https://fa.wikinoor.ir/w/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Abouzar+kamal ویکی‌نور - مشارکت‌های کاربر [fa] 2026-05-28T06:12:14Z مشارکت‌های کاربر MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%85%D8%B9_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B5%D9%88%D9%81&diff=486440 اللمع في التصوف 2020-04-07T12:05:09Z <p>Abouzar kamal: /* منابع مقاله */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR10436J1.jpg<br /> | عنوان =اللمع فی التصوف<br /> | عنوان‌های دیگر =کتاب اللمع فی التصوف<br /> | پدیدآوران = <br /> [[نيکلسون، رينولد الين]] (مصحح)<br /> <br /> [[ابونصر سراج، عبدالله بن علی]] (نویسنده)<br /> | زبان =عربی<br /> | کد کنگره =<br /> | موضوع =<br /> <br /> | ناشر = <br /> جهان<br /> | مکان نشر =تهران - ایران<br /> | سال نشر = <br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE10436AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =1<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = <br /> | کتابخوان همراه نور =10436<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''اللمع في التصوف''' که به اختصار با نام (اللمع)، مشهور است، البته در برخى نسخه‌هاى چاپى كتاب، عنوان «اللمع في تاريخ التصوف الاسلامى» ذكر شده، اما چنين عنوانى، درست و شناخته شده نيست و با محتواى كتاب نيز مطابقت چندانى ندارد.<br /> <br /> كتاب، به زبان عربى و تأليف [[ابونصر سراج، عبدالله بن علی|ابونصر، عبدالله بن على سراج طوسى]] است. زمان تأليف كتاب، مشخص نيست، اما بنا بر احتمال يكى از پژوهش‌گران، بين سال‌هاى 340 تا 360ق، بوده است.&lt;ref&gt;سراج طوسى، ص34 مقدمه مترجم&lt;/ref&gt;<br /> <br /> كتاب، در موضوع احوال و مقامات و منازل سير و سلوك است و در واقع يك دوره كامل عرفان عملى را در بر مى‌گيرد و به پرسش‌هاى گوناگون درباره سنن و آداب تصوف و آموزه‌ها و سخنان جنجالى و شطحيات صوفيان، پاسخ مى‌دهد. گستردگى اين موضوعات، به حدى است كه مى‌توان «اللمع» را دايرةالمعارف دانش و اخلاق و عقايد صوفيانه تا قرن چهارم دانست.&lt;ref&gt;همو، ص35 مقدمه مترجم&lt;/ref&gt;<br /> <br /> گويند سراج، با تأليف «اللمع»، براى نخستين بار علم تصوف را تدوين كرد.&lt;ref&gt;سجادى، ص78&lt;/ref&gt;<br /> <br /> كتاب اللمع، در زمانى نوشته شد كه فشارها و مشكلات بسيارى براى صوفيه پديد آمده و حتى برخى از صوفيان، مانند [[حلاج، حسین بن منصور|حسين بن منصور حلاج]] در سال 309ق، محاكمه و اعدام شده بودند. اين وضعيت، نويسندگان صوفى را واداشت كه از عقايد و اعمال خود دفاع كنند. از سوى ديگر، انحرافات اعتقادى و اباحى‌گرى عملى برخى از مدعیان تصوف، دفاع‌پذير نبود و عارفان و صوفيان در صدد برآمدند كه حساب خود را از آنان جدا سازند.&lt;ref&gt;جمعى از مؤلفان، ص25&lt;/ref&gt;؛ به همين جهت، ابونصر سراج در «اللمع» سعى بليغى كرد تا بين شريعت و طريقت، صلح و سازش برقرار سازد و با تفسير و تحليل دينى، انديشه‌ها و رفتارهاى متصوفه را پذيرفتنى و معقول و آنان را پيرو سيره و سنت رسول اكرم(ص) معرفى كند و لذا سرتاسر اين اثر، مستند به آيات قرآن كريم و احاديث است؛ به‌طورى كه شايد مجموع آيات مكرر استفاده شده در متن كتاب، به اندازه مجموع آيات قرآن باشد.