https://fa.wikinoor.ir/w/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Alibardeh 2026-05-28T22:41:44Z مشارکت‌های کاربر MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C_%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%8C_%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%B1%D9%88%D8%AD%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&diff=590790 2022-07-10T14:55:20Z

<p>Alibardeh: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه<br /> | عنوان = امام خمینی<br /> | تصویر = NUR00350.jpg<br /> | اندازه تصویر = <br /> | توضیح تصویر = <br /> |سرشناسی = <br /> |نام کامل = موسوی خمینی، سید روح‌الله<br /> |نام‌های دیگر =آی‍ت‌ال‍ل‍ه‌ خ‍م‍ی‍ن‍ی<br /> <br /> ام‍ام‌ خ‍م‍ی‍ن‍ی<br /> <br /> روح ‌ال‍ل‍ه‌ ال‍م‍وس‍وی‌ ال‍خ‍م‍ی‍ن‍ی<br /> <br /> م‍وس‍وی‌ ال‍خ‍م‍ی‍ن‍ی‌، روح ‌ال‍ل‍ه‌<br /> <br /> م‍وس‍وی‌ خ‍م‍ی‍ن‍ی‌، روح ‌ال‍ل‍ه<br /> |لقب = <br /> |نسب = <br /> |تخلص = <br /> |نام پدر = سید مصطفی <br /> |ولادت = ۲۰ جمادی‌الثانی 1320ق {{سخ}}اول مهر 1281ش {{سخ}} 24 سپتامبر 1902م<br /> |محل تولد = خمین <br /> |کشور تولد = <br /> |رحلت = 13 خرداد1368ش 3 {{سخ}} ژوئن 1989م {{سخ}} 24 شوال 1409ق<br /> |شهادت = <br /> |مدفن = بهشت زهرای تهران<br /> |نام همسر = خدیجه ثقفی<br /> |فرزندان = [[خمینی، سید مصطفی|سید مصطفی خمینی]] [[سید احمد خمینی]]<br /> |خویشاوند سرشناس = <br /> |دین = <br /> |مذهب = <br /> |پیشه = <br /> |درجه علمی =<br /> |دانشگاه =<br /> |علایق پژوهشی =<br /> |کد پدیدآور =<br /> |منصب = بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران<br /> |پس از = <br /> |پیش از = <br /> |اساتید = [[گلپایگانی، سید محمدرضا|حاج شيخ محمد گلپايگانى]] {{سخ}} [[خوانساری، سید محمدتقی|آيت‌الله سيد محمدتقى خوانسارى]] {{سخ}} [[رفیعی قزوینی، سید ابوالحسن|آيت‌الله حاج سيد ابوالحسن رفيعى قزوينى]] {{سخ}}[[حائری، عبدالکریم|آيت‌الله حاج شيخ عبدالكريم حائرى]] {{سخ}}[[بروجردی، حسین|آيت‌الله محمدحسين بروجردى]]{{سخ}}[[شاه‌آبادی، محمدعلی|آيت‌الله ميرزا محمدعلى شاه‌آبادى]] {{سخ}}[[ملکی تبریزی، جواد بن شفیع|آيت‌الله حاج ميرزا جواد ملكى تبريزى]]<br /> |شاگردان = <br /> |اجازه اجتهاد از =<br /> |آثار = [[وسيلة النجاة مع تعاليق الإمام الخميني(ره)]] {{سخ}} [[تحریر الوسیلة]] {{سخ}} [[ترجمه تحرير الوسيلة]] {{سخ}} [[تحریر الوسیلة (ترجمه)]] {{سخ}} [[شرح حدیث جنود عقل و جهل]] {{سخ}} [[معتمد الأصول]] {{سخ}} [[بدائع الدرر في قاعدة نفي الضرر]] {{سخ}} [[الاستصحاب]] {{سخ}} [[الاستصحاب (خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران)]]<br /> |سبک نوشتاری =<br /> |وبگاه رسمی = [http://www.imam-khomeini.ir www.imam-khomeini.ir]<br /> |امضا = [[پرونده:امضای امام خمینی.jpg|70px]]<br /> | data-type=&quot;authorCode&quot; |AUTHORCODE00350AUTHORCODE<br /> }}<br /> <br /> <br /> '''سید روح‌الله موسوی خمینی''' (1281-1368ش)، معروف به '''امام خمینى'''، فقیه، اصولی، عارف، فیلسوف، یکی از مراجع بزرگ تقلید شیعه معاصر، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران و اولین رهبر انقلاب اسلامی است. <br /> <br /> == ولادت ==<br /> امام خمینی در روز بیستم جمادى الآخره (روز ولادت فاطمه زهرا(س)) 1320ق، مطابق با اول مهر 1281ش و 24 سپتامبر 1902م دیده به جهان گشود. جد اعلاى او، «سید حیدر موسوى اردبیلى»، همراه با پدرزن خویش، «میر سید على همدانى» براى تبلیغ دین اسلام و آئین تشیع، در قرن هشتم هجرى از ایران به کشمیر هجرت کرد.&lt;ref&gt;على قادرى، «خمينى روح‌الله: زندگى‌نامه امام خمينى بر اساس اسناد و خاطرات و خيال»، چاپ دوم، تهران: مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى(ره)، ص78&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == خاندان ==<br /> پدربزرگ او «سید احمد» که براى کسب علم به نجف مشرف شده بود، به دعوت اهالى خمین، وارد ایران شد و در خمین ساکن گردید.&lt;ref&gt;همان، ص79 و 9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> پدر بزرگوار امام، «آقا مصطفى» از علما و چهره‌هاى درخشان منطقه خمین بود. او تحصیلات عالیه علوم دینى را در نجف و سامرا به انجام رسانده و پس از بازگشت به خمین، به نشر احکام اسلام، رسیدگى به خواسته‌هاى مردم و حمایت از مظلومان در برابر برخى خوانین ستمگر مى‌پرداخت. وى سرانجام در زمستان 1281ش12/ ذى‌القعده 1320ق، در راه «خمین - اراک» به دست اشرار محلى به شهادت رسید.&lt;ref&gt;همان، ص88، 90 و 122&lt;/ref&gt;بدن مطهر او به نجف اشرف برده شد و در جوار حرم مطهر [[امام على(ع)|امیرمؤمنان على(ع)]] آرام گرفت. روح‌الله کوچک (حضرت امام) که در آن زمان، تنها پنج ماه از بهار زندگى‌اش گذشته بود، بعدها با شنیدن ماجراى پدر، شیفته او گردید و همواره از او یاد مى‌کرد؛ به‌گونه‌اى که در بزرگ‌سالى براى خود نام خانوادگى «مصطفوى» را برگزید&lt;ref&gt;همان، ص105&lt;/ref&gt;و در جوانى بعضى نوشته‌هایش را با نام «ابن الشهید» تمام مى‌کرد.&lt;ref&gt;خاطرات آيت‌اللّه پسنديده (گفته‌ها و نوشته‌ها) - يادها، 9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> از آقا مصطفى شش فرزند به یادگار ماند که به ترتیب سن عبارتند از:<br /> # مولود آغاخانم؛ <br /> # آقا سید مرتضى (پسندیده)؛ <br /> # آقا نورالدین (هندى)؛ <br /> # فاطمه خانم؛ <br /> # آغازاده خانم؛ <br /> # آقا روح‌الله (مصطفوى).<br /> <br /> == دوره نخست زندگی امام (از 1281-1300ش) ==<br /> <br /> === کودکى و نوجوانى ===<br /> روح‌الله با فراق پدر، در آغوش مادرى مهربان (بانو هاجر) و سرپرستى عمه‌اى دلسوز (صاحب خانم) و دایه‌اى پرهیزگار پرورش یافت. دوران کودکى و نوجوانى روح‌الله هم‌زمان با بحران‌هاى سیاسى و اجتماعى ایران سپرى شد. وى از همان ابتداى زندگى، با درد و رنج مردم و مشکلات جامعه آشنا مى‌شد و تأثر خود را با ترسیم خطوطى به‌صورت نقاشى بروز مى‌داد. شخصیت او در کنار خانواده و اطرافیان در سنگر دفاع، ساخته و پرداخته مى‌گردید و آموزش‌هاى اولیه سوارکارى، تفنگ‌دارى و تیراندازى را مى‌گذراند و در کوران حوادث به مجاهدى تمام‌عیار تبدیل مى‌گشت.&lt;ref&gt;على قادرى، «خمينى روح‌الله: زندگى‌نامه امام خمينى بر اساس اسناد و خاطرات و خيال»، چاپ دوم، تهران: مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى(ره)،، ص131&lt;/ref&gt;برخى از حوادث متأثرکننده این دوران، مثل بمب‌باران مجلس، در نقاشى‌ها&lt;ref&gt;همان، ص150&lt;/ref&gt;و مشق‌هاى خوشنویسى&lt;ref&gt;همان، ص193&lt;/ref&gt;دوران کودکى و نوجوانى او منعکس شده و در دسترس است.&lt;ref&gt;همان، ص153&lt;/ref&gt;که نمونه آن، قطعه شعرى است در دفترچه یادداشت دوران نوجوانى (9-10 سالگى) با عنوان «غیرت اسلام کو جنبش ملى کجاست»، خطاب به ملت ایران.&lt;ref&gt;كوثر(مجموعه سخنرانى‌هاى حضرت امام...)، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام...، چاپ اول: 1371، جلد اول، ص615&lt;/ref&gt;<br /> <br /> مى‌توان از آن نوشته، به‌عنوان اولین بیانیه سیاسى دوران نوجوانى روح‌الله یاد کرد و دغدغه ذهنى او را راجع به مسائل مملکتى فهمید. تمایلات روح‌الله نسبت به قهرمانان و مبارزان تا حدى بود که در نهضت جنگل، پا از حد بیان و سرودن شعر در وصف میرزا، فراتر نهاده، مى‌خواست به نهضت جنگل بپیوندد و چون براى او میسر نشد، به درخواست او، مقدارى آذوقه به نام خود و برادرانش راهى جنگل شد.&lt;ref&gt;على قادرى، «خمينى روح‌الله: زندگى‌نامه امام خمينى بر اساس اسناد و خاطرات و خيال»، چاپ دوم، تهران: مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى(ره)، ص232.&lt;/ref&gt;یک زمان نیز، مجالى پیدا کرده در راه بازگشت از مشهد به جنگل سفر مى‌کند و پایگاه میرزا را از نزدیک مى‌بیند.&lt;ref&gt;همان، ص237.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === تحصیلات روح‌الله ===<br /> سید روح‌الله از همان کودکى تحصیلات خود را آغاز نمود. در آغاز، معلمانى به نام‌هاى «میرزا محمود» و «میرزا محمدمهدى» به خانه آمده و او را درس مى‌دادند. پس از آن نزد معلم دیگرى به نام ملا ابوالقاسم، «عم جزء»، «گلستان» و «بوستان سعدى» را فراگرفت. سپس به مدرسه رفت تا از علوم جدید نیز بهره‌مند گردد. مدتى نیز نزد برادر بزرگش «آقامرتضى» به فراگیرى «خوشنویسى» و علوم مقدماتى (سیوطى، منطق و مطوّل) پرداخت.&lt;ref&gt;همان، ص192 و 193&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === آغاز جوانى و هجرت ===<br /> در سال 1300ش (1339ق)، در 19 سالگى به اراک رفت تا از حوزه علمیّه «سپهدار» که زیر نظر [[حائری، عبدالکریم|حضرت آیت‌الله عبدالکریم حائرى یزدى]] اداره مى‌شد، بهره‌مند گردد. علومى چون «منطق» (در محضر آقا شیخ محمد گلپایگانى)، «[[المطول|مطول]]» (در محضر آقا میرزا محمدعلى بروجردى)&lt;ref&gt;همان، ص 246&lt;/ref&gt;و «شرح لمعه» (در محضر آقا [[عباس اراکى]])&lt;ref&gt;همان، ص259&lt;/ref&gt;را در آنجا آموخت.<br /> <br /> === اولین خطابه رسمى روح‌الله ===<br /> روح‌الله ضمن تحصیل در اراک در مراسم بزرگداشت «رکن اعظم مشروطه»، آیت‌الله سید محمد طباطبائى، اولین خطابه خود را قرائت کرد و تحسین حاضران را برانگیخت. این خطابه در واقع بیانیه‌اى سیاسى بود که به جهت قدردانى از زحمات و خدمات علمدار مشروطیت از جانب حوزه علمیه اراک از زبان یک طلبه جوان قرائت مى‌شد. از قول وى نقل شده: «... پیشنهاد شد منبر بروم، استقبال کردم. آن شب، کم خوابیدم؛ نه از ترس مواجه شدن با مردم، بلکه به خود فکر مى‌کردم فردا باید روى منبرى بنشینم که متعلق به رسول‌الله است. از خدا خواستم مدد کند که از اولین تا آخرین منبرى که خواهم رفت، هرگز سخنى نگویم که جمله‌اى از آن را باور نداشته باشم و این خواستن، عهدى بود که با خدا بستم. اولین منبرم طولانى شد، اما کسى را خسته نکرد... و عده‌اى احسنت گفتند. وقتى به دل مراجعه کردم، از احسنت‌گویى‌ها خوشم آمده بود؛ به همین خاطر دعوت دوم و سوم را رد کردم و چهار سال هرگز به هیچ منبرى پا نگذاردم».