتر]] • [[الأربعون عن الأربعين في فضائل أميرالمؤمنين علي بن أبي‌طالب علیه‌السلام]] • [[الإفصاح في الإمامة]] • [[النص الجلي في إثبات ولاية علي عليه‌السلام]] • [[پرتوی از اعجاز علوی]] • [[سيمای علی عليه‌السلام به روايت اهل سنت]] • [[علي و السنة]] • [[درسهای سیاسی از نهج‌البلاغه]] • [[قهرمان مردم: علی(ع) در بینامتنیت متون رسمی و فرهنگ عامۀ تاریخ میانۀ ایران]] • [[منهج الشيعة في فضائل وصي خاتم الشريعة]] • [[تحلیل محتوای روند تغییرات سخنان امام علی(ع) خطاب به مردم در دوران حکومت در نهج‌البلاغه]] • [[الغدير عيد أصحاب اليمين بولاية أميرالمؤمنين(ع)]] • [[الإمام علي(ع) صوت العدالة الإنسانية]] • [[الغدير و المنصب]] • [[علی علیه‌السلام پیشوای پرهیزگاران در نگاه ابن عبدالبر]] • [[غدیر و ولایت علی علیه‌السلام در کلام رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله]] • [[حدیث غدیر منشور جاودان ولایت]] • [[دانشنامه امام اميرالمؤمنين علی ‌بن ابی‌طالب علیه‌السلام]] • [[رخساره خورشید]] • [[خلاصه الغدیر در هزار نکته]] • [[مشهد الإمام علي في النجف و ما به من الهدایا و التحف]] • [[الفضائل (ترجمه محمدحسین حسینی)]] • [[بشارة المصطفی صلی‌الله‌علیه‌و‌آله لشيعة المرتضی علیه‌السلام]] • [[علی(ع) فیض ازل]] • [[شرحی بر حدیث غدیر]] • [[1000 آية نزلت في الإمام علي علیه‌السلام]]  • [[نبوت‌ها در نهج‌البلاغه]] • [[الگوی اداره در نهج‌البلاغه]] • [[عمدة عيون صحاح الأخبار في مناقب إمام الأبرار]] • [[باران خوبی‌ها]] • [[علی علیه‌السلام از زبان علی علیه‌السلام]] • [[چشمه خورشید]] • [[بشارات نبوی به شيعيان علوی]]• [[المعجم الصرفي المفصل لألفاظ نهج‌البلاغة]] • [[ترجمه خصائص الوحي المبين في مناقب أميرالمؤمنين علي بن أبي‌طالب(ع)]] • [[من بلاغة الإمام علي(ع) في نهج‌البلاغة]] • [[منهاج الحق و اليقين في تفضيل علي أميرالمؤمنين(ع)]] • [[المستدرك المختار في مناقب وصي المختار]] • [[العقد النضيد و الدر الفريد في فضائل أميرالمؤمنين و أهل بيت النبي علیهم‌السلام]] • [[امام امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام از دیدگاه خلفا]] • [[غدیر در شعر فارسی]] • [[از ژرفای غدیر]] • [[امام علی(ع) انسان کامل]] • [[شرح وصية أميرالمؤمنين للإمام الحسن عليهماالسلام]] • [[سيرة الإمام أميرالمؤمنين علیه‌السلام في نهج‌البلاغة]] • [[رساله در بیان معرفت به نورانیت امیرالمؤمنین علیه‌السلام]] • [[شرح العهد الدولي للإمام أميرالمؤمنين علیه‌السلام لمالك الأشتر]] • [[گفتار و کردار امام علی(ع) در مفاهیم عرفانی (تا سده پنجم)]] • [[المولی في الغدير]] • [[حديث الولاية و من روی غدير خم من الصحابة]] • [[حکمرانی حکیمانه]] • [[دیدار با علی علیه‌السلام]] • [[امام علی(ع) و اقتصاد اسلامی]] •  [[امام علی(ع) و امور نظامی]] • [[امام علی(ع) و مسائل حقوقی]] • [[علی علیه‌السلام و فوج فائزین]]  • [[الامام علي علیه‌السلام من المهد إلی اللحد]] • [[أبوطالب عليه‌السلام ثالث من أسلم]] • [[ملحمة الإمام علي علیه‌السلام أو القصیدة العلویة المبارکة]] • [[عهدنامه مالک اشتر]] • [[روش نیایش در مکتب تشیع]] • [[امام علی(ع) و مباحث اطلاعاتی]] • [[امام علی(ع) و مسایل سیاسی]] • [[سياست و مديريت از ديدگاه امام علی(ع)]] • [[امام علی(ع) و مباحث اعتقادی]] • [[سلوک علوی: راهبردهای امام علی(ع) در تربیت فرزندان]] • [[جمال کعبه؛ شرحی بر تاریخ اسلام به روایت امام علی علیه‌السلام]] •  •  •  •  •  •  •  •  • &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|group4 = پژوهشگران&lt;br /&gt;
|list4  = [[امینی نجفی، عبدالحسین|علامه امينى]] • [[مکارم شیرازی، ناصر |ناصر مکارم شیرازی]] • [[آشتیانی، محمدرضا| محمدرضا آشتیانی]] • [[قرشی، باقر شریف|باقر شریف قرشی]] • [[کنتوری، سید میر حامدحسین|میرحامدحسین ]] • [[مظاهری، حسین |حسین مظاهری]] • [[فنایی اشکوری، محمد | محمد فنايى اشكورى]] • [[اتابکی، پرویز|پرویز اتابكى]] • [[محمدی ری‌شهری، محمد|محمد محمدی‌ ری‌شهری]] • [[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبایی]] • [[حلی، حسن بن یوسف|علامه حلى]] • [[مفید، محمد بن محمد|شيخ مفيد]] • [[میرشریفی، علی|سيد على ميرشريفى ]]  •  [[عاملی، جعفرمرتضی|علامه سيد جعفر مرتضى عاملى]] • [[عسکری، سید مرتضی|علامه سيد مرتضى عسكرى]] • [[شوشتری، محمدتقی|علامه محمدتقى شوشترى]] • [[سید ضامن بن شدقم]] • [[ ثقفی، ابراهیم بن محمد|ابواسحاق، ابراهیم بن محمد بن سعيد بن هلال ثقفى اصفهانى]] • [[خویی، سید ابوالقاسم|آیت‌الله سید ابوالقاسم خویى ]] • [[ابومعاش، سعید|سعید ابومعاش]] • [[غماری حسنی، احمد| احمد غماری حسنی]]  • [[رازی، احمد بن محمد|احمد بن محمد رازی]] • [[طباطبایی، سید عبدالعزیز|علامه سید عبدالعزيز طباطبايى]] • [[شبستری، عبدالحسین | عبدالحسين شبسترى]] • [[کورانی، علی|على كورانى]] • [[مصطفوی، سید جواد|سید جواد مصطفوى]] • [[حسینی قزوینی، سید محمد|سید محمد حسینی قزوینی]] • [[محمودی، محمدجواد| محمدجواد محمودی]] • [[تقدمی معصومی، امير |امیر تقدمی معصومی ]] • [[مدرسی، سید هادی|سید هادى مدرسى]] • [[حسینی میلانی، سید علی|سيد على حسينى ميلانى]] • [[مروجی طبسی، محمدجعفر| محمدجعفر طبسی]] • [[حکیمی، محمدرضا|محمدرضا حكيمى]] • [[دشتی، محمد|محمد دشتى]] • [[نظری منفرد، علی|على نظرى منفرد]] • [[حسنی، سید نبیل|سید نبیل حسنی]] • [[مرزبانی، محمد بن عمران|محمد بن عمران مرزبانى]] • [[حاجیانی دشتی، عباس|عباس حاجیانی دشتی]] • [[ارفع، سید کاظم|سيد‌ ‎كاظم ارفع]] • [[محمودی، محمدباقر |علامه محمدباقر محمودی ]] • [[جرداق، جورج|جورج جرداق]] • [[شفیعی، محمدحسن|محمدحسن شفيعى شاهرودى]] • [[دین‌پرور، سید جمال‌الدین|سید جمال‌الدین دين‌پرور]] • [[فلسفی، محمدتقی|محمدتقی فلسفی]] • [[رهبر، محمدتقی|محمدتقی رهبر]] • [[شمس‌الدین، محمدمهدی|محمدمهدی شمس‌الدین]] • [[طیبی، ناهید|ناهید طیبی]] • [[محمدیان، محمد|محمد محمدیان]] • [[بیضون، ابراهیم|ابراهيم بيضون]] • [[بحرانی، سید هاشم بن سلیمان|سيد‌ ‎هاشم بحرانى]] • [[قبانچی، سید حسن|سید حسن قبانچی]] • [[دلشاد تهرانی، مصطفی | مصطفى دلشاد تهرانى]]  • •  •  • • • • • • • • • •&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|below =[[الگو:قرآن|قرآن]] / [[الگو:نهج‌البلاغه|نهج‌البلاغه]] / [[الگو:سرور زنان جهان|سرور زنان جهان]] / [[الگو:امام حسن مجتبی علیه‌السلام|امام حسن مجتبی علیه‌السلام]] / [[الگو:سرور شهیدان|سرور شهیدان]] / [[الگو:صحیفه سجادیه| صحیفه سجادیه]]  / [https://wikinoor.ir/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8(%D8%B9) صفحات رده امام علی(ع)]&lt;br /&gt;
}}&amp;lt;noinclude&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:الگو:شخصیت‌ها]]&lt;br /&gt;
[[رده:الگوهای افقی]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/noinclude&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84_%DA%A9%D8%B9%D8%A8%D9%87%D8%9B_%D8%B4%D8%B1%D8%AD%DB%8C_%D8%A8%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&amp;diff=826165</id>
		<title>جمال کعبه؛ شرحی بر تاریخ اسلام به روایت امام علی علیه‌السلام</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84_%DA%A9%D8%B9%D8%A8%D9%87%D8%9B_%D8%B4%D8%B1%D8%AD%DB%8C_%D8%A8%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&amp;diff=826165"/>
		<updated>2026-05-18T05:16:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: {{امام علی علیه‌السلام}}/* وابسته‌ها */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR56431J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان = جمال کعبه؛ شرحی بر تاریخ اسلام به روایت امام علی علیه السلام&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر = &lt;br /&gt;
| پدیدآورندگان&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[دانش‌کیا، محمدحسین]] (نويسنده)&lt;br /&gt;
[[نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها. دانشگاه معارف اسلامی. معاونت پژوهشی]] (تهيه کننده)&lt;br /&gt;
[[امام علی علیه‌السلام]] ( نویسنده)&lt;br /&gt;
|زبان&lt;br /&gt;
| زبان = فارسی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =  /د2ج8 38/23 BP &lt;br /&gt;
| موضوع =علی بن ابی طالب (ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. نهج‌البلاغه - نقد و تفسیر - علی بن ابی طالب (ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. - اسلام - تاریخ - 11 - 35ق.&lt;br /&gt;
|ناشر &lt;br /&gt;
| ناشر = نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها. دفتر نشر معارف&lt;br /&gt;
| مکان نشر = ایران - قم&lt;br /&gt;
| سال نشر = 1391ش&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE56431AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ = 1&lt;br /&gt;
| شابک = 978-964-631-304-1&lt;br /&gt;
| تعداد جلد = 1&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 56431&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور = 56431&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور = 44878&lt;br /&gt;
| پس از = &lt;br /&gt;
| پیش از = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
'''جمال کعبه؛ شرحی بر تاریخ اسلام به روایت امام علی(ع)'''، اثر [[دانش‌کیا، محمدحسین|محمدحسین دانش‌کیا]] (متولد ۱۳۴۰ش)، کتابی است در بازخوانی و تحلیل وقایع مهم تاریخ صدر اسلام، از رحلت پیامبر اکرم(ص) تا شهادت [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]]، بر اساس بیانات و دیدگاه‌های [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] در نهج‌البلاغه و سایر منابع تاریخی.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انگیزه نگارش==&lt;br /&gt;
مهم‌ترین اهداف این اثر عبارتند از:&lt;br /&gt;
