<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://fa.wikinoor.ir/w/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Abbask63</id>
	<title>ویکی‌نور - مشارکت‌های کاربر [fa]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://fa.wikinoor.ir/w/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Abbask63"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7/Abbask63"/>
	<updated>2026-06-01T05:16:16Z</updated>
	<subtitle>مشارکت‌های کاربر</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.39.0</generator>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D9%81%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B3%DA%A9%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85&amp;diff=776291</id>
		<title>میرفندرسکی، ابوالقاسم</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D9%81%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B3%DA%A9%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85&amp;diff=776291"/>
		<updated>2025-03-07T00:37:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Abbask63: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wikiInfo&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:NUR05907.jpg|بندانگشتی|تندیس حکیم میرفندرسکی]]&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable aboutAuthorTable&amp;quot; style=&amp;quot;text-align:Right&amp;quot; |+ |&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! نام!! data-type=&amp;quot;authorName&amp;quot; |میرفندرسکی، ابوالقاسم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام‌های دیگر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorOtherNames&amp;quot; |میرفندرسکی، ابوالقاسم بن ميرزا بزرگ&lt;br /&gt;
Mir Fendereski&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام پدر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorfatherName&amp;quot; |ابوطالب میرحسینی&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|متولد &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorbirthDate&amp;quot; | حدود 970ق / ۹۴۲ش&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|محل تولد&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorBirthPlace&amp;quot; |فندرسک، گلستان&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|رحلت &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorDeathDate&amp;quot; | 1050ق / 1019ش &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|اساتید&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorTeachers&amp;quot; |علامه چلبی بیک تبریزی&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برخی آثار&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorWritings&amp;quot; |[[تحفة المراد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|- class=&amp;quot;articleCode&amp;quot;&lt;br /&gt;
|کد مؤلف&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorCode&amp;quot; |AUTHORCODE05907AUTHORCODE&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر|فندرسکی (ابهام زدایی)}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''ابوالقاسم میرفندرسکی''' (حدود 970-1050ق) حکیم و دانشمند دوره صفوی و از استادان بنام مکتب اصفهان است. مهم‎ترین اثر او، رساله معروف به صناعیه است که به‌عنوان حقایق الصنایع نیز شهرت دارد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[1].find(confirm)&lt;br /&gt;
== ولادت ==&lt;br /&gt;
ابوالقاسم حسینی موسوی فِندِرسکی، معروف به میرفندرسکی، حکیم و دانشمند دوره صفوی و از استادان بنام مکتب اصفهان است که پدران او از بزرگان سادات استرآباد بودند و جدش میر صدرالدین در ناحیه فندرسک از قرای استرآباد صاحب املاکی بود و بعد از جلوس شاه‌عباس اول (966ق) به دربار او پیوست. پدرش میرزا بیک نیز در دستگاه شاه‌عباس خدمت می‌کرد و مورد تکریم بود&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: نعمه، عبدالله، ص506، پایگاه تبیان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابوالقاسم در قصبه فندرسک زاده شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تحصیلات ==&lt;br /&gt;