&lt;ref&gt;همان&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == دوره دوم زندگى امام (از 1300ش-1320) ==<br /> این دوره از زندگى روح‌الله با هجرت او به قم آغاز شد و با سیاست‌هاى دین‌زدایى دوره رضاخانى (1304-1320ش) هم‌زمانى داشت. این زمان، روح‌الله مشغول تحصیل، تدریس، تألیف کتاب و آشنایى با علماى برجسته مبارزى، همچون: «حاج آقا نورالله اصفهانى»&lt;ref&gt;آيت‌الله پسنديده و [[مظاهری، حسین|آيت‌الله مظاهرى]]، خبرنامه نخستين همايش حاج آقا نورالله اصفهانى، شماره اول، ص16-17 و شماره دوم، ص13-12&lt;/ref&gt;، «مدرّس»&lt;ref&gt;على قادرى، «خمينى روح‌الله: زندگى‌نامه امام خمينى بر اساس اسناد و خاطرات و خيال»، چاپ دوم، تهران: مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى(ره)، ص376 و صحيفه نور، جلد 1، ص255 تا 266&lt;/ref&gt;و برخى دیگر بود. هدف عُلما در این دوره اختناق رضاخانى، حفظ حوزه علمیه قم بود که ثمره آن در راهبرى مردم و تأسیس حکومت اسلامى به سال 57 نمایان شد. بااین‌همه، نقش بى‌بدیل آیت‌الله سید حسن مدرس در تکوین شخصیت سیاسى و دمیدن روح مقاومت در روح‌الله جوان شایان توجه است. آقا سید روح‌الله در سال 1301ش (1340ق)، در سن 20 سالگى همراه استادش «[[حائری یزدی، عبدالکریم|حضرت آیت‌الله عبدالکریم حائرى یزدى]]»، مؤسّس حوزه علمیّه قم به این شهر هجرت کرد. دروس سطح را نزد «[[سید على یثربى کاشانى|آیت‌الله سید على یثربى کاشانى]]» به پایان رساند و پس از آن در درس خارج حضرت آیت‌الله حائرى شرکت کرده تا به درجه اجتهاد نائل آمد.<br /> <br /> === ازدواج ===<br /> آقا روح‌الله در سال 1308ش، در27 سالگى، «خدیجه ثقفى»، دختر «میرزا محمد ثقفى تهرانى» را به همسرى برگزید. ثمره این پیوند، فرزندانى به نام‌هاى «سید مصطفى» (1309ش)، «سید احمد» (1324ش)، «سیده فریده»، «سیده زهرا» و «سیده صدیقه» بود.<br /> <br /> === شخصیت علمى ===<br /> آقا سید روح‌الله با بهره‌ورى از استعداد فوق‌العاده، رشته‌هاى مختلف علوم را به‌سرعت طى کرد. علاوه بر فقه و اصول، فلسفه و عرفان را نیز در عالى‌ترین سطح نزد اساتید برجسته آن زمان ([[رفیعی قزوینی، سید ابوالحسن|آیت‌الله حاج سید ابوالحسن رفیعى قزوینى]] و [[شاه‌آبادی، محمدعلی|آیت‌الله میرزا محمدعلى شاه‌آبادى]]) در قم فراگرفت و در مدت 6 سال، جهش فوق‌العاده‌اى در این علوم داشت. در سال 1315ش (1355ق) که [[حائری، عبدالکریم|حضرت آیت‌الله حائرى]] درگذشت، حاج آقا روح‌الله از چهره‌هاى سرشناس علمى حوزه علمیّه قم بشمار مى‌آمد.<br /> <br /> === تدریس فلسفه ===<br /> درس فلسفه او پیش از 28 سالگى، در سال 1308ش (1348ق) شروع شده بود. وى در آن زمان در مدرسه «دارالشفا» سکونت داشت و از اساتید بزرگ فلسفه و حکمت الهى بشمار مى‌آمد. شاگردان او از چهره‌هاى فاضل و اندیشمند حوزه علمیّه قم بودند. حاج آقا روح‌الله خود، آنان را انتخاب مى‌کرد و مرتّب به‌گونه کتبى و شفاهى، ایشان را مى‌آزمود.<br /> <br /> === تدریس عرفان ===<br /> یکى دیگر از مجالس درس حضرت امام، درس عرفان بود. این درس، ویژه شاگردان خاص و مورد اعتمادش بود. عرفان براى او جزو علایق اصلى بود؛ به‌گونه‌اى که در سال 1307ش، کتاب شرح دعاى سحر را - که تفسیر جامعى بود بر دعایى که امام محمد باقردر ماه رمضان مى‌خواند - نوشت. او دو سال بعد، «[[مصباح الهدایة إلی الخلافة و الولایة|مصباح الهدایة إلى الخلافة و الولایة]]» را نوشت. اثر دیگر وى در آن سال‌ها، مجموعه‌اى از تفسیرها پیرامون «[[تعلیقات علی شرح «فصوص الحکم» و «مصباح الانس» |تفسیر فصوص قیصرى]]» بود. عرفان، تأثیر زیادى در شخصیت فکرى، روحى و نیز فعالیت‌های سیاسى آتى او داشت.<br /> <br /> === درس اخلاق ===<br /> نخستین درسى که آقا روح‌الله پس از رحلت [[حائری، عبدالکریم|آیت‌الله‌ حائرى]] آغاز کرد و با استقبال طلاب و مردم کوچه و بازار مواجه شد، درس اخلاق بود. او در این درس، به‌مناسبت‌هاى مختلف، اشاراتى گویا و گاه کنایه‌آمیز، به وضعیت حکومت و اسلام‌زدایى پهلوى اول، مطرح مى‌کرد که برخورد حکومت رضاخانى را با وى در پى داشت. مأموران شهربانى حکومت تازه تأسیس پهلوى در قم، از ادامه این درس در فیضیه جلوگیرى کردند. آقا روح‌الله نیز درس خود را به مدرسه حاج ملا صادق منتقل نمود. کتاب «اربعین حدیث» از نتایج این درس اخلاقى - عرفانى است.&lt;ref&gt;[http://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/130/3630/17830/ برگرفته از پايگاه اطلاع‌رسانى حوزه‌نت، مجله: حضور - شماره 38، زمستان 1380، «ديدگاه‌هاى] [[خامنه‌ای، سید علی|مقام معظم رهبرى]]»، نویسنده: نامشخص، ص3، برگرفته در تاريخ 2 خردادماه 1394،&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == دوره سوم زندگى امام (از 1320-1340) ==<br /> این دوره از زندگى آیت‌الله حاج آقا روح‌الله با چهل سالگى آغاز مى‌شود. احاطه گسترده ایشان در علوم عقلى و تحقیقات فلسفى، وى را در زمره اساتید اول فلسفه در حوزه علمیّه قم قرار مى‌داد. او به شبهات عقلى و ایراداتى که به مکتب اسلام مى‌شد، پاسخ‌گو بود؛ چنان‌که کتاب «[[كشف الأسرار في شرح الاستبصار|کشف الأسرار]]» را در پاسخ به کتاب «اسرار هزارساله» تألیف فرمود.<br /> <br /> حوزه علمیه قم با رحلت [[حائری یزدی، عبدالکریم|آیت‌الله‌ حائرى]] (1315ش) و فشار روزافزون حکومت پهلوى، روزهاى سختى را مى‌گذراند. با آغاز دهه 20 و سقوط رضاخان، شرایط براى تحقق مرجعیت عظمى فراهم گردید. [[بروجردی، حسین|آیت‌الله‌ بروجردى]] شخصیت علمى برجسته‌اى بود که مى‌توانست جانشین مناسبى براى مرحوم حائرى و حفظ کیان حوزه باشد. این پیشنهاد از سوى شاگردان آیت‌الله حائرى و از جمله حاج آقا روح‌الله به‌سرعت تعقیب شد. حاج آقا روح‌الله در دعوت از [[بروجردی، سید حسین|آیت‌الله بروجردى]] براى هجرت به قم و پذیرش مسئولیت خطیر زعامت حوزه بسیار تلاش کرد. او در تعقیب هدف‌هاى ارزشمند خویش در سال 1328ش، طرح «اصلاح اساس ساختار حوزه علمیه» را با همکارى [[حائری، مرتضی|آیت‌الله مرتضى حائرى]] تهیه کرد؛ هرچند با موانعى روبه‌رو شد.<br /> <br /> === تدریس خارج فقه و اصول ===<br /> آیت‌الله حاج آقا روح‌الله درس خارج فقه و اصول خود را در سن 44 سالگى (در سال 1364ق)، که مصادف با ورود [[بروجردی، سید حسین|حضرت آیت‌الله‌ بروجردى]] به شهر قم بود، آغاز کرد. پاره‌اى از ویژگى‌ها و امتیازات درس خارج وى، طرح اشکالات هر مسئله و شرح و بسط کامل مباحث آن، مخلوط نکردن مباحث اصولى با مباحث فلسفى، طرح نظریات نو و ابتکارى و تقلید نکردن از علماى پیشین بود.<br /> <br /> در اینجا شایسته است «اساتید»، «مشایخ روایى» و «تألیفات» ایشان را (بیرون از زمان‌بندى دوره‌ها) برشمریم.<br /> <br /> === اساتید ===<br /> حضرت امام در رشته‌هاى مختلف علوم، همچون ادبیات فارسى و عربى، فقه و اصول، منطق، فلسفه غرب و شرق، عرفان، کلام، هیئت و... محضر اساتید متعددى را درک نمودند. برخى از اساتید ایشان با توجه به پاره‌اى منابع&lt;ref&gt;على قادرى، «خمينى روح‌الله: زندگى‌نامه امام خمينى بر اساس اسناد و خاطرات و خيال»، چاپ دوم، تهران: مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى(ره)، ص143، 180، 190، 192، 246، 259، 384، 385، 388 و 393؛ زمزم نور: زندگى‌نامه، آثار و... امام خمينى، مؤسسه فرهنگى قدر ولايت، تهران، چاپ نهم، ص9 و 10؛ رضا بابايى، كارنامه نور (زندگى‌نامه امام خمينى)&lt;/ref&gt;بدین شرح‌اند:<br /> <br /> # آقا ميرزا محمود افتخار العلماء؛<br /> # ميرزا رضا نجفى خمينى؛<br /> # آيت‌الله پسنديده؛<br /> # [[گلپایگانی، سید محمدرضا|حاج شيخ محمد گلپايگانى]]؛<br /> # آقا [[ميرزا محمدعلى بروجردى]]؛<br /> # آقا [[عباس اراكى]]؛<br /> # [[ميرزا محمدعلى اديب تهرانى]]؛<br /> #[[خوانساری، سید محمدتقی|آيت‌الله سيد محمدتقى خوانسارى]]؛<br /> # آقا شيخ محمدرضا مسجدشاهى اصفهانى؛<br /> # [[آيت‌الله سيد على يثربى كاشانى]]؛<br /> # [[رفیعی قزوینی، سید ابوالحسن|آيت‌الله حاج سيد ابوالحسن رفيعى قزوينى]]؛<br /> # [[حائری، عبدالکریم|آيت‌الله حاج شيخ عبدالكريم حائرى]]؛<br /> # [[بروجردی، حسین|آيت‌الله محمدحسين بروجردى]]؛<br /> # [[آيت‌الله حاج ميرزا على‌اكبر حكمى يزدى]]؛<br /> # [[شاه‌آبادی، محمدعلی|آيت‌الله ميرزا محمدعلى شاه‌آبادى]]؛<br /> # [[ملکی تبریزی، جواد بن شفیع|آيت‌الله حاج ميرزا جواد ملكى تبريزى]].<br /> <br /> === مشایخ روایى===<br /> # شیخ [[محمدرضا اصفهانى نجفى]]، آل شیخ محمدتقى اصفهانى، از [[نوری، حسین بن محمدتقی|محدث نورى]]، از [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شیخ انصارى]]؛<br /> # [[امین، سید محسن|سید محسن امین]]، از سید محمدهاشم موسوى رضوى هندى، از [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شیخ انصارى]]؛<br /> # [[قمی، عباس|شیخ عباس قمى]]، از [[نوری، حسین بن محمدتقی|محدث نورى]]، از [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شیخ انصارى]]؛<br /> # [[دهکردی، سید ابوالقاسم|سید ابوالقاسم دهکردى]] اصفهانى، از میرزا محمدهاشم اصفهانى، از [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شیخ انصارى]].<br /> <br /> ===شاگردان===<br /> {{ستون-شروع|2}}<br /> <br /> # [[آشتیانی، سید جلال‌الدین|آيت‌الله سيد جلال‌الدين آشتيانى]]؛<br /> # [[تقوی اشتهاردی، حسین|آيت‌الله حسين تقوى اشتهاردى]]؛<br /> # [[جوادی آملی، عبدالله|آيت‌الله عبدالله جوادى آملى]]؛<br /> # آيت‌الله [[حائری، مرتضی|مرتضى حائرى يزدى]]؛<br /> # [[حائری یزدی، مهدی|آيت‌الله مهدى حائرى يزدى]]؛<br /> # [[خامنه‌ای، سید علی|آيت‌الله سيد على خامنه‌اى]]؛<br /> # [[خمینی، سید مصطفی|آيت‌الله سيد مصطفى خمينى]]؛<br /> # [[سبحانی تبریزی، جعفر|آيت‌الله جعفر سبحانى]]؛<br /> # [[شبیری زنجانی، موسی|آيت‌الله سيد موسى شبيرى زنجانى]]؛<br /> # [[آيت‌الله يوسف صانعى]]؛<br /> # [[طاهری خرم‌آبادی، سید حسن|آيت‌الله حسن طاهرى خرم‌آبادى]]؛<br /> # [[فاضل موحدی لنکرانی، محمد|آيت‌الله محمد فاضل لنكرانى]]؛<br /> # [[گرامی، محمدعلی|آيت‌الله محمدعلى گرامى]]؛<br /> # [[محفوظی، عباس|آيت‌الله عباس محفوظى گيلانى]]؛<br /> # [[محمدی گیلانی، محمد|آيت‌الله محمد محمدى گيلانى]]؛<br /> # [[مظاهری، حسین|آيت‌الله حسين مظاهرى]]؛<br /> # [[معرفت، محمدهادی|آيت‌الله محمدهادى معرفت]]؛<br /> # [[منتظری، حسینعلی|آيت‌الله حسينعلى منتظرى]]؛<br /> # [[آيت‌الله سيد عبدالغنى موسوى اردبيلى]]؛<br /> # [[موسوی اردبیلی، سید عبدالکریم|آيت‌الله سيد عبدالكريم موسوى اردبيلى]]؛<br /> # [[مهدوی کنی، محمدرضا|آيت‌الله محمدرضا مهدوى كنى]]؛<br /> # [[نوری همدانی، حسین|آيت‌الله حسين نورى همدانى]].