&lt;ref&gt;سراج طوسى، ص37 مقدمه مترجم&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ساختار==<br /> اين اثر اصيل و معتبر عرفانى.&lt;ref&gt;مطهرى، خدمات متقابل اسلام و ایران، ص560 و همو، كليات علوم اسلامى (2)، ص110&lt;/ref&gt;كه بسيار مفيد و جالب.&lt;ref&gt;زرين‌كوب، ص131&lt;/ref&gt;و منسجم و منظم.&lt;ref&gt;دهباشى و ميرباقرى‌فرد، ص122&lt;/ref&gt;است، به چهارده بخش اصلى تحت عنوان «كتاب» تقسيم شده و هر كتاب، حاوى چند باب است و در مجموع، شامل 162 باب مى‌شود.<br /> <br /> ==گزارش محتوا==<br /> گزارش تفصيلى يكايك باب‌هاى كتاب نيازمند مجالى وسيع‌تر است و لذا در اين‌جا گزيده‌اى از مهم‌ترين مطالب هر بخش، به ترتيب مورد بحث، به‌صورت اجمالى گزارش مى‌شود:<br /> <br /> #مقدمات(شامل هجده باب): در اين‌جا، معنا و ماهيت تصوف و ويژگى‌هاى آن بيان شده است. در نظر ابونصر، دانشمندان حقيقى، عدل‌محور و وارثان پيامبرانند و آنان سه گروهند: محدثان، فقيهان و صوفيان. به همين ترتيب هر چند علوم فراوان است، ولى علم دين سه‌تاست: علم قرآن، علم سنت و علم حقايق ايمان و صوفيان حقيقى، دانشمندانى هستند كه علم حقايق ايمان دارند.<br /> #احوال و مقامات(شامل نوزده باب): به نظر مى‌رسد كه «اللمع»، قديمى‌ترين اثرى است كه منازل عرفانى را در هفت مقام(توبه، ورع، زهد، فقر، صبر، توكل و رضا) و ده حال(مراقبه، قرب، محبت، خوف، رجا، شوق، انس، اطمينان، مشاهده و يقين) بيان و به‌صورت منظم طبقه‌بندى كرده است.&lt;ref&gt;انصارى، ص129 مقدمه مصحح&lt;/ref&gt;<br /> #درباره برداشت‌هاى صوفيان از قرآن و پيروى از آن (شامل نه باب): در اين بخش، چگونگى فهم قرآن به‌وسيله اهل دل و سابقان و مقربان و ابرار و هم‌آهنگى تصوف با قرآن، مطرح شده است.<br /> #اسوه بودن پيامبر(ص) و اقتدا به او(شامل چهار باب): در اين بخش، چگونگى پيروى مشايخ از پيامبر(ص) و روايات نبوى در مورد تساهل در مباحات آمده است. <br /> #مستنبطات(شامل پنج باب): در اين بخش، روش صوفيان در موضوع دريافت درست قرآن و حديث و استنباطهاى آنان درباره فضيلت پيامبر(ص) بر همگان و تفسير روايات نبوى مطرح است.<br /> #صحابه پيامبر(ص)(شامل هفت باب): ويژگى و صفات و كلمات گروهى از ياران پيامبر(ص) و به‌خصوص خلفاى چهارگانه (ابوبكر، عمر، عثمان و على(ع)) و تأثيرگذارى آنان در صوفيان آمده است تا تذكرى براى پيمودن منازل سير و سلوك باشد.<br /> #آداب صوفيان (شامل بيست و شش باب): در اين بخش، آداب و رسوم متصوفه از چگونگى وضو و طهارت و نماز و زكات و صدقه گرفته تا دوستى و معاشرت و عيادت و... به‌صورت مفصل بيان شده است.<br /> #درباره مسائل و اختلاف سخنان اهل تصوف در پاسخ‌هاى آنان (شامل دوازده باب): در اين بخش، مجموعه‌اى از پاسخ‌هاى صوفيان در مورد مسائل اختلافى، مثل روح، فقر، فنا، بقا، ذكر و... مطرح است.