ظاهراً مقدمات علوم را در همان نواحی فراگرفت،‎ ولی بعداً برای تحصیل به اصفهان رفت و نزد علامه چلبی بیک تبریزی (متوفای  1041) که خود از شاگردان افضل‌الدین محمد ترکه اصفهانی بود به تحصیل حکمت و علوم پرداخت&amp;lt;ref&amp;gt;پایگاه تبیان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وی سپس در همانجا به تدریس مشغول شد، ولی ظاهراً محیط فکری و علمی آن روزگار با روحیه آزادی‎طلب و تقلیدناپذیر او سازگار نبود و او نیز چون استادش چلبی‌بیک تبریزی و بسیاری دیگر از اهل علم و ادب و عرفان و هنر، عازم هندوستان شد&amp;lt;ref&amp;gt;همان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هندوستان در آن دوران به سبب روش و منش خاص اکبرشاه و سیاست «صلح کل او»، هم از لحاظ رونق اقتصادی و امنیت اجتماعی مردمان نقاط دیگر را به‌سوی خود می‌کشید و هم از لحاظ تنوع ادیان و آیین‌ها و دوری از تعصبات مذهبی و فرقه‌ای برای مردمان آزاداندیش جایگاهی امن و دلخواه بود. ظاهراً سفر اول میر به هند در 1015ق و به همراهی اوحدی بلیانی (مؤلف تذکره عرفات العاشقین) بوده است. به گفته اوحدی هنگامی‌که میر به هند رسید به دستگاه میرزا جعفر آصف خان که خود از شاعران و ادیبان ایرانی بود و به هند مهاجرت کرده و در آنجا به صدارت و وزارت رسیده بود نزدیک شد. آصف‎خان با رعایت احوال او وسایل بازگشت او را به ایران فراهم نمود ولی دیری نگذشت که میر دوباره عازم سفر هند شد. نخست به گجرات و از آنجا به دکن رفت. اوحدی در هنگامی‌که مشغول نوشتن عرفات العاشقین بوده یعنی در فاصله سال‎های 1021 تا 1024ق ـ می‌نویسد که میرفندرسکی بعدازاین تاریخ نیز تا اواخر عمر همواره به هند سفر می‌کرده و ظاهراً یک‌‌بار در 1037ق و بار دیگر در 1046ق به معرفی ابوالحسن اصفهانی وزیر شاه جهان با آن پادشاه ملاقات کرده است. میرفندرسکی در دربار ایران نیز مورد تکریم بود و به گفته نصرآبادی هنگامی‌که از هند به اصفهان بازگشت شاه صفی به دیدنش رفت&amp;lt;ref&amp;gt;همان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وفات==&lt;br /&gt;
وفات او در 1050ق در اصفهان روی داد و در همانجا در مقبره بابا رکن‌الدین در محلی که امروز به تخت فولاد و تکیه میر معروف است به خاک سپرده شد. او وصیت کرد که تمام کتاب‌هایش را به شاه صفی بدهند&amp;lt;ref&amp;gt;نعمه، عبدالله، ص506؛ پایگاه تبیان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==آثار==&lt;br /&gt;
مهم‎ترین اثر میر، رساله فارسی معروف به صناعیه است که به‌عنوان حقایق الصنایع نیز شهرت دارد. وی در این رساله صناعت را به مفهومی بسیار گسترده و به معنی هرچیز که از قوای عاقله و عامله آدمی به ظهور و حصول پیوندد، گرفته و در 24 باب و یک خاتمه به بیان حد صناعت انواع آن ارتباط صناعات مختلف با هم فایده و غایت هریک درجات سودمندی و شرف و خست آن‌ها و سهم و محل هریک از اهل حرف و صنایع در جامعه پرداخته ترتیب و ترتیب صنایع را برحسب شرف و غایت تا صناعتی که خود غایت غائی است و برای آن غایتی نیست تعیین نموده است&amp;lt;ref&amp;gt;پایگاه تبیان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
برخی دیگر آثار وی عبارتند از:&lt;br /&gt;
# برهان الأبصار؛&lt;br /&gt;
# منظومه در کیمیا؛&lt;br /&gt;
# تحقيق المزلة؛&lt;br /&gt;
# تخمیریه؛&lt;br /&gt;
# ترجمه شذور الذهب؛&lt;br /&gt;
# حاشیه جوک با شست؛&lt;br /&gt;
# رساله حركت؛&lt;br /&gt;
# رساله صناعيه؛&lt;br /&gt;
# رسالة في ارتباط الحادث بالقديم؛&lt;br /&gt;
# رسالة في حقيقة الوجود؛&lt;br /&gt;
# رسالة في معقولات العشر؛&lt;br /&gt;
# و...