<br /> {{پایان}}<br /> <br /> ===توجه===<br /> گفتنى است افراد مزبور، کسانى هستند که برخى از آنان دروس امام را تقریر نموده و برخى به درجه مرجعیت نائل آمده‌اند وگرنه از آن حضرت، شاگردان فاضل و دانشمند دیگرى نیز بهره جسته و در روند مبارزه، پیروزى و تثبیت و تداوم انقلاب اسلامى نقش داشته‌اند، همچون: آیات و حجج اسلام بهشتى، [[ربانی شیرازی، عبدالرحیم|ربانى شیرازى]]، سعیدى، صدر (موسى)، غفارى، قدوسى، [[مطهری، مرتضی|مطهرى]]، [[مفتح، محمد|مفتح]]، [[هاشمی رفسنجانی، اکبر|هاشمى رفسنجانى]] و...<br /> <br /> دوره سوم زندگى او مصادف است با دو حادثه مهم: یکى، بروز جنگ جهانى دوم و دیگرى، اشغال ایران، خروج رضاخان از ایران و آغاز سلطنت محمدرضا. بنا بر اعتقاد حاج آقا روح‌الله، این زمان، فرصت مناسبى براى قیام اصلاحى بود. با همه امیدهاى روح‌الله، قیام مورد نظر صورت نگرفت. او در این دوره عالمى است کامل و جامع الشرایط، مُصلحى است هوشیار با پشتوانه دانش و بینش سیاسى، با کوله‌بارى از تجربه دوران 20 ساله رضاخانى، که شناخت کاملى از اوضاع ایران و جهان دارد؛ لذا با صدور بیانیه‌اى در 1323/3/13ش (11 جمادی‌الثانی 1363ق)، زمان مناسب تحول بنیادین را یادآورى مى‌کند: «امروز، روزى است که نسیم روحانى وزیدن گرفته و براى قیام اصلاحى بهترین روز است. اگر مجال را از دست بدهید و قیام براى خدا نکنید و مراسم دینى را عودت ندهید، فرداست که مشتى هرزه‌گرد و شهوت‌ران بر شما چیره و تمام آیین و شرف شما را دستخوش اغراض باطله خود کنند».<br /> <br /> == دوره چهارم زندگى امام (از 1340-1368) ==<br /> === مرجعیت ===<br /> این دوره، هم‌زمان با رحلت [[بروجردی، حسین|آیت‌الله بروجردى]] (10 فروردین 1340) است. در این هنگام، جمع فراوانى از علما و فضلاى حوزه به آیت‌الله حاج آقا روح‌الله اصرار نمودند که رساله عملیّه ایشان چاپ شود، اما او نپذیرفت؛ ازاین‌رو، فتاواى وى را از حاشیه‌اش بر کتاب «[[وسيلة النجاة مع تعاليق الإمام الخميني(ره)|وسیلة النجاة]]» [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن اصفهانى]] و نیز حاشیه بر «العروة الوثقى» به دست مى‌آوردند؛ تااینکه با وفات حضرت [[حکیم، سید محسن|آیت‌الله‌ حکیم]](1349ش)، بخش معتنابهى از مردم، مقلد «حضرت آیت‌الله‌ حاج آقا روح‌الله موسوى خمینى» شدند.<br /> <br /> === قیام پانزده خرداد 1342 ===<br /> این دوره، آغازى براى رفع موانع براى دشمنان ایران و اسلام بود. هم‌زمان با تسلط آمریکا بر امور مملکت، فشار بر رژیم براى اجراى اصلاحات آمریکایى افزایش یافت و در قالب اصلاحات ارضى و لایحه انجمن‌هاى ایالتى و ولایتى با چشم‌اندازى ظاهراً مردم‌فریب رخ نمود؛ ولى در باطن از اتحاد شومى خبر مى‌داد و تسلط آمریکا، اسرائیل و عوامل آنها را بر کلیه شئون مملکت فراهم مى‌کرد. در این زمان، حضرت آیت‌الله‌ حاج آقا روح‌الله خمینى در برابر اصلاحات آمریکایى به‌شدت ایستاد و رژیم شاه به تلافى آن، در دوم فروردین 1342 که مصادف بود با شهادت [[امام جعفر صادق(ع)]]، به مدرسه فیضیه یورش برد. در این حادثه، تعدادى شهید و مجروح شدند. حاج آقا روح‌الله در پى این حادثه، خطاب به مردم و علماى نجف و قم فرمود: «امروز سکوت، همراهى با دستگاه جبار است» و در اعلامیه معروف خود تحت عنوان «شاه‌دوستى؛ یعنى غارتگرى»، جهت‌گیرى مبارزه را مشخص ساخت. راز تأثیر شگفت پیام و کلام او را در روان مردم که تا مرز جانبازى پیش مى‌رفت، باید در همین اصالت اندیشه، صلابت رأى و صداقت بى‌شائبه‌اش با آنان جستجو کرد.<br /> <br /> آیت‌الله‌ خمینى در پیامى به‌مناسبت چهلم فاجعه فیضیه دست به افشاگرى زد: «من مصمم هستم که از پاى ننشینم تا دستگاه فاسد را به جاى خود بنشانم». ایشان نطق تاریخى خود را در 13 خرداد 1342 در مدرسه فیضیه ایراد نموده، خطاب به شاه گفت: «آقا من به شما نصیحت مى‌کنم؛ اى آقاى شاه! اى جناب شاه! من به تو نصیحت مى‌کنم؛ دست بردار از این کارها. آقا اغفال مى‌کنند تو را. من میل ندارم که یک روز اگر بخواهند تو بروى، همه شکر کنند». شاه فرمان خاموش کردن فریادش را صادر کرد. در شامگاه 14 خرداد آیت‌الله‌ خمینى دستگیر و به زندان قصر منتقل شد. صبح روز پانزدهم خبر بازداشت ایشان، به تهران و سایر شهرها رسید. مردم به خیابان‌ها ریخته، با شعار «یا مرگ یا خمینى» به‌سوى کاخ شاه به حرکت درآمدند. قیام، با شدت سرکوب شد و به خون نشست. حکومت تصمیم داشت او را پس از محاکمه اعدام کند؛ تااینکه اعلامیه‌اى به امضاى علما و مراجع منتشر شد که در آن به‌صراحت، مرجعیت وى را تأیید کرده، خواهان آزادى او شدند. سرانجام حاج آقا روح‌الله پس از اعتراضات زیاد، صبح روز 19 فروردین 1343، پس از ده ماه زندان و مراقبت، به قم برگردانده شد. قیام 15 خرداد 1342 على‌الظاهر از جوشش و جنبش افتاد؛ اما افشاگرى او علیه تصویب لایحه کاپیتولاسیون (مصونیت قضایى کارمندان آمریکایى)، ایران را در آبان سال 43 در آستانه قیامى دوباره قرار داد. حاج آقا روح‌الله در روز 4 آبان 1343 بیانیه‌اى انقلابى صادر کرد و در آن نوشت: «دنیا بداند که هر گرفتارى که ملت ایران و ملل مسلمین دارند از اجانب است، از آمریکاست. ملل اسلام از اجانب عموماًو از آمریکا خصوصا متنفر است... آمریکاست که از اسرائیل و هواداران آن پشتیبانى مى‌کند...». سحرگاه 13 آبان 1343 او را بازداشت کرده و با یک فروند هواپیماى نظامى به ترکیه انتقال دادند و بار دیگر پس از یک سال او را به عراق (نجف) تبعید کردند. انتقال او به نجف به این منظور بود که شخصیت وى تحت‌الشعاع دیگر علماى حوزه بزرگ نجف قرار گیرد؛ اما ایشان ستاره‌اى درخشان در آسمان فقاهت آن حوزه هزار ساله شد و مورد احترام علماى آن شهر قرار گرفت.<br /> <br /> === اقامت در نجف ===<br /> ایشان در نجف، درس خارج فقه خود را از سال 1344 در مسجد [[شيخ انصارى|شیخ انصارى]] شروع کردند که از پربارترین درس‌هاى آن حوزه بشمار مى‌آمد. کتاب حکومت اسلامى یا ولایت فقیه ایشان نیز متن یکى از درس‌هاى خارج فقه آن دوران است. ایشان همواره رخدادهاى ایران را پیگیرى کرده و در برابر رژیم شاه موضع انقلابى داشتند. همچنین با تدریس نظریه «ولایت فقیه»، طرح بزرگشان را براى ایجاد حکومت اسلامى ارائه دادند. حاج آقا روح‌الله در مدت سیزده سال تبعید خود در نجف، شاگردان فراوانى تربیت کرده که استوانه‌هاى محکمى براى انقلاب اسلامى ایران شدند. ایشان از بدو ورود به نجف با ارسال نامه‌ها و پیک‌هایى به ایران، ارتباط خویش را با مبارزان حفظ نموده و آنان را در هر مناسبتى به پایدارى در پیگیرى اهداف قیام فرامى‌خواندند. واکنش تند ایشان در برابر برنامه‌هاى فرهنگى، اجتماعى، اقتصادى، نظامى و سیاسى رژیم، همچون: «جشن‌هاى 2500 ساله شاهنشاهى»، «جشن هنر شیراز»، «دیکتاتورى حزبى رستاخیز»، «تغییر تاریخ رسمى کشور از مبدأ هجرت پیامبر اسلام به مبدأ سلطنت شاهان هخامنشى»، «تخریب معیشت فرودستان و گسترش حلبى‌آبادها»، «خرید بى‌رویه تسلیحات نظامى از غرب»، «حرکت ایران همسو با اهداف آمریکا در خاور میانه» و «سرکوب مبارزان سیاسى» تنور مبارزه را گرم نگاه مى‌داشت.<br /> <br /> === اوج‌گیرى انقلاب اسلامى در سال 1356 و قیام مردم ===<br /> هرچند رژیم شاه در سال 1355ش، در اوج اقتدار خود به سر مى‌برد، اما با بحران مشروعیت روبه‌رو شده بود. سرکوبى مخالفان کار را بدانجا رساند که آن رژیم از بیرون مرزها، به نقض حقوق بشر متهم شد. شاه براى رفع این اتهام و به خیال اینکه خطرى براى تداوم و ثبات رژیمش ندارد، سیاست «فضاى باز سیاسى» را آغاز کرد. «حضرت آیت‌الله‌ خمینى» با رصد رخدادها و وضعیت ایران، در مرداد 1356 طى پیامى اعلام کردند: «اکنون به‌واسطه اوضاع داخلى و خارجى و انعکاس جنایات رژیم در مجامع و مطبوعات خارجى، فرصتى است که باید مجامع علمى و فرهنگى و رجال وطن‌خواه و دانشجویان خارج و داخل و انجمن‌هاى اسلامى در هر جا بى‌درنگ از آن استفاده کنند و بى‌پرده به‌پا خیزند». گروه‌هاى مبارز و مردمى که شخص شاه را عامل استبداد و وابستگى مى‌دانستند، به استقبال پیام ایشان برآمده و منتظر فرصت براى اعتراضات اجتماعى بودند. درگذشت مشکوک آیت‌الله [[خمینی، مصطفی|حاج آقا مصطفى خمینى]]، در اول آبان 1356 و مراسم پرشکوهى که در ایران برگزار شد، نقطه آغازى بر خیزش دوباره روحانیت و قیام جامعه مذهبى ایران بود. ایشان این واقعه را از الطاف خفیه الهى نامیدند. رژیم شاه با درج مقاله‌اى توهین‌آمیز علیه ایشان در روزنامه اطلاعات، انتقام گرفت. اعتراض مردمى به این مقاله، به قیام 19 دى‌ماه 1356 قم و ادامه اعتراضات در سال 57 منجر شد. رژیم، به کارهاى مردم‌فریب، مانند بستن مراکز فساد و آزادى مطبوعات دست زد؛ اما اراده مردم، با فرمان مقاومت از سوى امام، تغییر نیافت. سرکوب راهپیمایى 17 شهریور، نقطه عطفى در اوج‌گیرى مبارزه بود. امام مبارزان میانه‌رو را از شعار «الزام شاه براى عمل به قانون اساسى با حفظ سلطنت مشروطه» برحذر داشتند که پیامد آن، تلاش رژیم براى فشار وارد آوردن به امام و اخراج ایشان از عراق بود. رفتن امام به‌سوى کویت و ممانعت از پذیرش ایشان، پرواز به فرانسه و اقامت در «نوفل لوشاتو» را براى رهبر انقلاب رقم زد. ایشان توانست صداى انقلاب را رساتر به مردم ایران و جهان برسانند. بازتاب سرکوب دانشجوها و اقشار دیگر مردم در روز 13 آبان و راهپیمایى روز عاشورا در 20 آذر، کار را بر شاه و حامیان غربى او سخت‌تر کرد. تغییر پى‌درپى کابینه‌ها و حکومت نظامى هم بر اراده امام و مردم بى‌تأثیر بود. سران چهار کشور غربى (آمریکا، فرانسه، آلمان و بریتانیا) در نشست «گوادلوپ» به این نتیجه رسیدند که امیدى به بقاى نظام سلطنتى در ایران نیست و خروج شاه و روى کار آمدن یک دولت غیر نظامى مى‌تواند از شدت بحران بکاهد. امام با رفتن شاه، دستور تشکیل «شوراى انقلاب» را صادر کرده و با استقبال بى‌نظیر مردم در روز 12 بهمن به وطن بازگشتند. انقلاب مردم با سخنرانى تاریخى در بهشت زهراى تهران و سپس تعیین دولت از سوى ایشان به سرانجام خوش پیروزى نزدیک شد. یوم الله 22 بهمن 1357ش، تنفس صبحى دوباره در جان ملت، روز پیروزى انقلاب و نقطه آغاز تحولات بزرگ تاریخى براى سرزمین ایران، آئین تشیع و جهان اسلام بود.