<br /> #مكاتبات، خطبه‌ها، اشعار، دعاها و رسائل صوفيان (شامل پنج باب): در اين بخش، نامه‌ها، ادعيه، وصيت‌نامه‌ها و اشعارى از صوفيانى همانند ابوعلى رودبارى، ذو النون مصرى، جنيد و شبلى ذكر شده است.<br /> #سماع(شامل دوازده باب): در اين بخش، معنا و انواع سماع و طبقات شنوندگان آن و نيز حالات كاملان در هنگام سماع و... مطرح است.<br /> #وجد(شامل شش باب): در اين بخش، ماهيت وجد و صفات اهل وجد، مطرح و مطالبى نيز از كتاب «وجد» نوشته ابوسعيد بن اعرابى نقل شده است.<br /> #اثبات نشانه‌ها و كرامات صوفيان (شامل شش باب): در اين بخش، معناى آيات و كرامات و تفاوت اولیاى خدا با پيامبران(ع) و روش إثبات كرامات اولیاء و... آمده است.<br /> #در بيان مشكلات(شامل دو باب): در اين بخش، بيش از صد و پنجاه مورد از اصطلاحات دشوار رايج در بين صوفيان، مانند سر، قبض، بسط، سكر، صحو، شرب، فنا، بقا و... معنا شده است.<br /> #در تفسير شطحيات و سخنانى كه ظاهرشان غلط و ناروا به نظر مى‌آيد، ولى در باطن صحيح و رواست(شامل سى و دو باب): در اين بخش، افزون بر تعريف معناى شطح و تفسير برخى از شطحيات بايزيد بسطامى و شبلى و ابوحسين نورى و دفاع از آن، انتقادات متعدد ابونصر سراج طوسى بر اشتباهات نظرى و عملى برخى صوفيان در زمينه عزلت، ولايت، إباحه، فناى بشرى و... به تفصيل تحت عنوان «فى ذكر من غلط من المترسمين بالتصوف»(غلطهاى صوفى‌نمايان) بيان شده است.<br /> <br /> «اللمع»، به لحاظ قدمت تأليف، به‌ويژه در زبان عربى، جامعيت مطالب، نثر متين و سنجيده، رعايت اعتدال، تلفيق بين استدلال و استنباط، كوشش براى مطابقت طريقت با شريعت و استناد و استدلال به قرآن و حديث و اصالت انديشه‌ها و نقل قول‌ها، جزو تأثيرگذارترين ميراث علمى صوفيانه از زمان انتشار تا كنون است.&lt;ref&gt;همو، ص31 - 38 مقدمه مترجم&lt;/ref&gt;<br /> <br /> تأثير لفظى و معنوى كتاب بر ادبيات عرفانى زبان فارسی و آثارى مانند«كشف المحجوب» هجويرى و «بوستان» و «گلستان» سعدى و... بس عميق و گسترده است. [[غزالی، محمد بن محمد|غزالى]] يكى از مهم‌ترين جلوه‌گاه‌هاى اين أثرگذارى است، زيرا بسيارى از منابع انديشه‌هایش را از كتاب «اللمع» برگرفته و سخت تحت تأثير اوست.&lt;ref&gt;همو، ص39 - 43، مقدمه مترجم&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == وضعيت كتاب ==<br /> كتاب را دكتر مهدى محبتی در سال 1382ش، به زبان فارسی ترجمه و به همراه مقدمه‌اى و نيز ترجمه و تلخيص مطالب مقدمه نيكلسون منتشر كرده است. اين ترجمه، دارای اغلاط فاحشی است و در مجموع ترجمه ای ضعیف ارزیابی می شود.&lt;ref&gt;طاهری و نظری منظم، مقاله رفتارشناسی مترجمان متون عرفانی&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نسخه‌هاى متعدد كتاب عبارت است از:<br /> <br /> #تصحيح آلن رينولد نيكلسون، چاپ ليدن، 1914م؛ اين نسخه تصحيح شده، مهم و مورد توجه پژوهشگران است؛<br /> #ضبط و تصحيح كامل مصطفى الهنداوى تحت عنوان «اللمع في تاريخ التصوف الاسلامى»، چاپ بيروت، 1431ق، دار الكتب العلمية؛<br /> #تحقيق عماد زكى البارودى، تحت عنوان «اللمع في تاريخ التصوف الاسلامى»(بدون تاريخ)، القاهرة، المكتبة التوفيقية؛ در اين نسخه، محقق، روايت‌هاى كتاب را در پاورقى، تخريج و تصحيح يا تضعيف كرده و گاه نقد و توضيحى آورده است.