# دستیابی به روایت تاریخی صحیح و بی‌پیرایه: ازآنجاکه گزارش‌های مورخان، همواره در معرض حب و بغض‌های شخصی، قبیله‌ای و صنفی بوده است، این کتاب، تلاش می‌کند روایتی را ارائه دهد که از این آفت‌ها دور باشد&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: مقدمه، ص16&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
# ارائه معیار برای سنجش حقیقت: ازآنجاکه [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] هیچ غرضی را در مشاهدات خود دخالت نداده و دریچه نگاه او بیانگر تمامی زوایای موضوع است، بیانات آن حضرت، می‌تواند معیاری برای سنجش سره از ناسره در میان روایات متعارض تاریخی قرار ‌گیرد&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
# بازخوانی تاریخ از زبان معصوم: ازآنجاکه [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] در میان صحابه پیامبر(ص) از افراد نادری است که وقایع بیش از یک ربع قرن از تاریخ اسلام را نقل و تحلیل نموده است، خطبه‌ها، نامه‌ها، کلمات حکمت‌‌آمیز و سخنان ایشان که در لابه‌لای کتب مختلف روایی، کلامی و تاریخی درباره وقایع مختلف درج شده است، مجموعه منحصربه‌فردی را تشکیل می‌دهد&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ویژگی‌های کتاب==&lt;br /&gt;
# سازمان‌دهی موضوعی و زمانی: برخلاف شرح‌های ترتیبی نهج‌ البلاغه، مطالب این کتاب، بر اساس عنصر زمان و توالی حوادث تاریخی، دسته‌بندی شده‌اند. در واقع این کتاب یک شرح موضوعی با رویکرد تاریخ‌نگاری تحلیلی است که بر اساس توالی زمانی حوادث تنظیم شده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص17&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
# تقطیع و گزینش هدفمند: نویسنده از میان صدها خطبه و نامه، تنها بخش‌هایی را که به روشن شدن زوایای تاریخ اسلام کمک می‌کند، استخراج و تقطیع کرده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص18&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
# تکمیل با منابع دست ‌اول: برای حفظ پیوستگی مطالب، در مواردی که کلام امام به پیش‌زمینه‌ای نیاز داشته، از منابع معتبر تاریخی همچون «[[وقعة صفين|وقعة صفین]]» [[نصر بن مزاحم|ابن‌ مزاحم]]، «[[الجمل|کتاب الجمل]]» [[مفید، محمد بن محمد|شیخ مفید]]، «[[تاريخ اليعقوبي|تاریخ یعقوبی]]» و... برای تکمیل روایت استفاده شده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص18 و 22-25&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
# بهره‌گیری از ترجمه‌های برگزیده: در بخش ترجمه متن کلام امام، نویسنده از میان ترجمه‌های موجود، ترجمه «[[معادیخواه، عبدالمجید|معادی‌خواه]]» ([[خورشید بی‌غروب، نهج‌البلاغه با فهرستهای دهگانه|خورشید بی‌غروب]]) را انتخاب کرده، ولی در مواردی که ترجمه مزبور با یک نوشته تاریخی، هماهنگی نداشته، به‌تناسب به دیگر ترجمه‌ها مراجعه کرده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص18&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ساختار و محتوا==&lt;br /&gt;
کتاب حاضر (که با «سخن آغازین» شروع شده و درصدد نقل تاریخ اسلام از زبان امام علی(ع) و تحلیل آن است)، دارای یک مقدمه، دو بخش اصلی (با فصل‌های ویژه) و یک خاتمه است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بخش نخست، در سه فصل، شامل حوادث رحلت پیامبر(ص) تا پایان عمر خلیفه سوم و بیعت با امام(ع)، دربردارنده مباحثی چون سقیفه و پیامدهای آن، جانشینی خلیفه اول و دیدگاه [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] درباره خلیفه سوم است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بخش دوم، در شش فصل، شامل بیعت با امام، کیفیت پیدایش ناکثین، قاسطین، مارقین و چگونگی رویارویی حضرت با آنان و پیامدهای آن است. در خاتمه نیز به شهادت امام اشاره شده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص15 و 18؛ سخن آغازین، ص6&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در این کتاب، افزون برآنچه گفته شد، به موارد زیر نیز توجه شده است:&lt;br /&gt;
# شرح حالی از شخصیت‌هایی که امام(ع) متعرض آنها شده، به‌صورت زیرنویس ارائه شده است. پرداختن به نقاط برجسته زندگی ایشان به‌گونه‌ای که شخصیت آنها را به خواننده بشناساند، محور قرار گرفته است و در برخی دیگر از زیرنویس‌ها نیز توضیحاتی به‌ضرورت، پیرامون برخی وقایع ارائه شده است.&lt;br /&gt;
# متن عربی فرمایشات [[امام علی علیه‌السلام|حضرت امیرالمؤمنین علی(ع)]] برای سهولت دسترسی، در پایان هر فصل به‌پیوست ذکر شده است.&lt;br /&gt;
# در پایان کتاب، جدول مقایسه‌ای شماره‌های ترجمه «[[خورشید بی‌غروب، نهج‌البلاغه با فهرستهای دهگانه|خورشید بی‌غروب]]»، با دیگر متن‌های نهج‌البلاغه جهت دسترسی آسان‌تر به متن عربی آورده شده است. ازآنجاکه شماره خطبه‌ها نامه‌ها و... این ترجمه، با ترجمه مرحوم [[فیض‌الاسلام اصفهانی، سید علی‌نقی|فیض‌الاسلام]] در موارد اندکی تفاوت دارد، موارد اختلاف در پاورقی جدول ذکر شده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: مقدمه، ص25-26&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
عناوین بخش‌ها و فصول کتاب به‌تفصیل چنین است:&lt;br /&gt;
* بخش نخست: از رحلت پیامبر(ص) تا بیعت با امام:&lt;br /&gt;
# فصل نخست: سقیفه و پیامدهای آن: این فصل، با واقعه ۲۸ صفر سال ۱۱ هجری آغاز می‌شود. درحالی‌که امام با بنی‌هاشم و دیگر یاران باوفای پیامبر(ص)، مشغول تغسیل و تدفین پیامبر(ص) بودند، رقابت بر سر خلافت در سقیفه شکل گرفت&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: متن کتاب، ص29-30&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
# فصل دوم: جانشین ابوبکر: این فصل، با تبیین شخصیت عمر و ویژگی‌های اخلاقی وی از دیدگاه امام (تندی و خشونت در رفتار) شروع شده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص72-77&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
# فصل سوم: عثمان از دیدگاه امام(ع) &amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص97-147&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* بخش دوم: از بیعت با امام تا شهادت:&lt;br /&gt;
# فصل اول: بیعت با امام&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص151-166&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
# فصل دوم: ناکثین، اولین گروه سرکش&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص167-205&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
# فصل سوم: رویارویی با قاسطین&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص207-255&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
# فصل چهارم: داستان خوارج&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص257-279&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
# فصل پنجم: سقوط مصر&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص281-296&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
# فصل ششم: حملات ایذایی&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص297-319&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
سخن آغازین، مقدمه و متن کتاب.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{امام علی علیه‌السلام}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌نامه‌ها]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌نامه‌های فردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]]&lt;br /&gt;
[[رده:حالات فردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:امام علی(ع)]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقالات بازبینی شده2 اردیبهشت 1405]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اردیبهشت 1405 توسط عباس مکرمی]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اردیبهشت 1405 توسط محسن عزیزی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B2%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%8C_%D8%B3%D9%87%DB%8C%D9%84&amp;diff=826076</id>
		<title>زکار، سهیل</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B2%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%8C_%D8%B3%D9%87%DB%8C%D9%84&amp;diff=826076"/>
		<updated>2026-05-17T06:41:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: added Category:مصححان using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wikiInfo&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:NUR00498.jpg|بندانگشتی|زکار، سهیل]]&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable aboutAuthorTable&amp;quot; style=&amp;quot;text-align:Right&amp;quot; |+ |&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! نام!! data-type=&amp;quot;authorName&amp;quot; |زکار، سهیل&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام‎های دیگر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorOtherNames&amp;quot; | &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام پدر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorfatherName&amp;quot; |&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|متولد &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorbirthDate&amp;quot; |1936 م&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|محل تولد&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorBirthPlace&amp;quot; |حماة سوریه&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|رحلت &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorDeathDate&amp;quot; |2020م&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|اساتید&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorTeachers&amp;quot; |برنارد لويس  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برخی آثار&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorWritings&amp;quot; |&lt;br /&gt;
[[تاريخ دمشق 360 - 555 ه (ابن قلانسي)]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاریخ دمشق (سهیل زکار)]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[عجایب المقدور فی نوایب تیمور]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[بغية الطلب في تاريخ حلب]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[السير و المغازي]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاريخ ابن خلدون]]&lt;br /&gt;