&lt;ref&gt;انقلاب اسلامى ايران، جمعى از نويسندگان، نهاد نمايندگى [[خامنه‌ای، سید علی|مقام معظم رهبرى]] در دانشگاه‌ها، 1384، ص94 تا 111.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> درایت، هوشمندى و اقتدار رهبرى حضرت امام خمینى، به‌ویژه در سال‌هاى نخست پس از پیروزى، بسیار درخشان و ممتاز است.<br /> <br /> === رهبر و بنیان‌گذار جمهورى اسلامى ایران ===<br /> دوره رهبرى ده سال و چهار ماه ایشان رسما از 22 بهمن 1357ش، تا 14 خرداد 1368ش، ادامه داشت. حضرت امام خمینى ابتدا به تثبیت نظام سیاسى جدید پرداخت و «جمهورى اسلامى» را با توجه به مبانى «اسلام سیاسى شیعى» و مقتضیات دنیاى جدید طراحى کردند. بلافاصله پس از پیروزى، با فراخوانى مردم به رفراندم براى تعیین نظام سیاسى و تشکیل مجلس خبرگان و همه‌پرسى قانون اساسى، الگوى جدیدى از حکومت اسلامى را به جهان نشان دادند. با فروپاشى استبداد پهلوى و رواج گسترده آزادى‌هاى اجتماعى، گروه‌هاى مختلف توانستند با برگزارى نشست‌ها و انتشار اندیشه‌هاى خود به رقابت بپردازند؛ اما به دلیل نبود تجربه زندگى در فضاى باز سیاسى و نبود نکات مورد اتفاق همه نیروهاى اجتماعى، این فضا به‌زودى به منازعه‌اى دامن‌گیر تبدیل شد. آرایش نیروهاى اجتماعى، به‌ویژه برخى گروه‌ها و احزاب سیاسى که متأثر از مکاتب سیاسى غرب و شرق (لیبرالیسم و کمونیسم) بودند و صف‌بندى آن‌ها در برابر «مکتب انقلاب اسلامى» که برگرفته از اندیشه سیاسى حضرت امام و خواسته مردم ولایت‌مدار بود، رخدادهاى تلخ بى‌شمارى را در تاریخ انقلاب رقم زد. این رخدادها همگام با رویکرد خصمانه استکبار جهانى به سرکردگى آمریکا و حمایت غرب و شرق از گروه‌هاى معارض داخلى در کنار تهاجم نظامى رژیم بعثى عراق به نمایندگى از حاکمان مرتجع جهان عرب، شرایطى را رقم زد که مى‌توان گفت هرکدام از آن‌ها مى‌توانست مسیر انقلاب را تغییر داده، به شکست بکشاند؛ اما دست خداوند، هوشمندى و رهبرى مقتدرانه امام، جان‌فشانى، وفادارى و آگاهى مردم ایران، راه انقلاب را هموار کرد. حضرت امام خمینى در بهمن‌ماه 1358، پس از عارضه قلبى، به تهران آمدند و با اقامت در آنجا سکان کشتى انقلاب را به دست گرفتند. بحران‌هایى چون تغییر دولت‌ها، اختلاف‌هاى قواى سه‌گانه، شهادت جمع بسیارى از کارگزاران نظام، مشکلات ناشى از جنگ تحمیلى و... با دست باکفایت ایشان فرومى‌نشست. درایت ایشان در ارائه نظریه «ولایت مطلقه فقیه» و تشکیل نهادهایى همچون «مجمع تشخیص مصلحت نظام»، راه برون‌رفت از بحران‌ها را فراروى انقلاب نهاد. ملت ایران نیز پاسدار میراث بزرگ امام خویش بود و ایشان را در رواق چشمانش مى‌نشاند. علاقه مردم ولایت‌مدار به امام به‌گونه‌اى بود که در سال 1368، در حالى با پیکر پاک ایشان پس از سال‌ها تحمل سختى‌ها و مشکلات، وداع مى‌کرد که حضور جمعیت، چندین برابر بیشتر از لحظه ورود وى به خاک وطن بود و عشق و پایدارى آنان عمیق‌تر و قصدشان بر ادامه راه امام و انقلاب، جدى‌تر و نظامشان على‌رغم همه توطئه‌ها و حوادث، پرثبات‌تر از هر زمان دیگر شد. «جمهورى اسلامى»، بارزترین ثمره عمر حضرت امام است. ایشان این نظام سیاسى را به‌گونه‌اى طراحى کردند که به هیچ فردى تکیه نداشته و در وصیت‌نامه خودشان به ملت چنین سفارش مى‌کنند که: «با قدرت و تصمیم اراده به پیش روند و بدانند که با رفتن یک خدمت‌گزار، در سدّ آهنین ملت خللى حاصل نخواهد شد؛ که خدمت‌گزاران بالا و والاتر در خدمتند و اللَّه نگهدار این ملت و مظلومان جهان است».<br /> <br /> === رحلت ===<br /> [[پرونده:NUR100350.jpg|بندانگشتی|حرم مطهر امام خمینی|200px]]<br /> حضرت امام خمینى به دنبال بروز مشکل دستگاه گوارش در 28 اردیبهشت 1368، از روز دوم خرداد تحت عمل پزشکى قرار گرفتند. به دنبال مشکل اساسى که در ساعت سه بعد ظهر 13 خرداد در روند بیمارى ایشان به وجود آمده بود، در شامگاه شنبه، ساعت 22 و 20 دقیقه 13 خرداد سال 1368 خورشیدى (3 ژوئن 1989م) برابر با 24 شوال 1409ق، در 87 سالگى، روحشان از این دنیا رحلت کرده، به ملکوت اعلا پیوست.<br /> <br /> آنچه پس از ایشان از متاع مادى به‌جا ماند، به گزارش دیوان عالى کشور - که مطابق اصل 142 قانون اساسى موظف بود دارایى رهبر و مسئولان رده‌بالاى نظام را قبل و بعد از مسئولیت، رسیدگى و بررسى کند و حضرت امام نخستین کسى بود که صورت دارایى خود را در تاریخ 24 دى‌ماه 1359 براى دیوان عالى ارسال نمود - بدین شرح است: «نه‌تنها به اموال امام چیزى اضافه نشده، بلکه قطعه زمین ارث‌رسیده به امام در خمین نیز پس از انقلاب، در زمان حیات ایشان بین مستمندان محل، تقسیم شده است. تنها ملک غیر منقول امام، منزل قدیمى ایشان در قم بود که از زمان تبعید در سال 1343، عملاً در اختیار اهداف نهضت و محل تجمع مردم بوده است. مختصر وسایل اولیه زندگى در منزل، متعلق به همسرشان بوده و دو قطعه قالى مستعمل موجود، ملک کسى نیست و باید به سادات نیازمند داده شود. از آن حضرت هیچ وجه نقدى باقى نمانده و هرچه هست، وجوهات است که ورثه، حقى در آن ندارند». بدین ترتیب، دارایى برجامانده از مردى که قریب به نود سال عمر کرد و بر قلوب مردم حکومت داشت، عینک، ناخن‌گیر، شانه، تسبیح، قرآن، سجاده نماز، عمامه، لباس روحانى او و کتب دینى بود.<br /> <br /> مراسم تشییع در روز 16 خرداد با حضور میلیون‌ها نفر برگزار شد و پیکر ایشان همان روز در بهشت زهراى تهران، در جایى که اکنون «حرم امام خمینى» است، به خاک سپرده شد. او با «دلى آرام و قلبى مطمئن و روحى شاد و ضمیرى امیدوار به فضل خدا»، به دیدار معبود شتافت.<br /> <br /> ==آثار==<br /> {{ستون-شروع|2}}<br /> # مصباح الهداية إلى الخلافة و الولاية؛<br /> # شرح دعاى سحر؛<br /> # شرح اربعين حديث؛<br /> # حاشيه بر فصوص الحكم قيصرى و مصباح الأنس؛<br /> # حاشيه بر مفتاح الغيب؛<br /> # أسرار الصلوة يا معراج السالكين؛<br /> # رساله‌اى در طلب و اراده؛<br /> # حاشيه بر رساله شرح حديث رأس الجالوت، قاضى سعيد و شرح مستقلى بر حديث؛<br /> # كشف الأسرار؛<br /> # شرح حديث جنود عقل و جهل؛<br /> # آداب الصلاة؛<br /> # الرسائل؛<br /> # كتاب البيع؛<br /> # كتاب الطهارة؛<br /> # أنوار الهداية في التعليقة على الكفاية؛<br /> # مناهج الوصول إلى علم الأصول؛<br /> # رسالة في الاجتهاد و التقليد؛<br /> # زبدة الأحكام؛<br /> # المكاسب المحرمة؛<br /> # تحرير الوسيلة؛<br /> # جهاد النفس يا جهاد اكبر؛<br /> # حكومت اسلامى يا ولايت فقيه؛<br /> # تفسير سوره حمد؛<br /> # مناسك حج؛<br /> # لمحات الأصول؛<br /> # ديوان اشعار.<br /> {{پایان}}<br /> <br /> == پانویس ==<br /> {{پانویس|2}}<br /> <br /> <br /> {{پیامبر اعظم(ص)}}<br /> {{فقیهان شیعه}}<br /> {{آثار امام خمینی}}<br /> {{فقه سیاسی}}<br /> {{معلمان اخلاق}}<br /> {{شعر و شاعری}}<br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[دیوان امام]]<br /> <br /> [[دیوان امام (نسخه دیگر)]] <br /> <br /> [[دیوان امام: سروده‌های حضرت امام خمینی]]<br /> <br /> [[وسيلة النجاة مع تعاليق الإمام الخميني (موسوعه جلد 26 و 27)]] <br /> <br /> [[وسيلة النجاة مع تعاليق الإمام الخميني(ره)]]<br /> <br /> [[تحریر الوسیلة]] <br /> <br /> [[ترجمه تحرير الوسيلة]]<br /> <br /> [[تحریر الوسیلة (ترجمه)]] <br /> <br /> [[تحریر الوسیله (چاپ جامعه مدرسین)]] <br /> <br /> [[تحریر الوسیله (چاپ دار العلم)]] <br /> <br /> [[تفصیل الشریعة في شرح تحریر الوسیلة (الاجتهاد و التقلید)]]<br /> <br /> [[تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله (کتاب الطهاره النجاسات و احکامها)]] <br /> <br /> [[تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله (احکام التخلی)]]<br /> <br /> [[تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله (المکاسب المحرمه)]] <br /> <br /> [[تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله (الصوم و الاعتکاف)]] <br /> <br /> [[تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله - الخمس و الانفال]] <br /> <br /> [[تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله - القصاص]] <br /> <br /> [[تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله - الحدود]] <br /> <br /> [[تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله - الدیات]] <br /> <br /> [[تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله - الطلاق، المواریث]] <br /> <br /> [[التعليقة علی تحرير الوسيلة للإمام الخميني (گرامی)]] <br /> <br /> [[التعلیقة الإستدلالیة علی تحریر الوسیلة]] <br /> <br /> [[دليل تحرير الوسيلة للإمام خميني، الإجتهاد و التقليد]]<br /> <br /> [[دلیل تحریر الوسیلة (احکام الستر و النظر)]]<br /> <br /> [[دلیل تحریر الوسیلة (احکام الاسره)]]<br /> <br /> [[دليل تحرير الوسيلة (الخمس) الإمام الخميني قدس‌سره]]<br /> <br /> [[دلیل تحریر الوسیلة (الامر بالمعروف و النهی عن المنکر)]]<br /> <br /> [[دلیل تحریر الوسیلة (ولایة الفقیه)]]<br /> <br /> [[دلیل تحریر الوسیلة (کتاب الصید و الذباحه)]]<br /> <br /> [[دلیل تحریر الوسیلة (کتاب المضاربه)]]<br /> <br /> [[دليل تحرير الوسيلة للإمام خميني، كتاب الوصية]]<br /> <br /> [[دليل تحرير الوسيلة للإمام خميني(س) في إحياء الموات و اللقطة]] <br /> <br /> [[دليل تحرير الوسيلة للإمام خميني، كتاب الشركة]]<br /> <br /> [[دليل تحرير الوسيلة للإمام خميني، كتاب المواريث]]<br /> <br /> [[دليل تحرير الوسيلة للإمام خميني، كتاب الوقف]]<br /> <br /> [[دليل تحرير الوسيلة للإمام خميني، كتاب النكاح]]<br /> <br /> [[دليل تحرير الوسيلة للإمام خميني، كتاب الصوم]]<br /> <br /> [[دليل تحرير الوسيلة للإمام خميني، كتاب الخمس]]<br /> <br /> [[دليل تحرير الوسيلة للإمام خميني، فقه الربا]]<br /> <br /> [[بيان تحرير الوسيلة للإمام خميني (كتاب الحج)]] <br /> <br /> [[تقرير الحقيقة في شرح تحرير الوسيلة]]<br /> <br /> [[معتمد تحرير الوسيلة للإمام الخميني، المسائل المستحدثة]]<br /> <br /> [[مفتاح الشريعة في شرح تحرير الوسيلة: الإجارة، الجعالة، المضاربة، الشركة، الرهن، الحجر]]<br /> <br /> [[مستند تحرير الوسيلة: الإجتهاد و التقليد]]<br /> <br /> [[مصباح الشريعة في شرح تحرير الوسيلة، كتاب الإجتهاد و التقليد]]<br /> <br /> [[مصباح الشريعة في شرح تحرير الوسيلة، كتاب الخمس]] <br /> <br /> [[مصباح الشريعة في شرح تحرير الوسيلة، صلاة المسافر]]<br /> <br /> [[مصباح الشريعة في شرح تحرير الوسيلة، كتاب الصوم]]<br /> <br /> [[تهذيب الأصول (امام خمینی - طبع قدیم)]] <br /> <br /> [[تهذیب الأصول]]<br /> <br /> [[كتاب البيع (موسوعه جلد 15 الی 19)]]<br /> <br /> [[كتاب البيع (صدر)]]<br /> <br /> [[کتاب البیع (خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران)]]<br /> <br /> [[البیع (خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران)]]<br /> <br /> [[کتاب الخلل فی الصلاة (طبع قدیم)]] <br /> <br /> [[الخلل في الصلاة]]<br /> <br /> [[الخلل في الصلاة (خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران)]]<br /> <br /> [[کتاب الطهارة (خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران)]] <br /> <br /> [[كتاب الطهارة (موسوعه جلد 8)]]<br /> <br /> [[زبده الاحکام]] <br /> <br /> [[العروة الوثقی مع تعلیقات (خمینی، خویی، گلپایگانی، مکارم)]] <br /> <br /> [[العروة الوثقی مع تعالیق الإمام الخمیني]]<br /> <br /> [[شرح حدیث «جنود عقل و جهل»]]<br /> <br /> [[شرح حدیث جنود عقل و جهل]]<br /> <br /> [[معتمد الأصول]] <br /> <br /> [[بدائع الدرر في قاعدة نفي الضرر]] <br /> <br /> [[الاستصحاب]] <br /> <br /> [[الاستصحاب (خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران)]]<br /> <br /> [[مناهج الوصول إلی علم الأصول]] <br /> <br /> [[مناهج الوصول إلی علم الأصول (خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران)]]<br /> <br /> [[رساله نجاة العباد]] <br /> <br /> [[رساله نجاة العباد و حاشیه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانی]]<br /> <br /> [[رساله توضیح المسائل]] <br /> <br /> [[رساله توضیح المسائل حضرت آیت‌الله امام خمینی قدس‌سره]]<br /> <br /> [[رساله توضیح المسائل (طبع جدید)]] <br /> <br /> [[رساله توضیح المسائل حضرت آیت‌الله امام خمینی قدس‌سره]] <br /> <br /> [[احزاب و گروه‌های سیاسی از دیدگاه امام خمینی(س)]]<br /> <br /> [[التعادل و الترجیح]] <br /> <br /> [[التعادل و الترجيح و يليه الإجتهاد و التقليد (موسوعه جلد 6)]]<br /> <br /> [[تنقيح الأصول]] <br /> <br /> [[تقریرات فلسفه امام خمینی قدس‌سره]] <br /> <br /> [[تفسیر سوره حمد]] <br /> <br /> [[وصیت‌نامه سیاسی، الهی امام خمینی(ره)]] <br /> <br /> [[وصیت‌نامه امام خمینی(ره) (نسخه خطی)]]<br /> <br /> [[وصیت نامه حضرت امام خمینی (جاوید نامه)]]<br /> <br /> [[وصیت سیاسی - الهی امام یا مسئولیت امت از دیدگاه امام]]<br /> <br /> [[وصيت‌نامه موضوعی]]<br /> <br /> [[شرحی بر وصیت‌نامه سیاسی الهی حضرت امام خمینی(ره)]]<br /> <br /> [[درآمدی بر وصیت‌نامه سیاسی - الهی حضرت امام خمینی قدس‌سره]]<br /> <br /> [[درسهایی از وصيت‌‌نامه امام خميني(ره)]]<br /> <br /> [[شاخص‌های راه امام در وصیت‌نامه سیاسی - الهی حضرت امام خمینی(ره)]]<br /> <br /> [[نیروهای مسلح در وصیتنامه امام خمینی(ره)]]<br /> <br /> [[نگاهی به حدیث بیداری؛ زندگی‌نامه آرمانی، علمی و سیاسی امام خمینی(س) از تولد تا رحلت]]<br /> <br /> [[هوای وصال]]<br /> <br /> [[چراغ راه]]<br /> <br /> [[انديشه سیاسی امام خميني]]<br /> <br /> [[منشور سعادت: شرح وصيت‌‌نامه الهی ـ سياسی حضرت امام خميني(ره)]]<br /> <br /> [[حدیث ماندگاری]]<br /> <br /> [[پرتو خورشيد(وصيت‌‌نامه سیاسی الهي رهبر کبير انقلاب اسلامی)]] <br /> <br /> [[انقلاب اسلامی و ریشه‌های آن بر محور وصیت‌نامه سیاسی الهی حضرت امام خمینی قدس‌سره]]<br /> <br /> [[سروش ملکوتی: وصیت نامه سیاسی الهی حضرت امام خمینی(ره)]] <br /> <br /> [[صحیفه انقلاب: وصیت نامه سیاسی - الهی رهبر کبیر انقلاب اسلامی و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران حضرت آیت‌الله امام خمینی قدس‌سره]] <br /> <br /> [[نگرشی موضوعی بر وصیت نامه سیاسی الهی امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[وصیت نامه سیاسی - الهی حضرت امام خمینی(ره) همراه با شرح نکته‌های اساسی و پرسش‌های ضمیمه]] <br /> <br /> [[صحیفه امام (22 جلدی)]] <br /> <br /> [[صحیفة الإمام]]<br /> <br /> [[صحیفه امام (انگلیسی)]] <br /> <br /> [[صحیفه امام (خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران)]]<br /> <br /> [[مناسک حج مطابق با فتاوای حضرت آیت‌الله‌العظمی امام خمینی]] <br /> <br /> [[مناسک حج مطابق با فتاوای حضرت آیت‌الله‌العظمی امام خمینی قدس‌سره‌الشریف و مراجع معظم تقلید دامت‌برکاتهم با تجدید نظر و اضافات]]<br /> <br /> [[مناسك الحج (موسوعه جلد31)]]<br /> <br /> [[مناسک حج]]<br /> <br /> [[مناسک حج مطابق با فتاوای حضرت آیت‌الله‌العظمی امام خمینی(قدس‌سره) و رهبر معظم انقلاب حضرت آیت‌الله خامنه‌ای(دام ظله)]]<br /> <br /> [[مناسک عمره مفرده]]<br /> <br /> [[منتخب مناسک حج]]<br /> <br /> [[گزیده مناسک حج]]<br /> <br /> [[جواهر الأصول]] <br /> <br /> [[لمحات الأصول]] <br /> <br /> [[الخلل في الصلاة]] <br /> <br /> [[كتاب الطهارة (الإمام خميني)]]<br /> <br /> [[کتاب الطهارة (خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران)]]<br /> <br /> [[الاجتهاد و التقلید (امام خمینی، روح الله)]] <br /> <br /> [[المکاسب المحرمة]] <br /> <br /> [[المکاسب المحرمة (خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران)]]<br /> <br /> [[الرسائل العشرة (امام خمینی، روح الله)]] <br /> <br /> [[الرسائل (امام خمینی، روح الله)]]<br /> <br /> [[أنوار الهدایة في التعلیقة علی الكفایة]] <br /> <br /> [[أنوار الهدایة في التعلیقة علی الكفایة (خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران)]] <br /> <br /> [[سر الصلاة (معراج السالکین و صلاة العارفین)]] <br /> <br /> [[سرّ الصلوة]]<br /> <br /> [[آداب الصلاة]] <br /> <br /> [[آداب الصلوة (آداب نماز)]]<br /> <br /> [[ولایت فقیه (حکومت اسلامی)]] <br /> <br /> [[ولایت فقیه (حکومت اسلامی- ویرایش جدید)]] <br /> <br /> [[شوون و اختیارات ولی فقیه ترجمه مبحث ولایت فقیه از (کتاب البیع)]] <br /> <br /> [[حاشیه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانی]] <br /> <br /> [[تعلیقات علی شرح «فصوص الحکم» و «مصباح الانس»]] <br /> <br /> [[تعلیقات علی شرح فصوص الحکم و تعلیقات علی مصباح الأنس]] <br /> <br /> [[استفتائات حضرت امام خمینی(ره)]]<br /> <br /> [[استفتائات امام خمینی(س)]]<br /> <br /> [[مفتاح الغیب و شرحه مصباح الانس]] <br /> <br /> [[مصباح الهدایة إلی الخلافة والولایة]] <br /> <br /> [[مصباح الهدایة إلی الخلافة و الولایة]] <br /> <br /> [[مصباح الهداية الي الخلافة والولاية (بيروت)]] <br /> <br /> [[مصباح الهداية الي الخلافة والولاية (با ترجمه)]] <br /> <br /> [[سیمای معصومین در اندیشه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[الرسائل (امام خمینی، روح الله)]] <br /> <br /> [[لب الأثر في الجبر و القدر]] <br /> <br /> [[شرح دعاء السحر]] <br /> <br /> [[شرح دعای سحر «ترجمه فارسی»]] <br /> <br /> [[شرح دعاء السحر (خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران)]]<br /> <br /> [[شرح دعای سحر (ترجمه فهری زنجانی)]]<br /> <br /> [[جهاد اکبر]] <br /> <br /> [[جهاد النفس في الفکر الامام الخميني قدس‌سره]] <br /> <br /> [[جهاد اکبر یا مبارزه با نفس]] <br /> <br /> [[جهاد اکبر يا مبارزه با نفس (بوسنيايي)]] <br /> <br /> [[شرح چهل حدیث (اربعین حدیث)]] <br /> <br /> [[شرح چهل حدیث (اربعین حدیث) (خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران)]] <br /> <br /> [[الطلب و الإرادة]] <br /> <br /> [[التعلیقة علی الفوائد الرضویة]] <br /> <br /> [[التعلیقة علی الفوائد الرضویة (خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران)]] <br /> <br /> [[صحیفه حج]] <br /> <br /> [[تفسیر قرآن مجید برگرفته از آثار امام خمینی]] <br /> <br /> [[آزادی در اندیشه امام خمینی(ره)]]<br /> <br /> [[دعوة الی التوحید (نامه امام به گورباچف عربی)]] <br /> <br /> [[آوای توحید (نامه به گورباچف)]] <br /> <br /> [[زمزم هدایت]] <br /> <br /> [[رساله لقاء الله]] <br /> <br /> [[افق‌های آرمانی: مجموعه فرمایش‌های حضرت امام(ره) درباره انجمنهای اسلامی]] <br /> <br /> [[حدیث بیداری]] <br /> <br /> [[دراسات فی البیع تشمیل علی قواعد فقهیه فی المعاملات]] <br /> <br /> [[محاضرات في الأصول (امام خمینی، روح الله)]] <br /> <br /> [[امام خمینی(س) از نگاه نخبگان جهان]]<br /> <br /> [[امام خمینی(ره) از دیدگاه مقام معظم رهبری]]<br /> <br /> [[خمینی روح الله: زندگی‌نامه امام خمینی بر اساس اسناد و خاطرات و خیال]]<br /> <br /> [[تجلی پیام در افق رسه‌گانه ملی]] <br /> <br /> [[جوانان از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[روزه (حاوی فتاوای آیت‌الله‌امام خمینی و جدیدترین استفتائات)]] <br /> <br /> [[اخلاق: گزيده آثار اخلاقي امام خمینی (درسنامه اخلاق برای طلاب پايه سوم)]] <br /> <br /> [[اخلاق: گزيده آثار اخلاقي امام خمینی (درسنامه اخلاق برای طلاب پايه چهارم)]] <br /> <br /> [[تهذیب نفس و سیر و سلوک از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[نامه‌ای از امام موسوی کاشف الغطاء]] <br /> <br /> [[درباره فلسطین]] <br /> <br /> [[ترانیم عاشق تعریب رباعیات الامام الخمینی: تعر یب رباعیات الامام الخمینی]] <br /> <br /> [[الحج مؤتمر عبادي ـ سیاسي]] <br /> <br /> [[کنگره عبادي سیاسی حج: مجموعه سخنان و پيامهای امام خميني]] <br /> <br /> [[نهضة عاشوراء في کلام الامام الخميني(س)]] <br /> <br /> [[منهجية الثورة الإسلامية]] <br /> <br /> [[گزيده از آثار و سيره امام خميني(س): نظام جمهوري اسلامی ايران]] <br /> <br /> [[همراه با امام در پاريس]] <br /> <br /> [[نيم نگاهي به آينده: گزيده ای از بيانات و مکتوبات امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[امام خمينی(س) مخاطبی جهانی: (گزيده‌ای از نامه‌های انگليسی)]] <br /> <br /> [[اقشار اجتماعی از ديدگاه امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[استکبار جهانیو شيطان بزرگ از ديدگاه امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[امام خميني(س) و نهادهای انقلاب اسلامی]] <br /> <br /> [[تبليغات (هنر و رسه‌گانه‌ها) از ديدگاه امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[امام به روايات امام: بازشناسی شخصيت امام از زبان خويش]] <br /> <br /> [[حکومت اسلامی و ولایت فقيه در انديشه امام خمينی(س)]] <br /> <br /> [[حکومت اسلامی در کوثر زلال اندیشه امام خمینی(ره)]]<br /> <br /> [[عدالت در نظام اسلامی]] <br /> <br /> [[رساله نوين - تحرير]] <br /> <br /> [[دفاع مقدس در بيانات امام خميني(ره)]] <br /> <br /> [[ديدگاه امام خميني(س) درباره جايگاه زن با محوريت شخصيت حضرت زهرا عليها السلام]] <br /> <br /> [[روشنفکر ديني در انديشه امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[رساله امام خمينی]] <br /> <br /> [[محرم راز: اشعار عرفاني حضرت امام خمینی سلام‌الله‌عليه، نامه امام به حجت‌الاسلام حاج سيد احمد خميني]] <br /> <br /> [[مشارکت عمومی در انديشه امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[مطالب، موضوعات و رهنمودهای اقتصادی در بیانات حضرت امام خمینی قدس ا... سره الشریف]] <br /> <br /> [[زن در اسلام، مصاحبه‌ها، پيامها و سخنرانيهای امام خمینی (درباره زن)]] <br /> <br /> [[تاريخ معاصر ايران از ديدگاه امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[سيمای زن در کلام امام خميني]] <br /> <br /> [[الکلمات القصار، مواعظ و حکم من کلام الإمام الخميني(س)]] <br /> <br /> [[النداء الأخیر]] <br /> <br /> [[فلسطين از ديدگاه امام خمینی (رحمة‌الله‌عليه)]] <br /> <br /> [[الحج في أحاديث و بيانات الإمام الخميني(س)]] <br /> <br /> [[حج در کلام و پيام امام(س)]] <br /> <br /> [[الحکومة الإسلامية]] <br /> <br /> [[معاد از ديدگاه امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در انديشه امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[جهاد اکبر يا مبارزه با نفس]] <br /> <br /> [[جايگاه مردم در نظام اسلامی از ديدگاه امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[همبستگی ملی و مشارکت عمومی از دیدگاه امام خمینی رحمه‌الله]] <br /> <br /> [[آیین انقلاب اسلامی: گزیده‌ای از اندیشه و آرای امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[المظاهر الرحمانیة: رسائل الإمام الخمینی(س) العرفانیة]] <br /> <br /> [[اقتصاد در اندیشه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[انتخابات و مجلس از نگاه امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[امر به معروف و نهي از منکر از ديدگاه امام خميني(ره)]] <br /> <br /> [[تعليم و تربيت از ديدگاه امام خمینی (اهميت، جايگاه و عوامل موثر بر تعليم و تربيت)]] <br /> <br /> [[عدل الهي از ديدگاه امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[در جستجوی راه از کلام امام]] <br /> <br /> [[وصيتنامه امام با توضيحات و 218 پرسش و پاسخ ويژه دانشجويان دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالي]] <br /> <br /> [[حکايتهای تلخ و شيرين]] <br /> <br /> [[آزادی از دیدگاه امام خمینی(ره)]]<br /> <br /> [[قضا و قضاوت در اندیشه امام خمینی]] <br /> <br /> [[استضعاف و استکبار از نگاه امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[جهان اسلام از ديدگاه امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[تحولات اجتماعی و انقلاب اسلامی از ديدگاه امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[بسيج در انديشه‌های امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[جنگ و دفاع در انديشه امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[خودباختگي و خودباوري از ديدگاه امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[وحدت از ديدگاه امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[کلمات قصار: پندها و حکمت ها]] <br /> <br /> [[موعد اللقاء (رسائل سماحة الإمام الخميني(س) إلي إبنة السيد أحمد الخميني)]] <br /> <br /> [[آزادي در انديشه‌های امام خميني(س)]] <br /> <br /> [[جایگاه زن در اندیشه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[اسلام ناب در کلام و پیام امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[ایثار و شهادت در مکتب امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[روحانیت و حوزه‌های علمیه از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[سیمای معصومین(ع) در اندیشه امام خمینی]] <br /> <br /> [[تمدن اسلامی در اندیشه سیاسی امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[مطبوعات و رسه‌گانه‌ها از دیدگاه امام خمینی قدس‌سره]] <br /> <br /> [[صدور انقلاب از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[فلسطین از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[تفسیر و شواهد قرآنی در آثار حضرت امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[قم در انديشه امام خمینی قدس‌سره و مقام معظم رهبري]] <br /> <br /> [[فصوص الحکم]] <br /> <br /> [[کوثر (مجموعه سخنرانيهای حضرت امام خميني(ره) همراه به شرح وقايع انقلاب اسلامی]] <br /> <br /> [[الجهاد الأکبر]] <br /> <br /> [[منشور روحانیت: پیام تاریخی و مهم حضرت امام خمینی خطاب بروحانیون سراسر کشور و مراجع بزرگوار...]] <br /> <br /> [[امام در سنگر نماز]] <br /> <br /> [[احکام خواهران]] <br /> <br /> [[منشور حوزویان: متن کامل پیام حضرت امام خمینی(ره) به حوزه‌های علمیه (1367/12/3)]] <br /> <br /> [[احکام خانواده]] <br /> <br /> [[سيماء المعصومين عليهم‌السلام في فکر مفجر الثورة الإسلامية و محقق حلم الانبياء... السيد روح الله الموسوي الإمام الخميني قدس‌سره]] <br /> <br /> [[آیین انقلاب اسلامی: گزیده‌ای از اندیشه و آراء امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[بنیان مرصوص: امام خمینی(قدس‌سره) در بیان و بنان حضرت آیت‌الله جوادی آملی]] <br /> <br /> [[الکوثر: مجموعة من خطابات الإمام الخمینی(س) التی تتضمن تسجیلا لوقائع الثورة الإسلامیة خلال الاعوام (1962-1978م)]] <br /> <br /> [[کلمات قصار مغزدار، عاقلانه، گفته‌ها و مشاوره]] <br /> <br /> [[کنگره عبادی سیاسی حج: مجموعه سخنان و پیامهای امام خمینی]] <br /> <br /> [[حکومت اسلامی]] <br /> <br /> [[جایگاه زن در اندیشه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[فراخوان به وحدت الهی: نامه‌ای از امام خمینی رهبر بزرگ انقلاب اسلامی و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران به میخائیل گورباچف رهبر جماهیر شوروی]] <br /> <br /> [[خلاصه‌ای از احکام عبادات و رشد خود]] <br /> <br /> [[نامه‌های امام خمینی به حاج سید احمد خمینی]] <br /> <br /> [[قیام عاشورا در سخنان و پیام‎های امام خمینی(ره)]] <br /> <br /> [[حج در کلام و پیام امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[آئین انقلاب اسلامی]] <br /> <br /> [[نوری در درون من]] <br /> <br /> [[کوثر]] <br /> <br /> [[ضميمه طلايه‌های فجر (متن پیام مهم و تاریخی رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی خطاب به روحانیون، مراجع، مدرسین، طلاب و ائمه جمعه و جماعات در آغاز یازدهمین فجر آزادی)]] <br /> <br /> [[تهذيب الأصول (جامعه مدرسين)]] <br /> <br /> [[سيره آفتاب: توصيه‌های اخلاقي - عرفاني حضرت امام خمینی به ضميمه گلچيني از سيره علمي آن حضرت در عرصه‌های مختلف]] <br /> <br /> [[عنوان روي جلد: منشور روحانیت: پيام تاریخی و مهم حضرت امام خمینی اعلي الله مقامه خطاب بروحانیون سراسر کشور و مراجع بزرگوار اسلام و مدرسين و طلاب حوزه]] <br /> <br /> [[الحرية في فکر الإمام الخميني قدس‌سره]] <br /> <br /> [[النصر]] <br /> <br /> [[الرسول الاکرم صلی‌الله‌عليه‌وآله‌و‌سلم]] <br /> <br /> [[التوحيد و الفطرة]] <br /> <br /> [[المرأة في فکر الامام الخميني قدس‌سره]] <br /> <br /> [[ايها العزيز هکذا اتل القرآن: 7 آداب لقاريء الکتاب العزيز]] <br /> <br /> [[أيها العزيز: کلمات نورانية من قلب العاشق إلي قلب المريد]] <br /> <br /> [[الکلمات القصار للإمام روح الله الموسوي الخميني قدس‌سره]] <br /> <br /> [[إصلاح المجتمع]] <br /> <br /> [[القرآن الثقل الأکبر]] <br /> <br /> [[الوصیة الخالدة:الترجمة العربیة للوصیة السیاسیة الالهیة لقائد الامة الکبیر مؤسس الجمهوریة الاسلامية فی ایران آیت‌الله الامام الخمیني (رضوان الله علیه)]] <br /> <br /> [[التربیة و المجتمع فی فکر الإمام الخمینی قدس‌سره]] <br /> <br /> [[الإستکبار الأمریکی فی کلمات الإمام