<br /> <br /> ==پانويس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> #مجموعه رسائل فارسی خواجه عبدالله أنصارى، به كوشش محمد سرور مولائى، تهران، دوم، انتشارات توس؛<br /> #جمعى از مؤلفان (1388ش)، تاريخ و جغرافياى تصوف، تهران، نشر كتاب مرجع؛<br /> #دهباشى، مهدى و ميرباقرى‌فرد، سيد‌‎ على‌اصغر (1386ش)، تاريخ تصوف(1)، تهران، دوم، سمت؛<br /> #زرين‌كوب، عبدالحسين (2536ش)، ارزش ميراث صوفيه، تهران، امیرکبیر؛<br /> #سجادى، سيد‌‎ ضياء‌الدين (1372ش)، مقدمه‌اى بر مبانى عرفان و تصوف، تهران، يازدهم، سمت؛<br /> #السراج الطوسى، ابونصر، اللمع في التصوف(1914م)، صححه رنولد الن نيكلسون، ليدن، مطبعة بريل؛<br /> #السراج الطوسى، ابونصر، اللمع في التصوف(1382ش)، تصحيح و تحشيه رينولد آلن نيكلسون، ترجمه دكتر مهدى محبتى، تهران، انتشارات اساطير؛<br /> #السراج الطوسى، ابونصر، اللمع في تاريخ التصوف الاسلامى (1421ق)، ضبطه و صححه كامل مصطفى الهنداوى، بيروت، دار الكتب العلمية؛<br /> #السراج الطوسى، ابونصر، اللمع في التصوف، تحقيق عماد زكى البارودى، القاهرة، المكتبة التوفيقية؛<br /> #مطهرى، مرتضى (1390ش) خدمات متقابل اسلام و ایران، تهران، چهل و يكم، انتشارات صدرا؛<br /> #مطهرى، مرتضى (1389ش)، كليات علوم اسلامى (2)، تهران، سى و پنجم، انتشارات صدرا؛<br /> #طاهری، سید روح الله و نظری منظم، هادی، ترجمه متون عرفانی و چالش های فرا رو بررسی موردی ترجمه فارسی کتاب اللمع فی التصوف<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> [[اللمع فی التصوف (ترجمه)]]<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]</div> Abouzar kamal https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%85%D8%B9_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B5%D9%88%D9%81&diff=486434 اللمع في التصوف 2020-04-07T11:10:36Z <p>Abouzar kamal: اضافه کردن پانوشت برای استناد بیشتر مطلب تغییر یافته</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR10436J1.jpg<br /> | عنوان =اللمع فی التصوف<br /> | عنوان‌های دیگر =کتاب اللمع فی التصوف<br /> | پدیدآوران = <br /> [[نيکلسون، رينولد الين]] (مصحح)<br /> <br /> [[ابونصر سراج، عبدالله بن علی]] (نویسنده)<br /> | زبان =عربی<br /> | کد کنگره =<br /> | موضوع =<br /> <br /> | ناشر = <br /> جهان<br /> | مکان نشر =تهران - ایران<br /> | سال نشر = <br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE10436AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =1<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = <br /> | کتابخوان همراه نور =10436<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''اللمع في التصوف''' که به اختصار با نام (اللمع)، مشهور است، البته در برخى نسخه‌هاى چاپى كتاب، عنوان «اللمع في تاريخ التصوف الاسلامى» ذكر شده، اما چنين عنوانى، درست و شناخته شده نيست و با محتواى كتاب نيز مطابقت چندانى ندارد.