|- class=&amp;quot;articleCode&amp;quot;&lt;br /&gt;
|کد مؤلف &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorCode&amp;quot; |AUTHORCODE00498AUTHORCODE&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''سهيل زكار''' (1936 -2020م)، نویسنده، مورخ، مترجم، محقق سوری&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ولادت ==&lt;br /&gt;
در سال 1936م در شهر حماه سوریه در خانواده‌ای متوسط به دنیا آمد.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تحصیلات ==&lt;br /&gt;
پدرش به تجارت مشغول بود، با تسلط فرانسه بر سوریه اوضاع مالی پدرش برو به وخامت گذاشت او مجبور شد برای کار و همکاری با خانواده در تامین معاش مدرسه را ترک کند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اما هرگز مطالعه را کنار نگذاشت بلکه در زمینه انواع مختلف کتب تاریخی، قوم‌گرایی و هستی‌گرایی به مطالعه پرداخت. در سال 1952م مطالعات در مورد گواهی تاریخ انجام داد و سپس به عنوان معلم درحومه حماه مشغول به کار شد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وى در سال 1963م از دانشکده تاریخ دانشگاه دمشق فارغ التحصیل شد و به تدریس تاریخ پرداخت. پس از مدتى براى ادامه تحصیلات به انگلیس رفت و در آن‌جا با مستشرق معروف، برنارد لوییس آشنا شد و  با او همکارى کرد. او در سال 1969 دکترای خود را از دانشگاه لندن دریافت نمود، پس از تکمیل تحصیلات به کشور خود بازگشت و ده‌ها کتاب تخصصی در تاریخ عرب نگاشت، در سال1991م با همکارى شاگردانش، کتاب بزرگ «الموسوعة الشاملة فى الحروب الصلیبیة» را در 50 جلد را به رشته تحریر درآورد. او همچنین سمت نایب رئیس اتحادیه مورخان عرب را به عهده داشته است. او همچنین به عنوان مشاور تاریخی برخی فیلمها و سریالهای سوریه را بر عهده داشته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== وفات ==&lt;br /&gt;
سهیل زکار در روز یک شنبه 1 مارس 2020م در سن 84 سالگی وفات یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== آثار ==&lt;br /&gt;
#أخبار القرامطة، تحقيق.&lt;br /&gt;
#مدخل إلى تاريخ الحرب الصليبية.&lt;br /&gt;
#مانى والمانوية.&lt;br /&gt;
#مختارات من كتابات المؤرخين العرب.&lt;br /&gt;
#امارة حلب فى القرن الحادى عشر الميلادى.&lt;br /&gt;
#الاعلام والتبيين فى طروح الفرنج الملاعين، تحقيق.&lt;br /&gt;
#الانحياز، ترجمۀ.&lt;br /&gt;
#موسوعة الحروب الصليبية.&lt;br /&gt;
#تاريخ العرب والإسلام.&lt;br /&gt;
#تاريخ يهود الخزر.&lt;br /&gt;
#الحشيشية: الاغتيال الطقوسى عند الإسماعيلية النزارية.&lt;br /&gt;
#طبقات خليفة ابن خياط.                                  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
                                                                   ‏&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الإعلام و التبيين في خروج الفرنج الملاعين علی ديار المسلمين]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاريخ دمشق 360 - 555 ه (ابن قلانسي)]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاریخ دمشق (سهیل زکار)]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[عجایب المقدور فی نوایب تیمور]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[بغية الطلب في تاريخ حلب]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الحسين بن علي سيد شباب أهل الجنة و حجر بن عدي أول شهداء آل‌البيت]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[السير و المغازي]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاريخ ابن خلدون]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[کتاب غرر السیر]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[زبدة الحلب من تاریخ حلب]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[كتاب الطبقات]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[النسب]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[جمهرة النسب لإبن الكلبي]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاريخ صفد]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[المعجم الموسوعي للديانات و العقائد و المذاهب و الفرق و الطوائف و النحل في العالم منذ فجر التاريخ حتی العصر الحالي]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سيرة الهادي إلی الحق يحيی بن الحسين عليه‌السلام]]  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاریخ بلاد الشام فی القرن التاسع عشر]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الجامع في أخبار القرامطة في الأحساء - ‌الشام - ‌العراق – اليمن]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[أنساب الأشراف (زکار، سهیل)]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[مؤرخو العرب و الإسلام حتي عصر الحديث]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تاریخ خلیفة بن خیاط العصفری]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[التلمود کتاب اليهود المقدس: تاريخچه و تعاليمه و مقتطفات من نصوصه]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الأناجيل النصوص الکاملة]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[المحذوف من التوراة کاملا]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[الفتن (ويرايش جديد)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[المغازي النبوية]]  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[النصوص الکاملة لمخطوطات البحر الميت]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:زندگی‌نامه]]&lt;br /&gt;
[[رده:مورّخان]]&lt;br /&gt;
[[رده:مصححان]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%DA%AF%D8%B2%D9%84%D9%88_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=825997</id>
		<title>قراگزلو (ابهام‌زدایی)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%DA%AF%D8%B2%D9%84%D9%88_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=825997"/>
		<updated>2026-05-14T06:00:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: *&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''قراگزلو (قراگوزلو)''' ممکن است به هر یک از افراد زیر اشاره داشته باشد:&lt;br /&gt;
* [[ق‍راگ‍وزل‍و، اب‍وال‍ق‍اس‍م‌ | ابوالقاسم خان ناصرالملک قراگزلو همدانی]]، (۱۲۴۵ – ۱۳۰۶ ش) از رجال برجسته دوره قاجار، نخستین دانشجوی ایرانی در دانشگاه آکسفورد، نخستین وزیر مالیه (دارایی) ایران، نخست‌وزیر محمدعلی شاه و سپس نایب‌السلطنه احمدشاه بود. او همچنین از پیشگامان ترجمه آثار شکسپیر به زبان فارسی است و دو نمایشنامه «تاجر ونیزی» و «اتللو» را با نثری شیوا به فارسی برگردانده است.&lt;br /&gt;
* [[ذکاوتی قراگزلو، علیرضا|عليرضا ذكاوتى قراگزلو]] (متولد 1322-همدان)، استاد عرفان، مترجم، مؤلف، پژوهشگر،چهار دهه گذشته آثار متعددی از او در زمینه ادبیات فارسی و عرفان اسلامی منتشر شده‌است.&lt;br /&gt;
* [[قراگوزلو، محمد|محمد قراگوزلو]] (متولد 1338ش)، نویسنده، روزنامه‌نگار، فعال سیاسی&lt;br /&gt;
[[Category:صفحه‌های ابهام‌زدایی افراد]]&lt;br /&gt;
{{ابهام‌زدایی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی افراد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:آذر(1401)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%DA%AF%D8%B2%D9%84%D9%88_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=825996</id>
		<title>قراگزلو (ابهام‌زدایی)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%DA%AF%D8%B2%D9%84%D9%88_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=825996"/>
		<updated>2026-05-14T05:58:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: و&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''قراگزلو (قراگوزلو)''' ممکن است به هر یک از افراد زیر اشاره داشته باشد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[ذکاوتی قراگزلو، علیرضا|عليرضا ذكاوتى قراگزلو]] (متولد 1322-همدان)، استاد عرفان، مترجم، مؤلف، پژوهشگر،چهار دهه گذشته آثار متعددی از او در زمینه ادبیات فارسی و عرفان اسلامی منتشر شده‌است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[ق‍راگ‍وزل‍و، اب‍وال‍ق‍اس‍م‌ | ابوالقاسم خان ناصرالملک قراگزلو همدانی]]، (۱۲۴۵ – ۱۳۰۶ ش) از رجال برجسته دوره قاجار، نخستین دانشجوی ایرانی در دانشگاه آکسفورد، نخستین وزیر مالیه (دارایی) ایران، نخست‌وزیر محمدعلی شاه و سپس نایب‌السلطنه احمدشاه بود. او همچنین از پیشگامان ترجمه آثار شکسپیر به زبان فارسی است و دو نمایشنامه «تاجر ونیزی» و «اتللو» را با نثری شیوا به فارسی برگردانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[قراگوزلو، محمد|محمد قراگوزلو]] (متولد 1338ش)، نویسنده، روزنامه‌نگار، فعال سیاسی &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:صفحه‌های ابهام‌زدایی افراد]]&lt;br /&gt;
{{ابهام‌زدایی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی افراد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:آذر(1401)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%DA%AF%D8%B2%D9%84%D9%88_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=825995</id>
		<title>قراگزلو (ابهام‌زدایی)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%DA%AF%D8%B2%D9%84%D9%88_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=825995"/>