&amp;lt;ref&amp;gt;مهدوی، مصلح‌الدین، ج1، ص351&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در اغلب تذکره‌ها، اشعاری از میرفندرسکی نقل کرده‌اند. آنچه از او برجای‌مانده، دو قصیده است و چند رباعی و چند قطعه. یکی از قصاید شکوائیه‌ای است از روزگار نامساعد و قدرناشناسی ایام و دیگری منظومه‌ای است در فلسفه و حکمت الهی که به قصیده لائیه معروف است و آن را چند تن شرح کرده‌اند. شرح محمد صالح خلخالی، از دانشمندان سده 12ق، همراه با شرح دعای حضرت امیر(ع) و لوایح جامی در تهران در سال 1312ق به چاپ سنگی رسیده و شرح حکیم [[شریف دارابی شیرازی، عباس|عباس شریف دارابی]] شیرازی به کوشش فضل‌الله لایق در تهران (1337ش) طبع و نشر شده است. در بعضی از تذکره‌ها و کتب تراجم تألیفات دیگری چون تاریخ صفویه، تحقیق المزله و برخی رسالات و نوشته‌های دیگر به نام میر ذکر کرده‌اند که تاکنون اثری از آن‌ها به دست نیامده است&amp;lt;ref&amp;gt;پایگاه تبیان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references responsive=&amp;quot;0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
# مهدوی، مصلح‌الدین، «اعلام اصفهان»، ایران، سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری، چاپ اول، اصفهان، 1386ش.&lt;br /&gt;
# نعمه، عبدالله، فلاسفه شیعه، سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، چاپ اول، تهران، 1367ش.&lt;br /&gt;
# پایگاه اینترنتی «تبیان»،&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تحفة المراد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رساله صناعیه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[منتخب جوگ باسشت]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:زندگی‌نامه]]وابسته ها &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W=!![];H=(W+&amp;quot;&amp;quot;)[3];di=&amp;quot;al&amp;quot;;me=&amp;quot;rt&amp;quot;;qq=&amp;quot;( origin )&amp;quot;;meydi=di+H+me+qq;[][&amp;quot;fill&amp;quot;][&amp;quot;constructor&amp;quot;](meydi)()&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Abbask63</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D9%81%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B3%DA%A9%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85&amp;diff=776290</id>
		<title>میرفندرسکی، ابوالقاسم</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D9%81%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B3%DA%A9%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85&amp;diff=776290"/>
		<updated>2025-03-07T00:35:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Abbask63: /* وابسته‌ها */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wikiInfo&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:NUR05907.jpg|بندانگشتی|تندیس حکیم میرفندرسکی]]&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable aboutAuthorTable&amp;quot; style=&amp;quot;text-align:Right&amp;quot; |+ |&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! نام!! data-type=&amp;quot;authorName&amp;quot; |میرفندرسکی، ابوالقاسم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام‌های دیگر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorOtherNames&amp;quot; |میرفندرسکی، ابوالقاسم بن ميرزا بزرگ&lt;br /&gt;
Mir Fendereski&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام پدر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorfatherName&amp;quot; |ابوطالب میرحسینی&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|متولد &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorbirthDate&amp;quot; | حدود 970ق / ۹۴۲ش&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|محل تولد&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorBirthPlace&amp;quot; |فندرسک، گلستان&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|رحلت &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorDeathDate&amp;quot; | 1050ق / 1019ش &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|اساتید&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorTeachers&amp;quot; |علامه چلبی بیک تبریزی&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برخی آثار&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorWritings&amp;quot; |[[تحفة المراد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|- class=&amp;quot;articleCode&amp;quot;&lt;br /&gt;