<br /> <br /> كتاب، به زبان عربى و تأليف [[ابونصر سراج، عبدالله بن علی|ابونصر، عبدالله بن على سراج طوسى]] است. زمان تأليف كتاب، مشخص نيست، اما بنا بر احتمال يكى از پژوهش‌گران، بين سال‌هاى 340 تا 360ق، بوده است.&lt;ref&gt;سراج طوسى، ص34 مقدمه مترجم&lt;/ref&gt;<br /> <br /> كتاب، در موضوع احوال و مقامات و منازل سير و سلوك است و در واقع يك دوره كامل عرفان عملى را در بر مى‌گيرد و به پرسش‌هاى گوناگون درباره سنن و آداب تصوف و آموزه‌ها و سخنان جنجالى و شطحيات صوفيان، پاسخ مى‌دهد. گستردگى اين موضوعات، به حدى است كه مى‌توان «اللمع» را دايرةالمعارف دانش و اخلاق و عقايد صوفيانه تا قرن چهارم دانست.&lt;ref&gt;همو، ص35 مقدمه مترجم&lt;/ref&gt;<br /> <br /> گويند سراج، با تأليف «اللمع»، براى نخستين بار علم تصوف را تدوين كرد.&lt;ref&gt;سجادى، ص78&lt;/ref&gt;<br /> <br /> كتاب اللمع، در زمانى نوشته شد كه فشارها و مشكلات بسيارى براى صوفيه پديد آمده و حتى برخى از صوفيان، مانند [[حلاج، حسین بن منصور|حسين بن منصور حلاج]] در سال 309ق، محاكمه و اعدام شده بودند. اين وضعيت، نويسندگان صوفى را واداشت كه از عقايد و اعمال خود دفاع كنند. از سوى ديگر، انحرافات اعتقادى و اباحى‌گرى عملى برخى از مدعیان تصوف، دفاع‌پذير نبود و عارفان و صوفيان در صدد برآمدند كه حساب خود را از آنان جدا سازند.&lt;ref&gt;جمعى از مؤلفان، ص25&lt;/ref&gt;؛ به همين جهت، ابونصر سراج در «اللمع» سعى بليغى كرد تا بين شريعت و طريقت، صلح و سازش برقرار سازد و با تفسير و تحليل دينى، انديشه‌ها و رفتارهاى متصوفه را پذيرفتنى و معقول و آنان را پيرو سيره و سنت رسول اكرم(ص) معرفى كند و لذا سرتاسر اين اثر، مستند به آيات قرآن كريم و احاديث است؛ به‌طورى كه شايد مجموع آيات مكرر استفاده شده در متن كتاب، به اندازه مجموع آيات قرآن باشد.&lt;ref&gt;سراج طوسى، ص37 مقدمه مترجم&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ساختار==<br /> اين اثر اصيل و معتبر عرفانى.&lt;ref&gt;مطهرى، خدمات متقابل اسلام و ایران، ص560 و همو، كليات علوم اسلامى (2)، ص110&lt;/ref&gt;كه بسيار مفيد و جالب.&lt;ref&gt;زرين‌كوب، ص131&lt;/ref&gt;و منسجم و منظم.&lt;ref&gt;دهباشى و ميرباقرى‌فرد، ص122&lt;/ref&gt;است، به چهارده بخش اصلى تحت عنوان «كتاب» تقسيم شده و هر كتاب، حاوى چند باب است و در مجموع، شامل 162 باب مى‌شود.<br /> <br /> ==گزارش محتوا==<br /> گزارش تفصيلى يكايك باب‌هاى كتاب نيازمند مجالى وسيع‌تر است و لذا در اين‌جا گزيده‌اى از مهم‌ترين مطالب هر بخش، به ترتيب مورد بحث، به‌صورت اجمالى گزارش مى‌شود:<br /> <br /> #مقدمات(شامل هجده باب): در اين‌جا، معنا و ماهيت تصوف و ويژگى‌هاى آن بيان شده است. در نظر ابونصر، دانشمندان حقيقى، عدل‌محور و وارثان پيامبرانند و آنان سه گروهند: محدثان، فقيهان و صوفيان. به همين ترتيب هر چند علوم فراوان است، ولى علم دين سه‌تاست: علم قرآن، علم سنت و علم حقايق ايمان و صوفيان حقيقى، دانشمندانى هستند كه علم حقايق ايمان دارند.