		<updated>2026-05-14T05:55:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: *  ابوالقاسم خان ناصرالملک قراگزلو همدانی&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''قراگزلو''' ممکن است به هر یک از افراد زیر اشاره داشته باشد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[ذکاوتی قراگزلو، علیرضا|عليرضا ذكاوتى قراگزلو]] (متولد 1322-همدان)، استاد عرفان، مترجم، مؤلف، پژوهشگر،چهار دهه گذشته آثار متعددی از او در زمینه ادبیات فارسی و عرفان اسلامی منتشر شده‌است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[ق‍راگ‍وزل‍و، اب‍وال‍ق‍اس‍م‌ | ابوالقاسم خان ناصرالملک قراگزلو همدانی]]، (۱۲۴۵ – ۱۳۰۶ ش) از رجال برجسته دوره قاجار، نخستین دانشجوی ایرانی در دانشگاه آکسفورد، نخستین وزیر مالیه (دارایی) ایران، نخست‌وزیر محمدعلی شاه و سپس نایب‌السلطنه احمدشاه بود. او همچنین از پیشگامان ترجمه آثار شکسپیر به زبان فارسی است و دو نمایشنامه «تاجر ونیزی» و «اتللو» را با نثری شیوا به فارسی برگردانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[قراگوزلو، محمد|محمد قراگوزلو]] (متولد 1338ش)، نویسنده، روزنامه‌نگار، فعال سیاسی &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:صفحه‌های ابهام‌زدایی افراد]]&lt;br /&gt;
{{ابهام‌زدایی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی افراد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:آذر(1401)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%E2%80%8D%D8%B1%D8%A7%DA%AF%E2%80%8D%D9%88%D8%B2%D9%84%E2%80%8D%D9%88%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%E2%80%8D%D9%88%D8%A7%D9%84%E2%80%8D%D9%82%E2%80%8D%D8%A7%D8%B3%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8C&amp;diff=825994</id>
		<title>ق‍راگ‍وزل‍و، اب‍وال‍ق‍اس‍م‌</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%E2%80%8D%D8%B1%D8%A7%DA%AF%E2%80%8D%D9%88%D8%B2%D9%84%E2%80%8D%D9%88%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%E2%80%8D%D9%88%D8%A7%D9%84%E2%80%8D%D9%82%E2%80%8D%D8%A7%D8%B3%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8C&amp;diff=825994"/>
		<updated>2026-05-14T05:52:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: {{کاربردهای دیگر| قراگزلو (ابهام‌زدایی)}}&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه&lt;br /&gt;
| عنوان = '''ابوالقاسم خان ناصرالملک قراگزلو'''&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR76345.jpg  &lt;br /&gt;
| اندازه تصویر =  &lt;br /&gt;
| توضیح تصویر = &lt;br /&gt;
| نام کامل = ابوالقاسم خان قراگزلو همدانی&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر = ناصرالملک&lt;br /&gt;
| لقب = مشیر حضور&lt;br /&gt;
| تخلص = &lt;br /&gt;
| نسب = &lt;br /&gt;
| نام پدر = احمدخان&lt;br /&gt;
| ولادت = ۱۱ فروردین ۱۲۴۵ هجری شمسی (۱۴ ذیقعده ۱۲۸۲ هجری قمری)&lt;br /&gt;
| محل تولد = شورین، سنگستان، همدان&lt;br /&gt;
| کشور تولد = ایران&lt;br /&gt;
| محل زندگی = تهران، لندن&lt;br /&gt;
| رحلت = ۴ دی ۱۳۰۶ هجری شمسی (۱۳۴۶ هجری قمری)&lt;br /&gt;
| شهادت = &lt;br /&gt;
| مدفن = حرم شاه عبدالعظیم حسنی، شهر ری&lt;br /&gt;
| طول عمر = &lt;br /&gt;
| نام همسر = &lt;br /&gt;
| فرزندان = محسن قراگزلو، حسینعلی قراگزلو، فاطمه سلطان خانم&lt;br /&gt;
| خویشاوندان = حسین علاء (داماد)، محمودخان ناصرالملک (پدربزرگ)&lt;br /&gt;
| دین = اسلام&lt;br /&gt;
| مذهب = &lt;br /&gt;
| پیشه = سیاستمدار، مترجم، دیپلمات&lt;br /&gt;
| درجه علمی = &lt;br /&gt;
| دانشگاه = دانشگاه آکسفورد (کالج بالیول)&lt;br /&gt;
| علایق پژوهشی = &lt;br /&gt;
| منصب = نخستین وزیر مالیه ایران، نخست‌وزیر، نایب‌السلطنه احمدشاه، والی کردستان&lt;br /&gt;
| پس از = &lt;br /&gt;
| پیش از = &lt;br /&gt;
| اساتید = &lt;br /&gt;
| مشایخ  = &lt;br /&gt;
| معاصرین = &lt;br /&gt;
| شاگردان = &lt;br /&gt;
| اجازه اجتهاد از = &lt;br /&gt;
| آثار = [[تاریخ نادر شاه افشار]] (ترجمه)، [[داستان غم‌انگیز اتللو مغربی دروندیک]] (ترجمه)، [[نطق رستگاری‌بخش در مجلس شورای ملی]] (تألیف)&lt;br /&gt;
| سبک نوشتاری = &lt;br /&gt;
| وبگاه = &lt;br /&gt;
| امضا = &lt;br /&gt;
| کد مؤلف = AUTHORCODE76345AUTHORCODE&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر| قراگزلو (ابهام‌زدایی)}}&lt;br /&gt;
'''ابوالقاسم خان ناصرالملک قراگزلو همدانی''' (۱۲۴۵ – ۱۳۰۶ ش) از رجال برجسته دوره قاجار، نخستین دانشجوی ایرانی در دانشگاه آکسفورد، نخستین وزیر مالیه (دارایی) ایران، نخست‌وزیر محمدعلی شاه و سپس نایب‌السلطنه احمدشاه بود. او همچنین از پیشگامان ترجمه آثار شکسپیر به زبان فارسی است و دو نمایشنامه «تاجر ونیزی» و «اتللو» را با نثری شیوا به فارسی برگردانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ولادت==&lt;br /&gt;
ابوالقاسم خان قراگزلو همدانی (ملقب به ناصرالملک) در ۱۴ ذیقعده ۱۲۸۲ هجری قمری (مطابق ۱۱ فروردین ۱۲۴۵ شمسی) در روستای شورین از توابع سنگستان همدان به دنیا آمد.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://noorlib.ir/book/view/53064?volumeNumber=14&amp;amp;pageNumber=22174 دهخدا، علی‌اکبر، لغت نامه، ج14، ص22174] &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt; [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 ناصرالملک نایب‌السلطنه مشروطه - عصر ایران] &amp;lt;/ref&amp;gt; او فرزند احمدخان و نوه محمودخان ناصرالملک فرمانفرما بود.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://noorlib.ir/book/view/88368?volumeNumber=2&amp;amp;pageNumber=457 محمدی ری‌شهری، محمد، دانشنامه ری، ج2، ص457] &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt; [http://www.iichs.org/new_namayeshgah/naserrolmolkk.html ابوالقاسم ناصرالملك - مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران] &amp;lt;/ref&amp;gt; خاندان او از طایفه سرابندی قراگزلوهای کبودراهنگ همدان بودند.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/850008-درگذشت-اولین-تدوین-کننده-بودجه درگذشت اولین تدوین کننده بودجه - روزنامه دنیای اقتصاد] &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==تحصیلات==&lt;br /&gt;
ناصرالملک تحصیلات مقدماتی را در ایران گذراند. در سفر دوم ناصرالدین شاه به اروپا (سال ۱۲۹۵ قمری)، پدربزرگش محمودخان او را برای تحصیل به لندن برد.&amp;lt;ref&amp;gt; [http://www.iichs.org/new_namayeshgah/naserrolmolkk.html همان منبع] &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt; [https://22bahman.ir/show.php?page=post&amp;amp;id=14388 نخستین ایرانی در آکسفورد - مرکز مطالعات و تحقیقات فرهنگ و ادب پایداری] &amp;lt;/ref&amp;gt; وی در کالج بالیول دانشگاه آکسفورد انگلستان به تحصیل پرداخت و نخستین دانشجوی ایرانی (و از نخستین مسلمانانی) بود که به طور رسمی در این دانشگاه پذیرفته شد.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 ناصرالملک نایب‌السلطنه مشروطه - عصر ایران] &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt; [https://22bahman.ir/show.php?page=post&amp;amp;id=14388 همان منبع] &amp;lt;/ref&amp;gt; او در آکسفورد همکلاس سر ادوارد گری (وزیر خارجه بعدی انگلستان) بود.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 همان منبع] &amp;lt;/ref&amp;gt; ناصرالملک به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، روسی و عثمانی تسلط کامل داشت.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://noorlib.ir/book/view/53064?volumeNumber=14&amp;amp;pageNumber=22174 دهخدا، ج14، ص22174] &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt; [http://www.iichs.ir/fa/news/5237 وصیتنامه ناصرالملک - پژوهشکده تاریخ معاصر] &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==فعالیت‌ها==&lt;br /&gt;
پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۰۱ هجری قمری، به خدمت دربار ناصرالدین شاه درآمد و به درخواست پدربزرگش، لقب «مشیر حضور» یافت.&amp;lt;ref&amp;gt; [http://www.iichs.org/new_namayeshgah/naserrolmolkk.html مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران] &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt; [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/3304686-کابینه-ناصرالملک-تشکیل-شد کابینه ناصرالملک تشکیل شد - دنیای اقتصاد] &amp;lt;/ref&amp;gt; او در شورای تنظیم قوانین به دستور عباس میرزا ملک‌آرا عضویت داشت و به ترجمه قوانین و آیین‌نامه‌های خارجی می‌پرداخت. همچنین در غیاب اعتمادالسلطنه، روزنامه‌های خارجی را برای شاه می‌خواند و خطابه‌های سفرا را ترجمه می‌کرد.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://noorlib.ir/book/view/88368?volumeNumber=2&amp;amp;pageNumber=457 دانشنامه ری، ج2، ص457] &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt; [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/850008-درگذشت-اولین-تدوین-کننده-بودجه دنیای اقتصاد] &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===وزارت مالیه===&lt;br /&gt;
در سال ۱۳۱۴ هجری قمری (۱۲۷۵ شمسی) با انتخاب میرزا علی‌خان امین‌الدوله به صدراعظمی، ناصرالملک به عنوان نخستین وزیر مالیه ایران منصوب شد.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;amp;pageNumber=422 سنندجی، شکرالله بن عبدالله، تحفه ناصری، ج1، ص422] &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt; [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 عصر ایران] &amp;lt;/ref&amp;gt; او اصلاحاتی از جمله شفاف‌سازی بودجه، کاهش حقوق اشراف و جایگزینی میز و صندلی به جای بساط سنتی در وزارتخانه انجام داد. در دوره وزارت او بود که برای نخستین بار بودجه کل کشور توسط مجلس تدوین شد.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/3304686-کابینه-ناصرالملک-تشکیل-شد دنیای اقتصاد] &amp;lt;/ref&amp;gt; پس از عزل امین‌الدوله در سال ۱۳۱۶ قمری، او نیز از وزارت کناره گرفت.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;amp;pageNumber=422 تحفه ناصری، ج1، ص423] &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===حکومت کردستان===&lt;br /&gt;