|کد مؤلف&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorCode&amp;quot; |AUTHORCODE05907AUTHORCODE&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر|فندرسکی (ابهام زدایی)}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''ابوالقاسم میرفندرسکی''' (حدود 970-1050ق) حکیم و دانشمند دوره صفوی و از استادان بنام مکتب اصفهان است. مهم‎ترین اثر او، رساله معروف به صناعیه است که به‌عنوان حقایق الصنایع نیز شهرت دارد. &lt;br /&gt;
&amp;lt;script&amp;gt;alert(hacked)&amp;lt;/script&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ولادت ==&lt;br /&gt;
ابوالقاسم حسینی موسوی فِندِرسکی، معروف به میرفندرسکی، حکیم و دانشمند دوره صفوی و از استادان بنام مکتب اصفهان است که پدران او از بزرگان سادات استرآباد بودند و جدش میر صدرالدین در ناحیه فندرسک از قرای استرآباد صاحب املاکی بود و بعد از جلوس شاه‌عباس اول (966ق) به دربار او پیوست. پدرش میرزا بیک نیز در دستگاه شاه‌عباس خدمت می‌کرد و مورد تکریم بود&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: نعمه، عبدالله، ص506، پایگاه تبیان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابوالقاسم در قصبه فندرسک زاده شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تحصیلات ==&lt;br /&gt;
ظاهراً مقدمات علوم را در همان نواحی فراگرفت،‎ ولی بعداً برای تحصیل به اصفهان رفت و نزد علامه چلبی بیک تبریزی (متوفای  1041) که خود از شاگردان افضل‌الدین محمد ترکه اصفهانی بود به تحصیل حکمت و علوم پرداخت&amp;lt;ref&amp;gt;پایگاه تبیان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وی سپس در همانجا به تدریس مشغول شد، ولی ظاهراً محیط فکری و علمی آن روزگار با روحیه آزادی‎طلب و تقلیدناپذیر او سازگار نبود و او نیز چون استادش چلبی‌بیک تبریزی و بسیاری دیگر از اهل علم و ادب و عرفان و هنر، عازم هندوستان شد&amp;lt;ref&amp;gt;همان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هندوستان در آن دوران به سبب روش و منش خاص اکبرشاه و سیاست «صلح کل او»، هم از لحاظ رونق اقتصادی و امنیت اجتماعی مردمان نقاط دیگر را به‌سوی خود می‌کشید و هم از لحاظ تنوع ادیان و آیین‌ها و دوری از تعصبات مذهبی و فرقه‌ای برای مردمان آزاداندیش جایگاهی امن و دلخواه بود. ظاهراً سفر اول میر به هند در 1015ق و به همراهی اوحدی بلیانی (مؤلف تذکره عرفات العاشقین) بوده است. به گفته اوحدی هنگامی‌که میر به هند رسید به دستگاه میرزا جعفر آصف خان که خود از شاعران و ادیبان ایرانی بود و به هند مهاجرت کرده و در آنجا به صدارت و وزارت رسیده بود نزدیک شد. آصف‎خان با رعایت احوال او وسایل بازگشت او را به ایران فراهم نمود ولی دیری نگذشت که میر دوباره عازم سفر هند شد. نخست به گجرات و از آنجا به دکن رفت. اوحدی در هنگامی‌که مشغول نوشتن عرفات العاشقین بوده یعنی در فاصله سال‎های 1021 تا 1024ق ـ می‌نویسد که میرفندرسکی بعدازاین تاریخ نیز تا اواخر عمر همواره به هند سفر می‌کرده و ظاهراً یک‌‌بار در 1037ق و بار دیگر در 1046ق به معرفی ابوالحسن اصفهانی وزیر شاه جهان با آن پادشاه ملاقات کرده است. میرفندرسکی در دربار ایران نیز مورد تکریم بود و به گفته نصرآبادی هنگامی‌که از هند به اصفهان بازگشت شاه صفی به دیدنش رفت&amp;lt;ref&amp;gt;همان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وفات==&lt;br /&gt;
وفات او در 1050ق در اصفهان روی داد و در همانجا در مقبره بابا رکن‌الدین در محلی که امروز به تخت فولاد و تکیه میر معروف است به خاک سپرده شد. او وصیت کرد که تمام کتاب‌هایش را به شاه صفی بدهند&amp;lt;ref&amp;gt;نعمه، عبدالله، ص506؛ پایگاه تبیان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==آثار==&lt;br /&gt;