<br /> #احوال و مقامات(شامل نوزده باب): به نظر مى‌رسد كه «اللمع»، قديمى‌ترين اثرى است كه منازل عرفانى را در هفت مقام(توبه، ورع، زهد، فقر، صبر، توكل و رضا) و ده حال(مراقبه، قرب، محبت، خوف، رجا، شوق، انس، اطمينان، مشاهده و يقين) بيان و به‌صورت منظم طبقه‌بندى كرده است.&lt;ref&gt;انصارى، ص129 مقدمه مصحح&lt;/ref&gt;<br /> #درباره برداشت‌هاى صوفيان از قرآن و پيروى از آن (شامل نه باب): در اين بخش، چگونگى فهم قرآن به‌وسيله اهل دل و سابقان و مقربان و ابرار و هم‌آهنگى تصوف با قرآن، مطرح شده است.<br /> #اسوه بودن پيامبر(ص) و اقتدا به او(شامل چهار باب): در اين بخش، چگونگى پيروى مشايخ از پيامبر(ص) و روايات نبوى در مورد تساهل در مباحات آمده است. <br /> #مستنبطات(شامل پنج باب): در اين بخش، روش صوفيان در موضوع دريافت درست قرآن و حديث و استنباطهاى آنان درباره فضيلت پيامبر(ص) بر همگان و تفسير روايات نبوى مطرح است.<br /> #صحابه پيامبر(ص)(شامل هفت باب): ويژگى و صفات و كلمات گروهى از ياران پيامبر(ص) و به‌خصوص خلفاى چهارگانه (ابوبكر، عمر، عثمان و على(ع)) و تأثيرگذارى آنان در صوفيان آمده است تا تذكرى براى پيمودن منازل سير و سلوك باشد.<br /> #آداب صوفيان (شامل بيست و شش باب): در اين بخش، آداب و رسوم متصوفه از چگونگى وضو و طهارت و نماز و زكات و صدقه گرفته تا دوستى و معاشرت و عيادت و... به‌صورت مفصل بيان شده است.<br /> #درباره مسائل و اختلاف سخنان اهل تصوف در پاسخ‌هاى آنان (شامل دوازده باب): در اين بخش، مجموعه‌اى از پاسخ‌هاى صوفيان در مورد مسائل اختلافى، مثل روح، فقر، فنا، بقا، ذكر و... مطرح است.<br /> #مكاتبات، خطبه‌ها، اشعار، دعاها و رسائل صوفيان (شامل پنج باب): در اين بخش، نامه‌ها، ادعيه، وصيت‌نامه‌ها و اشعارى از صوفيانى همانند ابوعلى رودبارى، ذو النون مصرى، جنيد و شبلى ذكر شده است.<br /> #سماع(شامل دوازده باب): در اين بخش، معنا و انواع سماع و طبقات شنوندگان آن و نيز حالات كاملان در هنگام سماع و... مطرح است.<br /> #وجد(شامل شش باب): در اين بخش، ماهيت وجد و صفات اهل وجد، مطرح و مطالبى نيز از كتاب «وجد» نوشته ابوسعيد بن اعرابى نقل شده است.<br /> #اثبات نشانه‌ها و كرامات صوفيان (شامل شش باب): در اين بخش، معناى آيات و كرامات و تفاوت اولیاى خدا با پيامبران(ع) و روش إثبات كرامات اولیاء و... آمده است.<br /> #در بيان مشكلات(شامل دو باب): در اين بخش، بيش از صد و پنجاه مورد از اصطلاحات دشوار رايج در بين صوفيان، مانند سر، قبض، بسط، سكر، صحو، شرب، فنا، بقا و... معنا شده است.<br /> #در تفسير شطحيات و سخنانى كه ظاهرشان غلط و ناروا به نظر مى‌آيد، ولى در باطن صحيح و رواست(شامل سى و دو باب): در اين بخش، افزون بر تعريف معناى شطح و تفسير برخى از شطحيات بايزيد بسطامى و شبلى و ابوحسين نورى و دفاع از آن، انتقادات متعدد ابونصر سراج طوسى بر اشتباهات نظرى و عملى برخى صوفيان در زمينه عزلت، ولايت، إباحه، فناى بشرى و... به تفصيل تحت عنوان «فى ذكر من غلط من المترسمين بالتصوف»(غلطهاى صوفى‌نمايان) بيان شده است.<br /> <br /> «اللمع»، به لحاظ قدمت تأليف، به‌ويژه در زبان عربى، جامعيت مطالب، نثر متين و سنجيده، رعايت اعتدال، تلفيق بين استدلال و استنباط، كوشش براى مطابقت طريقت با شريعت و استناد و استدلال به قرآن و حديث و اصالت انديشه‌ها و نقل قول‌ها، جزو تأثيرگذارترين ميراث علمى صوفيانه از زمان انتشار تا كنون است.