الخمینی قدس‌سره]] <br /> <br /> [[خدمة الناس فی فکر الإمام الخمینی قدس‌سره]] <br /> <br /> [[الوحدة الاسلامية فی فکر الإمام الخمینی قدس‌سره]] <br /> <br /> [[الشباب فی فکر الإمام الخمینی قدس‌سره]] <br /> <br /> [[أبعاد الحج]] <br /> <br /> [[مکانة العلماء فی فکر الإمام الخمینی قدس‌سره]] <br /> <br /> [[القرآن فی کلام الإمام الخمینی قدس‌سره]] <br /> <br /> [[العمل و العمال فی فکر الإمام الخمینی قدس‌سره]] <br /> <br /> [[أنوار الفقاهة في شرح تحرير الوسيلة (الحدود)]] <br /> <br /> [[العروة الوثقى مع تعاليق الإمام الخميني (موسوعه جلد 24)]] <br /> <br /> [[ترجمه مباحث حقوقي تحرير الوسيله حضرت امام خميني(ره)]] <br /> <br /> [[مباحث حقوقي تحرير الوسيله روح الله الموسوي الخميني(س)]] <br /> <br /> [[تحرير تحرير الوسيله للامام الخميني قدس‌سره]] <br /> <br /> [[قانون مدنی و فتاوای امام خمینی رحمه‌الله]] <br /> <br /> [[تحرير الوسيلة (موسوعه جلد 22)]] <br /> <br /> [[توحيد از ديدگاه امام خمينی(س)]] <br /> <br /> [[دفاع مقدس (جنگ تحمیلی) در اندیشه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[امامت و انسان کامل از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[سیاست خارجی و روابط بین الملل از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[ارتش از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[احزاب و گروه‌های سیاسی از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[نبوت از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[قوای مسلح در اندیشه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[انسان شناسی در اندیشه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[خودباوری و خودکفایی از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[گزیده‌ای از نظرات امام خمینی در مورد قرآن]] <br /> <br /> [[نامه‌های عرفانی]] <br /> <br /> [[كتاب البيع (موسوعه جلد 15 الی 19)]] <br /> <br /> [[الرسالات الفقهیة و الاصولیة]] <br /> <br /> [[مناهج الوصول إلی علم الأصول]] <br /> <br /> [[الاستصحاب]] <br /> <br /> [[التعادل و الترجيح و يليه الإجتهاد و التقليد (موسوعه جلد 6)]] <br /> <br /> [[لمحات الأصول]] <br /> <br /> [[كتاب الطهارة (الإمام خميني)]]<br /> <br /> [[الخلل في الصلاة]] <br /> <br /> [[العروة الوثقی]] <br /> <br /> [[وسیلة النجاة]] <br /> <br /> [[رساله نجاة العباد و حاشیه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانی]] <br /> <br /> [[رساله توضیح المسائل]] <br /> <br /> [[رساله توضیح المسائل آیت‌الله بروجردی با حواشی امام خمینی (موسوعه جلد 30)]] <br /> <br /> [[سرّ الصلوة]] <br /> <br /> [[آداب الصلوة (آداب نماز)]] <br /> <br /> [[قومیت، ملیت و اندیشه فرا ملی از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[عدل الهی از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[جوانان از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[وحدت از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اندیشه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[معاد از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[بسیج در اندیشه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[آزادی در اندیشه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[جنگ و دفاع در اندیشه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[قضا و قضاوت از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[تاریخ معاصر ایران از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[جهان اسلام از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[روحانیت و حوزه‌های علمیه از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[جایگاه زن در اندیشه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[صدور انقلاب از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[فلسطین از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[قیام عاشورا در کلام و پیام امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[حج در کلام و پیام امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[انتخابات در اندیشه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[حقوق در اندیشه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[استضعاف و استکبار از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[جایگاه مردم در نظام اسلامی از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[دانشگاه و دانشگاهیان از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[قرآن کتاب هدایت از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[ایثار و شهادت در مکتب امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[تحولات اجتماعی و انقلاب اسلامی از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[نبوت از دیدگاه امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[گزیده فرهنگ عرفانی و اخلاقی در آثار امام خمینی(س)]] <br /> <br /> [[دروس تفسیر سوره حمد جهاد اکبر یا مبارزه با نفس نامه‌های اخلاقی - عرفانی]] <br /> <br /> [[أشعار الإمام الخميني ديوان امام]] <br /> <br /> [[جامع الفتاوی]]<br /> <br /> [[ایام در نگاه امام خمینی]]<br /> <br /> [[امام خمينی و بيداری اسلامی]]<br /> <br /> [[استکبار جهانی و شیطان بزرگ از ديدگاه امام خمينی(س)]]<br /> <br /> [[درآمدی بر مستندات قرآنی فلسفه سیاسی امام خمینی رحمه‌الله]]<br /> <br /> [[سیره اخلاقی - تربیتی امام خمینی قدس سره]]<br /> <br /> [[انتظارات امام از سپاه]]<br /> <br /> <br /> [[رده:زندگی‌نامه]]<br /> [[رده:مراجع تقلید]]<br /> [[رده:سخنوران]]<br /> [[رده:شاگردان آیت‌الله بروجردی]]<br /> [[رده:مهر(1400)]]<br /> [[رده:شاگردان آیت‌الله حائرى یزدى]]<br /> [[رده:نویسندگان]]<br /> [[رده:مهدویت‌پژوهان]]</div>

Alibardeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AF%D9%87%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85&diff=590789 2022-07-10T14:53:10Z

<p>Alibardeh: </p> <hr /> <div>&lt;div class=&quot;wikiInfo&quot;&gt;<br /> [[پرونده:NUR08202.jpg|بندانگشتی|دهکردی، سید ابوالقاسم]]<br /> {| class=&quot;wikitable aboutAuthorTable&quot; style=&quot;text-align:Right&quot; |+ |<br /> |-<br /> ! نام!! data-type=&quot;authorName&quot; |دهکردی، سید ابوالقاسم<br /> |-<br /> |نام‎های دیگر <br /> | data-type=&quot;authorOtherNames&quot; | ح‍س‍ی‍ن‍ی‌ ده‍ک‍ردی‌ اص‍ف‍ه‍ان‍ی‌، اب‍وال‍ق‍اس‍م‌<br /> <br /> ده‍ک‍ردی‌ اص‍ف‍ه‍ان‍ی‌، اب‍وال‍ق‍اس‍م‌<br /> <br /> Seyed Abolghasem Dehkordi<br /> |-<br /> |نام پدر <br /> | data-type=&quot;authorfatherName&quot; |سيد محمدباقر دهكردى<br /> |-<br /> |متولد <br /> | data-type=&quot;authorbirthDate&quot; |1234 ش یا 1856 م<br /> |-<br /> |محل تولد<br /> | data-type=&quot;authorBirthPlace&quot; |دهكُرد از توابع شهركرد<br /> |-<br /> |رحلت <br /> | data-type=&quot;authorDeathDate&quot; |1313 ش یا 1353 ق یا 1935 م<br /> |-<br /> |اساتید<br /> | data-type=&quot;authorTeachers&quot; |ميرزا ابوالمعالى كلباسى<br /> <br /> [[نجفی اصفهانی، محمدباقر|آيت‌الله حاج شيخ محمدباقر نجفى]]<br /> <br /> [[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|ميرزا محمدحسن شيرازى]]<br /> <br /> [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند ملا محمدكاظم خراسانى]]<br /> |-<br /> |برخی آثار<br /> | data-type=&quot;authorWritings&quot; |[[منبر الوسیله: مباحث اعتقادی به روش فلسفی و عرفانی]]<br /> |- class=&quot;articleCode&quot;<br /> |کد مؤلف <br /> | data-type=&quot;authorCode&quot; |AUTHORCODE08202AUTHORCODE<br /> |}<br /> &lt;/div&gt;<br /> <br /> '''سيد''' '''ابوالقاسم دهكردى اصفهانى''' (1234- 1313ش)، از مراجع تقلید اواخر دوره‌ قاجاریه‌ و اوایل پهلوی اوّل،مجتهد، اصولی، واعظ واستاد اخلاق درسطح مناطق چهارمحال وبختیاری و اصفهان<br /> <br /> == ولادت ==<br /> در حدود سال 1234ش / 1272ق، از پدر و مادرى فرهيخته در دهكُرد از توابع شهركرد به دنيا آمد.<br /> <br /> پدر ايشان، آيت‌الله سيد محمدباقر دهكردى، از علماى عالى‌رتبه عصر خود بوده و در خدمت حاج ملا محمدابراهيم كلباسى، مدت پانزده سال، شاگردى كرده است و به واسطه زهد، تقوا و ورعى كه مرحوم كلباسى از او ديد، در زمره خواص اصحاب وى گرديد. سيد محمدباقر بيشتر اوقات، انيس و جليس حاجى كلباسى بود؛ چنان‌كه هنگام اقامت در اصفهان، در منزل ايشان سكونت نمود و تربيت و تعليم فرزندان حاجى را به عهده گرفت. مادر ايشان نيز، دختر عالم ربانى و فقيه صمدانى آخوند ملا محمدابراهيم دهكردى، زنى شايسته، عفيف و اهل تهجد بود.<br /> <br /> == تحصیلات ==<br /> سيد ابوالقاسم در سن يازده سالگى يا دوازده سالگى، از زادگاه خويش به اصفهان مهاجرت كرده و در مدرسه صدر اصفهان، اقامت گزيد. وى پس از فراغت از مقدمات و سطوح، مشغول درس خارج فقه و اصول و حكمت شده و در سن بيست و پنج سالگى، اساتيد ايشان، تصديق اجتهاد او را نموده و لذا ترك تقليد كرده و نمازهاى گذشته را قضا نمودند.<br /> <br /> == اساتید==<br /> <br /> === اساتید ایشان در اصفهان===<br /> {{ستون-شروع|2}}<br /> # سيد محمدجواد دهكردى (برادر ايشان)؛<br /> # ميرزا ابوالمعالى كلباسى؛<br /> # [[نجفی اصفهانی، محمدباقر|آيت‌الله حاج شيخ محمدباقر نجفى]]؛<br /> # حاج ملا اسماعيل حكيم دربكوشى؛<br /> # آيت‌الله ميرزا محمدحسن نجفى؛<br /> # ملا محمدباقر فشاركى.<br /> {{پایان}}<br /> ايشان در سال 1301ق، در سن 29 سالگى ازدواج نموده و در همان سال، به حكم استخاره و اصرار بعضى از اولياى خدا، به عزم عتبه‌بوسى [[امام على(ع)|اميرالمؤمنين(ع)]] و تكميل تحصيلات، در حالى كه مجتهد مسلم هم بوده‌اند، عازم زيارت ائمه(ع) عراق شده و مدتى در سامرا اقامت گزيده و پس از آن، به اشاره ملا فتح‌على سلطان‌آبادى و به حكم استخاره، به عزم اقامت در نجف از سامرا خارج شده و در بين راه، به زيارت كربلا مشرف شدند.<br /> <br /> === اساتيد ايشان در سامرا و نجف اشرف===<br /> #[[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|ميرزا محمدحسن شيرازى]] (1230 - 1312ق)، صاحب حكم معروف تحريم تنباكو؛<br /> #ملا فتح‌على سلطان‌آبادى (متوفى 1318ق) از شاگردان و ملازمين [[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|ميرزاى شيرازى]] و صاحب كرامات و مقامات معنوى؛<br /> #حاج [[نوری، حسین بن محمدتقی|ميرزا حسين نورى]]، معروف به [[نوری، حسین بن محمدتقی|محدث نورى]] صاحب [[مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل|مستدرك الوسائل]] (1254 - 1320ق)؛<br /> #شيخ زين‌الدين مازندرانى (متوفى 1309ق)، از شاگردان صاحب ضوابط و [[صاحب جواهر، محمدحسن|صاحب جواهر]]؛<br /> #[[رشتی، حبیب‌الله|ميرزا حبيب‌الله رشتى]] (متوفى 1312ق)، از شاگردان [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شيخ مرتضى انصارى]] (آيت‌الله دهكردى مدت هفت سال در درس فقه و اصول ميرزا حبيب‌الله حاضر شده و تقريرات درس ايشان را هم نوشته‌اند كه به نام «تنقيح الاصول» مى‌باشد)؛<br /> #[[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند ملا محمدكاظم خراسانى]] (متوفى 1329ق).<br /> <br /> ايشان، علمايى را كه نام آنان در ذيل آمده است، از مشايخ اجازه اجتهاد و روايت خود دانسته‌اند:<br /> {{ستون-شروع|2}}<br /> # [[چهارسوقی، محمدهاشم|ميرزا هاشم چهارسوقى]]؛<br /> # ميرزا محمدحسن نجفى؛<br /> # آخوند ملا محمدباقر فشاركى؛<br /> # [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند ملا محمدكاظم خراسانى]]؛<br /> # [[نوری، حسین بن محمدتقی|ميرزا حسين نورى]]؛<br /> # شيخ زين‌العابدين مازندرانى.<br /> {{پایان}}<br /> ايشان در حدود سال 1309ق پس از افزايش اندوخته‌هاى علمى و ارتقا به مقامات فقهى و اصولى در حوزه‌هاى علميه سامرّا و نجف كه حدود هفت سال طول كشيد، به اصفهان در سن 37 سالگى بازگشت و در مدرسه صدر اين شهر به تدريس و تحقيق و نيز تربيت طلاب پرداخت و ضمن اين برنامه‌ها با تهذيب نفس و پارسايى، مدارج معنوى را طى كرد و با ملكوت انس گرفت و با ارتزاق از عالم معنويت به افكار بلندى در حكمت و عرفان رسيد و از بزرگ‌ترين علماى عصر خود قلمداد گرديد. بسيارى از فضلاى اصفهان كه حتى خود مشغول تدريس بودند، وقتى از مقامات والاى علمى و معنوى اين عالم ربّانى مطلع شدند به محضرش شتافتند.<br /> <br /> از جمله علمايى كه از محضر ايشان استفاده كرده‌اند، عبارتند از حجج اسلام و آيات عظام:<br /> <br /> {{ستون-شروع|2}}<br /> <br /> # حاج آقا رحيم ارباب (1297 - 1396ق)؛<br /> # سيد محمّد رضوى كاشانى؛<br /> # حاج شيخ مرتضى مظاهرى فرزند محمّدحسن بن محمّدابراهيم كرونى؛<br /> # سيد محمّدرضا خراسانى؛<br /> # سيد عباس دهكردى (معروف به صفى)؛<br /> # حاج سيد كمال‌الدين نوربخش دهكردى؛<br /> # حاج ميرزا على‌آقا شيرازى؛<br /> # معلّم حبيب‌آبادى؛<br /> # سيد عبدالحسين طيب (صاحب تفسير اطيب البيان)؛<br /> # سيد محمّدتقى موسوى (صاحب مكيال المكارم)؛<br /> # شيخ محمّدرضا جرقوئى اصفهانى؛<br /> # سيد حسن چهارسوقى؛<br /> # مرتضى دهكردى معروف به حاج آقا ميرزا دهكردى؛<br /> # سيد محمّدباقر رجايى؛<br /> # حسينعلى صديقين؛<br /> # مرتضى مظاهرى نجفى؛<br /> # امير محمّدمهدى امام جمعه؛<br /> # ملاّ على ماربينى؛<br /> # سيد ابوالقاسم فريدنى؛<br /> # سيد على‌اكبر هاشمى؛<br /> # سيد احمد نوربخش دهكردى (برادرش)؛<br /> # سيد محمّدباقر امامى (برادرزاده‌اش)؛<br /> # سيد محمّدجواد نجفى (برادرزاده و داماد ايشان).<br /> {{پایان}}<br /> <br /> آيت‌الله دهكردى از رجال حديث محسوب مى‌گرديد و علاوه بر [[امام خمينى(ره)|امام خمينى]](ره)، دانشورانى چون آيات عظام [[مرعشی، سید شهاب‌الدین|مرعشى نجفى]]، [[بروجردی، حسین|بروجردى]]، سيد محمّدتقى موسوى احمدآبادى، حاج آقا رحيم ارباب و معلم حبيب‌آبادى (صاحب كتاب مكارم الآثار) از ايشان اجازه نقل حديث و اجتهاد دريافت كرده‌اند.<br /> <br /> ايشان تا آنجا مورد وثوق مردم در استان اصفهان، چهارمحال و بختيارى و نقاط هم‌جوار قرار گرفت كه اكثريت اهالى اين نقاط، وى را مرجع تقليد خويش قرار دادند و رساله عمليه ايشان حاوى فتاوى فقهى به نام «هداية الانام» مكرّر چاپ شد و در دسترس مقلدين آن فقيه عارف قرار گرفت.<br /> <br /> ايشان سال‌ها امامت جماعت مسجد سفره‌چى (سُرخى) واقع در خيابان چهارباغ پايين و مسجد شيخ‌الاسلام واقع در خيابان عبدالرزاق را عهده‌دار بود و در برخى ايام خصوصاً ماه مبارک رمضان به ايراد سخنرانى، موعظه و اقامه مراسم احياء اقدام مى‌نمود.<br /> <br /> ايشان بر حسب نياز جامعه و مقتضيات زمان، احساس كرد كه علاوه بر تربيت شاگردان در زمينه‌هاى فقه، اصول و حكمت و نيز انجام دادن تحقيقات علمى، بايد به وعظ و ارشاد مردم بپردازد. اهالى اصفهان، از خواص و عوام به مجالس پرشور وعظ وى حاضر مى‌شدند و از بيانات او نهايت فيض را مى‌بردند.<br /> <br /> تلاش‌هاى علمى، پرهيزگارى و اعمال شايسته اين فقيه فرزانه، سبب گرديد كه جويبارهاى حكمت از دل و ذهنش چون آب زلال به‌سوى كشتزارهاى تشنه جارى شود. وى موفق شد از طريق منبر و موعظه، امر به معروف و نهى از منكر را در جامعه زنده كند، زيرا چنين روشى سبب مى‌گرديد كه مردم به شيوه‌اى آموزنده و توأم با نصيحت و دل‌سوزى، از بدى‌ها و نيكى‌ها آگاهى يابند.<br /> <br /> بيان و سخن اين عارف حكيم در كمال فصاحت و بلاغت بود. گفته‌هايش دردها و آرزوهاى زمينى را ناپديد مى‌گردانيد و علايق پست و حقير را فرومى‌ريخت و دست كم براى لحظاتى چند، حجاب و غبار تن را از سيماى جان برمى‌گرفت. او مرهم‌هايى را كه از روى نسخه‌هاى حكمت و آموزه‌هاى عرفانى تهيه كرده بود و بر زخم‌هاى پريشان مى‌نهاد، جايگاه‌هاى غفلت را شناسايى و تلاش مى‌كرد صاحبان آن‌ها را كه تا آن زمان از روشنى معنوى و انواع اندرزها فروغ نگرفته و از آتش‌زنه‌هاى معارف و مكارم افروخته نشده بودند، معالجه كند و چه خوب در اين طريق، قدرت تشخيص داشت و چه نيكو موقعيت‌ها و مقتضيات زمان را به هنگام وعظ و خطابه مراعات مى‌نمود.<br /> <br /> ايشان ديدگاه‌ها، افكار عرفانى و تجربه‌هاى سلوكى خود را كه از راه تفحص در منابع قرآنى و روايى و نيز پارسايى و عبادت به دست آورده بود، در اثرى به نام «منبر الوسيلة» گرد آورد. او در اين اثر، دست‌آوردهاى معنوى خويش را با عنوان «مرقاة» و «پلكان» با ترتيب خاصى نظم و نسق داده است تا راهيان كوى كمال با بهره‌ورى از آن، به مقامات ملكوتى برسند. در حقيقت اين مباحث، مرام‌نامه‌ى است كه ساختار زندگى او را پى ريخته بود و نردبانى است كه خود او با عروج از آن، به مقامات والايى رسيد و محضر آموزگاران باطنى ولايت را درك كرد.<br /> <br /> == وفات ==<br /> <br /> سرانجام پس از هشتاد و يك سال زندگى بابركت كه هفتاد سال آن در راه كسب معارف و افزايش توشه آخرت و تقوا سپرى گرديد، اين عالم ربانى، در شب يك‌شنبه ششم شوال سال 1353ق، به سراى سرور شتافت و ميهمان قدسيان گشت. هم‌زمان با ارتحال وى، شهر اصفهان يك‌پارچه در ماتم و اندوه فرورفت و در روز بعد پيكر پاکش از مسجد حكيم به‌سوى زينبيه حركت داده شد، در اين حال چنان انقلابى در شهر اصفهان ايجاد گرديد كه مردم با پاى پياده در تشييع جنازه اين عالم عامل حضور يافتند و آن را در سمت غربى زينبيه و در حجره‌اى مخصوص كه قبلاً از مالكين خريدارى شده بود، دفن كردند و اين برنامه بر طبق وصيت ايشان صورت گرفت، زيرا وقتى به وى گفته بودند: آيا شما را در تخت فولاد دفن كنيم؟ جواب داده بود: آن‌جا عالمان و صالحان هستند كه حكم نقره را دارند، اما مرا در جوار بانويى دفن كنيد كه به اهل‌بيت انتساب دارد و حكم طلا را دارد.<br /> <br /> در حال حاضر مسجدى به نام آن بزرگوار در كنار امام‌زاده زينبيه اصفهان برپاست كه مورد توجه مردم مى‌باشد.<br /> <br /> در ميانه خيابان عبدالرزاق اصفهان كوچه بن‌بستى به نام شهيد اميرحسين ديانى - كه قبلاً آيت‌اللَّه دهكردى نام داشته - قرار دارد كه در حال حاضر منزل آيت‌اللَّه دهكردى در آن واقع شده است كه به همان صورت اوليه و سبک و سياق دوران حيات آن فقيه متقى، حفاظت گرديده است.<br /> <br /> == آثار ==<br /> {{ستون-شروع|2}}<br /> # حاشيه بر تفسير صافى؛<br /> # حاشيه بر وافى؛<br /> # رساله‌اى فقهى در قبض؛<br /> # بشارات السالكين يا واردات غيبيه؛<br /> # جنّة المأوى در اخلاق؛<br /> # حاشيه بر جامع عباسى؛<br /> # ذخيره‌اى در ادعيه و ختومات؛<br /> # رساله در طهارت؛<br /> # شرح بر شرايع؛<br /> # شرح فارسى بر كتاب [[من‌ لا‌يحضره‌ الفقيه]]؛<br /> # الفوائد در متفرقات؛<br /> # اللمعات فى شرح دعاء سمات؛<br /> # رساله در مباحث الفاظ؛<br /> # حاشيه بر نخبه حاجى محمّدابراهيم كرباسى؛<br /> # نور الابصار فى فضيلة الانتظار؛<br /> # المتاجر، تقرير درس [[رشتی، حبیب‌الله|ميرزا حبيب‌الله رشتى]]؛<br /> # حاشيه بر مكاسب [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شيخ انصارى]]؛<br /> # رساله‌اى در طهارت؛<br /> # ينابيع الحكمة در تفسير؛<br /> # شرح بر اصول كافى؛<br /> # تنقيح الاصول، تقريرات درس محقق رشتى با نظريات مؤلف در بحث الفاظ؛<br /> # حاشيه بر رسائل [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شيخ انصارى]]؛<br /> # شرح حديث حقيقت كميل بن زياد؛<br /> # الاخلاق؛<br /> # السوانح و اللوائح (تاريخ اقامت ايشان در شيراز).<br /> {{پایان}}<br /> <br /> == منابع مقاله ==<br /> <br /> دهكردى، سيد ابوالقاسم، (1379)، «منبر الوسيلة»، قم، دفتر تبليغات حوزه علميه قم، مركز انتشارات.<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[منبر الوسیله: مباحث اعتقادی به روش فلسفی و عرفانی]] <br /> <br /> [[شرح دعای سمات (لمعات في شرح دعاء السمات)]] <br /> <br /> [[رده:زندگی‌نامه]]</div>

Alibardeh