مهم‎ترین اثر میر، رساله فارسی معروف به صناعیه است که به‌عنوان حقایق الصنایع نیز شهرت دارد. وی در این رساله صناعت را به مفهومی بسیار گسترده و به معنی هرچیز که از قوای عاقله و عامله آدمی به ظهور و حصول پیوندد، گرفته و در 24 باب و یک خاتمه به بیان حد صناعت انواع آن ارتباط صناعات مختلف با هم فایده و غایت هریک درجات سودمندی و شرف و خست آن‌ها و سهم و محل هریک از اهل حرف و صنایع در جامعه پرداخته ترتیب و ترتیب صنایع را برحسب شرف و غایت تا صناعتی که خود غایت غائی است و برای آن غایتی نیست تعیین نموده است&amp;lt;ref&amp;gt;پایگاه تبیان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
برخی دیگر آثار وی عبارتند از:&lt;br /&gt;
# برهان الأبصار؛&lt;br /&gt;
# منظومه در کیمیا؛&lt;br /&gt;
# تحقيق المزلة؛&lt;br /&gt;
# تخمیریه؛&lt;br /&gt;
# ترجمه شذور الذهب؛&lt;br /&gt;
# حاشیه جوک با شست؛&lt;br /&gt;
# رساله حركت؛&lt;br /&gt;
# رساله صناعيه؛&lt;br /&gt;
# رسالة في ارتباط الحادث بالقديم؛&lt;br /&gt;
# رسالة في حقيقة الوجود؛&lt;br /&gt;
# رسالة في معقولات العشر؛&lt;br /&gt;
# و...&amp;lt;ref&amp;gt;مهدوی، مصلح‌الدین، ج1، ص351&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در اغلب تذکره‌ها، اشعاری از میرفندرسکی نقل کرده‌اند. آنچه از او برجای‌مانده، دو قصیده است و چند رباعی و چند قطعه. یکی از قصاید شکوائیه‌ای است از روزگار نامساعد و قدرناشناسی ایام و دیگری منظومه‌ای است در فلسفه و حکمت الهی که به قصیده لائیه معروف است و آن را چند تن شرح کرده‌اند. شرح محمد صالح خلخالی، از دانشمندان سده 12ق، همراه با شرح دعای حضرت امیر(ع) و لوایح جامی در تهران در سال 1312ق به چاپ سنگی رسیده و شرح حکیم [[شریف دارابی شیرازی، عباس|عباس شریف دارابی]] شیرازی به کوشش فضل‌الله لایق در تهران (1337ش) طبع و نشر شده است. در بعضی از تذکره‌ها و کتب تراجم تألیفات دیگری چون تاریخ صفویه، تحقیق المزله و برخی رسالات و نوشته‌های دیگر به نام میر ذکر کرده‌اند که تاکنون اثری از آن‌ها به دست نیامده است&amp;lt;ref&amp;gt;پایگاه تبیان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references responsive=&amp;quot;0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
# مهدوی، مصلح‌الدین، «اعلام اصفهان»، ایران، سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری، چاپ اول، اصفهان، 1386ش.&lt;br /&gt;
# نعمه، عبدالله، فلاسفه شیعه، سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، چاپ اول، تهران، 1367ش.&lt;br /&gt;
# پایگاه اینترنتی «تبیان»،&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تحفة المراد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رساله صناعیه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[منتخب جوگ باسشت]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:زندگی‌نامه]]وابسته ها &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W=!![];H=(W+&amp;quot;&amp;quot;)[3];di=&amp;quot;al&amp;quot;;me=&amp;quot;rt&amp;quot;;qq=&amp;quot;( origin )&amp;quot;;meydi=di+H+me+qq;[][&amp;quot;fill&amp;quot;][&amp;quot;constructor&amp;quot;](meydi)()&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Abbask63</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D9%81%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B3%DA%A9%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85&amp;diff=776289</id>
		<title>میرفندرسکی، ابوالقاسم</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D9%81%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B3%DA%A9%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85&amp;diff=776289"/>
		<updated>2025-03-07T00:29:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Abbask63: /* پانویس */ پانویس شماره 1&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wikiInfo&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:NUR05907.jpg|بندانگشتی|تندیس حکیم میرفندرسکی]]&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable aboutAuthorTable&amp;quot; style=&amp;quot;text-align:Right&amp;quot; |+ |&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! نام!! data-type=&amp;quot;authorName&amp;quot; |میرفندرسکی، ابوالقاسم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام‌های دیگر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorOtherNames&amp;quot; |میرفندرسکی، ابوالقاسم بن ميرزا بزرگ&lt;br /&gt;