ناصرالملک پس از کناره‌گیری از وزارت، به حکومت کردستان منصوب شد. [[سنندجی، شکرالله|شکرالله سنندجی]] در کتاب «[[تحفه ناصری در تاریخ جغرافیای کردستان|تحفه ناصری]]» درباره او می‌نویسد: «این ابوالقاسم‌خان ناصرالملک... شخص نیک‌فطرت و با شهامت و نجیب‌بالذات و بسیار عادل و رعیت‌نواز است... در انتظام و امنیت طرق و شوارع مساعی جمیله مبذول می‌داشت.»&amp;lt;ref&amp;gt; [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;amp;pageNumber=422 تحفه ناصری، ج1، ص422-424] &amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین آورده است: «و با نهایت بی‌طمعی و عدالت قطع و فصل کار و امورات را می‌فرمود.»&amp;lt;ref&amp;gt; [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;amp;pageNumber=423 همان، ج1، ص423] &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===نخست‌وزیری===&lt;br /&gt;
پس از پیروزی انقلاب مشروطه، در کابینه‌های مشیرالدوله، وزیر افخم و امین‌السلطان به عنوان وزیر مالیه حضور داشت.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://noorlib.ir/book/view/88368?volumeNumber=2&amp;amp;pageNumber=458 دانشنامه ری، ج2، ص458] &amp;lt;/ref&amp;gt; در سوم آبان ۱۲۸۶ شمسی با رأی مجلس شورای ملی به نخست‌وزیری منصوب شد.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/3304686-کابینه-ناصرالملک-تشکیل-شد دنیای اقتصاد] &amp;lt;/ref&amp;gt; کابینه او به دلیل روابط فامیلی وزیران، به «کابینه خانوادگی» مشهور شد. او برای ایجاد تفاهم بین شاه و مجلس، ترتیب سوگند محمدعلی شاه به قانون اساسی را داد. پس از واقعه توپخانه و به توپ بستن مجلس، ناصرالملک توسط شاه دستگیر و زندانی شد، اما با مداخله سفارت انگلیس آزاد و به اروپا تبعید شد.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;amp;pageNumber=425 تحفه ناصری، ج1، ص425] &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt; [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/850008-درگذشت-اولین-تدوین-کننده-بودجه دنیای اقتصاد] &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===نیابت سلطنت===&lt;br /&gt;
پس از خلع محمدعلی شاه و مرگ عضدالملک، مجلس شورای ملی در ۳۱ شهریور ۱۲۸۹ (۱۷ رمضان ۱۳۲۸) ناصرالملک را با ۴۰ رأی به عنوان نایب‌السلطنه احمدشاه ۱۲ ساله انتخاب کرد.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/850008-درگذشت-اولین-تدوین-کننده-بودجه دنیای اقتصاد] &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt; [https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/213445 مرکز پژوهش‌های ایرانی و اسلامی] &amp;lt;/ref&amp;gt; او چهار سال (تا ۱۲۹۳ شمسی) در این سمت بود. در دوران نیابت سلطنت، با اولتیماتوم روسیه مواجه شد و در نهایت مجلس دوم را منحل کرد.&amp;lt;ref&amp;gt; [http://www.iichs.ir/fa/news/5237 وصیتنامه ناصرالملک - پژوهشکده تاریخ معاصر] &amp;lt;/ref&amp;gt; پس از رسیدن احمدشاه به سن ۱۸ سالگی، سلطنت را به او واگذار کرد و به انگلستان رفت.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 عصر ایران] &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===ترجمه آثار شکسپیر===&lt;br /&gt;
ناصرالملک از پیشگامان ترجمه مستقیم آثار شکسپیر از انگلیسی به فارسی است. او نمایشنامه «اتللو» را با عنوان «داستان غم‌انگیز اتللو مغربی در وندک» و «تاجر ونیزی» را با عنوان «داستان شورانگیز بازرگان وندیکی» ترجمه کرد.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://noorlib.ir/book/view/3299?sectionNumber=2&amp;amp;pageNumber=278 مشار، خان بابا، مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی، ج1، ص278] &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt; [https://22bahman.ir/show.php?page=post&amp;amp;id=14388 مرکز مطالعات و تحقیقات فرهنگ و ادب پایداری] &amp;lt;/ref&amp;gt; هدف او از این ترجمه‌ها، اثبات امکان برگردان دقیق معانی و عبارات شکسپیر به زبان فارسی بود.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 عصر ایران] &amp;lt;/ref&amp;gt; فریدون علاء (نوه او) در پیشگفتار این کتاب‌ها آورده است که ناصرالملک ابتدا از روی تفنن چند سطر از اتللو را ترجمه کرد و سپس به اصرار دوستان، تمام نمایشنامه را به فارسی درآورد.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://22bahman.ir/show.php?page=post&amp;amp;id=14388 همان منبع] &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وفات==&lt;br /&gt;
ابوالقاسم خان ناصرالملک در ۴ دی ماه ۱۳۰۶ هجری شمسی (مطابق ۱۳۴۶ قمری) در تهران درگذشت.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://noorlib.ir/book/view/88368?volumeNumber=2&amp;amp;pageNumber=459 دانشنامه ری، ج2، ص459] &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt; [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/850008-درگذشت-اولین-تدوین-کننده-بودجه دنیای اقتصاد] &amp;lt;/ref&amp;gt; پیکر او در جوار حرم شاه عبدالعظیم حسنی در شهر ری به خاک سپرده شد.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 عصر ایران] &amp;lt;/ref&amp;gt; در مراسم تشییع او، اعضای هیئت دولت، وزیر دربار، سفیران خارجی، نمایندگان مجلس و سران لشکر و رجال حضور داشتند.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/850008-درگذشت-اولین-تدوین-کننده-بودجه همان منبع] &amp;lt;/ref&amp;gt; احمدخان ملک‌ساسانی به نقل از محمدعلی شاه نوشته است که ناصرالملک پس از پایان نیابت سلطنت، یکسال حقوق مطالبه کرد و با وساطت لرد کرزن، ۱۵۹ هزار تومان از دولت ایران گرفت.&amp;lt;ref&amp;gt; [https://fa.wikisource.org/wiki/%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%AD%D8%A7%D9%84_%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%DA%A9 بامداد، مهدی، شرح حال رجال ایران، ج1، ص66-68] &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==آثار==&lt;br /&gt;
آثار ابوالقاسم خان ناصرالملک عبارتند از&amp;lt;ref&amp;gt; [https://noorlib.ir/book/view/3299?sectionNumber=2&amp;amp;pageNumber=278 مشار، خان بابا، مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی، ج1، ص278] &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt; [https://noorlib.ir/book/view/53064?volumeNumber=14&amp;amp;pageNumber=22174 دهخدا، ج14، ص22174] &amp;lt;/ref&amp;gt;:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* تاریخ نادر شاه افشار و مختصری از تاریخ سلاطین مغول در هند (ترجمه از جیمز بیلی فریزر) – چاپ‌های متعدد: تهران ۱۳۲۱ قمری، کرمانشاه ۱۳۲۷ شمسی، تهران ۱۳۶۳ شمسی&lt;br /&gt;
* داستان غم‌انگیز اتللو مغربی دروندیک (ترجمه اتللو شکسپیر) – چاپ پاریس ۱۹۶۱، انتشارات زمان ۱۳۴۷ شمسی، انتشارات نگاه ۱۳۶۹ شمسی&lt;br /&gt;
* نطق رستگاری‌بخش در مجلس شورای ملی (تألیف سیاسی) – ۱۳۲۹ قمری، ۲۱ صفحه جیبی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانويس ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
* [https://noorlib.ir/book/view/53064?volumeNumber=14&amp;amp;pageNumber=22174 دهخدا، علی‌اکبر، لغت نامه، ج14، تهران: دانشگاه تهران، ۱۳۷۷ش]&lt;br /&gt;
* [https://noorlib.ir/book/view/88368?volumeNumber=2&amp;amp;pageNumber=457 محمدی ری‌شهری، محمد، دانشنامه ری، ج2، قم: مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، ۱۳۹۸ش]&lt;br /&gt;
* [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;amp;pageNumber=422 سنندجی، شکرالله بن عبدالله، تحفه ناصری در تاریخ و جغرافیای کردستان، ج1، تهران: امیرکبیر، ۱۳۷۵ش]&lt;br /&gt;
* [https://noorlib.ir/book/view/3299?sectionNumber=2&amp;amp;pageNumber=278 مشار، خان بابا، مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی از آغاز چاپ تاکنون، ج1، تهران: چاپخانه رنگین، ۱۳۴۰ش]&lt;br /&gt;
* [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 ناصرالملک نایب‌السلطنه مشروطه؛ اولین دانشجوی ایرانی در دانشگاه آکسفورد - عصر ایران]&lt;br /&gt;
* [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/850008-درگذشت-اولین-تدوین-کننده-بودجه درگذشت اولین تدوین کننده بودجه - روزنامه دنیای اقتصاد]&lt;br /&gt;
* [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/3304686-کابینه-ناصرالملک-تشکیل-شد کابینه ناصرالملک تشکیل شد - روزنامه دنیای اقتصاد]&lt;br /&gt;
* [http://www.iichs.org/new_namayeshgah/naserrolmolkk.html ابوالقاسم ناصرالملك - مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران]&lt;br /&gt;
* [http://www.iichs.ir/fa/news/5237 وصیتنامه ناصرالملک - پژوهشکده تاریخ معاصر]&lt;br /&gt;
* [https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/213445 مرگ احمدشاه قاجار - مرکز پژوهش‌های ایرانی و اسلامی، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]&lt;br /&gt;
* [https://22bahman.ir/show.php?page=post&amp;amp;id=14388 نخستین ایرانی در آکسفورد - مرکز مطالعات و تحقیقات فرهنگ و ادب پایداری]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
* [[تاریخ نادرشاه افشار و مختصری از تاریخ سلاطین مغول که در هندوستان سلطنت کرده‌اند]]&lt;br /&gt;
* [[تاریخ نادر شاه افشار]]&lt;br /&gt;
[[رده:زندگی‌نامه]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقالات بازبینی شده2 اردیبهشت 1405]]&lt;br /&gt;
[[رده:مؤلفین-اردیبهشت]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B1_%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86&amp;diff=825993</id>
		<title>الگو:سرور شهیدان</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B1_%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86&amp;diff=825993"/>