&lt;ref&gt;همو، ص31 - 38 مقدمه مترجم&lt;/ref&gt;<br /> <br /> تأثير لفظى و معنوى كتاب بر ادبيات عرفانى زبان فارسی و آثارى مانند«كشف المحجوب» هجويرى و «بوستان» و «گلستان» سعدى و... بس عميق و گسترده است. [[غزالی، محمد بن محمد|غزالى]] يكى از مهم‌ترين جلوه‌گاه‌هاى اين أثرگذارى است، زيرا بسيارى از منابع انديشه‌هایش را از كتاب «اللمع» برگرفته و سخت تحت تأثير اوست.&lt;ref&gt;همو، ص39 - 43، مقدمه مترجم&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == وضعيت كتاب ==<br /> كتاب را دكتر مهدى محبتی در سال 1382ش، به زبان فارسی ترجمه و به همراه مقدمه‌اى و نيز ترجمه و تلخيص مطالب مقدمه نيكلسون منتشر كرده است. اين ترجمه، دارای اغلاط فاحشی است و در مجموع ترجمه ای ضعیف ارزیابی می شود.[[طاهری و نظری منظم، مقاله رفتارشناسی مترجمان متون عرفانی]]<br /> <br /> نسخه‌هاى متعدد كتاب عبارت است از:<br /> <br /> #تصحيح آلن رينولد نيكلسون، چاپ ليدن، 1914م؛ اين نسخه تصحيح شده، مهم و مورد توجه پژوهشگران است؛<br /> #ضبط و تصحيح كامل مصطفى الهنداوى تحت عنوان «اللمع في تاريخ التصوف الاسلامى»، چاپ بيروت، 1431ق، دار الكتب العلمية؛<br /> #تحقيق عماد زكى البارودى، تحت عنوان «اللمع في تاريخ التصوف الاسلامى»(بدون تاريخ)، القاهرة، المكتبة التوفيقية؛ در اين نسخه، محقق، روايت‌هاى كتاب را در پاورقى، تخريج و تصحيح يا تضعيف كرده و گاه نقد و توضيحى آورده است.<br /> <br /> ==پانويس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> #مجموعه رسائل فارسی خواجه عبدالله أنصارى، به كوشش محمد سرور مولائى، تهران، دوم، انتشارات توس؛<br /> #جمعى از مؤلفان (1388ش)، تاريخ و جغرافياى تصوف، تهران، نشر كتاب مرجع؛<br /> #دهباشى، مهدى و ميرباقرى‌فرد، سيد‌‎ على‌اصغر (1386ش)، تاريخ تصوف(1)، تهران، دوم، سمت؛<br /> #زرين‌كوب، عبدالحسين (2536ش)، ارزش ميراث صوفيه، تهران، امیرکبیر؛<br /> #سجادى، سيد‌‎ ضياء‌الدين (1372ش)، مقدمه‌اى بر مبانى عرفان و تصوف، تهران، يازدهم، سمت؛<br /> #السراج الطوسى، ابونصر، اللمع في التصوف(1914م)، صححه رنولد الن نيكلسون، ليدن، مطبعة بريل؛<br /> #السراج الطوسى، ابونصر، اللمع في التصوف(1382ش)، تصحيح و تحشيه رينولد آلن نيكلسون، ترجمه دكتر مهدى محبتى، تهران، انتشارات اساطير؛<br /> #السراج الطوسى، ابونصر، اللمع في تاريخ التصوف الاسلامى (1421ق)، ضبطه و صححه كامل مصطفى الهنداوى، بيروت، دار الكتب العلمية؛<br /> #السراج الطوسى، ابونصر، اللمع في التصوف، تحقيق عماد زكى البارودى، القاهرة، المكتبة التوفيقية؛<br /> #مطهرى، مرتضى (1390ش) خدمات متقابل اسلام و ایران، تهران، چهل و يكم، انتشارات صدرا؛<br /> #مطهرى، مرتضى (1389ش)، كليات علوم اسلامى (2)، تهران، سى و پنجم، انتشارات صدرا.<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> [[اللمع فی التصوف (ترجمه)]]<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]</div> Abouzar kamal