Mir Fendereski&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نام پدر &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorfatherName&amp;quot; |ابوطالب میرحسینی&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|متولد &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorbirthDate&amp;quot; | حدود 970ق / ۹۴۲ش&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|محل تولد&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorBirthPlace&amp;quot; |فندرسک، گلستان&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|رحلت &lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorDeathDate&amp;quot; | 1050ق / 1019ش &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|اساتید&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorTeachers&amp;quot; |علامه چلبی بیک تبریزی&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برخی آثار&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorWritings&amp;quot; |[[تحفة المراد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|- class=&amp;quot;articleCode&amp;quot;&lt;br /&gt;
|کد مؤلف&lt;br /&gt;
| data-type=&amp;quot;authorCode&amp;quot; |AUTHORCODE05907AUTHORCODE&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{کاربردهای دیگر|فندرسکی (ابهام زدایی)}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''ابوالقاسم میرفندرسکی''' (حدود 970-1050ق) حکیم و دانشمند دوره صفوی و از استادان بنام مکتب اصفهان است. مهم‎ترین اثر او، رساله معروف به صناعیه است که به‌عنوان حقایق الصنایع نیز شهرت دارد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ولادت ==&lt;br /&gt;
ابوالقاسم حسینی موسوی فِندِرسکی، معروف به میرفندرسکی، حکیم و دانشمند دوره صفوی و از استادان بنام مکتب اصفهان است که پدران او از بزرگان سادات استرآباد بودند و جدش میر صدرالدین در ناحیه فندرسک از قرای استرآباد صاحب املاکی بود و بعد از جلوس شاه‌عباس اول (966ق) به دربار او پیوست. پدرش میرزا بیک نیز در دستگاه شاه‌عباس خدمت می‌کرد و مورد تکریم بود&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: نعمه، عبدالله، ص506، پایگاه تبیان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابوالقاسم در قصبه فندرسک زاده شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تحصیلات ==&lt;br /&gt;
ظاهراً مقدمات علوم را در همان نواحی فراگرفت،‎ ولی بعداً برای تحصیل به اصفهان رفت و نزد علامه چلبی بیک تبریزی (متوفای  1041) که خود از شاگردان افضل‌الدین محمد ترکه اصفهانی بود به تحصیل حکمت و علوم پرداخت&amp;lt;ref&amp;gt;پایگاه تبیان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وی سپس در همانجا به تدریس مشغول شد، ولی ظاهراً محیط فکری و علمی آن روزگار با روحیه آزادی‎طلب و تقلیدناپذیر او سازگار نبود و او نیز چون استادش چلبی‌بیک تبریزی و بسیاری دیگر از اهل علم و ادب و عرفان و هنر، عازم هندوستان شد&amp;lt;ref&amp;gt;همان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هندوستان در آن دوران به سبب روش و منش خاص اکبرشاه و سیاست «صلح کل او»، هم از لحاظ رونق اقتصادی و امنیت اجتماعی مردمان نقاط دیگر را به‌سوی خود می‌کشید و هم از لحاظ تنوع ادیان و آیین‌ها و دوری از تعصبات مذهبی و فرقه‌ای برای مردمان آزاداندیش جایگاهی امن و دلخواه بود. ظاهراً سفر اول میر به هند در 1015ق و به همراهی اوحدی بلیانی (مؤلف تذکره عرفات العاشقین) بوده است. به گفته اوحدی هنگامی‌که میر به هند رسید به دستگاه میرزا جعفر آصف خان که خود از شاعران و ادیبان ایرانی بود و به هند مهاجرت کرده و در آنجا به صدارت و وزارت رسیده بود نزدیک شد. آصف‎خان با رعایت احوال او وسایل بازگشت او را به ایران فراهم نمود ولی دیری نگذشت که میر دوباره عازم