		<updated>2026-05-14T05:46:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: • امام حسین علیه‌السلام و جاهلیت نو • • • • •&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Navbox&lt;br /&gt;
|state = collapsed&lt;br /&gt;
|bodyclass = hlist&lt;br /&gt;
|name = سرور شهیدان&lt;br /&gt;
|title = [[امام حسین علیه‌السلام]]&lt;br /&gt;
|titlestyle = &lt;br /&gt;
|groupstyle = &lt;br /&gt;
|liststyle = &lt;br /&gt;
|belowstyle = &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|group1 = نرم‌افزارهای مرتبط&lt;br /&gt;
|list1  = [[نرم‌افزار مقتل الحسين(ع)| مقتل الحسين علیه السلام]] • [[نرم‌افزار نور الولایه 2|نور الولایه 2]] • [[نرم‌افزار دانشنامه علوی نسخه 2 | دانشنامه علوی نسخه 2]]  • [[نرم‌افزار کتابخانه مهدویت | کتابخانه مهدویت]] • [[نرم‌افزار دانشنامه فضائل اهل‌بیت علیهم‌السلام در منابع اهل سنت| دانشنامه فضائل اهل‌بیت علیهم‌السلام در منابع اهل سنت]] • [[نرم‌افزار کتابخانه تخصصی امام رضا علیه‌السلام نسخه دوم]] •  [[نرم‌افزار دانشنامه تاریخ تشیع | دانشنامه تاریخ تشیع]] • [[ نرم‌افزار مجموعه آثار علامه امینی| مجموعه آثار علامه امینی]] •&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
|group2 = آثار&lt;br /&gt;
|list2  =  [[آداب کوی جانان (آداب زیارت حسینی)]] • [[آثار و برکات حضرت امام حسین علیه‌السلام]] • [[أدب الزائر لمن يَمَّمَ الحائر]] • [[تاریخ قیام و مقتل جامع سیدالشهداء علیه‌السلام]] • [[أبوالشهداء الحسين بن علي]] • [[دانشنامه امام حسین علیه‌السلام بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ]] • [[گزیده دانشنامه امام حسین علیه‌السلام]] • [[درسی که حسین علیه‌السلام به انسانها آموخت]] • [[گزیده شهادت‌نامه امام حسین علیه‌السلام بر پایه منابع معتبر]] • [[شهادت‌نامه امام حسین علیه‌السلام بر پایه منابع معتبر]] • [[همرزمان حسین علیه‌السلام]] • [[حسین عليه‌السلام شهید آگاه و رهبر نجات‌بخش]] • [[مسند الإمام الشهيد أبي‌عبد‌الله الحسين بن علي عليهما‌السلام]] • [[فرهنگ عاشورا]] • [[موسوعة عاشوراء]] • [[نفس المهموم في مصيبة سيدنا الحسين المظلوم]] •  [[بر امام حسین علیه‌السلام چه گذشت؟]] • [[حماسه حسینی]] • [[الحسين عليه‌السلام و بطلة كربلاء]] • [[پس از پنجاه سال پژوهشی تازه پیرامون قیام امام حسین عليه‌السلام]] • [[ناگفته‌هایی از حقایق عاشورا]] • [[وقعة الطف]] • [[من هم قتلة الحسين؟ شيعة الكوفة؟]] • [[تأملی در نهضت عاشورا]] • [[مقتل الحسين عليه‌السلام (خوارزمی)]]  • [[الحركة الإصلاحية من الحسين عليه‌السلام إلی المهدي عليه‌السلام]]  • [[لواعج الأشجان في مقتل الحسين عليه‌السلام]] • [[شهید جاوید]] • [[دفاع از حسین شهید(ع) رد بر کتاب شهید جاوید]] • [[تحقیق درباره اول اربعین حضرت سيدالشهداء(ع)]] • [[اسیران و جانبازان کربلا (به‌ضمیمه زنان نقش‌آفرین در نهضت عاشورا)]] • [[الأربعين في التراث الشيعي]] • [[الإمام الحسين(ع) و أصحابه]] • [[الصحيح من سيرة الإمام الحسين بن علي عليه‌السلام]] •  [[مقتل أبي‌مخنف]] • [[قیام جاوید: گردانیده «مقتل الحسين(ع)» ابی‌مخنف]] • [[إبصار العين في أنصار الحسين عليه‌السلام (طبع جدید)]] • [[دلدادگان حسین علیه‌السلام]] • [[سلحشوران طف]] • [[از حسین علیه‌السلام تا مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشريف]] • [[عاشوراپژوهی با رویکردی به تحریف‌شناسی تاریخ امام حسین(ع)]] • [[تحریف‌شناسی عاشورا و تاریخ امام حسین علیه‌السلام]] • [[مقتل الحسين(ع) به روایت شیخ صدوق (قده)]] • [[شهید فاتح در آیینه اندیشه]]  • [[با کاروان حسینی از مدینه تا مدینه]] • [[مع الركب الحسيني من المدينة إلی المدينة]] • [[دانشنامه شعر عاشورایی انقلاب حسینی در شعر شاعران عرب و عجم]] • [[كاروان شعر عاشورا]] • [[پژوهشی در مقتل‌های فارسی]] • [[گنجينة الأسرار عمان سامانی و غزلیات وحدت کرمانشاهی (گزیده آثار دو همزاد معنوی)]] • [[محن الأبرار، مقتل علامه مجلسی، ترجمه و شرح مقتل بحار الأنوار]] • [[روز واقعه]] • [[مقتل الحسين علیه‌السلام (کاشف‌الغطاء)]] • [[سنت عزاداری و منقبت‌خوانی در تاریخ شیعه امامیه]] • [[از غروب عاشورای حسینی علیه‌السلام تا طلوع ظهور مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه]] • [[فضل زيارة الحسين علیه‌السلام]] • [[زيارت ناحيه مقدّسه اشكواره امام زمان علیه‌السلام بر امام حسين علیه‌السلام]] • [[المقتل الحسيني المأثور عرض روايي لأحداث كربلا علی لسان المعصومين(ع)]] • [[بدرقه جان: سیری در زندگی حضرت علی‌اکبر علیه‌السلام]] • [[نینوا و انتظار، تأملی نو]] • [[فيض الدموع: شرح زندگانی و شهادت امام حسین علیه‌السلام با نثر فارسی فصیح و بلیغ]] • [[عبرات المصطفين في مقتل الحسين(ع) المأخوذ من أقدم المصادر التاريخية الإسلامية]] • [[مقتل الحسن و الحسين عليهماالسلام]]  •  [[مقتل الحسين(ع)]]  •  [[فرهنگ جامع سخنان امام حسین علیه‌السلام]] • [[موسوعة كلمات الإمام الحسين علیه‌السلام]] • [[فرهنگ سخنان امام حسین(ع)]] • [[تفسير الإمام الحسين عليه‌السلام]] • [[النفحة العنبرية في أنساب خير البرية]] • [[پژوهشی پیرامون شهدای کربلا]] • [[لؤلؤ و مرجان در شرط پله اول و دوم منبر روضه‌خوانان]] • [[دليل الهدی في فقه العزاء]] • [[أدب الطف]] • [[علي الأکبر]] • [[علي الأكبر ابن الشهید أبي عبدالله الحسین بن علي علیهم‌السلام]] • [[شرح غم حسین علیه‌السلام ترجمه تحقیقی بخش اصلی مقتل خوارزمی]] • [[سخنان حسين بن علی عليه‌السلام از مدينه تا کربلا]] • [[حسین وارث آدم]] • [[اللهوف علی قتلی الطفوف یا آهى سوزان بر مزار شهيدان]] • [[پاسداران وحی]] • [[همرزمان حسین علیه السلام]] • [[غم‌نامه کربلا]] • [[أشعة من عظمة الإمام الحسين(ع)]] • [[ذخیرة الأخرة (سبزواری)]] • [[حماسه عاشورا به بیان حضرت مهدی علیه‌السلام]] • [[کوفه از پیدایش تا عاشورا]] • [[امام حسين عليه‌السلام از ديدگاه يک مسيحی]] • [[الحسين في الفكر المسيحي]] • [[با کاروان نور]] • [[حکمت‌نامه امام حسین علیه‌السلام]] • [[قرآن و امام حسین علیه‌السلام، امام حسین علیه‌السلام و قرآن]] • [[عنصر شجاعت يا هفتاد و دو تن و يک تن]] • [[موسوعة الإمام الحسين (علیه‌السلام) في الکتاب و السنة و التاريخ]] • [[شرح زیارت عاشورا]] • [[از این صبح روشن]] • [[درس‌هایی از زیارت عاشورا]] • [[تحلیلی از حماسه سیاسی - تاریخی زیارت عاشورا]] • [[شرح نوین زیارت عاشورا، همراه با پیام‌ها و رازها]] • [[زیارت عاشورا (بیان آداب، برکات، شرایط و...)]] • [[زیارت عاشورا و دعای علقمه]] • [[شفاء الصدور في شرح زيارة العاشور]] • [[بررسی و تحلیلی پیرامون زیارت عاشورا]] • [[الدرة البيضاء في شرح زيارة العاشوراء]] • [[زیارة عاشوراء في المیزان]] • [[نجوای سرخ (شرحی بر فرازهایی از زیارت عاشورا)]] • [[کربلا و حرم‌های مطهر]] • [[قیامهای شیعه در تاریخ اسلام]] • [[قیام جاودانه]] • [[عاشورا و عدالت]] • [[ثورات الشيعة منذ استشهاد الإمام الحسين علیه‌السلام و حتی الیوم]]  • [[الم، ذلك الحسين]] • [[مقتل الحسین علیه‌السلام (ژولیده نیشابوری)]] • [[مقتل الشمس]] • [[الحسين عليه‌السلام في القرآن: تأويل آيات القرآن في سيدالشهداء(ع)]] • [[شرح دعای عرفه]] • [[بانوی کربلا حضرت زینب علیهاالسلام]] • [[تجلی عاشورا در هنر ایران]] • [[ترجمة الإمام الحسين و مقتله عليه‌السلام]] • [[قیام عاشورا در کلام و پیام امام خمینی(س)]] • [[زیارت در پرتو ولایت]] • [[یک شب و روز عاشورا]]  • [[تفسیر زیارت وارث]] • [[سیدالشهدا علیه‌السلام، پرچمدار پیروزی خون بر شمشیر]]  • [[أعلام الهداية: الإمام الحسين علیه‌السلام سیدالشهداء]] • [[کتاب‌شناسی عاشورا]] • [[امام حسین(ع) الگوی زندگی]] • [[إرشاد العباد إلی استحباب لبس السواد علی سيدالشهداء و الأئمة الأمجاد علیهم‌السلام]] • [[امام حسین علیه‌السلام شهید فرهنگ پیشرو انسانیت]] • [[ترجمه تاریخ کربلا و حائر حسینی علیه‌السلام]] • [[حادثه کربلا در مثنوی]] • [[خورشید بر نیزه]] • [[الصحیح من مقتل سیدالشهداء و اصحابه علیهم‌السلام]] • [[مسند سیدالشهداء امام ابی‌عبدالله الحسین علیه‌السلام]] • [[ثورة الحسين ظروفها الإجتماعية و آثارها الإنسانية]] • [[أحسن الجزاء في إقامة العزاء علی سيدالشهداء عليه‌السلام]] • [[الوثائق الرسميّة لثورة الامام الحسين(ع)]] • [[عقلانیت شیعی و نهضت عاشورا]] • [[الإمام الحسين عليه‌السلام في أحاديث الفريقين من قبل الولادة الی بعد الشهادة]] • [[ثارالله: خون حسین علیه‌السلام در رگهای اسلام]] • [[اربعین حسینیه یا چهل حدیث حسینی]] • [[آیین‌های عاشورایی در ایران (عصر آل بویه) (320- 454 ق / 932- 1062 م)]] • [[نهضت عاشورا و تأثیرات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی آن بر جامعه‌ی ایرانی]] • [[الحسين بن علي سيد شباب أهل الجنة و حجر بن عدي أول شهداء آل‌البيت]] • [[عاشورا - غزه]] • [[زندگانی حضرت امام حسین علیه‌السلام]] • [[شعر عاشورایی: نقد و تحلیل]] • [[اربعین مرثیه؛ برترین اشعار عاشورایی فارسی]] • [[گفتار عاشورا]] • [[فرهنگ عاشورا در افغانستان]] • [[واقعه‌ی عاشورا: در منابع کهن]] • [[ترجمه وقعة الطف]] • [[نیایش امام حسین(ع) در صحرای عرفات]] • [[راز ماندگاری فرهنگ عاشورا]] • [[نیایش عرفه]] • [[فضائل و کرامات امام حسن و امام حسین علیهما‌السلام]] • [[بر آستان عاشورا]] • [[عاشورا: ریشه‌ها، انگیزه‌ها، رویدادها، پیامدها]] • [[مقتل پیوسته: گزارش مستند واقعه عاشورا]] •  [[پدر، عشق و پسر]] • [[يوم الطف: مقتل الإمام أبي‌عبدالله الحسين الشهيد عليه‌السلام]] • [[المصباح الزاهر في الحسين الطاهر عليه‌السلام من المدينة الي المدينة]] • [[مقتل امام‌ حسین(ع)]] • [[پیشوای شهیدان]] • [[حسین علیه‌السلام از زبان حسین علیه‌السلام]] • [[اخلاق حسینی]] • [[از عاشورا بیشتر بدانیم]] • [[شکوه اربعین]] • [[مقتل الحسين علیه‌السلام من أمالي السيدين]] • [[مویه‌های غریبانه]] • [[لهوف (ترجمه کرمی فریدنی)]] • [[وصیت‌نامه امیر مؤمنان به سالار شهیدان (علیهماالسلام)]] • [[مقتل الحسين(ع) و قيام المختار]] • [[مع الحسين في نهضته]] • [[ترجمه مع الحسين في نهضته؛ زندگانی امام حسین(ع)]] • [[بررسی تاریخ از مدینه تا کربلا]] • [[أدب الحسين و حماسته]] • [[الشعائر الحسينية في الميزان الفقهي]] • [[تاریخ سیدالشهداء علیه‌السلام]] • [[نامه‌ها و ملاقات‌های امام حسین علیه‌السلام]] • [[موسوعة الثورة الحسینیة]] • [[جريان‌شناسی تاريخی قرائت‌ها و رويکردهای عاشورا از صفويه تا مشروطه (با تاکيد بر مقاتل)]] • [[امام حسین علیه‌السلام وارث پیامبران]] • [[ثورة الحسین علیه‌السلام: النظریة، الموقف، النتائج]] • [[حماسه عاشورا]] • [[عاشورا، عزاداری، تحریفات]] • [[فاجعة الطف]] • [[غادة کربلاء]] • [[فلسفه عاشورا از دیدگاه اندیشمندان مسلمان]] • [[آثار و بركات سيدالشهداء عليه‌السلام في دار الدنيا]] • [[المجالس الحسينية]] • [[حياة الإمام الحسين بن علي عليهماالسلام، دراسة و تحليل]] • [[لو علموا لماتوا شوقا؛ آداب و فضائل زيارة الحسين(ع)]] • [[مقتل الحسین علیه‌السلام (آل‌بحرالعلوم)]] • [[رویکردهای ایرانی به واقعه عاشورا]] • [[شرح الزیارة المطلقة للإمام الحسین علیه‌السلام]] • [[بررسی تاریخ عاشورا]] • [[دائرةالمعارف الحسينية؛ معجم خطباء المنبر الحسيني]] • [[دائرةالمعارف الحسينية؛ الصحيفة الحسينية الكاملة]] • [[دائرةالمعارف الحسينية؛ السيرة الحسينية]] • [[دائرةالمعارف الحسينية؛ ديوان القرن السابع الهجري]] • [[کنز مخفی، مباحثی پیرامون زیارت عاشورا]] • [[دائرةالمعارف الحسينية؛ معجم المصنفات الحسينية]] • [[تاريخ النیاحة علی الإمام الشهید الحسين بن علي علیهماالسلام]] • [[شرح زيارة عاشوراء (کاشانی)]] • [[دائرةالمعارف الحسينية؛ ديوان الإمام الحسين(ع) (من الشعر المنسوب الیه)]] • [[ المداخلات الکاملة في رد مدعي التزوير علي زيارة عاشوراء المتداولة]] • [[لماذا نزور الإمام الحسين عليه‌السلام؟]] • [[خورشید عاشورا]] • [[نهضت امام حسين(ع)]] • [[الحسین الکریم في القرآن العظیم]] • [[معجم أنصار الحسین علیه‌السلام (النساء)]] • [[دائرة‌المعارف الحسینیة؛ ديوان القرن الثاني عشر]]  • [[دو امام مجاهد]] • [[امواج البکاء في بکاء الحسین علیه‌السلام]] • [[معجم شعراء الحسین علیه‌السلام]] • [[زهیر بن قین، شیعه‌ای که به پیشواز امام می‌رود]] •  [[دائرةالمعارف الحسینیة؛ دیوان السریع]] • [[دائرة‌المعارف الحسینیة؛ ديوان القرن العاشر]] • [[مقتل منحور]] • [[آفتاب در مصاف]] • [[درس‌هایی از امام حسین علیه‌السلام]] • [[از عاشورا تا اربعین]] • [[شرح خطبه امام حسین علیه‌السلام در منا]] • [[الأنثروبولوجيا الاجتماعية الثقافية لمجتمع الكوفة عند الإمام الحسين علیه‌السلام]] • [[امام حسین علیه‌السلام و جاهلیت نو]] • • • • •&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|group3 = پژوهشگران&lt;br /&gt;
|list3  = [[امینی نجفی، عبدالحسین | علامه امینی]] • [[اعرافی، علیرضا| آیت‌الله علیرضا اعرافی]] • [[جعفری تبریزی، محمدتقی|علامه محمدتقى جعفرى]] • [[عسکری، سید مرتضی|علامه سید مرتضی عسکری]] • [[پیشوایی، مهدی|مهدی پیشوایی]] • [[عقاد، عباس محمود|عباس محمود عقاد]] • [[محمدی ری‌شهری، محمد|محمد محمدی ری‌شهری]] • [[مصباح یزدی، محمدتقی|محمدتقی مصباح یزدی]] • [[مقرم، عبدالرزاق|سید عبدالرزاق مقرم]] • [[موحد ابطحی اصفهانی، سید علی|سید علی موحد ابطحی]] • [[هاشمی‌نژاد، عبدالکریم|سید عبدالکریم هاشمی‌نژاد]] • [[صالحی نجف‌آبادی، نعمت‌الله | نعمت‌الله صالحى نجف‌آبادى ]] • [[ صافی گلپایگانی، لطف‌الله| لطف‌الله صافی گلپایگانی]] • [[ عطاردی قوچانی، عزیزالله| عزیزالله عطاردی قوچانی]] • [[ محدثی، جواد|جواد محدثی ]] • [[مغنیه، محمدجواد |محمدجواد مغنیه]] • [[شهیدی، سید جعفر|سید جعفر شهیدى]] • [[ قمی، عباس |شیخ عباس قمی]] • [[مطهری، مرتضی|مرتضی مطهری]] • [[حسینی میلانی، سید علی|سيد على حسينى ميلانى]] • [[یوسفی غروی، محمدهادی|محمدهادى يوسفى غروى]] • [[ابومخنف، لوط بن یحیی|ابومخنف]] • [[جعفریان، رسول|رسول جعفريان ]] • [[اخطب خوارزم، موفق بن احمد|خوارزمی]] • [[قبانچی، صدرالدین|صدرالدین قپانچی]] • [[امین، سید محسن|سید محسن امین]]  • [[انصاری، محمدعلی (قمی)|محمدعلی انصاری‎ قمی]] • [[قاضی طباطبایی، سید محمدعلی|سید محمدعلی قاضی طباطبایی]] • [[فؤادیان، محمدرضا |محمدرضا فؤاديان ]] • [[صحتی سردرودی، محمد|محمد صحتی سردرودی]] • [[محمدزاده، مرضیه| مرضيه محمدزاده]] • [[مجاهدی، محمدعلی|محمدعلى مجاهدى]] • [[حلو، سید محمد علی |سید محمدعلی حِلو]] • [[سیفی مازندرانی، علی‌اکبر|علی‌اکبر سیفی مازندرانی]] • [[شبر، سید جواد|سید جواد شبر]] • [[شاوي، علي|علی الشاوی]] • [[طبسی، نجم‌الدین|شیخ نجم‌الدین طبسی]] • [[مروجی طبسی، محمدجواد|شیخ محمدجواد طبسی]] • [[مولایی‌نیا همدانی، عزت‌الله|شیخ عزت‏‌اللَّه مولایی]] • [[مروجی طبسی، محمدجعفر|شیخ محمدجعفر طبسی]] • [[پورامینی، محمدامین|شیخ محمدامین ‏پور‌امینی]] • [[بينش، عبدالحسين|عبدالحسین بینش]] •  [[قزوینی، فضل‌علی|فضل‌علی قزوینی]] • [[صادقی، مصطفی|مصطفی صادقی]] • [[ نجمی، محمدصادق| محمدصادق  نجمی ]] • [[شریعتی، علی|دکتر على شريعتى]] • [[فهری زنجانی، سید احمد|سيد‌ ‎احمد فهرى]] • [[فاضل موحدی لنکرانی، محمد|محمد فاضل لنکرانی]] • [[اشراقی، شهاب‌الدین|شهاب‌الدین اشراقی]] • [[صفری فروشانی، نعمت‌الله|نعمت‌الله صفری فروشانی]] • [[فیض‌پور، احمدرضا|احمدرضا فیض‌پور]] • [[مسعودی، عبدالهادی|عبدالهادى مسعودى]] • [[آل طعمة، سلمان هادی|سلمان هادی آل طعمة]] • [[آیینه‌وند، صادق|صادق آيينه‌وند]] • [[حکیمی، محمدرضا|محمدرضا حكيمى]] • [[ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین|ابوالفرج اصفهانی]] • [[صفاتی، زهره|زهره صفاتی]] • [[شجاعی، سید مهدی|سید مهدی شجاعی]] • [[محمدیان، محمد|محمد محمدیان]] • [[پورامینی، محمدحسین|محمدحسین پورامینی]] • [[حسینی جلالی، سید محمدرضا| سيد محمدرضا حسينى جلالى]] • [[صحتی سردرودی، محمد|محمد صحتی سردرودی]] • [[صابری همدانی، احمد|احمد صابری همدانی]] • [[دهقان، اکبر|اكبر دهقان]]• [[حیدر، اسد|اسد بن محمد بن عيسى بن محمد علی آل حیدر نجفی]]• [[حکیم، سید محمدباقر|سيد محمدباقر حكيم]] • [[پاک‌نیا، عبدالکریم|عبدالکریم پاک‌نیا]] • • •  • • • • • • • • •&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|below = [[الگو:سرور زنان جهان|سرور زنان جهان]] / [[الگو:امام حسن مجتبی علیه‌السلام|امام حسن مجتبی علیه‌السلام ]] / [[الگو:مهدویت|مهدویت]] / [[الگو:قرآن|قرآن]] / [[الگو:نهج‌البلاغه|نهج‌البلاغه]] / [[الگو:صحیفه سجادیه| صحیفه سجادیه]]  / [https://wikinoor.ir/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86(%D8%B9)  صفحه‌های رده امام حسین(ع)] &lt;br /&gt;
}}&amp;lt;noinclude&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:الگو:شخصیت‌ها]]&lt;br /&gt;
[[رده:الگوهای افقی]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/noinclude&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%88_%D8%AC%D8%A7%D9%87%D9%84%DB%8C%D8%AA_%D9%86%D9%88&amp;diff=825992</id>
		<title>امام حسین علیه‌السلام و جاهلیت نو</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%88_%D8%AC%D8%A7%D9%87%D9%84%DB%8C%D8%AA_%D9%86%D9%88&amp;diff=825992"/>
		<updated>2026-05-14T05:45:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: {{سرور شهیدان}}/* وابسته‌ها */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR17399J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان = امام حسین علیه السلام و جاهلیت نو&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر = &lt;br /&gt;
| پدیدآورندگان&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[سلیمانی، جواد]] (نويسنده)&lt;br /&gt;
|زبان&lt;br /&gt;
| زبان = فارسی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =   ‎‏/‎‏س‎‏8‎‏الف‎‏8 41/75 BP &lt;br /&gt;
| موضوع =اسلام - تاریخ - از آغاز تا 41ق. - جاهلیت - حسین بن علی(ع)، امام سوم، 4 - 61ق.&lt;br /&gt;
|ناشر &lt;br /&gt;
| ناشر = يمين&lt;br /&gt;
| مکان نشر = ایران - قم&lt;br /&gt;
| سال نشر = 1376ش&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE17399AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ = 1&lt;br /&gt;
| شابک = -&lt;br /&gt;
| تعداد جلد = 1&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 17399&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور = 17399&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور = 1433&lt;br /&gt;
| پس از = &lt;br /&gt;
| پیش از = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
'''امام حسین(ع) و جاهلیت نو'''، نوشته [[سلیمانی، جواد|جواد سلیمانی]] (معاصر)، از جمله آثار جدیدی است که به بررسی مبانی و ریشه‌های نهضت امام حسین(ع) و تجدید حیات جاهلیت در عصر آن بزرگوار و نحوه برخورد آن حضرت با آن پرداخته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ساختار==&lt;br /&gt;
کتاب، مشتمل بر مقدمه و دو بخش است که بخش اول در پنج فصل و بخش دوم در چهار فصل مطرح شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گزارش محتوا==&lt;br /&gt;
در بخش نخست، ابتدا سیمای جامعه در ضمن چهار فصل و مقطع: «تاریخ جاهلیت»، «عصر بعثت»، «دوران حکومت سه خلیفه اول» و «روزگار پادشاهی فرزندان ابوسفیان» مختصراً ارائه شده، اوضاع ارزشی و اخلاقی و اقتصادی و سیاسی هر دوره بیان شده است و با مقایسه تطبیقی عصر بعثت و دوران سه خلیفه اول و عهد معاویه و یزید با عصر جاهلیت عرب، فروکش کردن خصائص جاهلی در عصر بعثت و حیات مجدد آن در عهد سه خلیفه اول و استقرار کاملش در دوران معاویه و یزید نشان داده شده است. به‌علاوه مسئله محو دین و حذف پیشوایان راستین، به‌عنوان دومین بلای جامعه اسلامی در عهد خلافت معاویه و یزید مورد بررسی قرار گرفته است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: مقدمه، ص6-7&amp;lt;/ref&amp;gt;‏.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آنگاه در فصل پنجم، با عنوان عود جاهلیت، به مواردی اشاره شده که حکم الهی با چند بیت شعر و سفسطه یک پیرزن و مانند آن بازیچه معاویه قرار گرفت و تغییر کرد. همچنین کسانی چون سمرة بن جندب با اخذ رشوه شأن نزول آیات را تغییر دادند. همچنین مکاتبی چون قدریه ایجاد شد که معتقد بودند که آنچه در عالم محقق می‌شود معلول خواست خداست و اراده انسان در شکل‌گیری حوادث عالم و حتی در اعمال خودش دخیل نیست که نتیجه آن جبرگرایی و نفی اختیار آدمی بود. بنی‌امیه این فکر را ترویج می‌کردند؛ زیرا در صورت گسترش این تفکر، اعمال ضالمانه آنان جزء قضا و قدر و خواست الهی قرار می‌گرفت، که مبارزه و مخالفت با آن در حقیقت ستیز با خدا به حساب می‌آمد&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: متن کتاب، ص118-120&amp;lt;/ref&amp;gt;‏.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در نتیجه هرچه جاهلیت جلو می‌آمد و تهاجم فرهنگی به اسلام مضاعف می‌شد و مفاخر دین از صحنه برون می‌شدند، اسلام ناب محمدی(ص) از متن اجتماعی زدوده می‌شد و از مسلمانی جز نامی باقی نمی‌ماند، تا اینکه رفته‌رفته بازار دین‌فروشان داغ شد و دین و غیرت دینی رو به اضمحلال رفت&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص134&amp;lt;/ref&amp;gt;‏.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نویسنده پس از روشن شدن عود جاهلیت و محو اسلام ناب محمدی(ص) به‌عنوان دو مقدمه نهضت [[امام حسین علیه‌السلام|حسین بن علی(ع)]]، در بخش دوم، به تمایزهای جاهلیت قبل از اسلام و جاهلیت نوین بعد از رحلت پیامبر(ص) اشاره کرده، تفاوت موضع رسول اکرم(ص) و [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] را در قبال جهل معاصر هریک از آن‌دو بزرگوار، مورد تجزیه و تحلیل قرار داده است و موانع و مشکلات سیدالشهداء(ع) را در راه اصلاح نابسامانی‌های جامعه بیان نموده است. سپس در فصول پایانی کتاب، بر موضع [[امام حسین علیه‌السلام|حسین بن علی(ع)]] در قبال جاهلیت نو و رمز تفاوت سیاست‌های آن حضرت در زمان معاویه و یزید پرتو افکنده، راه‌های محتمل اصلاح جامعه و راه برگزیده اباعبدالله را ارزیابی نموده است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: مقدمه، ص7&amp;lt;/ref&amp;gt;‏. آن حضرت، برپایی حماسه‌ای خونین را به‌عنوان تنها راه نجات امت اسلامی برگزید و به‌اتفاق خرد و کلان و زن و مرد خانواده‌اش وارد میدان شد و با ایثار خون خویش و فرزندان و یارانش در برابر دیدگان زنان و کودکان خردسالش حماسه‌ای بس دلخراش آفرید تا بتواند نسل حیرت‌زده و مبهوت عصر خویش را هدایت نماید و چهره اسلام اصیل را برای مردم روزگار خویش و روزگاران بعد از خود نمایان سازد&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: متن کتاب، ص216&amp;lt;/ref&amp;gt;‏.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
مقدمه و متن کتاب.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{سرور شهیدان}}&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌نامه‌ها]]&lt;br /&gt;
[[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]]&lt;br /&gt;
[[رده:سرگذشت‌‌نامه‌های فردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:امام حسین(ع)]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقالات بازبینی شده2 اردیبهشت 1405]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اردیبهشت 1405 توسط سید محمد رضا موسوی]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اردیبهشت 1405 توسط محسن عزیزی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D9%87%D8%AF_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=825821</id>
		<title>دعای عهد (ابهام‌زدایی)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D9%87%D8%AF_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=825821"/>
		<updated>2026-05-12T05:11:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: و&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''دعای عهد''' عنوان کتاب‌های ذیل است:&lt;br /&gt;
*[[شرح و تفسیر دعای عهد]] تألیف [[مظاهری، حسین|آیت‌الله حسین مظاهری]] (متولد 1312ش)، از مراجع تقلید، استاد اخلاق، عضو جامعه مدرسین و رئیس حوزه علمیه اصفهان، به شرح و تفسیر جامع دعای عهد که یکی از دعاهای مهم در فرهنگ شیعی برای تجدید بیعت و اظهار ارادت به امام زمان(عج) است، می‌پردازد.&lt;br /&gt;
*[[زندگی مهدوی در سایه دعای عهد]] اثر [[قرائتی، محسن|محسن قرائتی]]، کتابی است در شرح فرازهای دعای عهد و ترسیم زندگی مهدوی در پرتوی این دعای شریف.&lt;br /&gt;
*[[شرح دعای عهد]] تألیف [[هرندی، میرزا محمد بن حسن بن ملاعلی|میرزا محمد بن حسن بن ملاعلی هرندی]]، به کوشش [[درگاهي، حسين|حسین درگاهی]]؛ این نوشتار، شرحی است فارسی بر دعای عهد به قلم عالم بزرگ قرن سیزدهم [[هرندی، میرزا محمد بن حسن بن ملاعلی|ملا علی هرندی]]. مؤلف کتاب، ذوق و مشربِ متکلمین را دارد و...&lt;br /&gt;
{{ابهام‌زدایی}}&lt;br /&gt;
[[رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی کتاب‌ها]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D9%87%D8%AF_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=825820</id>
		<title>دعای عهد (ابهام‌زدایی)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D9%87%D8%AF_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=825820"/>
		<updated>2026-05-12T05:08:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: شرح دعای عهد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''دعای عهد''' عنوان کتاب‌های ذیل است:&lt;br /&gt;
*[[شرح و تفسیر دعای عهد]] تألیف [[مظاهری، حسین|آیت‌الله حسین مظاهری]] (متولد 1312ش)، از مراجع تقلید، استاد اخلاق، عضو جامعه مدرسین و رئیس حوزه علمیه اصفهان، است. این کتاب، به شرح و تفسیر جامع دعای عهد که یکی از دعاهای مهم در فرهنگ شیعی برای تجدید بیعت و اظهار ارادت به امام زمان(عج) است، می‌پردازد.&lt;br /&gt;
*[[زندگی مهدوی در سایه دعای عهد]] اثر [[قرائتی، محسن|محسن قرائتی]]، کتابی است در شرح فرازهای دعای عهد و ترسیم زندگی مهدوی در پرتوی این دعای شریف.&lt;br /&gt;
*[[شرح دعای عهد]] تألیف [[هرندی، میرزا محمد بن حسن بن ملاعلی|میرزا محمد بن حسن بن ملاعلی هرندی]]، به کوشش [[درگاهي، حسين|حسین درگاهی]]؛ این نوشتار، شرحی است فارسی بر دعای عهد به قلم عالم بزرگ قرن سیزدهم [[هرندی، میرزا محمد بن حسن بن ملاعلی|ملا علی هرندی]]. مؤلف کتاب، ذوق و مشربِ متکلمین را دارد و...&lt;br /&gt;
{{ابهام‌زدایی}}&lt;br /&gt;
[[رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی کتاب‌ها]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D9%87%D8%AF&amp;diff=825819</id>
		<title>شرح دعای عهد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D9%87%D8%AF&amp;diff=825819"/>
		<updated>2026-05-12T05:06:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mkheradmand110: {{کاربردهای دیگر | دعای عهد (ابهام‌زدایی)}}&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR138079J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان =&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر =&lt;br /&gt;
|پدیدآورندگان &lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[هرندی، میرزا محمد بن حسن بن ملاعلی]] (نویسنده)&lt;br /&gt;
[[درگاهي، حسين]] (به کوشش)&lt;br /&gt;
|زبان &lt;br /&gt;
| زبان =&lt;br /&gt;
| کد کنگره =‏4ه90422ع / 270 BP &lt;br /&gt;
| موضوع = دعاي عهد&lt;br /&gt;
دعاها&lt;br /&gt;
|ناشر &lt;br /&gt;
| ناشر =انتشارات شمس‌الضحی &lt;br /&gt;
| مکان نشر =تهران&lt;br /&gt;
| سال نشر =1383ش.   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE138079AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ =اول&lt;br /&gt;
| شابک =964-95245-7-6&lt;br /&gt;
| تعداد جلد =&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور =&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور =&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور =&lt;br /&gt;
| پس از =&lt;br /&gt;
| پیش از =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر | دعای عهد (ابهام‌زدایی)}}&lt;br /&gt;
'''شرح دعای عهد''' تألیف [[هرندی، میرزا محمد بن حسن بن ملاعلی|میرزا محمد بن حسن بن ملاعلی هرندی]]، به کوشش [[درگاهي، حسين|حسین درگاهی]]؛ این نوشتار، شرحی است فارسی بر دعای عهد به قلم عالم بزرگ قرن سیزدهم [[هرندی، میرزا محمد بن حسن بن ملاعلی|ملا علی هرندی]]. مؤلف کتاب، ذوق و مشربِ متکلمین را دارد و از نشانه‌های بارز آن اعتقاد او به ذاتی بودن صفت اراده در خدای متعال است که به تناسب در فقرات مختلفِ دعا به آن اشاره و استدلال می‌کند:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
«حسب المقدور بدون رجوع به کتب لغت و اخبار به فارسی به طریق اختصار نوشتم که شاید اهل اعتبار از ابرار و اخیار بعد از اطلاع به آن، فقیر را به‌دعا یا استغفاری یاد نمایند و بداند که این فقیر در چه مقام از مقامات امام زمان(عج) می‌باشم.» (ص ۱۲)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مصحح اثر، در مقدمۀ مفصّلی، مطالبی درباره دعای عهد، شرح آن، مصادر آن، شیوه تصحیح و سند و متن دعا آورده که بر اعتبار و غنای کتاب افزوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;باقریان موحد، سید رضا، ص187-188&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانويس ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
باقریان موحد، سید رضا، کتاب‌شناسی نیایش، بوستان کتاب، قم، چاپ سوم، 1387ش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{مهدویت}}&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]&lt;br /&gt;
[[رده:آداب و رسوم]]&lt;br /&gt;
[[رده:مباحث خاص آداب و رسوم]]&lt;br /&gt;
[[رده:ادعیه، اذکار، اوراد، اعمال]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقالات جدید(دی) باقی زاده]] &lt;br /&gt;
[[رده:مقالات بازبینی شده2 دی 1402]]&lt;br /&gt;
[[رده:امام مهدی(عج)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mkheradmand110</name></author>
	</entry>
</feed>