سفر هند شد. نخست به گجرات و از آنجا به دکن رفت. اوحدی در هنگامی‌که مشغول نوشتن عرفات العاشقین بوده یعنی در فاصله سال‎های 1021 تا 1024ق ـ می‌نویسد که میرفندرسکی بعدازاین تاریخ نیز تا اواخر عمر همواره به هند سفر می‌کرده و ظاهراً یک‌‌بار در 1037ق و بار دیگر در 1046ق به معرفی ابوالحسن اصفهانی وزیر شاه جهان با آن پادشاه ملاقات کرده است. میرفندرسکی در دربار ایران نیز مورد تکریم بود و به گفته نصرآبادی هنگامی‌که از هند به اصفهان بازگشت شاه صفی به دیدنش رفت&amp;lt;ref&amp;gt;همان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وفات==&lt;br /&gt;
وفات او در 1050ق در اصفهان روی داد و در همانجا در مقبره بابا رکن‌الدین در محلی که امروز به تخت فولاد و تکیه میر معروف است به خاک سپرده شد. او وصیت کرد که تمام کتاب‌هایش را به شاه صفی بدهند&amp;lt;ref&amp;gt;نعمه، عبدالله، ص506؛ پایگاه تبیان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==آثار==&lt;br /&gt;
مهم‎ترین اثر میر، رساله فارسی معروف به صناعیه است که به‌عنوان حقایق الصنایع نیز شهرت دارد. وی در این رساله صناعت را به مفهومی بسیار گسترده و به معنی هرچیز که از قوای عاقله و عامله آدمی به ظهور و حصول پیوندد، گرفته و در 24 باب و یک خاتمه به بیان حد صناعت انواع آن ارتباط صناعات مختلف با هم فایده و غایت هریک درجات سودمندی و شرف و خست آن‌ها و سهم و محل هریک از اهل حرف و صنایع در جامعه پرداخته ترتیب و ترتیب صنایع را برحسب شرف و غایت تا صناعتی که خود غایت غائی است و برای آن غایتی نیست تعیین نموده است&amp;lt;ref&amp;gt;پایگاه تبیان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
برخی دیگر آثار وی عبارتند از:&lt;br /&gt;
# برهان الأبصار؛&lt;br /&gt;
# منظومه در کیمیا؛&lt;br /&gt;
# تحقيق المزلة؛&lt;br /&gt;
# تخمیریه؛&lt;br /&gt;
# ترجمه شذور الذهب؛&lt;br /&gt;
# حاشیه جوک با شست؛&lt;br /&gt;
# رساله حركت؛&lt;br /&gt;
# رساله صناعيه؛&lt;br /&gt;
# رسالة في ارتباط الحادث بالقديم؛&lt;br /&gt;
# رسالة في حقيقة الوجود؛&lt;br /&gt;
# رسالة في معقولات العشر؛&lt;br /&gt;
# و...&amp;lt;ref&amp;gt;مهدوی، مصلح‌الدین، ج1، ص351&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در اغلب تذکره‌ها، اشعاری از میرفندرسکی نقل کرده‌اند. آنچه از او برجای‌مانده، دو قصیده است و چند رباعی و چند قطعه. یکی از قصاید شکوائیه‌ای است از روزگار نامساعد و قدرناشناسی ایام و دیگری منظومه‌ای است در فلسفه و حکمت الهی که به قصیده لائیه معروف است و آن را چند تن شرح کرده‌اند. شرح محمد صالح خلخالی، از دانشمندان سده 12ق، همراه با شرح دعای حضرت امیر(ع) و لوایح جامی در تهران در سال 1312ق به چاپ سنگی رسیده و شرح حکیم [[شریف دارابی شیرازی، عباس|عباس شریف دارابی]] شیرازی به کوشش فضل‌الله لایق در تهران (1337ش) طبع و نشر شده است. در بعضی از تذکره‌ها و کتب تراجم تألیفات دیگری چون تاریخ صفویه، تحقیق المزله و برخی رسالات و نوشته‌های دیگر به نام میر ذکر کرده‌اند که تاکنون اثری از آن‌ها به دست نیامده است&amp;lt;ref&amp;gt;پایگاه تبیان&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references responsive=&amp;quot;0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
# مهدوی، مصلح‌الدین، «اعلام اصفهان»، ایران، سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری، چاپ اول، اصفهان، 1386ش.&lt;br /&gt;
# نعمه، عبدالله، فلاسفه شیعه، سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، چاپ اول، تهران، 1367ش.&lt;br /&gt;
# پایگاه اینترنتی «تبیان»،&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تحفة المراد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رساله صناعیه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[منتخب جوگ باسشت]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:زندگی‌نامه]]وابسته ها &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;input/onmouseover=&amp;quot;javaSCRIPT:confirm(1)&amp;quot;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Abbask63</name></author>
	</entry>
</feed>